| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா² • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
2. து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா
2. Dutiyasuttantaniddesavaṇṇanā
187. புன அஞ்ஞங் ஸுத்தந்தங் நிக்கி²பித்வா இந்த்³ரியவிதா⁴னங் நித்³தி³ஸிதுகாமோ பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வேதிஆதி³கங் ஸுத்தந்தங் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² யே ஹி கேசீதி அனவஸேஸபரியாதா³னங், ஹி-காரோ பத³பூரணமத்தே நிபாதோ. ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வாதி லோகவோஹாரவஸேன வுத்தங். ஸமுத³யந்தி பச்சயங். அத்த²ங்க³மந்தி உப்பன்னானங் அபா⁴வக³மனங், அனுப்பன்னானங் அனுப்பாத³ங் வா. அஸ்ஸாத³ந்தி ஆனிஸங்ஸங். ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸங். நிஸ்ஸரணந்தி நிக்³க³மனங். யதா²பூ⁴தந்தி யதா²ஸபா⁴வங். ஸமணேஸூதி ஸமிதபாபேஸு. ஸமணஸம்மதாதி ந மயா ஸமணாதி ஸம்மதா. ‘‘ஸம்மதா’’தி வத்தமானகாலவஸேன வுச்சமானே ஸத்³த³லக்க²ணவஸேன ‘‘மே’’தி எத்த² ஸாமிவசனமேவ ஹோதி. ப்³ராஹ்மணேஸூதி பா³ஹிதபாபேஸு. ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி ஸமணபா⁴வஸ்ஸ அத்த²ங். ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ந்தி ப்³ராஹ்மணபா⁴வஸ்ஸ அத்த²ங். த்³வயேனாபி அரஹத்தப²லமேவ வுத்தங். அத² வா ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி ஹெட்டா² தீணி ப²லானி. ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ந்தி அரஹத்தப²லங். ஸாமஞ்ஞப்³ரஹ்மஞ்ஞந்தி ஹி அரியமக்³கோ³யேவ. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி பச்சக்கே²யேவ அத்தபா⁴வே. ஸயங் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அத்தனாயேவ அதி⁴கேன ஞாணேன பச்சக்க²ங் கத்வா. உபஸம்பஜ்ஜாதி பாபுணித்வா, நிப்பா²தெ³த்வா வா.
187. Puna aññaṃ suttantaṃ nikkhipitvā indriyavidhānaṃ niddisitukāmo pañcimāni, bhikkhavetiādikaṃ suttantaṃ dasseti. Tattha yehi kecīti anavasesapariyādānaṃ, hi-kāro padapūraṇamatte nipāto. Samaṇā vā brāhmaṇā vāti lokavohāravasena vuttaṃ. Samudayanti paccayaṃ. Atthaṅgamanti uppannānaṃ abhāvagamanaṃ, anuppannānaṃ anuppādaṃ vā. Assādanti ānisaṃsaṃ. Ādīnavanti dosaṃ. Nissaraṇanti niggamanaṃ. Yathābhūtanti yathāsabhāvaṃ. Samaṇesūti samitapāpesu. Samaṇasammatāti na mayā samaṇāti sammatā. ‘‘Sammatā’’ti vattamānakālavasena vuccamāne saddalakkhaṇavasena ‘‘me’’ti ettha sāmivacanameva hoti. Brāhmaṇesūti bāhitapāpesu. Sāmaññatthanti samaṇabhāvassa atthaṃ. Brahmaññatthanti brāhmaṇabhāvassa atthaṃ. Dvayenāpi arahattaphalameva vuttaṃ. Atha vā sāmaññatthanti heṭṭhā tīṇi phalāni. Brahmaññatthanti arahattaphalaṃ. Sāmaññabrahmaññanti hi ariyamaggoyeva. Diṭṭheva dhammeti paccakkheyeva attabhāve. Sayaṃ abhiññā sacchikatvāti attanāyeva adhikena ñāṇena paccakkhaṃ katvā. Upasampajjāti pāpuṇitvā, nipphādetvā vā.
188. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸே பட²மங் இந்த்³ரியஸமுத³யாதீ³னங் பபே⁴த³க³ணனங் புச்சி²த்வா புன பபே⁴த³க³ணனா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. தத்த² அஸீதிஸதந்தி அஸீதிஉத்தரங் ஸதங். பண்டி³தேஹி ‘‘அஸீதிஸத’’ந்தி வுத்தேஹி ஆகாரேஹீதி யோஜனா.
