| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិនយវិនិច្ឆយ-ដីកា • Vinayavinicchaya-ṭīkā |
ភិក្ខុនិវិភង្គោ
Bhikkhunivibhaṅgo
១៩៦៤. ឯវំ ភិក្ខុវិភង្គបាឡិយា, អដ្ឋកថាយ ច អាគតំ វិនិច្ឆយសារំ នាតិសង្ខេបវិត្ថារនយេន ទស្សេត្វា ឥទានិ តទនន្តរាយ ភិក្ខុនិវិភង្គបាឡិយា, តទដ្ឋកថាយ ច អាគតវិនិច្ឆយសារំ ទស្សេតុមារភន្តោ អាហ ‘‘ភិក្ខុនីន’’ន្តិអាទិ។ តស្មិំ អបីតិ ឯត្ថ អបិ-សទ្ទោ វុត្តាបេក្ខាយំ។ ‘‘សមាសេនា’’តិ ឥទំ គន្ថវសេន សង្ខិបនំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ‘‘កិញ្ចិមត្ត’’ន្តិ ឥទំ អត្ថវសេនាតិ វេទិតព្ពំ។
1964. Evaṃ bhikkhuvibhaṅgapāḷiyā, aṭṭhakathāya ca āgataṃ vinicchayasāraṃ nātisaṅkhepavitthāranayena dassetvā idāni tadanantarāya bhikkhunivibhaṅgapāḷiyā, tadaṭṭhakathāya ca āgatavinicchayasāraṃ dassetumārabhanto āha ‘‘bhikkhunīna’’ntiādi. Tasmiṃ apīti ettha api-saddo vuttāpekkhāyaṃ. ‘‘Samāsenā’’ti idaṃ ganthavasena saṅkhipanaṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Kiñcimatta’’nti idaṃ atthavasenāti veditabbaṃ.
បារាជិកកថាវណ្ណនា
Pārājikakathāvaṇṇanā
១៩៦៥. ឆន្ទសោតិ មេថុនសេវនរាគបដិសំយុត្តេន ឆន្ទេន។ ឯតេន ‘‘ឆន្ទេ បន អសតិ ពលក្ការេន បធំសិតាយ អនាបត្តី’’តិ (កង្ខា. អដ្ឋ. មេថុនធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា) អដ្ឋកថា សូចិតា ហោតិ។ សា សមណី បារាជិកា នាម ហោតីតិ បវុច្ចតីតិ យោជនា។
1965.Chandasoti methunasevanarāgapaṭisaṃyuttena chandena. Etena ‘‘chande pana asati balakkārena padhaṃsitāya anāpattī’’ti (kaṅkhā. aṭṭha. methunadhammasikkhāpadavaṇṇanā) aṭṭhakathā sūcitā hoti. Sā samaṇī pārājikā nāma hotīti pavuccatīti yojanā.
១៩៦៦-៧. ‘‘សជីវស្ស អបិ អជីវស្សា’’តិ បទច្ឆេទោ។ ‘‘សន្ថតំ វា អសន្ថត’’ន្តិ ឥទំ ‘‘អង្គជាត’’ន្តិ ឥមស្ស វិសេសនំ។ អត្តនោ តិវិធេ មគ្គេតិ អត្តនោ វច្ចបស្សាវមុខមគ្គានំ អញ្ញតរស្មិំ មគ្គេ។ ឯត្ថ ‘‘សន្ថតេ វា អសន្ថតេ វា’’តិ សេសោ, ‘‘អល្លោកាសេ’’តិ ឥមិនា សម្ពន្ធោ។ ‘‘យេភុយ្យអក្ខាយិតាទិក’’ន្តិ បទច្ឆេទោ។ អាទិ-សទ្ទេន អក្ខាយិតំ សង្គណ្ហាតិ។
1966-7. ‘‘Sajīvassa api ajīvassā’’ti padacchedo. ‘‘Santhataṃ vā asanthata’’nti idaṃ ‘‘aṅgajāta’’nti imassa visesanaṃ. Attano tividhe maggeti attano vaccapassāvamukhamaggānaṃ aññatarasmiṃ magge. Ettha ‘‘santhate vā asanthate vā’’ti seso, ‘‘allokāse’’ti iminā sambandho. ‘‘Yebhuyyaakkhāyitādika’’nti padacchedo. Ādi-saddena akkhāyitaṃ saṅgaṇhāti.
