| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៨. បឋមសូចិវិមានវណ្ណនា
8. Paṭhamasūcivimānavaṇṇanā
ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានន្តិ សូចិវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ។ តេន សមយេន អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ចីវរកម្មំ កាតព្ពំ ហោតិ, អត្ថោ ច ហោតិ សូចិយា។ សោ រាជគហេ បិណ្ឌាយ ចរន្តោ កម្មារស្ស គេហទ្វារេ អដ្ឋាសិ។ តំ ទិស្វា កម្មារោ អាហ ‘‘កេន, ភន្តេ, អត្ថោ’’តិ? ‘‘ចីវរកម្មំ កាតព្ពំ អត្ថិ, សូចិយា អត្ថោ’’តិ។ កម្មារោ បសន្នមានសោ កតបរិយោសិតា ទ្វេ សូចិយោ ទត្វា ‘‘បុនបិ, ភន្តេ, សូចិយា អត្ថេ សតិ មម អាចិក្ខេយ្យាថា’’តិ វត្វា បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិ។ ថេរោ តស្ស អនុមោទនំ កត្វា បក្កាមិ។ សោ អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ ឧប្បជ្ជិ។ អថ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ទេវចារិកំ ចរន្តោ តំ ទេវបុត្តំ ឥមាហិ គាថាហិ បុច្ឆិ –
Uccamidaṃmaṇithūṇaṃ vimānanti sūcivimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane. Tena samayena āyasmato sāriputtassa cīvarakammaṃ kātabbaṃ hoti, attho ca hoti sūciyā. So rājagahe piṇḍāya caranto kammārassa gehadvāre aṭṭhāsi. Taṃ disvā kammāro āha ‘‘kena, bhante, attho’’ti? ‘‘Cīvarakammaṃ kātabbaṃ atthi, sūciyā attho’’ti. Kammāro pasannamānaso katapariyositā dve sūciyo datvā ‘‘punapi, bhante, sūciyā atthe sati mama ācikkheyyāthā’’ti vatvā pañcapatiṭṭhitena vandi. Thero tassa anumodanaṃ katvā pakkāmi. So aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu uppajji. Atha āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto taṃ devaputtaṃ imāhi gāthāhi pucchi –
៩៤៤.
944.
‘‘ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានំ…បេ.…
‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ…pe…
វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
៩៤៨. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
948. ‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
៩៤៩.
949.
‘‘យំ ទទាតិ ន តំ ហោតិ, យញ្ចេវ ទជ្ជា តញ្ចេវ សេយ្យោ;
‘‘Yaṃ dadāti na taṃ hoti, yañceva dajjā tañceva seyyo;
សូចិ ទិន្នា សូចិមេវ សេយ្យោ។
Sūci dinnā sūcimeva seyyo.
៩៥០.
950.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…
វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
៩៤៩. តត្ថ យំ ទទាតីតិ យាទិសំ ទេយ្យធម្មំ ទទាតិ។ ន តំ ហោតីតិ តស្ស តាទិសមេវ ផលំ ន ហោតិ។ អថ ខោ ខេត្តសម្បត្តិយា ច ចិត្តសម្បត្តិយា ច តតោ វិបុលតរំ ឧឡារតរមេវ ផលំ ហោតិ។ តស្មា យញ្ចេវ ទជ្ជា តញ្ចេវ សេយ្យោតិ យំកិញ្ចិទេវ វិជ្ជមានំ ទជ្ជា ទទេយ្យ, តញ្ចេវ តទេវ សេយ្យោ, យស្ស កស្សចិ អនវជ្ជស្ស ទេយ្យធម្មស្ស ទានមេវ សេយ្យោ, កស្មា? មយា ហិ សូចិ ទិន្នា សូចិមេវ សេយ្យោ, សូចិទានមេវ មយ្ហំ សេយ្យំ ជាតំ, យតោ អយមីទិសី សម្បត្តិ លទ្ធាតិ អធិប្បាយោ។
949. Tattha yaṃ dadātīti yādisaṃ deyyadhammaṃ dadāti. Na taṃ hotīti tassa tādisameva phalaṃ na hoti. Atha kho khettasampattiyā ca cittasampattiyā ca tato vipulataraṃ uḷāratarameva phalaṃ hoti. Tasmā yañceva dajjā tañceva seyyoti yaṃkiñcideva vijjamānaṃ dajjā dadeyya, tañceva tadeva seyyo, yassa kassaci anavajjassa deyyadhammassa dānameva seyyo, kasmā? Mayā hi sūci dinnā sūcimeva seyyo, sūcidānameva mayhaṃ seyyaṃ jātaṃ, yato ayamīdisī sampatti laddhāti adhippāyo.
សូចិវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sūcivimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៨. បឋមសូចិវិមានវត្ថុ • 8. Paṭhamasūcivimānavatthu