188. Suttantaniddese paṭhamaṃ indriyasamudayādīnaṃ pabhedagaṇanaṃ pucchitvā puna pabhedagaṇanā vissajjitā. Tattha asītisatanti asītiuttaraṃ sataṃ. Paṇḍitehi ‘‘asītisata’’nti vuttehi ākārehīti yojanā.
புன பபே⁴த³க³ணனாபுச்சா²புப்³ப³ங்க³மே க³ணனானித்³தே³ஸே அதி⁴மொக்க²த்தா²யாதி அதி⁴முச்சனத்தா²ய ஸத்³த³ஹனத்தா²ய. ஆவஜ்ஜனாய ஸமுத³யோதி மனொத்³வாராவஜ்ஜனசித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸமுத³யோதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பச்சயோ, ஸத்³த⁴ங் உப்பாதெ³ஸ்ஸாமீதி புப்³ப³பா⁴கா³வஜ்ஜனங் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஜவனஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனங் பட²மஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ, து³தியஜவனாதீ³னங் உபனிஸ்ஸயபச்சயோ. அதி⁴மொக்க²வஸேனாதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தஅதி⁴மொக்க²வஸேன. ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமுத³யோதி புப்³ப³பா⁴கா³வஜ்ஜனபச்சயா உப்பன்னஸ்ஸ அதி⁴மொக்க²ஸம்பயுத்தஸ்ஸ யேவாபனகபூ⁴தஸ்ஸ த⁴ம்மச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமுத³யோ. ஸோ பன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன பச்சயோ ஹோதி, ச²ந்தா³தி⁴பதிகாலே அதி⁴பதிபச்சயோ ச ஹோதி, ஸோயேவ து³தியஸ்ஸ அனந்தரஸமனந்தரஅனந்தரூபனிஸ்ஸயாஸேவனநத்தி²விக³தவஸேன பச்சயோ ஹோதி. இமினாவ நயேன மனஸிகாரஸ்ஸபி யோஜனா காதப்³பா³. கேவலஞ்ஹெத்த² மனஸிகாரோதி ஸாரணலக்க²ணோ யேவாபனகமனஸிகாரோ. அதி⁴பதிபச்சயதா பனஸ்ஸ ந ஹோதி. ஸம்பயுத்தேஸு இமேஸங் த்³வின்னங்யேவ க³ஹணங் ப³லவபச்சயத்தாதி வேதி³தப்³ப³ங் . ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேனாதி பா⁴வனாபி⁴வுத்³தி⁴யா இந்த்³ரியபா⁴வங் பத்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேன. ஏகத்துபட்டா²னந்தி ஏகாரம்மணே அசலபா⁴வேன பு⁴ஸங் டா²னங் உபரூபரி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியே வுத்தனயேனேவ ஸேஸிந்த்³ரியானிபி வேதி³தப்³பா³னி. ஏவமேகேகஸ்ஸ இந்த்³ரியஸ்ஸ சத்தாரோ சத்தாரோ ஸமுத³யாதி பஞ்சன்னங் இந்த்³ரியானங் வீஸதி ஸமுத³யா ஹொந்தி. புன சதுன்னங் ஸமுத³யானங் ஏகேகஸ்மிங் ஸமுத³யே பஞ்ச பஞ்ச இந்த்³ரியானி யோஜெத்வா வீஸதி ஸமுத³யா வுத்தா. பட²மவீஸதி நானாமக்³க³வஸேன த³ட்ட²ப்³பா³, து³தியவீஸதி ஏகமக்³க³வஸேன த³ட்ட²ப்³பா³தி வத³ந்தி. ஏவங் சத்தாலீஸ ஆகாரா ஹொந்தி. அத்த²ங்க³மவாரோபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³போ³. ஸோ பன அத்த²ங்க³மோ இந்த்³ரியபா⁴வனங் அனநுயுத்தஸ்ஸ அப்படிலத்³தா⁴ படிலாப⁴த்த²ங்க³மோ, இந்த்³ரியபா⁴வனாய பரிஹீனஸ்ஸ படிலத்³த⁴பரிஹானி அத்த²ங்க³மோ, ப²லப்பத்தஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴அத்த²ங்க³மோ. ஏகத்தஅனுபட்டா²னந்தி ஏகத்தே அனுபட்டா²னங்.
