| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ឧទាន-អដ្ឋកថា • Udāna-aṭṭhakathā |
៣. បឋមសត្តសុត្តវណ្ណនា
3. Paṭhamasattasuttavaṇṇanā
៦៣. តតិយេ កាមេសូតិ វត្ថុកាមេសុ។ អតិវេលន្តិ វេលំ អតិក្កមិត្វា។ សត្តាតិ អយោនិសោមនសិការពហុលតាយ វិជ្ជមានម្បិ អាទីនវំ អនោលោកេត្វា អស្សាទមេវ សរិត្វា សជ្ជនវសេន សត្តា, អាសត្តា លគ្គាតិ អត្ថោ។ រត្តាតិ វត្ថំ វិយ រង្គជាតេន ចិត្តស្ស វិបរិណាមករណេន ឆន្ទរាគេន រត្តា សារត្តា។ គិទ្ធាតិ អភិកង្ខនសភាវេន អភិជ្ឈនេន គិទ្ធា គេធំ អាបន្នា។ គធិតាតិ រាគមុច្ឆិតា វិយ ទុម្មោចនីយភាវេន តត្ថ បដិពទ្ធា។ មុច្ឆិតាតិ កិលេសវសេន វិសញ្ញីភូតា វិយ អនញ្ញកិច្ចា មុច្ឆំ មោហំ អាបន្នា។ អជ្ឈោបន្នាតិ អនញ្ញសាធារណេ វិយ កត្វា គិលិត្វា បរិនិដ្ឋបេត្វា ឋិតា។ សម្មត្តកជាតាតិ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជន្តា អប្បសុខវេទនាយ សម្មត្តកា សុដ្ឋុ មត្តកា ជាតា។ ‘‘សម្មោទកជាតា’’តិបិ បាឋោ, ជាតសម្មោទនា ឧប្បន្នបហំសាតិ អត្ថោ។ សព្ពេហិបិ បទេហិ តេសំ តណ្ហាធិបន្នតំយេវ វទតិ។ ឯត្ថ ច បឋមំ ‘‘កាមេសូ’’តិ វត្វា បុនបិ ‘‘កាមេសូ’’តិ វចនំ តេសំ សត្តានំ តទធិមុត្តិទីបនត្ថំ។ តេន សព្ពិរិយាបថេសុ កាមគុណសមង្គិនោ ហុត្វា តទា វិហរិំសូតិ ទស្សេតិ។
63. Tatiye kāmesūti vatthukāmesu. Ativelanti velaṃ atikkamitvā. Sattāti ayonisomanasikārabahulatāya vijjamānampi ādīnavaṃ anoloketvā assādameva saritvā sajjanavasena sattā, āsattā laggāti attho. Rattāti vatthaṃ viya raṅgajātena cittassa vipariṇāmakaraṇena chandarāgena rattā sārattā. Giddhāti abhikaṅkhanasabhāvena abhijjhanena giddhā gedhaṃ āpannā. Gadhitāti rāgamucchitā viya dummocanīyabhāvena tattha paṭibaddhā. Mucchitāti kilesavasena visaññībhūtā viya anaññakiccā mucchaṃ mohaṃ āpannā. Ajjhopannāti anaññasādhāraṇe viya katvā gilitvā pariniṭṭhapetvā ṭhitā. Sammattakajātāti kāmesu pātabyataṃ āpajjantā appasukhavedanāya sammattakā suṭṭhu mattakā jātā. ‘‘Sammodakajātā’’tipi pāṭho, jātasammodanā uppannapahaṃsāti attho. Sabbehipi padehi tesaṃ taṇhādhipannataṃyeva vadati. Ettha ca paṭhamaṃ ‘‘kāmesū’’ti vatvā punapi ‘‘kāmesū’’ti vacanaṃ tesaṃ sattānaṃ tadadhimuttidīpanatthaṃ. Tena sabbiriyāpathesu kāmaguṇasamaṅgino hutvā tadā vihariṃsūti dasseti.
តស្មិញ្ហិ សមយេ ឋបេត្វា អរិយសាវកេ សព្ពេ សាវត្ថិវាសិនោ ឧស្សវំ ឃោសេត្វា យថាវិភវំ អាបានភូមិំ សជ្ជេត្វា ភុញ្ជន្តា បិវន្តា អាវិ ចេវ រហោ ច កាមេ បរិភុញ្ជន្តា ឥន្ទ្រិយានិ បរិចារេន្តា កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជិំសុ។ ភិក្ខូ សាវត្ថិយំ បិណ្ឌាយ ចរន្តា តត្ថ តត្ថ គេហេ អារាមុយ្យានាទីសុ ច មនុស្សេ ឧស្សវំ ឃោសេត្វា កាមនិន្នេ តថា បដិបជ្ជន្តេ ទិស្វា ‘‘វិហារំ គន្ត្វា សណ្ហសុខុមំ ធម្មំ លភិស្សាមា’’តិ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ តេន វុត្តំ – ‘‘អថ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ…បេ.… កាមេសុ វិហរន្តី’’តិ។
Tasmiñhi samaye ṭhapetvā ariyasāvake sabbe sāvatthivāsino ussavaṃ ghosetvā yathāvibhavaṃ āpānabhūmiṃ sajjetvā bhuñjantā pivantā āvi ceva raho ca kāme paribhuñjantā indriyāni paricārentā kāmesu pātabyataṃ āpajjiṃsu. Bhikkhū sāvatthiyaṃ piṇḍāya carantā tattha tattha gehe ārāmuyyānādīsu ca manusse ussavaṃ ghosetvā kāmaninne tathā paṭipajjante disvā ‘‘vihāraṃ gantvā saṇhasukhumaṃ dhammaṃ labhissāmā’’ti bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Tena vuttaṃ – ‘‘atha kho sambahulā bhikkhū…pe… kāmesu viharantī’’ti.
