| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
4. இந்த்³ரியகதா²
4. Indriyakathā
1. பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா
1. Paṭhamasuttantaniddesavaṇṇanā
184. இதா³னி ஆனாபானஸ்ஸதிகதா²னந்தரங் கதி²தாய இந்த்³ரியகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா அனுப்பத்தா. அயஞ்ஹி இந்த்³ரியகதா² ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனாய உபகாரகானங் இந்த்³ரியானங் அபா⁴வே ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனாய அபா⁴வதோ தது³பகாரகானங் இந்த்³ரியானங் விஸோத⁴னாதி³விதி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ங் ஆனாபானஸ்ஸதிகதா²னந்தரங் கதி²தாதி தஞ்ச கதே²தப்³ப³ங் இந்த்³ரியகத²ங் அத்தனா ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதங் விஞ்ஞாதாதி⁴ப்பாயஸுத்தந்திகதே³ஸனங் புப்³ப³ங்க³மங் கத்வா தத³த்த²ப்பகாஸனவஸேன கதே²துகாமோ பட²மங் தாவ ஏவங் மே ஸுதந்திஆதி³மாஹ.
184. Idāni ānāpānassatikathānantaraṃ kathitāya indriyakathāya apubbatthānuvaṇṇanā anuppattā. Ayañhi indriyakathā ānāpānassatibhāvanāya upakārakānaṃ indriyānaṃ abhāve ānāpānassatibhāvanāya abhāvato tadupakārakānaṃ indriyānaṃ visodhanādividhidassanatthaṃ ānāpānassatikathānantaraṃ kathitāti tañca kathetabbaṃ indriyakathaṃ attanā bhagavato sammukhā sutaṃ viññātādhippāyasuttantikadesanaṃ pubbaṅgamaṃ katvā tadatthappakāsanavasena kathetukāmo paṭhamaṃ tāva evaṃ me sutantiādimāha.
தத்த² ஏவந்தி நிபாதபத³ங். மேதிஆதீ³னி நாமபதா³னி. விஹரதீதி எத்த² வி-இதி உபஸக்³க³பத³ங், ஹரதீதி ஆக்²யாதபத³ந்தி இமினா தாவ நயேன பத³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.
Tattha evanti nipātapadaṃ. Metiādīni nāmapadāni. Viharatīti ettha vi-iti upasaggapadaṃ, haratīti ākhyātapadanti iminā tāva nayena padavibhāgo veditabbo.
அத்த²தோ பன உபமூபதே³ஸக³ரஹபஸங்ஸனாகாரவசனக்³க³ஹணேஸு ஏவங்-ஸத்³தோ³ தி³ஸ்ஸதி நித³ஸ்ஸனத்தே² ச அவதா⁴ரணத்தே² ச. இத⁴ பன ஏவங்ஸத்³தோ³ ஆகாரத்தே² நித³ஸ்ஸனத்தே² ச விஞ்ஞுஜனேன பவுத்தோ, ததே²வ அவதா⁴ரணத்தே² ச.
Atthato pana upamūpadesagarahapasaṃsanākāravacanaggahaṇesu evaṃ-saddo dissati nidassanatthe ca avadhāraṇatthe ca. Idha pana evaṃsaddo ākāratthe nidassanatthe ca viññujanena pavutto, tatheva avadhāraṇatthe ca.
தத்த² ஆகாரத்தே²ன ஏவங்ஸத்³தே³ன ஏதமத்த²ங் தீ³பேதி – நானானயனிபுணமனேகஜ்ஜா²ஸயஸமுட்டா²னங் அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னங் விவித⁴பாடிஹாரியங் த⁴ம்மத்த²தே³ஸனாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரங் ஸப்³ப³ஸத்தானங் ஸகஸகபா⁴ஸானுரூபதோ ஸோதபத²மாக³ச்ச²ந்தங் தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனங் ஸப்³ப³ப்பகாரேன கோ ஸமத்தோ² விஞ்ஞாதுங், ஸப்³ப³தா²மேன பன ஸோதுகாமதங் ஜனெத்வாபி ஏவங் மே ஸுதங், மயாபி ஏகேனாகாரேன ஸுதந்தி.
Tattha ākāratthena evaṃsaddena etamatthaṃ dīpeti – nānānayanipuṇamanekajjhāsayasamuṭṭhānaṃ atthabyañjanasampannaṃ vividhapāṭihāriyaṃ dhammatthadesanāpaṭivedhagambhīraṃ sabbasattānaṃ sakasakabhāsānurūpato sotapathamāgacchantaṃ tassa bhagavato vacanaṃ sabbappakārena ko samattho viññātuṃ, sabbathāmena pana sotukāmataṃ janetvāpi evaṃ me sutaṃ, mayāpi ekenākārena sutanti.
நித³ஸ்ஸனத்தே²ன ‘‘நாஹங் ஸயம்பூ⁴, ந மயா இத³ங் ஸச்சி²கத’’ந்தி அத்தானங் பரிமோசெந்தோ ‘‘ஏவங் மே ஸுதங், மயாபி ஏவங் ஸுத’’ந்தி இதா³னி வத்தப்³ப³ங் ஸகலங் ஸுத்தங் நித³ஸ்ஸேதி.
Nidassanatthena ‘‘nāhaṃ sayambhū, na mayā idaṃ sacchikata’’nti attānaṃ parimocento ‘‘evaṃ me sutaṃ, mayāpi evaṃ suta’’nti idāni vattabbaṃ sakalaṃ suttaṃ nidasseti.
அவதா⁴ரணத்தே²ன தே²ரோ ஸாரிபுத்தோ ‘‘ஏதத³க்³க³ங், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானங் பி⁴க்கூ²னங் மஹாபஞ்ஞானங் யதி³த³ங் ஸாரிபுத்தோ’’தி (அ॰ நி॰ 1.188-189), ‘‘நாஹங், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞங் ஏகபுக்³க³லம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யோ ஏவங் ததா²க³தேன அனுத்தரங் த⁴ம்மசக்கங் பவத்திதங் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதி யத²யித³ங், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ. ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அனுத்தரங் த⁴ம்மசக்கங் பவத்திதங் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதீ’’திஏவமாதி³னா (அ॰ நி॰ 1.187) நயேன ப⁴க³வதா பஸத்த²பா⁴வானுரூபங் அத்தனோ தா⁴ரணப³லங் த³ஸ்ஸெந்தோ ஸத்தானங் ஸோதுகாமதங் ஜனேதி ‘‘ஏவங் மே ஸுதங், தஞ்ச கோ² அத்த²தோ வா ப்³யஞ்ஜனதோ வா அனூனமனதி⁴கங், ஏவமேவ, ந அஞ்ஞதா² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி.
Avadhāraṇatthena thero sāriputto ‘‘etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto’’ti (a. ni. 1.188-189), ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekapuggalampi samanupassāmi, yo evaṃ tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti yathayidaṃ, bhikkhave, sāriputto. Sāriputto, bhikkhave, tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavattetī’’tievamādinā (a. ni. 1.187) nayena bhagavatā pasatthabhāvānurūpaṃ attano dhāraṇabalaṃ dassento sattānaṃ sotukāmataṃ janeti ‘‘evaṃ me sutaṃ, tañca kho atthato vā byañjanato vā anūnamanadhikaṃ, evameva, na aññathā daṭṭhabba’’nti.
மேஸத்³தோ³ கரணஸம்பதா³னஸாமிஅத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. இத⁴ பன ‘‘மயா ஸுதங், மம ஸுத’’ந்தி ச அத்த²த்³வயே யுஜ்ஜதி.
Mesaddo karaṇasampadānasāmiatthesu dissati. Idha pana ‘‘mayā sutaṃ, mama suta’’nti ca atthadvaye yujjati.
ஸுதந்தி அயங்ஸத்³தோ³ ஸஉபஸக்³கோ³ அனுபஸக்³கோ³ ச விஸ்ஸுதக³மனகிலின்னஉபசிதஅனுயோக³ஸோதவிஞ்ஞெய்யேஸு தி³ஸ்ஸதி விஞ்ஞாதேபி ச ஸோதத்³வாரானுஸாரேன. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரிதந்தி வா உபதா⁴ரணந்தி வா அத்தோ². மே-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி மயாதிஅத்தே² ஸதி ‘‘ஏவங் மயா ஸுதங் ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரித’’ந்தி யுஜ்ஜதி, மமாதிஅத்தே² ஸதி ‘‘ஏவங் மம ஸுதங் ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரண’’ந்தி யுஜ்ஜதி.