មនុស្សបុរិសាទីនំ នវន្នំ សជីវស្សបិ អជីវស្សបិ យស្ស កស្សចិ សន្ថតំ វា អសន្ថតំ វា យេភុយ្យក្ខាយិតាទិកំ អង្គជាតំ អត្តនោ សន្ថតេ វា អសន្ថតេ វា តិវិធេ មគ្គេ អល្លោកាសេ តិលផលមត្តម្បិ បវេសេន្តី បរាជិតាតិ យោជនា។
Manussapurisādīnaṃ navannaṃ sajīvassapi ajīvassapi yassa kassaci santhataṃ vā asanthataṃ vā yebhuyyakkhāyitādikaṃ aṅgajātaṃ attano santhate vā asanthate vā tividhe magge allokāse tilaphalamattampi pavesentī parājitāti yojanā.
១៩៦៨. សាធារណវិនិច្ឆយន្តិ ភិក្ខុភិក្ខុនីនំ សាធារណសិក្ខាបទវិនិច្ឆយំ។
1968.Sādhāraṇavinicchayanti bhikkhubhikkhunīnaṃ sādhāraṇasikkhāpadavinicchayaṃ.
១៩៦៩-៧០. អធក្ខកន្តិ ឯត្ថ អក្ខកានំ អធោតិ វិគ្គហោ។ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលន្តិ ជាណុមណ្ឌលានំ ឧព្ភន្តិ វិគ្គហោ។ ឧព្ភ-សទ្ទោ ឧទ្ធំ-សទ្ទបរិយាយោ។ ឥធ ‘‘អត្តនោ’’តិ សេសោ។ អវស្សុតស្សាតិ កាយសំសគ្គរាគេន តិន្តស្ស។ អវស្សុតាតិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ។ យាតិ វុត្តត្តា ‘‘សា’’តិ លព្ភតិ។ សរីរន្តិ ឯត្ថ ‘‘យំ កិញ្ចី’’តិ សេសោ។ បរោបក្កមមូលកំ បារាជិកំ ទស្សេតុមាហ ‘‘តេន វា ផុដ្ឋា’’តិ។ ឯត្ថ ‘‘យថាបរិច្ឆិន្នេ កាយេ’’តិ ច ‘‘សាទិយេយ្យា’’តិ ច វត្តព្ពំ។
1969-70.Adhakkhakanti ettha akkhakānaṃ adhoti viggaho. Ubbhajāṇumaṇḍalanti jāṇumaṇḍalānaṃ ubbhanti viggaho. Ubbha-saddo uddhaṃ-saddapariyāyo. Idha ‘‘attano’’ti seso. Avassutassāti kāyasaṃsaggarāgena tintassa. Avassutāti etthāpi eseva nayo. Yāti vuttattā ‘‘sā’’ti labbhati. Sarīranti ettha ‘‘yaṃ kiñcī’’ti seso. Paropakkamamūlakaṃ pārājikaṃ dassetumāha ‘‘tena vā phuṭṭhā’’ti. Ettha ‘‘yathāparicchinne kāye’’ti ca ‘‘sādiyeyyā’’ti ca vattabbaṃ.
យា បន ភិក្ខុនី អវស្សុតា អវស្សុតស្ស មនុស្សបុគ្គលស្ស យំ កិញ្ចិ សរីរំ អត្តនោ អធក្ខកំ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលំ យំ សរីរកំ, តេន សរីរកេន ឆុបេយ្យ, តេន មនុស្សបុរិសេន យថាបរិច្ឆិន្នេ កាយេ ផុដ្ឋា សាទិយេយ្យ វា, សា បារាជិកា សិយាតិ យោជនា។
Yā pana bhikkhunī avassutā avassutassa manussapuggalassa yaṃ kiñci sarīraṃ attano adhakkhakaṃ ubbhajāṇumaṇḍalaṃ yaṃ sarīrakaṃ, tena sarīrakena chupeyya, tena manussapurisena yathāparicchinne kāye phuṭṭhā sādiyeyya vā, sā pārājikā siyāti yojanā.
១៩៧១-២. ‘‘គហិតំ ឧព្ភជាណុនា’’តិ ឥមិនា កប្បរតោ ឧទ្ធំ បារាជិកក្ខេត្តមេវាតិ ទីបេតិ។ អត្តនោ យថាវុត្តប្បការេន កាយេនាតិ យោជនា, អត្តនោ ‘‘អធក្ខក’’ន្តិអាទិវុត្តប្បការេន កាយេនាតិ អត្ថោ។ តថា អវស្សុតាយ អវស្សុតស្ស បុរិសស្ស កាយបដិពទ្ធំ ផុសន្តិយា ថុល្លច្ចយំ ហោតិ។ អត្តនោ យថាបរិច្ឆិន្នកាយបដិពទ្ធេន តថា អវស្សុតាយ អវស្សុតស្ស បុរិសស្ស កាយំ ផុសន្តិយា ថុល្លច្ចយំ ហោតិ។
1971-2.‘‘Gahitaṃ ubbhajāṇunā’’ti iminā kapparato uddhaṃ pārājikakkhettamevāti dīpeti. Attano yathāvuttappakārena kāyenāti yojanā, attano ‘‘adhakkhaka’’ntiādivuttappakārena kāyenāti attho. Tathā avassutāya avassutassa purisassa kāyapaṭibaddhaṃ phusantiyā thullaccayaṃ hoti. Attano yathāparicchinnakāyapaṭibaddhena tathā avassutāya avassutassa purisassa kāyaṃ phusantiyā thullaccayaṃ hoti.