Puna pabhedagaṇanāpucchāpubbaṅgame gaṇanāniddese adhimokkhatthāyāti adhimuccanatthāya saddahanatthāya. Āvajjanāya samudayoti manodvārāvajjanacittassa samudayo. Saddhindriyassa samudayoti saddhindriyassa paccayo, saddhaṃ uppādessāmīti pubbabhāgāvajjanaṃ saddhindriyassa upanissayapaccayo, saddhindriyajavanassa āvajjanaṃ paṭhamassa javanassa anantarapaccayo, dutiyajavanādīnaṃ upanissayapaccayo. Adhimokkhavasenāti chandasampayuttaadhimokkhavasena. Chandassa samudayoti pubbabhāgāvajjanapaccayā uppannassa adhimokkhasampayuttassa yevāpanakabhūtassa dhammacchandassa samudayo. So pana saddhindriyassa sahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatavasena paccayo hoti, chandādhipatikāle adhipatipaccayo ca hoti, soyeva dutiyassa anantarasamanantaraanantarūpanissayāsevananatthivigatavasena paccayo hoti. Imināva nayena manasikārassapi yojanā kātabbā. Kevalañhettha manasikāroti sāraṇalakkhaṇo yevāpanakamanasikāro. Adhipatipaccayatā panassa na hoti. Sampayuttesu imesaṃ dvinnaṃyeva gahaṇaṃ balavapaccayattāti veditabbaṃ . Saddhindriyassa vasenāti bhāvanābhivuddhiyā indriyabhāvaṃ pattassa saddhindriyassa vasena. Ekattupaṭṭhānanti ekārammaṇe acalabhāvena bhusaṃ ṭhānaṃ uparūpari saddhindriyassa paccayo hoti. Saddhindriye vuttanayeneva sesindriyānipi veditabbāni. Evamekekassa indriyassa cattāro cattāro samudayāti pañcannaṃ indriyānaṃ vīsati samudayā honti. Puna catunnaṃ samudayānaṃ ekekasmiṃ samudaye pañca pañca indriyāni yojetvā vīsati samudayā vuttā. Paṭhamavīsati nānāmaggavasena daṭṭhabbā, dutiyavīsati ekamaggavasena daṭṭhabbāti vadanti. Evaṃ cattālīsa ākārā honti. Atthaṅgamavāropi imināva nayena veditabbo. So pana atthaṅgamo indriyabhāvanaṃ ananuyuttassa appaṭiladdhā paṭilābhatthaṅgamo, indriyabhāvanāya parihīnassa paṭiladdhaparihāni atthaṅgamo, phalappattassa paṭippassaddhiatthaṅgamo. Ekattaanupaṭṭhānanti ekatte anupaṭṭhānaṃ.
க. அஸ்ஸாத³னித்³தே³ஸவண்ணனா
Ka. assādaniddesavaṇṇanā
189. அஸ்ஸாத³னித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ அனுபட்டா²னந்தி அஸ்ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே ஸேவதோ பஸாத³னீயஸுத்தந்தே பச்சவெக்க²தோ தத்த² யோனிஸோமனஸிகாரங் ப³ஹுலீகரோதோ ச அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ அனுபட்டா²னங் ஹோதி. அஸ்ஸத்³தி⁴யபரிளாஹஸ்ஸ அனுபட்டா²னந்தி எத்த² அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴கதா²ய பவத்தமானாய து³க்க²ங் தோ³மனஸ்ஸங் உப்பஜ்ஜதி. அயங் அஸ்ஸத்³தி⁴யபரிளாஹோ. அதி⁴மொக்க²சரியாய வேஸாரஜ்ஜந்தி ஸத்³தா⁴வத்து²வஸேன வா பா⁴வனாய வா வஸிப்பத்தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴பவத்தியா விஸாரத³பா⁴வோ ஹோதி. ஸந்தோ ச விஹாராதி⁴க³மோதி ஸமத²ஸ்ஸ வா விபஸ்ஸனாய வா படிலாபோ⁴. ஸுக²ங் ஸோமனஸ்ஸந்தி எத்த² சேதஸிகஸுக²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ங் ஸோமனஸ்ஸவசனங். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸமுட்டி²தபணீதரூபபு²ட்ட²காயஸ்ஸ காயிகஸுக²ம்பி லப்³ப⁴தியேவ. ஸுக²ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ பதா⁴னஸ்ஸாத³த்தா ‘‘அயங் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³’’தி விஸேஸெத்வா வுத்தங். இமினாவ நயேன ஸேஸிந்த்³ரியஸ்ஸாதா³பி யோஜெத்வா வேதி³தப்³பா³.