Sutanti ayaṃsaddo saupasaggo anupasaggo ca vissutagamanakilinnaupacitaanuyogasotaviññeyyesu dissati viññātepi ca sotadvārānusārena. Idha panassa sotadvārānusārena upadhāritanti vā upadhāraṇanti vā attho. Me-saddassa hi mayātiatthe sati ‘‘evaṃ mayā sutaṃ sotadvārānusārena upadhārita’’nti yujjati, mamātiatthe sati ‘‘evaṃ mama sutaṃ sotadvārānusārena upadhāraṇa’’nti yujjati.
அபிச ‘‘ஏவங் மே ஸுத’’ந்தி அத்தனா உப்பாதி³தபா⁴வங் அப்படிஜானந்தோ புரிமஸவனங் விவரந்தோ ‘‘ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதமித³ங் மயா தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ சதுவேஸாரஜ்ஜவிஸாரத³ஸ்ஸ த³ஸப³லத⁴ரஸ்ஸ ஆஸப⁴ட்டா²னட்டா²யினோ ஸீஹனாத³னாதி³னோ ஸப்³ப³ஸத்துத்தமஸ்ஸ த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ த⁴ம்மாதி⁴பதினோ த⁴ம்மதீ³பஸ்ஸ த⁴ம்மஸரணஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்தினோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வசனங், ந எத்த² அத்தே² வா த⁴ம்மே வா பதே³ வா ப்³யஞ்ஜனே வா கங்கா² வா விமதி வா காதப்³பா³’’தி இமஸ்மிங் த⁴ம்மே அஸ்ஸத்³தி⁴யங் வினாஸேதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ங் உப்பாதே³தீதி. தேனேதங் வுச்சதி –
Apica ‘‘evaṃ me suta’’nti attanā uppāditabhāvaṃ appaṭijānanto purimasavanaṃ vivaranto ‘‘sammukhā paṭiggahitamidaṃ mayā tassa bhagavato catuvesārajjavisāradassa dasabaladharassa āsabhaṭṭhānaṭṭhāyino sīhanādanādino sabbasattuttamassa dhammissarassa dhammarājassa dhammādhipatino dhammadīpassa dhammasaraṇassa saddhammavaracakkavattino sammāsambuddhassa vacanaṃ, na ettha atthe vā dhamme vā pade vā byañjane vā kaṅkhā vā vimati vā kātabbā’’ti imasmiṃ dhamme assaddhiyaṃ vināseti, saddhāsampadaṃ uppādetīti. Tenetaṃ vuccati –
‘‘வினாஸயதி அஸ்ஸத்³த⁴ங், ஸத்³த⁴ங் வட்³டே⁴தி ஸாஸனே;
‘‘Vināsayati assaddhaṃ, saddhaṃ vaḍḍheti sāsane;
ஏவங் மே ஸுதமிச்சேவங், வத³ங் கோ³தமஸாவகோ’’தி.
Evaṃ me sutamiccevaṃ, vadaṃ gotamasāvako’’ti.
ஏகந்தி க³ணனபரிச்சே²த³னித்³தே³ஸோ. ஸமயந்தி பரிச்சி²ன்னநித்³தே³ஸோ. ஏகங் ஸமயந்தி அனியமிதபரிதீ³பனங். தத்த² ஸமயஸத்³தோ³ –
Ekanti gaṇanaparicchedaniddeso. Samayanti paricchinnaniddeso. Ekaṃ samayanti aniyamitaparidīpanaṃ. Tattha samayasaddo –
ஸமவாயே க²ணே காலே, ஸமூஹே ஹேதுதி³ட்டி²ஸு;
Samavāye khaṇe kāle, samūhe hetudiṭṭhisu;
படிலாபே⁴ பஹானே ச, படிவேதே⁴ ச தி³ஸ்ஸதி.
Paṭilābhe pahāne ca, paṭivedhe ca dissati.
இத⁴ பனஸ்ஸ காலோ அத்தோ². தேன ஸங்வச்ச²ரஉதுமாஸத்³த⁴மாஸரத்திந்தி³வபுப்³ப³ண்ஹமஜ்ஜ²ன்ஹிகஸாயன்ஹபட²ம- மஜ்ஜி²மபச்சி²மயாமமுஹுத்தாதீ³ஸு காலப்பபே⁴த³பூ⁴தேஸு ஸமயேஸு ஏகங் ஸமயந்தி தீ³பேதி.
Idha panassa kālo attho. Tena saṃvaccharautumāsaddhamāsarattindivapubbaṇhamajjhanhikasāyanhapaṭhama- majjhimapacchimayāmamuhuttādīsu kālappabhedabhūtesu samayesu ekaṃ samayanti dīpeti.
தத்த² கிஞ்சாபி ஏதேஸு ஸங்வச்ச²ராதீ³ஸு ஸமயேஸு யங் யங் ஸுத்தங் யம்ஹி யம்ஹி ஸங்வச்ச²ரே உதும்ஹி மாஸே பக்கே² ரத்திபா⁴கே³ தி³வஸபா⁴கே³ வா வுத்தங், ஸப்³ப³ங் தங் தே²ரஸ்ஸ ஸுவிதி³தங் ஸுவவத்தா²பிதங் பஞ்ஞாய. யஸ்மா பன ‘‘ஏவங் மே ஸுதங் அஸுகஸங்வச்ச²ரே அஸுகஉதும்ஹி அஸுகமாஸே அஸுகபக்கே² அஸுகரத்திபா⁴கே³ அஸுகதி³வஸபா⁴கே³ வா’’தி ஏவங் வுத்தே ந ஸக்கா ஸுகே²ன தா⁴ரேதுங் வா உத்³தி³ஸிதுங் வா உத்³தி³ஸாபேதுங் வா, ப³ஹு ச வத்தப்³ப³ங் ஹோதி, தஸ்மா ஏகேனேவ பதே³ன தமத்த²ங் ஸமோதா⁴னெத்வா ‘‘ஏகங் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.
Tattha kiñcāpi etesu saṃvaccharādīsu samayesu yaṃ yaṃ suttaṃ yamhi yamhi saṃvacchare utumhi māse pakkhe rattibhāge divasabhāge vā vuttaṃ, sabbaṃ taṃ therassa suviditaṃ suvavatthāpitaṃ paññāya. Yasmā pana ‘‘evaṃ me sutaṃ asukasaṃvacchare asukautumhi asukamāse asukapakkhe asukarattibhāge asukadivasabhāge vā’’ti evaṃ vutte na sakkā sukhena dhāretuṃ vā uddisituṃ vā uddisāpetuṃ vā, bahu ca vattabbaṃ hoti, tasmā ekeneva padena tamatthaṃ samodhānetvā ‘‘ekaṃ samaya’’nti āha.
யே வா இமே க³ப்³போ⁴க்கந்திஸமயோ ஜாதிஸமயோ ஸங்வேக³ஸமயோ அபி⁴னிக்க²மனஸமயோ து³க்கரகாரிகஸமயோ மாரவிஜயஸமயோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ஸமயோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ தே³ஸனாஸமயோ பரினிப்³பா³னஸமயோதிஏவமாத³யோ ப⁴க³வதோ தே³வமனுஸ்ஸேஸு அதிவிய பகாஸா அனேககாலப்பபே⁴தா³ ஏவ ஸமயா, தேஸு ஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயஸங்கா²தங் ஏகங் ஸமயந்தி தீ³பேதி. யோ சாயங் ஞாணகருணாகிச்சஸமயேஸு கருணாகிச்சஸமயோ, அத்தஹிதபரஹிதபடிபத்திஸமயேஸு பரஹிதபடிபத்திஸமயோ, ஸன்னிபதிதானங் கரணீயத்³வயஸமயேஸு த⁴ம்மிகதா²ஸமயோ, தே³ஸனாபடிபத்திஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயோ, தேஸுபி ஸமயேஸு அஞ்ஞதரங் ஸமயங் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகங் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.
