| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
១០. បឋមភិក្ខាទាយិកាវិមានវណ្ណនា
10. Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā
អភិក្កន្តេន វណ្ណេនាតិ ភិក្ខាទាយិកាវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ។ តេន ច សមយេន ឧត្តរមធុរាយំ អញ្ញតរា ឥត្ថី ខីណាយុកា ហោតិ អបាយេ ឧប្បជ្ជនារហា។ ភគវា បច្ចូសវេលាយំ មហាករុណាសមាបត្តិតោ វុដ្ឋាយ លោកំ វោលោកេន្តោ តំ ឥត្ថិំ អបាយេ ឧប្បជ្ជនារហំ ទិស្វា មហាករុណាយ សញ្ចោទិតមានសោ តំ សុគតិយំ បតិដ្ឋាបេតុកាមោ ឯកោ អទុតិយោ មធុរំ អគមាសិ។ គន្ត្វា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរំ អាទាយ ពហិនគរំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ តេន សមយេន សា ឥត្ថី គេហេ អាហារំ សម្បាទេត្វា ឯកមន្តេ បដិសាមេត្វា ឃដំ គហេត្វា ឧទកតិត្ថំ គន្ត្វា ន្ហាយិត្វា ឃដេន ឧទកំ គហេត្វា អត្តនោ គេហំ គច្ឆន្តី អន្តរាមគ្គេ ភគវន្តំ បស្សិត្វា ‘‘អបិ, ភន្តេ, បិណ្ឌោ លទ្ធោ’’តិ វត្វា ‘‘លភិស្សាមី’’តិ ច ភគវតា វុត្តេ អលទ្ធភាវំ ញត្វា ឃដំ ឋបេត្វា ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ‘‘អហំ, ភន្តេ, បិណ្ឌបាតំ ទស្សាមិ, អធិវាសេថា’’តិ អាហ។ អធិវាសេសិ ភគវា តុណ្ហីភាវេន។ សា ភគវតោ អធិវាសនំ វិទិត្វា បឋមតរំ គន្ត្វា សិត្តសម្មដ្ឋេ បទេសេ អាសនំ បញ្ញាបេត្វា ភគវតោ បវេសនំ ឧទិក្ខមានា អដ្ឋាសិ។ ភគវា គេហំ បវិសិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ។ អថ សា ភគវន្តំ ភោជេសិ។ ភគវា កតភត្តកិច្ចោ ឱនីតបត្តបាណី តស្សា អនុមោទនំ កត្វា បក្កាមិ។ សា អនុមោទនំ សុត្វា អនប្បកំ បីតិសោមនស្សំ បដិសំវេទេន្តី យាវ ចក្ខុបថសមតិក្កមា ពុទ្ធារម្មណំ បីតិំ អវិជហន្តី នមស្សមានា អដ្ឋាសិ។ សា កតិបយទិវសាតិក្កមេនេវ កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ និព្ពត្តិ, អច្ឆរាសហស្សញ្ចស្សា បរិវារោ អហោសិ។ តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ –
Abhikkantena vaṇṇenāti bhikkhādāyikāvimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena ca samayena uttaramadhurāyaṃ aññatarā itthī khīṇāyukā hoti apāye uppajjanārahā. Bhagavā paccūsavelāyaṃ mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya lokaṃ volokento taṃ itthiṃ apāye uppajjanārahaṃ disvā mahākaruṇāya sañcoditamānaso taṃ sugatiyaṃ patiṭṭhāpetukāmo eko adutiyo madhuraṃ agamāsi. Gantvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya bahinagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Tena samayena sā itthī gehe āhāraṃ sampādetvā ekamante paṭisāmetvā ghaṭaṃ gahetvā udakatitthaṃ gantvā nhāyitvā ghaṭena udakaṃ gahetvā attano gehaṃ gacchantī antarāmagge bhagavantaṃ passitvā ‘‘api, bhante, piṇḍo laddho’’ti vatvā ‘‘labhissāmī’’ti ca bhagavatā vutte aladdhabhāvaṃ ñatvā ghaṭaṃ ṭhapetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ‘‘ahaṃ, bhante, piṇḍapātaṃ dassāmi, adhivāsethā’’ti āha. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Sā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā paṭhamataraṃ gantvā sittasammaṭṭhe padese āsanaṃ paññāpetvā bhagavato pavesanaṃ udikkhamānā aṭṭhāsi. Bhagavā gehaṃ pavisitvā paññatte āsane nisīdi. Atha sā bhagavantaṃ bhojesi. Bhagavā katabhattakicco onītapattapāṇī tassā anumodanaṃ katvā pakkāmi. Sā anumodanaṃ sutvā anappakaṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedentī yāva cakkhupathasamatikkamā buddhārammaṇaṃ pītiṃ avijahantī namassamānā aṭṭhāsi. Sā katipayadivasātikkameneva kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti, accharāsahassañcassā parivāro ahosi. Taṃ āyasmā mahāmoggallāno –
២៧០.
270.
‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ.… ឱសធី វិយ តារកា។
‘‘Abhikkantena vaṇṇena…pe… osadhī viya tārakā.
២៧១.
271.
‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…
‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…
វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។ – គាថាហិ បុច្ឆិ;
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti. – gāthāhi pucchi;
២៧៣.
273.
‘‘សា ទេវតា អត្តមនា…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
‘‘Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
២៧៤.
274.
‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតា,
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā,
បុរិមាយ ជាតិយា មនុស្សលោកេ។
Purimāya jātiyā manussaloke.
២៧៥.
275.
‘‘អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, វិប្បសន្នមនាវិលំ;
‘‘Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
តស្ស អទាសហំ ភិក្ខំ, បសន្នា សេហិ បាណិភិ។
Tassa adāsahaṃ bhikkhaṃ, pasannā sehi pāṇibhi.
២៧៦.
276.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…
វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។ –
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. –
ទេវតា ព្យាកាសិ។ សេសំ សព្ពំ ហេដ្ឋា វុត្តនយត្តា ឧត្តានត្ថមេវ។
Devatā byākāsi. Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānatthameva.
បឋមភិក្ខាទាយិកាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ១០. បឋមភិក្ខាទាយិកាវិមានវត្ថុ • 10. Paṭhamabhikkhādāyikāvimānavatthu