189. Assādaniddese assaddhiyassa anupaṭṭhānanti assaddhe puggale parivajjayato saddhe puggale sevato pasādanīyasuttante paccavekkhato tattha yonisomanasikāraṃ bahulīkaroto ca assaddhiyassa anupaṭṭhānaṃ hoti. Assaddhiyapariḷāhassa anupaṭṭhānanti ettha assaddhassa saddhākathāya pavattamānāya dukkhaṃ domanassaṃ uppajjati. Ayaṃ assaddhiyapariḷāho. Adhimokkhacariyāya vesārajjanti saddhāvatthuvasena vā bhāvanāya vā vasippattassa saddhāpavattiyā visāradabhāvo hoti. Santo ca vihārādhigamoti samathassa vā vipassanāya vā paṭilābho. Sukhaṃ somanassanti ettha cetasikasukhabhāvadassanatthaṃ somanassavacanaṃ. Saddhindriyasamuṭṭhitapaṇītarūpaphuṭṭhakāyassa kāyikasukhampi labbhatiyeva. Sukhasomanassassa padhānassādattā ‘‘ayaṃ saddhindriyassa assādo’’ti visesetvā vuttaṃ. Imināva nayena sesindriyassādāpi yojetvā veditabbā.
க². ஆதீ³னவனித்³தே³ஸவண்ணனா
Kha. ādīnavaniddesavaṇṇanā
190. ஆதீ³னவனித்³தே³ஸே அனிச்சட்டே²னாதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அனிச்சட்டே²ன. ஸோ அனிச்சட்டோ² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஆதீ³னவோதி வுத்தங் ஹோதி. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமே ஸமுத³யத்த²ங்க³மஸ்ஸாதா³தீ³னவா லோகியஇந்த்³ரியானமேவாதி வேதி³தப்³பா³.
190. Ādīnavaniddese aniccaṭṭhenāti saddhindriyassa aniccaṭṭhena. So aniccaṭṭho saddhindriyassa ādīnavoti vuttaṃ hoti. Itaradvayepi eseva nayo. Ime samudayatthaṅgamassādādīnavā lokiyaindriyānamevāti veditabbā.
க³. நிஸ்ஸரணனித்³தே³ஸவண்ணனா
Ga. nissaraṇaniddesavaṇṇanā
191. நிஸ்ஸரணனித்³தே³ஸே அதி⁴மொக்க²ட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஏகேகஸ்மிங் இந்த்³ரியே பஞ்ச பஞ்ச கத்வா பஞ்சன்னங் இந்த்³ரியானங் பஞ்சவீஸதி நிஸ்ஸரணானி மக்³க³ப²லவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² ததோ பணீததரஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ படிலாபா⁴தி ததோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே பவத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியதோ மக்³க³க்க²ணே பணீததரஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ படிலாப⁴வஸேன. புரிமதரஸத்³தி⁴ந்த்³ரியா நிஸ்ஸடங் ஹோதீதி தஸ்மிங் மக்³க³க்க²ணே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியங் புரிமதரதோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே பவத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியதோ நிக்க²ந்தங் ஹோதி. இமினாவ நயேன ப²லக்க²ணே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்பி உப⁴யத்த² ஸேஸிந்த்³ரியானிபி யோஜேதப்³பா³னி.
191. Nissaraṇaniddese adhimokkhaṭṭhenātiādīsu ekekasmiṃ indriye pañca pañca katvā pañcannaṃ indriyānaṃ pañcavīsati nissaraṇāni maggaphalavasena niddiṭṭhāni. Tattha tato paṇītatarasaddhindriyassa paṭilābhāti tato vipassanākkhaṇe pavattasaddhindriyato maggakkhaṇe paṇītatarassa saddhindriyassa paṭilābhavasena. Purimatarasaddhindriyā nissaṭaṃ hotīti tasmiṃ maggakkhaṇe saddhindriyaṃ purimatarato vipassanākkhaṇe pavattasaddhindriyato nikkhantaṃ hoti. Imināva nayena phalakkhaṇe saddhindriyampi ubhayattha sesindriyānipi yojetabbāni.
192. புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹீதி பட²மஜ்ஜா²னூபசாரே பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதி³அட்ட²ஸமாபத்திவஸேன அட்ட² நிஸ்ஸரணானி, அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³அட்டா²ரஸமஹாவிபஸ்ஸனாவஸேன அட்டா²ரஸ நிஸ்ஸரணானி, ஸோதாபத்திமக்³கா³தி³வஸேன அட்ட² லோகுத்தரனிஸ்ஸரணானி. ஏவங் ஜா²னஸமாபத்திமஹாவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லவஸேன சதுத்திங்ஸ நிஸ்ஸரணானி புரிமபுரிமஸமதிக்கமதோ நித்³தி³ட்டா²னி. நெக்க²ம்மே பஞ்சிந்த்³ரியானீதிஆதீ³னி பன ஸத்ததிங்ஸ நிஸ்ஸரணானி படிபக்க²பஹானவஸேன படிபக்க²தோ நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² நெக்க²ம்மாதீ³ஸு ஸத்தஸு ஸத்த நிஸ்ஸரணானி உபசாரபூ⁴மிவஸேன வுத்தானி, ப²லானி பன படிபக்க²பஹானாபா⁴வதோ ந வுத்தானி.
192.Pubbabhāgepañcahi indriyehīti paṭhamajjhānūpacāre pañcahi indriyehi paṭhamajjhānādiaṭṭhasamāpattivasena aṭṭha nissaraṇāni, aniccānupassanādiaṭṭhārasamahāvipassanāvasena aṭṭhārasa nissaraṇāni, sotāpattimaggādivasena aṭṭha lokuttaranissaraṇāni. Evaṃ jhānasamāpattimahāvipassanāmaggaphalavasena catuttiṃsa nissaraṇāni purimapurimasamatikkamato niddiṭṭhāni. Nekkhamme pañcindriyānītiādīni pana sattatiṃsa nissaraṇāni paṭipakkhapahānavasena paṭipakkhato niddiṭṭhāni. Tattha nekkhammādīsu sattasu satta nissaraṇāni upacārabhūmivasena vuttāni, phalāni pana paṭipakkhapahānābhāvato na vuttāni.
193. தி³ட்டே²கட்டே²ஹீதி யாவ ஸோதாபத்திமக்³கா³ தி³ட்டி²யா ஸஹ ஏகஸ்மிங் புக்³க³லே டி²தாதி தி³ட்டே²கட்டா². தேஹி தி³ட்டே²கட்டே²ஹி. ஓளாரிகேஹீதி தூ²லேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹி. அணுஸஹக³தேஹீதி ஸுகு²மபூ⁴தேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹியேவ. ஸப்³ப³கிலேஸேஹீதி ரூபராகா³தீ³ஹி. தேஸு ஹி பஹீனேஸு ஸப்³ப³கிலேஸா பஹீனா ஹொந்தி, தஸ்மா ‘‘ஸப்³ப³கிலேஸேஹீ’’தி வுத்தங். அவுத்தத்தா²னி பனெத்த² பதா³னி ஹெட்டா² வுத்தத்தா²னேவாதி. ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ கீ²ணாஸவானங் தத்த² தத்த² பஞ்சிந்த்³ரியானீதி ‘‘அதி⁴மொக்க²ட்டே²னா’’திஆதீ³ஸு புப்³பே³ வுத்தேஸு டா²னேஸு தஸ்மிங் தஸ்மிங் டா²னே பஞ்சிந்த்³ரியானி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகானங் கீ²ணாஸவானங் யதா²யோக³ங் ததோ ததோ நிஸ்ஸடானி ஹொந்தி. இமஸ்மிங் வாரே பட²மங் வுத்தனயா ஏவ யதா²யோக³ங் கீ²ணாஸவவஸேன வுத்தா.
193.Diṭṭhekaṭṭhehīti yāva sotāpattimaggā diṭṭhiyā saha ekasmiṃ puggale ṭhitāti diṭṭhekaṭṭhā. Tehi diṭṭhekaṭṭhehi. Oḷārikehīti thūlehi kāmarāgabyāpādehi. Aṇusahagatehīti sukhumabhūtehi kāmarāgabyāpādehiyeva. Sabbakilesehīti rūparāgādīhi. Tesu hi pahīnesu sabbakilesā pahīnā honti, tasmā ‘‘sabbakilesehī’’ti vuttaṃ. Avuttatthāni panettha padāni heṭṭhā vuttatthānevāti. Sabbesaññeva khīṇāsavānaṃ tattha tattha pañcindriyānīti ‘‘adhimokkhaṭṭhenā’’tiādīsu pubbe vuttesu ṭhānesu tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne pañcindriyāni buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ khīṇāsavānaṃ yathāyogaṃ tato tato nissaṭāni honti. Imasmiṃ vāre paṭhamaṃ vuttanayā eva yathāyogaṃ khīṇāsavavasena vuttā.