Ye vā ime gabbhokkantisamayo jātisamayo saṃvegasamayo abhinikkhamanasamayo dukkarakārikasamayo māravijayasamayo abhisambodhisamayo diṭṭhadhammasukhavihārasamayo desanāsamayo parinibbānasamayotievamādayo bhagavato devamanussesu ativiya pakāsā anekakālappabhedā eva samayā, tesu samayesu desanāsamayasaṅkhātaṃ ekaṃ samayanti dīpeti. Yo cāyaṃ ñāṇakaruṇākiccasamayesu karuṇākiccasamayo, attahitaparahitapaṭipattisamayesu parahitapaṭipattisamayo, sannipatitānaṃ karaṇīyadvayasamayesu dhammikathāsamayo, desanāpaṭipattisamayesu desanāsamayo, tesupi samayesu aññataraṃ samayaṃ sandhāya ‘‘ekaṃ samaya’’nti āha.
யஸ்மா பன ‘‘ஏகங் ஸமய’’ந்தி அச்சந்தஸங்யோக³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி. யஞ்ஹி ஸமயங் ப⁴க³வா இமங் அஞ்ஞங் வா ஸுத்தந்தங் தே³ஸேஸி, அச்சந்தமேவ தங் ஸமயங் கருணாவிஹாரேன விஹாஸி, தஸ்மா தத³த்த²ஜோதனத்த²ங் இத⁴ உபயோக³வசனநித்³தே³ஸோ கதோதி.
Yasmā pana ‘‘ekaṃ samaya’’nti accantasaṃyogattho sambhavati. Yañhi samayaṃ bhagavā imaṃ aññaṃ vā suttantaṃ desesi, accantameva taṃ samayaṃ karuṇāvihārena vihāsi, tasmā tadatthajotanatthaṃ idha upayogavacananiddeso katoti.
தேனேதங் வுச்சதி –
Tenetaṃ vuccati –
‘‘தங் தங் அத்த²மபெக்கி²த்வா, பு⁴ம்மேன கரணேன ச;
‘‘Taṃ taṃ atthamapekkhitvā, bhummena karaṇena ca;
அஞ்ஞத்ர ஸமயோ வுத்தோ, உபயோகே³ன ஸோ இதா⁴’’தி.
Aññatra samayo vutto, upayogena so idhā’’ti.
போராணா பன வண்ணயந்தி – ‘‘தஸ்மிங் ஸமயே’’தி வா ‘‘தேன ஸமயேனா’’தி வா ‘‘தங் ஸமய’’ந்தி வா அபி⁴லாபமத்தபே⁴தோ³ ஏஸ, ஸப்³ப³த்த² பு⁴ம்மமேவத்தோ²தி. தஸ்மா ‘‘ஏகங் ஸமய’’ந்தி வுத்தேபி ‘‘ஏகஸ்மிங் ஸமயே’’தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
Porāṇā pana vaṇṇayanti – ‘‘tasmiṃ samaye’’ti vā ‘‘tena samayenā’’ti vā ‘‘taṃ samaya’’nti vā abhilāpamattabhedo esa, sabbattha bhummamevatthoti. Tasmā ‘‘ekaṃ samaya’’nti vuttepi ‘‘ekasmiṃ samaye’’ti attho veditabbo.
ப⁴க³வாதி க³ரு. க³ருஞ்ஹி லோகே ‘‘ப⁴க³வா’’தி வத³ந்தி. அயஞ்ச ஸப்³ப³கு³ணவிஸிட்ட²தாய ஸப்³ப³ஸத்தானங் க³ரு, தஸ்மா ‘‘ப⁴க³வா’’தி வேதி³தப்³போ³. போராணேஹிபி வுத்தங் –
Bhagavāti garu. Garuñhi loke ‘‘bhagavā’’ti vadanti. Ayañca sabbaguṇavisiṭṭhatāya sabbasattānaṃ garu, tasmā ‘‘bhagavā’’ti veditabbo. Porāṇehipi vuttaṃ –
‘‘ப⁴க³வாதி வசனங் ஸெட்ட²ங், ப⁴க³வாதி வசனமுத்தமங்;
‘‘Bhagavāti vacanaṃ seṭṭhaṃ, bhagavāti vacanamuttamaṃ;
க³ரு கா³ரவயுத்தோ ஸோ, ப⁴க³வா தேன வுச்சதீ’’தி.
Garu gāravayutto so, bhagavā tena vuccatī’’ti.
அபிச –
Apica –
‘‘பா⁴க்³யவா ப⁴க்³க³வா யுத்தோ, ப⁴கே³ஹி ச விப⁴த்தவா;
‘‘Bhāgyavā bhaggavā yutto, bhagehi ca vibhattavā;
ப⁴த்தவா வந்தக³மனோ, ப⁴வேஸு ப⁴க³வா ததோ’’தி. –
Bhattavā vantagamano, bhavesu bhagavā tato’’ti. –
இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய வஸேன அஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ வித்தா²ரதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴॰ 1.123 ஆத³யோ) வுத்தோயேவ.
Imissāpi gāthāya vasena assa padassa vitthārato attho veditabbo. So ca visuddhimagge buddhānussatiniddese (visuddhi. 1.123 ādayo) vuttoyeva.
எத்தாவதா செத்த² ஏவந்தி வசனேன தே³ஸனாஸம்பத்திங் நித்³தி³ஸதி, மே ஸுதந்தி ஸாவகஸம்பத்திங், ஏகங் ஸமயந்தி காலஸம்பத்திங், ப⁴க³வாதி தே³ஸகஸம்பத்திங்.
Ettāvatā cettha evanti vacanena desanāsampattiṃ niddisati, me sutanti sāvakasampattiṃ, ekaṃ samayanti kālasampattiṃ, bhagavāti desakasampattiṃ.
ஸாவத்தி²யந்தி எத்த² ச ஸவத்த²ஸ்ஸ இஸினோ நிவாஸட்டா²னபூ⁴தா நக³ரீ ஸாவத்தீ², யதா² காகந்தீ³ மாகந்தீ³தி ஏவங் தாவ அக்க²ரசிந்தகா. அட்ட²கதா²சரியா பன ப⁴ணந்தி – யங் கிஞ்சி மனுஸ்ஸானங் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ங் ஸப்³ப³மெத்த² அத்தீ²தி ஸாவத்தீ², ஸத்த²ஸமாயோகே³ ச கிங் ப⁴ண்ட³மத்தீ²தி புச்சி²தே ஸப்³ப³மத்தீ²திபி வசனமுபாதா³ய ஸாவத்தீ².
Sāvatthiyanti ettha ca savatthassa isino nivāsaṭṭhānabhūtā nagarī sāvatthī, yathā kākandī mākandīti evaṃ tāva akkharacintakā. Aṭṭhakathācariyā pana bhaṇanti – yaṃ kiñci manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ sabbamettha atthīti sāvatthī, satthasamāyoge ca kiṃ bhaṇḍamatthīti pucchite sabbamatthītipi vacanamupādāya sāvatthī.
‘‘ஸப்³ப³தா³ ஸப்³பூ³பகரணங், ஸாவத்தி²யங் ஸமோஹிதங்;
‘‘Sabbadā sabbūpakaraṇaṃ, sāvatthiyaṃ samohitaṃ;
தஸ்மா ஸப்³ப³முபாதா³ய, ஸாவத்தீ²தி பவுச்சதீ’’தி. –
Tasmā sabbamupādāya, sāvatthīti pavuccatī’’ti. –
தஸ்ஸங் ஸாவத்தி²யங். ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனங். விஹரதீதி அவிஸேஸேன இரியாபத²தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரேஸு அஞ்ஞதரவிஹாரஸமங்கி³பரிதீ³பனமேதங், இத⁴ பன டா²னக³மனாஸனஸயனப்பபே⁴தே³ஸு இரியாபதே²ஸு அஞ்ஞதரஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனங். தேன டி²தோபி க³ச்ச²ந்தோபி நிஸின்னோபி ஸயானோபி ப⁴க³வா ‘‘விஹரதி’’ச்சேவ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி ப⁴க³வா ஏகங் இரியாபத²பா³த⁴னங் அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன விச்சி²ந்தி³த்வா அபரிபதந்தமத்தபா⁴வங் ஹரதி பவத்தேதி, தஸ்மா ‘‘விஹரதீ’’தி வுச்சதி.