១៩៧៣. អត្តនោ អវសេសេន កាយេន អវស្សុតាយ អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស កាយំ ផុសន្តិយា ថុល្លច្ចយំ ហោតិ។ ឯវំ អត្តនោ បយោគេ ច បុរិសស្ស បយោគេ ច តស្សា ភិក្ខុនិយាយេវ ថុល្លច្ចយំ ហោតីតិ យោជនា។
1973. Attano avasesena kāyena avassutāya avassutassa purisapuggalassa kāyaṃ phusantiyā thullaccayaṃ hoti. Evaṃ attano payoge ca purisassa payoge ca tassā bhikkhuniyāyeva thullaccayaṃ hotīti yojanā.
១៩៧៤. យក្ខបេតតិរច្ឆានបណ្ឌកានំ កាយំ ‘‘អធក្ខកំ ឧព្ភជាណុមណ្ឌល’’ន្តិ យថាបរិច្ឆិន្នំ តថេវ អត្តនោ កាយេន ឧភតោអវស្សវេ សតិ ផុសន្តិយា អស្សា ភិក្ខុនិយា ថុល្លច្ចយំ, តថេវ យក្ខាទីនំ បយោគេបិ តស្សាយេវ ថុល្លច្ចយំ ហោតីតិ យោជនា។
1974. Yakkhapetatiracchānapaṇḍakānaṃ kāyaṃ ‘‘adhakkhakaṃ ubbhajāṇumaṇḍala’’nti yathāparicchinnaṃ tatheva attano kāyena ubhatoavassave sati phusantiyā assā bhikkhuniyā thullaccayaṃ, tatheva yakkhādīnaṃ payogepi tassāyeva thullaccayaṃ hotīti yojanā.
១៩៧៥. ឯកតោវស្សវេ ចាបីតិ ភិក្ខុនិយា វសេន ឯកតោអវស្សវេ ចាបិ។ ថុល្លច្ចយមុទីរិតន្តិ បារាជិកក្ខេត្តភូតេន អត្តនោ កាយេន មនុស្សបុរិសស្ស កាយំ ផុសន្តិយា ថុល្លច្ចយំ អដ្ឋកថាយំ (បាចិ. អដ្ឋ. ៦៦២) វុត្តន្តិ អត្ថោ។ អវសេសេ ច សព្ពត្ថាតិ យថាវុត្តបារាជិកក្ខេត្តតោ អវសេសេ ថុល្លច្ចយក្ខេត្តេ សព្ពត្ថ ឯកតោអវស្សវេ សតិ ទុក្កដំ ហោតីតិ អត្ថោ។ កាយបដិពទ្ធេន កាយបដិពទ្ធាមសនាទីសុ សព្ពត្ថ ឧភតោអវស្សវេ វា ឯកតោអវស្សវេ វា ទុក្កដមេវ ហោតិ។
1975.Ekatovassave cāpīti bhikkhuniyā vasena ekatoavassave cāpi. Thullaccayamudīritanti pārājikakkhettabhūtena attano kāyena manussapurisassa kāyaṃ phusantiyā thullaccayaṃ aṭṭhakathāyaṃ (pāci. aṭṭha. 662) vuttanti attho. Avasese ca sabbatthāti yathāvuttapārājikakkhettato avasese thullaccayakkhette sabbattha ekatoavassave sati dukkaṭaṃ hotīti attho. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhāmasanādīsu sabbattha ubhatoavassave vā ekatoavassave vā dukkaṭameva hoti.
១៩៧៦. ‘‘ឧព្ភក្ខកមធោជាណុមណ្ឌល’’ន្តិ យំ អបារាជិកក្ខេត្តំ ឥធ ទស្សិតំ, ឯត្ថ ឯកតោអវស្សវេ ទុក្កដំ ហោតិ។ កប្បរស្ស ច ហេដ្ឋាបិ ឯត្ថេវ អធោជាណុមណ្ឌលេ សង្គហំ គតន្តិ យោជនា។
1976.‘‘Ubbhakkhakamadhojāṇumaṇḍala’’nti yaṃ apārājikakkhettaṃ idha dassitaṃ, ettha ekatoavassave dukkaṭaṃ hoti. Kapparassa ca heṭṭhāpi ettheva adhojāṇumaṇḍale saṅgahaṃ gatanti yojanā.
