| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិប្បករណ-ដីកា • Nettippakaraṇa-ṭīkā |
៩. បរិវត្តនហារវិភង្គវណ្ណនា
9. Parivattanahāravibhaṅgavaṇṇanā
៣៥. សម្មាទិដ្ឋិស្ស…បេ.… និជ្ជិណ្ណា ភវតីតិ ឯត្ថ យថា មគ្គសម្មាទិដ្ឋិវសេនត្ថោ វុត្តោ, ឯវំ កម្មស្សកតាកម្មបថសម្មាទិដ្ឋីនម្បិ វសេន អត្ថោ លព្ភតេវ។ កម្មបថកថា ហេសា។ យថាវុត្តេនាការេនាតិ ‘‘អវិមុត្តាវ សមានា’’តិ, ‘‘អវិមុត្តិយ’’ន្តិ ច វុត្តប្បការេន។ មិច្ឆាភិនិវេសវសេនាតិ អសម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯវ សម្មាសម្ពុទ្ធោតិ, អនិយ្យានិកំ ឯវ និយ្យានិកោតិ, អសន្តំ ឯវ បន សន្តន្តិ, អនរិយំ ឯវ អរិយោតិ វិបរីតាភិនិវេសវសេន ។ មិច្ឆាធិមោក្ខោតិ អយាថាវបសាទោ, អយាថាវសន្និដ្ឋានំ វា។ ឧប្បន្នមោហោ មិច្ឆាវិមុត្តិញាណទស្សនន្តិ សម្ពន្ធោ។
35.Sammādiṭṭhissa…pe… nijjiṇṇā bhavatīti ettha yathā maggasammādiṭṭhivasenattho vutto, evaṃ kammassakatākammapathasammādiṭṭhīnampi vasena attho labbhateva. Kammapathakathā hesā. Yathāvuttenākārenāti ‘‘avimuttāva samānā’’ti, ‘‘avimuttiya’’nti ca vuttappakārena. Micchābhinivesavasenāti asammāsambuddhaṃ eva sammāsambuddhoti, aniyyānikaṃ eva niyyānikoti, asantaṃ eva pana santanti, anariyaṃ eva ariyoti viparītābhinivesavasena . Micchādhimokkhoti ayāthāvapasādo, ayāthāvasanniṭṭhānaṃ vā. Uppannamoho micchāvimuttiñāṇadassananti sambandho.
៣៦. វាទានំ វា អនុវាទា វាទានុវាទា, តេសំ វាទានំ ឧបាទាតិ អត្ថោ។ វាទានុបវត្តិយោតិ វាទានំ ទោសានំ អនុបវត្តិយោ។
36. Vādānaṃ vā anuvādā vādānuvādā, tesaṃ vādānaṃ upādāti attho. Vādānupavattiyoti vādānaṃ dosānaṃ anupavattiyo.
អន្តទ្វយបរិវត្តនន្តិ កាមសុខអត្តកិលមថានុយោគសង្ខាតស្ស អន្តទ្វយស្ស បដិបក្ខវសេន បរិវត្តនំ។
Antadvayaparivattananti kāmasukhaattakilamathānuyogasaṅkhātassa antadvayassa paṭipakkhavasena parivattanaṃ.
ឯតេសុបិ វារេសូតិ ‘‘និយ្យានិកោ ធម្មោ តេសំ អធម្មោ, សុខោ តេសំ អធម្មោ’’តិ ច ឥមេសុ វារេសុ។ វុត្តនយេនាតិ យទិ អត្តបរិតាបនំ អត្តនោ ទុក្ខាបនំ ធម្មោ, ធម្មស្ស បដិវិរុទ្ធោ អធម្មោ សិយា, ទុក្ខស្ស ច សុខបដិវិរុទ្ធន្តិ ឈានមគ្គផលសុខស្ស, អនវជ្ជបច្ចយបរិភោគសុខស្ស ច តេសំ អធម្មភាវោ អាបជ្ជតីតិ ឯវំ វត្តព្ពា។ ‘‘យំ យំ វា បនាតិអាទិនា’’តិ ឥទំ អវសេសបាឋាមសនំ។ ឯត្ថ យំ យំ វា បន ធម្មន្តិ យំ វា តំ វា ធម្មំ, កុសលំ វា អកុសលំ វា ឥដ្ឋំ វា អនិដ្ឋំ វាតិ វុត្តំ ហោតិ។ រោចយតិ វា ឧបគច្ឆតិ វាតិ ចិត្តេន រោចតិ, ទិដ្ឋិយា ឧបគច្ឆតីតិ។ តស្ស តស្ស ធម្មស្ស យោ បដិបក្ខោតិ តស្ស តស្ស រុចិតស្ស, ឧបគតស្ស វា ធម្មស្ស យោ បដិបក្ខោ នាម។ ស្វស្ស អនិដ្ឋតោ អជ្ឈាបន្នោ ភវតីតិ យោ ធម្មោ អស្ស រុចិតស្ស, ឧបគតស្ស វា ធម្មស្ស អនិដ្ឋតោ បច្ចនីកតោ អព្ភុបគតោ ហោតិ, តេន បដិបក្ខេន ទេសនាយ បរិវត្តនំ បរិវត្តនោ ហារោតិ អត្ថោ។ តេនាហ ‘‘បដិបក្ខស្ស លក្ខណំ វិភាវេតី’’តិ។
Etesupi vāresūti ‘‘niyyāniko dhammo tesaṃ adhammo, sukho tesaṃ adhammo’’ti ca imesu vāresu. Vuttanayenāti yadi attaparitāpanaṃ attano dukkhāpanaṃ dhammo, dhammassa paṭiviruddho adhammo siyā, dukkhassa ca sukhapaṭiviruddhanti jhānamaggaphalasukhassa, anavajjapaccayaparibhogasukhassa ca tesaṃ adhammabhāvo āpajjatīti evaṃ vattabbā. ‘‘Yaṃ yaṃ vā panātiādinā’’ti idaṃ avasesapāṭhāmasanaṃ. Ettha yaṃ yaṃ vā pana dhammanti yaṃ vā taṃ vā dhammaṃ, kusalaṃ vā akusalaṃ vā iṭṭhaṃ vā aniṭṭhaṃ vāti vuttaṃ hoti. Rocayati vā upagacchati vāti cittena rocati, diṭṭhiyā upagacchatīti. Tassa tassa dhammassa yo paṭipakkhoti tassa tassa rucitassa, upagatassa vā dhammassa yo paṭipakkho nāma. Svassa aniṭṭhato ajjhāpanno bhavatīti yo dhammo assa rucitassa, upagatassa vā dhammassa aniṭṭhato paccanīkato abbhupagato hoti, tena paṭipakkhena desanāya parivattanaṃ parivattano hāroti attho. Tenāha ‘‘paṭipakkhassa lakkhaṇaṃ vibhāvetī’’ti.
បរិវត្តនហារវិភង្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Parivattanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi / ៩. បរិវត្តនហារវិភង្គោ • 9. Parivattanahāravibhaṅgo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ៩. បរិវត្តនហារវិភង្គវណ្ណនា • 9. Parivattanahāravibhaṅgavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ខុទ្ទកនិកាយ (ដីកា) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī / ៩. បរិវត្តនហារវិភង្គវិភាវនា • 9. Parivattanahāravibhaṅgavibhāvanā