Tassaṃ sāvatthiyaṃ. Samīpatthe bhummavacanaṃ. Viharatīti avisesena iriyāpathadibbabrahmaariyavihāresu aññataravihārasamaṅgiparidīpanametaṃ, idha pana ṭhānagamanāsanasayanappabhedesu iriyāpathesu aññatarairiyāpathasamāyogaparidīpanaṃ. Tena ṭhitopi gacchantopi nisinnopi sayānopi bhagavā ‘‘viharati’’cceva veditabbo. So hi bhagavā ekaṃ iriyāpathabādhanaṃ aññena iriyāpathena vicchinditvā aparipatantamattabhāvaṃ harati pavatteti, tasmā ‘‘viharatī’’ti vuccati.
ஜேதவனேதி எத்த² அத்தனோ பச்சத்தி²கஜனங் ஜினாதீதி ஜேதோ, ரஞ்ஞோ வா அத்தனோ பச்சத்தி²கஜனே ஜிதே ஜாதோதி ஜேதோ, மங்க³லகம்யதாய வா தஸ்ஸ ஏவங்னாமமேவ கதந்தி ஜேதோ, வனயதீதி வனங், அத்தஸம்பதா³ய ஸத்தானங் ப⁴த்திங் காரேதி, அத்தனி ஸினேஹங் உப்பாதே³தீதி அத்தோ². வனுதே இதி வா வனங், நானாவித⁴குஸுமக³ந்த⁴ஸம்மோத³மத்தகோகிலாதி³விஹங்கா³பி⁴ருதேஹி மந்த³மாருதசலிதருக்க²ஸாகா²விடபபல்லவபலாஸேஹி ‘‘ஏத² மங் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி பாணினோ யாசதி வியாதி அத்தோ². ஜேதஸ்ஸ வனங் ஜேதவனங். தஞ்ஹி ஜேதேன ராஜகுமாரேன ரோபிதங் ஸங்வத்³தி⁴தங் பரிபாலிதங், ஸோ ச தஸ்ஸ ஸாமீ அஹோஸி, தஸ்மா ஜேதவனந்தி வுச்சதி. தஸ்மிங் ஜேதவனே. வனஞ்ச நாம ரோபிமங் ஸயங்ஜாதந்தி து³வித⁴ங். இத³ஞ்ச வேளுவனாதீ³னி ச ரோபிமானி, அந்த⁴வனமஹாவனாதீ³னி ஸயங்ஜாதானி.
Jetavaneti ettha attano paccatthikajanaṃ jinātīti jeto, rañño vā attano paccatthikajane jite jātoti jeto, maṅgalakamyatāya vā tassa evaṃnāmameva katanti jeto, vanayatīti vanaṃ, attasampadāya sattānaṃ bhattiṃ kāreti, attani sinehaṃ uppādetīti attho. Vanute iti vā vanaṃ, nānāvidhakusumagandhasammodamattakokilādivihaṅgābhirutehi mandamārutacalitarukkhasākhāviṭapapallavapalāsehi ‘‘etha maṃ paribhuñjathā’’ti pāṇino yācati viyāti attho. Jetassa vanaṃ jetavanaṃ. Tañhi jetena rājakumārena ropitaṃ saṃvaddhitaṃ paripālitaṃ, so ca tassa sāmī ahosi, tasmā jetavananti vuccati. Tasmiṃ jetavane. Vanañca nāma ropimaṃ sayaṃjātanti duvidhaṃ. Idañca veḷuvanādīni ca ropimāni, andhavanamahāvanādīni sayaṃjātāni.
அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமேதி ஸுத³த்தோ நாம ஸோ க³ஹபதி மாதாபிதூஹி கதனாமவஸேன. ஸப்³ப³காமஸமித்³த⁴தாய பன விக³தமச்சே²ரதாய கருணாதி³கு³ணஸமங்கி³தாய ச நிச்சகாலங் அனாதா²னங் பிண்ட³மதா³ஸி, தேன அனாத²பிண்டி³கோதி ஸங்க²ங் க³தோ. ஆரமந்தி எத்த² பாணினோ, விஸேஸேன வா பப்³ப³ஜிதாதி ஆராமோ, தஸ்ஸ புப்ப²ப²லாதி³ஸோபா⁴ய நாதிதூ³ரனச்சாஸன்னதாதி³பஞ்சவித⁴ஸேனாஸனங்க³ஸம்பத்தியா ச ததோ ததோ ஆக³ம்ம ரமந்தி அபி⁴ரமந்தி, அனுக்கண்டி²தா ஹுத்வா நிவஸந்தீதி அத்தோ². வுத்தப்பகாராய வா ஸம்பத்தியா தத்த² தத்த² க³தேபி அத்தனோ அப்³ப⁴ந்தரங் ஆனெத்வா ரமாபேதீதி ஆராமோ. ஸோ ஹி அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா ஜேதஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ ஹத்த²தோ அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி கோடிஸந்த²ரேன கீணித்வா அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி ஸேனாஸனானி காராபெத்வா அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி விஹாரமஹங் நிட்டா²பெத்வா ஏவங் சதுபஞ்ஞாஸஹிரஞ்ஞகோடிபரிச்சாகே³ன பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதி³தோ, தஸ்மா ‘‘அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ’’தி வுச்சதி. தஸ்மிங் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே.
Anāthapiṇḍikassa ārāmeti sudatto nāma so gahapati mātāpitūhi katanāmavasena. Sabbakāmasamiddhatāya pana vigatamaccheratāya karuṇādiguṇasamaṅgitāya ca niccakālaṃ anāthānaṃ piṇḍamadāsi, tena anāthapiṇḍikoti saṅkhaṃ gato. Āramanti ettha pāṇino, visesena vā pabbajitāti ārāmo, tassa pupphaphalādisobhāya nātidūranaccāsannatādipañcavidhasenāsanaṅgasampattiyā ca tato tato āgamma ramanti abhiramanti, anukkaṇṭhitā hutvā nivasantīti attho. Vuttappakārāya vā sampattiyā tattha tattha gatepi attano abbhantaraṃ ānetvā ramāpetīti ārāmo. So hi anāthapiṇḍikena gahapatinā jetassa rājakumārassa hatthato aṭṭhārasahi hiraññakoṭīhi koṭisantharena kīṇitvā aṭṭhārasahi hiraññakoṭīhi senāsanāni kārāpetvā aṭṭhārasahi hiraññakoṭīhi vihāramahaṃ niṭṭhāpetvā evaṃ catupaññāsahiraññakoṭipariccāgena buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyādito, tasmā ‘‘anāthapiṇḍikassa ārāmo’’ti vuccati. Tasmiṃ anāthapiṇḍikassa ārāme.
எத்த² ச ‘‘ஜேதவனே’’திவசனங் புரிமஸாமிபரிகித்தனங், ‘‘அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி பச்சி²மஸாமிபரிகித்தனங். கிமேதேஸங் பரிகித்தனே பயோஜனந்தி? புஞ்ஞகாமானங் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனங். தத்த² ஹி த்³வாரகொட்ட²கபாஸாத³மாபனே பூ⁴மிவிக்கயலத்³தா⁴ அட்டா²ரஸ ஹிரஞ்ஞகோடியோ அனேககோடிஅக்³க⁴னகா ருக்கா² ச ஜேதஸ்ஸ பரிச்சாகோ³, சதுபஞ்ஞாஸ ஹிரஞ்ஞகோடியோ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ . இதி தேஸங் பரிகித்தனேன ஏவங் புஞ்ஞகாமா புஞ்ஞானி கரொந்தீதி த³ஸ்ஸெந்தோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ அஞ்ஞேபி புஞ்ஞகாமே தேஸங் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனே நியோஜேதி.
Ettha ca ‘‘jetavane’’tivacanaṃ purimasāmiparikittanaṃ, ‘‘anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti pacchimasāmiparikittanaṃ. Kimetesaṃ parikittane payojananti? Puññakāmānaṃ diṭṭhānugatiāpajjanaṃ. Tattha hi dvārakoṭṭhakapāsādamāpane bhūmivikkayaladdhā aṭṭhārasa hiraññakoṭiyo anekakoṭiagghanakā rukkhā ca jetassa pariccāgo, catupaññāsa hiraññakoṭiyo anāthapiṇḍikassa . Iti tesaṃ parikittanena evaṃ puññakāmā puññāni karontīti dassento āyasmā sāriputto aññepi puññakāme tesaṃ diṭṭhānugatiāpajjane niyojeti.