ឯតមត្ថំ វិទិត្វាតិ ឯតំ តេសំ មនុស្សានំ អាបានភូមិរមណីយេសុ មហាបរិឡាហេសុ អនេកានត្ថានុពន្ធេសុ ឃោរាសយ្ហកដុកផលេសុ កាមេសុ អនាទីនវទស្សិតំ សព្ពាការតោ វិទិត្វា កាមានញ្ចេវ កិលេសានញ្ច អាទីនវវិភាវនំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ។
Etamatthaṃ viditvāti etaṃ tesaṃ manussānaṃ āpānabhūmiramaṇīyesu mahāpariḷāhesu anekānatthānubandhesu ghorāsayhakaṭukaphalesu kāmesu anādīnavadassitaṃ sabbākārato viditvā kāmānañceva kilesānañca ādīnavavibhāvanaṃ imaṃ udānaṃ udānesi.
តត្ថ កាមេសុ សត្តាតិ វត្ថុកាមេសុ កិលេសកាមេន រត្តា មត្តា សត្តា វិសត្តា លគ្គា លគ្គិតា សំយុត្តា។ កាមសង្គសត្តាតិ តាយេវ កាមសត្តិយា វត្ថុកាមេសុ រាគសង្គេន ចេវ ទិដ្ឋិមានទោសអវិជ្ជាសង្គេហិ ច សត្តា អាសត្តា។ សំយោជនេ វជ្ជមបស្សមានាតិ កម្មវដ្ដំ វិបាកវដ្ដេន, ភវាទិកេ វា ភវន្តរាទីហិ, សត្តេ វា ទុក្ខេហិ សំយោជនតោ ពន្ធនតោ សំយោជននាមកេ កាមរាគាទិកិលេសជាតេ សំយោជនីយេសុ ធម្មេសុ អស្សាទានុបស្សិតាយ វដ្ដទុក្ខមូលភាវាទិកំ វជ្ជំ ទោសំ អាទីនវំ អបស្សន្តា។ ន ហិ ជាតុ សំយោជនសង្គសត្តា, ឱឃំ តរេយ្យុំ វិបុលំ មហន្តន្តិ ឯវំ អាទីនវទស្សនាភាវេន សំយោជនសភាវេសុ សង្គេសុ, សំយោជនសង្ខាតេហិ វា សង្គេហិ តេសំ វិសយេសុ តេភូមកធម្មេសុ សត្តា វិបុលវិសយតាយ អនាទិកាលតាយ ច វិបុលំ វិត្ថិណ្ណំ មហន្តញ្ច កាមាទិឱឃំ, សំសារោឃមេវ វា ន កទាចិ តរេយ្យុំ, ឯកំសេនេវ តស្ស ឱឃស្ស បារំ ន គច្ឆេយ្យុន្តិ អត្ថោ។
Tattha kāmesu sattāti vatthukāmesu kilesakāmena rattā mattā sattā visattā laggā laggitā saṃyuttā. Kāmasaṅgasattāti tāyeva kāmasattiyā vatthukāmesu rāgasaṅgena ceva diṭṭhimānadosaavijjāsaṅgehi ca sattā āsattā. Saṃyojane vajjamapassamānāti kammavaṭṭaṃ vipākavaṭṭena, bhavādike vā bhavantarādīhi, satte vā dukkhehi saṃyojanato bandhanato saṃyojananāmake kāmarāgādikilesajāte saṃyojanīyesu dhammesu assādānupassitāya vaṭṭadukkhamūlabhāvādikaṃ vajjaṃ dosaṃ ādīnavaṃ apassantā. Na hi jātu saṃyojanasaṅgasattā, oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahantanti evaṃ ādīnavadassanābhāvena saṃyojanasabhāvesu saṅgesu, saṃyojanasaṅkhātehi vā saṅgehi tesaṃ visayesu tebhūmakadhammesu sattā vipulavisayatāya anādikālatāya ca vipulaṃ vitthiṇṇaṃ mahantañca kāmādioghaṃ, saṃsāroghameva vā na kadāci tareyyuṃ, ekaṃseneva tassa oghassa pāraṃ na gaccheyyunti attho.
តតិយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Tatiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ឧទានបាឡិ • Udānapāḷi / ៣. បឋមសត្តសុត្តំ • 3. Paṭhamasattasuttaṃ