கத²ங் பனேதானி நிஸ்ஸரணானி அஸீதிஸதங் ஹொந்தீதி? வுச்சதே – மக்³க³ப²லவஸேன வுத்தானி பஞ்சவீஸதி, ஸமதிக்கமவஸேன வுத்தானி சதுத்திங்ஸ, படிபக்க²வஸேன வுத்தானி ஸத்ததிங்ஸாதி பட²மவாரே ஸப்³பா³னி ச²ன்னவுதி நிஸ்ஸரணானி ஹொந்தி, ஏதானியேவ து³தியவாரே கீ²ணாஸவானங் வஸேன த்³வாத³ஸஸு அபனீதேஸு சதுராஸீதி ஹொந்தி. இதி புரிமானி ச²ன்னவுதி, இமானி ச சதுராஸீதீதி அஸீதிஸதங் ஹொந்தி. கதமானி பன த்³வாத³ஸ கீ²ணாஸவானங் அபனேதப்³பா³னி? ஸமதிக்கமதோ வுத்தேஸு மக்³க³ப²லவஸேன வுத்தானி அட்ட² நிஸ்ஸரணானி, படிபக்க²தோ வுத்தேஸு மக்³க³வஸேன வுத்தானி சத்தாரீதி இமானி த்³வாத³ஸ அபனேதப்³பா³னி. அரஹத்தப²லவஸேன வுத்தானி கஸ்மா அபனேதப்³பா³னீதி சே? ஸப்³ப³பட²மங் வுத்தானங் பஞ்சவீஸதியா நிஸ்ஸரணானங் மக்³க³ப²லவஸேனேவ லப்³ப⁴னதோ. அரஹத்தப²லவஸேன நிஸ்ஸரணானி வுத்தானேவ ஹொந்தி . ஹெட்டி²மங் ஹெட்டி²மங் பன ப²லஸமாபத்திங் உபரிமா உபரிமா ந ஸமாபஜ்ஜந்தியேவாதி ஹெட்டா² தீணிபி ப²லானி ந லப்³ப⁴ந்தியேவ. ஜா²னஸமாபத்திவிபஸ்ஸனானெக்க²ம்மாதீ³னி ச கிரியாவஸேன லப்³ப⁴ந்தி. பஞ்சபி சேதானி இந்த்³ரியானி புப்³ப³மேவ படிபக்கா²னங் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா படிபக்க²தோ நிஸ்ஸடானேவ ஹொந்தீதி.
Kathaṃ panetāni nissaraṇāni asītisataṃ hontīti? Vuccate – maggaphalavasena vuttāni pañcavīsati, samatikkamavasena vuttāni catuttiṃsa, paṭipakkhavasena vuttāni sattatiṃsāti paṭhamavāre sabbāni channavuti nissaraṇāni honti, etāniyeva dutiyavāre khīṇāsavānaṃ vasena dvādasasu apanītesu caturāsīti honti. Iti purimāni channavuti, imāni ca caturāsītīti asītisataṃ honti. Katamāni pana dvādasa khīṇāsavānaṃ apanetabbāni? Samatikkamato vuttesu maggaphalavasena vuttāni aṭṭha nissaraṇāni, paṭipakkhato vuttesu maggavasena vuttāni cattārīti imāni dvādasa apanetabbāni. Arahattaphalavasena vuttāni kasmā apanetabbānīti ce? Sabbapaṭhamaṃ vuttānaṃ pañcavīsatiyā nissaraṇānaṃ maggaphalavaseneva labbhanato. Arahattaphalavasena nissaraṇāni vuttāneva honti . Heṭṭhimaṃ heṭṭhimaṃ pana phalasamāpattiṃ uparimā uparimā na samāpajjantiyevāti heṭṭhā tīṇipi phalāni na labbhantiyeva. Jhānasamāpattivipassanānekkhammādīni ca kiriyāvasena labbhanti. Pañcapi cetāni indriyāni pubbameva paṭipakkhānaṃ paṭippassaddhattā paṭipakkhato nissaṭāneva hontīti.
து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
Dutiyasuttantaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / ஸுத்தபிடக • Suttapiṭaka / கு²த்³த³கனிகாய • Khuddakanikāya / படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளி • Paṭisambhidāmaggapāḷi / 2. து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸோ • 2. Dutiyasuttantaniddeso