தத்த² ஸியா – யதி³ தாவ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யங் விஹரதி, ‘‘ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி ந வத்தப்³ப³ங். அத² தத்த² விஹரதி, ‘‘ஸாவத்தி²ய’’ந்தி ந வத்தப்³ப³ங். ந ஹி ஸக்கா உப⁴யத்த² ஏகங் ஸமயங் விஹரிதுந்தி. ந கோ² பனேதங் ஏவங் த³ட்ட²ப்³ப³ங், நனு அவோசும்ஹ ‘‘ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசன’’ந்தி. தஸ்மா யதா² க³ங்கா³யமுனாதீ³னங் ஸமீபே கோ³யூதா²னி சரந்தானி ‘‘க³ங்கா³ய சரந்தி, யமுனாய சரந்தீ’’தி வுச்சந்தி, ஏவமிதா⁴பி யதி³த³ங் ஸாவத்தி²யா ஸமீபே ஜேதவனங் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ, தத்த² விஹரந்தோ வுச்சதி ‘‘ஸாவத்தி²யங் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி. கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனத்த²ங் ஹிஸ்ஸ ஸாவத்தி²வசனங், பப்³ப³ஜிதானுரூபனிவாஸட்டா²னநித³ஸ்ஸனத்த²ங் ஸேஸவசனங்.
Tattha siyā – yadi tāva bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, ‘‘jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti na vattabbaṃ. Atha tattha viharati, ‘‘sāvatthiya’’nti na vattabbaṃ. Na hi sakkā ubhayattha ekaṃ samayaṃ viharitunti. Na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ, nanu avocumha ‘‘samīpatthe bhummavacana’’nti. Tasmā yathā gaṅgāyamunādīnaṃ samīpe goyūthāni carantāni ‘‘gaṅgāya caranti, yamunāya carantī’’ti vuccanti, evamidhāpi yadidaṃ sāvatthiyā samīpe jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo, tattha viharanto vuccati ‘‘sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti. Gocaragāmanidassanatthaṃ hissa sāvatthivacanaṃ, pabbajitānurūpanivāsaṭṭhānanidassanatthaṃ sesavacanaṃ.
தத்த² ஸாவத்தி²கித்தனேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ க³ஹட்டா²னுக்³க³ஹகரணங் த³ஸ்ஸேதி, ஜேதவனாதி³கித்தனேன பப்³ப³ஜிதானுக்³க³ஹகரணங். ததா² புரிமேன பச்சயக்³க³ஹணதோ அத்தகிலமதா²னுயோக³விவஜ்ஜனங், பச்சி²மேன வத்து²காமப்பஹானதோ காமஸுக²ல்லிகானுயோக³விவஜ்ஜனூபாயங். அத² வா புரிமேன ச த⁴ம்மதே³ஸனாபி⁴யோக³ங், பச்சி²மேன விவேகாதி⁴முத்திங். புரிமேன கருணாய உபக³மனங், பச்சி²மேன பஞ்ஞாய அபக³மனங். புரிமேன ஸத்தானங் ஹிதஸுக²னிப்பா²த³னாதி⁴முத்ததங், பச்சி²மேன பரஹிதஸுக²கரணே நிருபலேபதங். புரிமேன த⁴ம்மிகஸுகா²பரிச்சாக³னிமித்தங் பா²ஸுவிஹாரங், பச்சி²மேன உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மானுயோக³னிமித்தங். புரிமேன மனுஸ்ஸானங் உபகாரப³ஹுலதங், பச்சி²மேன தே³வானங். புரிமேன லோகே ஜாதஸ்ஸ லோகே ஸங்வத்³த⁴பா⁴வங், பச்சி²மேன லோகேன அனுபலித்ததங். புரிமேன ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானங். கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹங் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ॰ நி॰ 1.170) வசனதோ யத³த்த²ங் ப⁴க³வா உப்பன்னோ, தத³த்த²பரிதீ³பனங், பச்சி²மேன யத்த² உப்பன்னோ, தத³னுரூபவிஹாரபரிதீ³பனங். ப⁴க³வா ஹி பட²மங் லும்பி³னிவனே, து³தியங் போ³தி⁴மண்டே³தி லோகியலோகுத்தரஸ்ஸ உப்பத்தியா வனேயேவ உப்பன்னோ, தேனஸ்ஸ வனேயேவ விஹாரங் த³ஸ்ஸேதீதி ஏவமாதி³னா நயேனெத்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³.
Tattha sāvatthikittanena āyasmā sāriputto bhagavato gahaṭṭhānuggahakaraṇaṃ dasseti, jetavanādikittanena pabbajitānuggahakaraṇaṃ. Tathā purimena paccayaggahaṇato attakilamathānuyogavivajjanaṃ, pacchimena vatthukāmappahānato kāmasukhallikānuyogavivajjanūpāyaṃ. Atha vā purimena ca dhammadesanābhiyogaṃ, pacchimena vivekādhimuttiṃ. Purimena karuṇāya upagamanaṃ, pacchimena paññāya apagamanaṃ. Purimena sattānaṃ hitasukhanipphādanādhimuttataṃ, pacchimena parahitasukhakaraṇe nirupalepataṃ. Purimena dhammikasukhāpariccāganimittaṃ phāsuvihāraṃ, pacchimena uttarimanussadhammānuyoganimittaṃ. Purimena manussānaṃ upakārabahulataṃ, pacchimena devānaṃ. Purimena loke jātassa loke saṃvaddhabhāvaṃ, pacchimena lokena anupalittataṃ. Purimena ‘‘ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho’’ti (a. ni. 1.170) vacanato yadatthaṃ bhagavā uppanno, tadatthaparidīpanaṃ, pacchimena yattha uppanno, tadanurūpavihāraparidīpanaṃ. Bhagavā hi paṭhamaṃ lumbinivane, dutiyaṃ bodhimaṇḍeti lokiyalokuttarassa uppattiyā vaneyeva uppanno, tenassa vaneyeva vihāraṃ dassetīti evamādinā nayenettha atthayojanā veditabbā.
தத்ராதி தே³ஸகாலபரிதீ³பனங். தஞ்ஹி யங் ஸமயங் விஹரதி, தத்ர ஸமயே, யஸ்மிஞ்ச ஜேதவனே விஹரதி, தத்ர ஜேதவனேதி தீ³பேதி. பா⁴ஸிதப்³ப³யுத்தே வா தே³ஸகாலே தீ³பேதி. ந ஹி ப⁴க³வா அயுத்தே தே³ஸே காலே வா த⁴ம்மங் தே³ஸேதி. ‘‘அகாலோ கோ² தாவ பா³ஹியா’’திஆதி³ (உதா³॰ 10) செத்த² ஸாத⁴கங். கோ²தி பத³பூரணமத்தே அவதா⁴ரணத்தே² ஆதி³காலத்தே² வா நிபாதோ. ப⁴க³வாதி லோகக³ருதீ³பனங். பி⁴க்கூ²தி கதா²ஸவனயுத்தபுக்³க³லவசனங். அபிசெத்த² ‘‘பி⁴க்க²கோதி பி⁴க்கு², பி⁴க்கா²சரியங் அஜ்ஜு²பக³தோதி பி⁴க்கூ²’’திஆதி³னா (விப⁴॰ 510; பாரா॰ 45) நயேன வசனத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஆமந்தேஸீதி ஆலபி அபா⁴ஸி ஸம்போ³தே⁴ஸி, அயமெத்த² அத்தோ². அஞ்ஞத்ர பன ஞாபனேபி பக்கோஸனேபி. பி⁴க்க²வோதி ஆமந்தனாகாரதீ³பனங். தேன தேஸங் பி⁴க்கூ²னங் பி⁴க்க²னஸீலதாபி⁴க்க²னத⁴ம்மதாபி⁴க்க²னேஸாது⁴காரிதாதி³கு³ணயோக³ஸித்³தே⁴ன வசனேன ஹீனாதி⁴கஜனஸேவிதங் வுத்திங் பகாஸெந்தோ உத்³த⁴ததீ³னபா⁴வனிக்³க³ஹங் கரோதி. ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி இமினா ச கருணாவிப்பா²ரஸொம்மஹத³யனயனநிபாதபுப்³ப³ங்க³மேன வசனேன தே அத்தனோ முகா²பி⁴முகே² கரொந்தோ தேனேவ கதே²துகம்யதாதீ³பகேன வசனேன நேஸங் ஸோதுகம்யதங் ஜனேதி. தேனேவ ச ஸம்போ³த⁴னத்தே²ன வசனேன ஸாது⁴கஸவனமனஸிகாரேபி தே நியோஜேதி. ஸாது⁴கஸவனமனஸிகாராயத்தா ஹி ஸாஸனஸம்பத்தி.
Tatrāti desakālaparidīpanaṃ. Tañhi yaṃ samayaṃ viharati, tatra samaye, yasmiñca jetavane viharati, tatra jetavaneti dīpeti. Bhāsitabbayutte vā desakāle dīpeti. Na hi bhagavā ayutte dese kāle vā dhammaṃ deseti. ‘‘Akālo kho tāva bāhiyā’’tiādi (udā. 10) cettha sādhakaṃ. Khoti padapūraṇamatte avadhāraṇatthe ādikālatthe vā nipāto. Bhagavāti lokagarudīpanaṃ. Bhikkhūti kathāsavanayuttapuggalavacanaṃ. Apicettha ‘‘bhikkhakoti bhikkhu, bhikkhācariyaṃ ajjhupagatoti bhikkhū’’tiādinā (vibha. 510; pārā. 45) nayena vacanattho veditabbo. Āmantesīti ālapi abhāsi sambodhesi, ayamettha attho. Aññatra pana ñāpanepi pakkosanepi. Bhikkhavoti āmantanākāradīpanaṃ. Tena tesaṃ bhikkhūnaṃ bhikkhanasīlatābhikkhanadhammatābhikkhanesādhukāritādiguṇayogasiddhena vacanena hīnādhikajanasevitaṃ vuttiṃ pakāsento uddhatadīnabhāvaniggahaṃ karoti. ‘‘Bhikkhavo’’ti iminā ca karuṇāvipphārasommahadayanayananipātapubbaṅgamena vacanena te attano mukhābhimukhe karonto teneva kathetukamyatādīpakena vacanena nesaṃ sotukamyataṃ janeti. Teneva ca sambodhanatthena vacanena sādhukasavanamanasikārepi te niyojeti. Sādhukasavanamanasikārāyattā hi sāsanasampatti.
அபரேஸு தே³வமனுஸ்ஸேஸு விஜ்ஜமானேஸு கஸ்மா பி⁴க்கூ²யேவ ஆமந்தேஸீதி சே? ஜெட்ட²ஸெட்டா²ஸன்னஸதா³ஸன்னிஹிதபா⁴ஜனபா⁴வதோ. ஸப்³ப³பரிஸஸாதா⁴ரணா ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா. பரிஸாய ச ஜெட்டா² பி⁴க்கூ² பட²முப்பன்னத்தா, ஸெட்டா² அனகா³ரியபா⁴வங் ஆதி³ங் கத்வா ஸத்து² சரியானுவிதா⁴யகத்தா ஸகலஸாஸனபடிக்³கா³ஹகத்தா ச, ஆஸன்னா தத்த² நிஸின்னேஸு ஸத்து²ஸன்னிகத்தா, ஸதா³ஸன்னிஹிதா ஸத்து²ஸந்திகாவசரத்தா, த⁴ம்மதே³ஸனாய ச தே ஏவ பா⁴ஜனங் யதா²னுஸிட்ட²ங் படிபத்திஸப்³பா⁴வதோ.
Aparesu devamanussesu vijjamānesu kasmā bhikkhūyeva āmantesīti ce? Jeṭṭhaseṭṭhāsannasadāsannihitabhājanabhāvato. Sabbaparisasādhāraṇā hi bhagavato dhammadesanā. Parisāya ca jeṭṭhā bhikkhū paṭhamuppannattā, seṭṭhā anagāriyabhāvaṃ ādiṃ katvā satthu cariyānuvidhāyakattā sakalasāsanapaṭiggāhakattā ca, āsannā tattha nisinnesu satthusannikattā, sadāsannihitā satthusantikāvacarattā, dhammadesanāya ca te eva bhājanaṃ yathānusiṭṭhaṃ paṭipattisabbhāvato.
தத்த² ஸியா – கிமத்த²ங் பன ப⁴க³வா த⁴ம்மங் தே³ஸெந்தோ பட²மங் பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி, ந த⁴ம்மமேவ தே³ஸேஸீதி? ஸதிஜனநத்த²ங். பரிஸாய ஹி பி⁴க்கூ² அஞ்ஞங் சிந்தெந்தாபி விக்கி²த்தசித்தாபி த⁴ம்மங் பச்சவெக்க²ந்தாபி கம்மட்டா²னங் மனஸிகரொந்தாபி நிஸின்னா ஹொந்தி, தே அனாமந்தெத்வா த⁴ம்மே தே³ஸியமானே ‘‘அயங் தே³ஸனா கிங்னிதா³னா கிங்பச்சயா கதமாய அத்து²ப்பத்தியா தே³ஸிதா’’தி ஸல்லக்கே²துங் அஸக்கொந்தா விக்கே²பங் ஆபஜ்ஜெய்யுங், து³க்³க³ஹிதங் வா க³ண்ஹெய்யுங் . தேன தேஸங் ஸதிஜனநத்த²ங் ப⁴க³வா பட²மங் ஆமந்தெத்வா பச்சா² த⁴ம்மங் தே³ஸேதி.
Tattha siyā – kimatthaṃ pana bhagavā dhammaṃ desento paṭhamaṃ bhikkhū āmantesi, na dhammameva desesīti? Satijananatthaṃ. Parisāya hi bhikkhū aññaṃ cintentāpi vikkhittacittāpi dhammaṃ paccavekkhantāpi kammaṭṭhānaṃ manasikarontāpi nisinnā honti, te anāmantetvā dhamme desiyamāne ‘‘ayaṃ desanā kiṃnidānā kiṃpaccayā katamāya atthuppattiyā desitā’’ti sallakkhetuṃ asakkontā vikkhepaṃ āpajjeyyuṃ, duggahitaṃ vā gaṇheyyuṃ . Tena tesaṃ satijananatthaṃ bhagavā paṭhamaṃ āmantetvā pacchā dhammaṃ deseti.
ப⁴த³ந்தேதி கா³ரவவசனமேதங், ஸத்து²னோ படிவசனதா³னங் வா. அபிசெத்த² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி வத³மானோ ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஆலபதி, ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி வத³மானா தே ப⁴க³வந்தங் பச்சாலபந்தி. ததா² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி ப⁴க³வா ஆபா⁴ஸதி, ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பச்சாபா⁴ஸந்தி. ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி படிவசனங் தா³பேதி, ப⁴த³ந்தேதி படிவசனங் தெ³ந்தி. தே பி⁴க்கூ²தி யே ப⁴க³வா ஆமந்தேஸி. ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸுந்தி ப⁴க³வதோ ஆமந்தனங் படிஅஸ்ஸோஸுங், அபி⁴முகா² ஹுத்வா ஸுணிங்ஸு ஸம்படிச்சி²ங்ஸு படிக்³க³ஹேஸுந்தி அத்தோ². ப⁴க³வா ஏதத³வோசாதி ப⁴க³வா ஏதங் இதா³னி வத்தப்³ப³ங் ஸகலஸுத்தங் அவோச.
Bhadanteti gāravavacanametaṃ, satthuno paṭivacanadānaṃ vā. Apicettha ‘‘bhikkhavo’’ti vadamāno bhagavā te bhikkhū ālapati, ‘‘bhadante’’ti vadamānā te bhagavantaṃ paccālapanti. Tathā ‘‘bhikkhavo’’ti bhagavā ābhāsati, ‘‘bhadante’’ti te paccābhāsanti. ‘‘Bhikkhavo’’ti paṭivacanaṃ dāpeti, bhadanteti paṭivacanaṃ denti. Te bhikkhūti ye bhagavā āmantesi. Bhagavato paccassosunti bhagavato āmantanaṃ paṭiassosuṃ, abhimukhā hutvā suṇiṃsu sampaṭicchiṃsu paṭiggahesunti attho. Bhagavā etadavocāti bhagavā etaṃ idāni vattabbaṃ sakalasuttaṃ avoca.
எத்தாவதா ச யங் ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன கமலகுவலயுஜ்ஜலவிமலஸாது³ரஸஸலிலாய பொக்க²ரணியா ஸுகா²வதரணத்த²ங் நிம்மலஸிலாதலரசனவிலாஸஸோபானங் விப்பகிண்ணமுத்தாஜாலஸதி³ஸவாலிகாகிண்ணபண்ட³ரபூ⁴மிபா⁴க³ங் தித்த²ங் விய, ஸுவிப⁴த்தபி⁴த்திவிசித்ரவேதி³காபரிக்கி²த்தஸ்ஸ நக்க²த்தபத²ங் பு²ஸிதுகாமதாய விய, விஜம்பி⁴தஸமுஸ்ஸயஸ்ஸ பாஸாத³வரஸ்ஸ ஸுகா²ரோஹணத்த²ங் த³ந்தமயஸண்ஹமுது³ப²லககஞ்சனலதாவினத்³த⁴மணிக³ணப்பபா⁴ஸமுத³யுஜ்ஜலஸோப⁴ங் ஸோபானங் விய, ஸுவண்ணவலயனூபுராதி³ஸங்க⁴ட்டனஸத்³த³ஸம்மிஸ்ஸிதகதி²தஹஸிதமது⁴ரஸ்ஸரகே³ஹஜனவிசரிதஸ்ஸ உளாரிஸ்ஸரியவிப⁴வஸோபி⁴தஸ்ஸ மஹாக⁴ரஸ்ஸ ஸுக²ப்பவேஸனத்த²ங் ஸுவண்ணரஜதமணிமுத்தாபவாளாதி³ஜுதிவிஸத³விஜ்ஜோதிதஸுப்பதிட்டி²தவிஸாலத்³வாரகவாடங் மஹாத்³வாரங் விய அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னங் தே³ஸனாஞாணக³ம்பீ⁴ரபா⁴வஸங்ஸூசகஸ்ஸ இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஸுகா²வகா³ஹணத்த²ங் காலதே³ஸதே³ஸகபரிஸாபதே³ஸபடிமண்டி³தங் நிதா³னங் பா⁴ஸிதங், தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா ஸமத்தா.
Ettāvatā ca yaṃ āyasmatā sāriputtena kamalakuvalayujjalavimalasādurasasalilāya pokkharaṇiyā sukhāvataraṇatthaṃ nimmalasilātalaracanavilāsasopānaṃ vippakiṇṇamuttājālasadisavālikākiṇṇapaṇḍarabhūmibhāgaṃ titthaṃ viya, suvibhattabhittivicitravedikāparikkhittassa nakkhattapathaṃ phusitukāmatāya viya, vijambhitasamussayassa pāsādavarassa sukhārohaṇatthaṃ dantamayasaṇhamuduphalakakañcanalatāvinaddhamaṇigaṇappabhāsamudayujjalasobhaṃ sopānaṃ viya, suvaṇṇavalayanūpurādisaṅghaṭṭanasaddasammissitakathitahasitamadhurassaragehajanavicaritassa uḷārissariyavibhavasobhitassa mahāgharassa sukhappavesanatthaṃ suvaṇṇarajatamaṇimuttāpavāḷādijutivisadavijjotitasuppatiṭṭhitavisāladvārakavāṭaṃ mahādvāraṃ viya atthabyañjanasampannassa buddhānaṃ desanāñāṇagambhīrabhāvasaṃsūcakassa imassa suttassa sukhāvagāhaṇatthaṃ kāladesadesakaparisāpadesapaṭimaṇḍitaṃ nidānaṃ bhāsitaṃ, tassa atthavaṇṇanā samattā.
ஸுத்தந்தே பஞ்சாதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. இமானி இந்த்³ரியானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனங். இந்த்³ரியட்டோ² ஹெட்டா² வுத்தோ.
Suttante pañcāti gaṇanaparicchedo. Imāni indriyānīti paricchinnadhammanidassanaṃ. Indriyaṭṭho heṭṭhā vutto.
185. இதா³னி இமங் ஸுத்தந்தங் த³ஸ்ஸெத்வா இமஸ்மிங் ஸுத்தந்தே வுத்தானங் இந்த்³ரியானங் விஸுத்³தி⁴பா⁴வனாவிதா⁴னங் பா⁴விதத்தங் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதுகாமோ இமானி பஞ்சிந்த்³ரியானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² விஸுஜ்ஜ²ந்தீதி விஸுத்³தி⁴ங் பாபுணந்தி. அஸ்ஸத்³தே⁴தி தீஸு ரதனேஸு ஸத்³தா⁴விரஹிதே. ஸத்³தே⁴தி தீஸு ரதனேஸு ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னே. ஸேவதோதி சித்தேன ஸேவந்தஸ்ஸ. ப⁴ஜதோதி உபஸங்கமந்தஸ்ஸ. பயிருபாஸதோதி ஸக்கச்சங் உபனிஸீத³ந்தஸ்ஸ. பஸாத³னீயே ஸுத்தந்தேதி பஸாத³ஜனகே ரதனத்தயகு³ணபடிஸங்யுத்தே ஸுத்தந்தே. குஸீதேதி குச்சி²தேன ஆகாரேன ஸீத³ந்தீதி குஸீதா³, குஸீதா³ ஏவ குஸீதா. தே குஸீதே. ஸம்மப்பதா⁴னேதி சதுகிச்சஸாத⁴கவீரியபடிஸங்யுத்தஸுத்தந்தே. முட்ட²ஸ்ஸதீதி நட்ட²ஸ்ஸதிகே. ஸதிபட்டா²னேதி ஸதிபட்டா²னாதி⁴காரகே ஸுத்தந்தே. ஜா²னவிமொக்கே²தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஅட்ட²விமொக்க²திவித⁴விமொக்கா²தி⁴காரகே ஸுத்தந்தே. து³ப்பஞ்ஞேதி நிப்பஞ்ஞே, பஞ்ஞாபா⁴வதோ வா து³ட்டா² பஞ்ஞா ஏதேஸந்தி து³ப்பஞ்ஞா. தே து³ப்பஞ்ஞே. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியந்தி சதுஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³படிஸங்யுத்தே ஸுத்தந்தே, ஞாணகதா²ஸதி³ஸே வா. ஸுத்தந்தக்க²ந்தே⁴தி ஸுத்தந்தகொட்டா²ஸே. அஸ்ஸத்³தி⁴யந்திஆதீ³ஸு அஸ்ஸத்³தி⁴யந்தி அஸ்ஸத்³த⁴பா⁴வங். அஸ்ஸத்³தி⁴யே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ அஸ்ஸத்³தி⁴யங் பஜஹந்தோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியங் பா⁴வேதி, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியே ஆனிஸங்ஸத³ஸ்ஸாவீ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியங் பா⁴வெந்தோ அஸ்ஸத்³தி⁴யங் பஜஹதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸு. கோஸஜ்ஜந்தி குஸீதபா⁴வங். பமாத³ந்தி ஸதிவிப்பவாஸங். உத்³த⁴ச்சந்தி உத்³த⁴தபா⁴வங், விக்கே²பந்தி அத்தோ². பஹீனத்தாதி அப்பனாவஸேன ஜா²னபாரிபூரியா பஹீனத்தா. ஸுப்பஹீனத்தாதி வுட்டா²னகா³மினிவஸேன விபஸ்ஸனாபாரிபூரியா ஸுட்டு² பஹீனத்தா. பா⁴விதங் ஹோதி ஸுபா⁴விதந்தி வுத்தக்கமேனேவ யோஜேதப்³ப³ங். விபஸ்ஸனாய ஹி விபக்க²வஸேன பஹீனத்தா ‘‘ஸுப்பஹீனத்தா’’தி வத்துங் யுஜ்ஜதி. தஸ்மாயேவ ச ‘‘ஸுபா⁴வித’’ந்தி, ந ததா² ஜா²னேன. யஸ்மா பன பஹாதப்³பா³னங் பஹானேன பா⁴வனாஸித்³தி⁴, பா⁴வனாஸித்³தி⁴யா ச பஹாதப்³பா³னங் பஹானஸித்³தி⁴ ஹோதி, தஸ்மா யமகங் கத்வா நித்³தி³ட்ட²ங்.
185. Idāni imaṃ suttantaṃ dassetvā imasmiṃ suttante vuttānaṃ indriyānaṃ visuddhibhāvanāvidhānaṃ bhāvitattaṃ paṭippassaddhiñca dassetukāmo imāni pañcindriyānītiādimāha. Tattha visujjhantīti visuddhiṃ pāpuṇanti. Assaddheti tīsu ratanesu saddhāvirahite. Saddheti tīsu ratanesu saddhāsampanne. Sevatoti cittena sevantassa. Bhajatoti upasaṅkamantassa. Payirupāsatoti sakkaccaṃ upanisīdantassa. Pasādanīye suttanteti pasādajanake ratanattayaguṇapaṭisaṃyutte suttante. Kusīteti kucchitena ākārena sīdantīti kusīdā, kusīdā eva kusītā. Te kusīte. Sammappadhāneti catukiccasādhakavīriyapaṭisaṃyuttasuttante. Muṭṭhassatīti naṭṭhassatike. Satipaṭṭhāneti satipaṭṭhānādhikārake suttante. Jhānavimokkheti catutthajjhānaaṭṭhavimokkhatividhavimokkhādhikārake suttante. Duppaññeti nippaññe, paññābhāvato vā duṭṭhā paññā etesanti duppaññā. Te duppaññe. Gambhīrañāṇacariyanti catusaccapaṭiccasamuppādādipaṭisaṃyutte suttante, ñāṇakathāsadise vā. Suttantakkhandheti suttantakoṭṭhāse. Assaddhiyantiādīsu assaddhiyanti assaddhabhāvaṃ. Assaddhiye ādīnavadassāvī assaddhiyaṃ pajahanto saddhindriyaṃ bhāveti, saddhindriye ānisaṃsadassāvī saddhindriyaṃ bhāvento assaddhiyaṃ pajahati. Esa nayo sesesu. Kosajjanti kusītabhāvaṃ. Pamādanti sativippavāsaṃ. Uddhaccanti uddhatabhāvaṃ, vikkhepanti attho. Pahīnattāti appanāvasena jhānapāripūriyā pahīnattā. Suppahīnattāti vuṭṭhānagāminivasena vipassanāpāripūriyā suṭṭhu pahīnattā. Bhāvitaṃ hoti subhāvitanti vuttakkameneva yojetabbaṃ. Vipassanāya hi vipakkhavasena pahīnattā ‘‘suppahīnattā’’ti vattuṃ yujjati. Tasmāyeva ca ‘‘subhāvita’’nti, na tathā jhānena. Yasmā pana pahātabbānaṃ pahānena bhāvanāsiddhi, bhāvanāsiddhiyā ca pahātabbānaṃ pahānasiddhi hoti, tasmā yamakaṃ katvā niddiṭṭhaṃ.
186. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வாரே பா⁴விதானி சேவ ஹொந்தி ஸுபா⁴விதானி சாதி பா⁴விதானங்யேவ ஸுபா⁴விததா. படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னி ச ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னி சாதி படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னங்யேவ ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴தா வுத்தா. ப²லக்க²ணே மக்³க³கிச்சனிப்³ப³த்திவஸேன பா⁴விததா படிப்பஸ்ஸத்³த⁴தா ச வேதி³தப்³பா³. ஸமுச்சே²த³விஸுத்³தி⁴யோதி மக்³க³விஸுத்³தி⁴யோயேவ. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விஸுத்³தி⁴யோதி ப²லவிஸுத்³தி⁴யோ ஏவ.
186. Paṭippassaddhivāre bhāvitāni ceva honti subhāvitāni cāti bhāvitānaṃyeva subhāvitatā. Paṭippassaddhāni ca suppaṭippassaddhāni cāti paṭippassaddhānaṃyeva suppaṭippassaddhatā vuttā. Phalakkhaṇe maggakiccanibbattivasena bhāvitatā paṭippassaddhatā ca veditabbā. Samucchedavisuddhiyoti maggavisuddhiyoyeva. Paṭippassaddhivisuddhiyoti phalavisuddhiyo eva.
இதா³னி ததா² வுத்தவிதா⁴னானி இந்த்³ரியானி காரகபுக்³க³லவஸேன யோஜெத்வா த³ஸ்ஸேதுங் கதினங் புக்³க³லானந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸவனேன பு³த்³தோ⁴தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தோ த⁴ம்மகதா²ஸவனேன சதுஸச்சங் பு³த்³த⁴வா, ஞாதவாதி அத்தோ². இத³ங் பா⁴விதிந்த்³ரியபா⁴வஸ்ஸ காரணவசனங். பா⁴வனாபி⁴ஸமயவஸேன ஹி மக்³க³ஸ்ஸ பு³த்³த⁴த்தா ப²லக்க²ணே பா⁴விதிந்த்³ரியோ ஹோதி. அட்ட²ன்னம்பி அரியானங் ததா²க³தஸ்ஸ ஸாவகத்தா விஸேஸெத்வா அரஹத்தப²லட்ட²மேவ த³ஸ்ஸெந்தோ கீ²ணாஸவோதி ஆஹ. ஸோயேவ ஹி ஸப்³ப³கிச்சனிப்ப²த்தியா பா⁴விதிந்த்³ரியோதி வுத்தோ. இதரேபி பன தங்தங்மக்³க³கிச்சனிப்ப²த்தியா பரியாயேன பா⁴விதிந்த்³ரியா ஏவ. தஸ்மா ஏவ ச சதூஸு ப²லக்க²ணேஸு ‘‘பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴விதானி சேவ ஹொந்தி ஸுபா⁴விதானி சா’’தி வுத்தங். யஸ்மா பன தேஸங் உபரிமக்³க³த்தா²ய இந்த்³ரியபா⁴வனா அத்தி²யேவ, தஸ்மா தே ந நிப்பரியாயேன பா⁴விதிந்த்³ரியா. ஸயங் பூ⁴தட்டே²னாதி அனாசரியோ ஹுத்வா ஸயமேவ அரியாய ஜாதியா பூ⁴தட்டே²ன ஜாதட்டே²ன ப⁴க³வா. ஸோபி ஹி பா⁴வனாஸித்³தி⁴வஸேன ப²லக்க²ணே ஸயம்பூ⁴ நாம ஹோதி. ஏவங் ஸயங் பூ⁴தட்டே²ன பா⁴விதிந்த்³ரியோ. அப்பமெய்யட்டே²னாதி அனந்தகு³ணயோக³தோ பமாணேதுங் அஸக்குணெய்யட்டே²ன. ப⁴க³வா ப²லக்க²ணே பா⁴வனாஸித்³தி⁴தோ அப்பமெய்யோதி. தஸ்மாயேவ பா⁴விதிந்த்³ரியோ.
Idāni tathā vuttavidhānāni indriyāni kārakapuggalavasena yojetvā dassetuṃ katinaṃ puggalānantiādimāha. Tattha savanena buddhoti sammāsambuddhato dhammakathāsavanena catusaccaṃ buddhavā, ñātavāti attho. Idaṃ bhāvitindriyabhāvassa kāraṇavacanaṃ. Bhāvanābhisamayavasena hi maggassa buddhattā phalakkhaṇe bhāvitindriyo hoti. Aṭṭhannampi ariyānaṃ tathāgatassa sāvakattā visesetvā arahattaphalaṭṭhameva dassento khīṇāsavoti āha. Soyeva hi sabbakiccanipphattiyā bhāvitindriyoti vutto. Itarepi pana taṃtaṃmaggakiccanipphattiyā pariyāyena bhāvitindriyā eva. Tasmā eva ca catūsu phalakkhaṇesu ‘‘pañcindriyāni bhāvitāni ceva honti subhāvitāni cā’’ti vuttaṃ. Yasmā pana tesaṃ uparimaggatthāya indriyabhāvanā atthiyeva, tasmā te na nippariyāyena bhāvitindriyā. Sayaṃ bhūtaṭṭhenāti anācariyo hutvā sayameva ariyāya jātiyā bhūtaṭṭhena jātaṭṭhena bhagavā. Sopi hi bhāvanāsiddhivasena phalakkhaṇe sayambhū nāma hoti. Evaṃ sayaṃ bhūtaṭṭhena bhāvitindriyo. Appameyyaṭṭhenāti anantaguṇayogato pamāṇetuṃ asakkuṇeyyaṭṭhena. Bhagavā phalakkhaṇe bhāvanāsiddhito appameyyoti. Tasmāyeva bhāvitindriyo.
பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
Paṭhamasuttantaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 1. பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸோ • 1. Paṭhamasuttantaniddeso