១៩៧៧-៩. ភិក្ខុ ភិក្ខុនិយា សទ្ធិំ សចេ កាយសំសគ្គំ កេលាយតិ សេវតីតិ យោជនា។ ភិក្ខុនិយា នាសោ សិយាតិ សីលវិនាសោ បារាជិកាបត្តិ សិយាតិ អត្ថោ។ គេហបេមន្តិ ឯត្ថ ‘‘គេហសិតបេម’’ន្តិ វត្តព្ពេ គាថាពន្ធវសេន សិត-សទ្ទលោបោ, អត្ថោ បនស្ស ភិក្ខុវិភង្គេ វុត្តនយោវ។
1977-9. Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ sace kāyasaṃsaggaṃ kelāyati sevatīti yojanā. Bhikkhuniyā nāso siyāti sīlavināso pārājikāpatti siyāti attho. Gehapemanti ettha ‘‘gehasitapema’’nti vattabbe gāthābandhavasena sita-saddalopo, attho panassa bhikkhuvibhaṅge vuttanayova.
១៩៨០. អវិសេសេនាតិ ‘‘ភិក្ខុនិយា’’តិ វា ‘‘ភិក្ខុស្សា’’តិ វា វិសេសំ អកត្វា។
1980.Avisesenāti ‘‘bhikkhuniyā’’ti vā ‘‘bhikkhussā’’ti vā visesaṃ akatvā.
១៩៨១. យស្សាតិ ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា។ យត្ថាតិ ភិក្ខុនិយំ វា ភិក្ខុស្មិំ វា។ មនោសុទ្ធន្តិ កាយសំសគ្គាទិរាគរហិតំ។ តស្ស ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា តត្ថ ភិក្ខុនិយំ វា ភិក្ខុស្មិំ វា វិសយេ នទោសតា អនាបត្តីតិ អត្ថោ។
1981.Yassāti bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā. Yatthāti bhikkhuniyaṃ vā bhikkhusmiṃ vā. Manosuddhanti kāyasaṃsaggādirāgarahitaṃ. Tassa bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā tattha bhikkhuniyaṃ vā bhikkhusmiṃ vā visaye nadosatā anāpattīti attho.
១៩៨២. ភិន្ទិត្វាតិ សីលភេទំ កត្វា។ ភិក្ខុនិយា អបកតត្តា អាហ ‘‘នេវ ហោតិ ភិក្ខុនិទូសកោ’’តិ។
1982.Bhinditvāti sīlabhedaṃ katvā. Bhikkhuniyā apakatattā āha ‘‘neva hoti bhikkhunidūsako’’ti.
១៩៨៣. អថាតិ វាក្យារម្ភេ។ ន ហោតាបត្តិ ភិក្ខុនោតិ ឯត្ថ ភិក្ខុនីហិ កាយសំសគ្គសង្ឃាទិសេសមាហ។
1983.Athāti vākyārambhe. Na hotāpatti bhikkhunoti ettha bhikkhunīhi kāyasaṃsaggasaṅghādisesamāha.
១៩៨៤. ‘‘ខេត្តេ’’តិ វក្ខមានំ ‘‘ផុដ្ឋា’’តិ ឥមិនា យោជេត្វា ‘‘បារាជិក’’ន្តិអាទីហិ, ‘‘ថុល្លច្ចយំ ខេត្តេ’’តិអាទីហិ ច សម្ពន្ធិតព្ពំ។ ‘‘បារាជិក’’ន្តិ វក្ខមានត្តា ផុដ្ឋាតិ ឯត្ថ ‘‘បារាជិកក្ខេត្តេ’’តិ សេសោ។
1984. ‘‘Khette’’ti vakkhamānaṃ ‘‘phuṭṭhā’’ti iminā yojetvā ‘‘pārājika’’ntiādīhi, ‘‘thullaccayaṃ khette’’tiādīhi ca sambandhitabbaṃ. ‘‘Pārājika’’nti vakkhamānattā phuṭṭhāti ettha ‘‘pārājikakkhette’’ti seso.
១៩៨៥. តថាតិ និច្ចលាបិ សាទិយតិ។ ខេត្តេតិ ថុល្លច្ចយាទីនំ ខេត្តេ។ កាយេន និច្ចលាយបិ ចិត្តេន សាទិយន្តិយា អាបត្តិ កស្មា វុត្តាតិ អាហ ‘‘វុត្តត្តា…បេ.… សត្ថុនា’’តិ , ភិក្ខុបាតិមោក្ខេ វិយ ‘‘កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជេយ្យា’’តិ អវត្វា ឥធ ‘‘កាយសំសគ្គំ សាទិយេយ្យា’’តិ វុត្តត្តាតិ អធិប្បាយោ។
1985.Tathāti niccalāpi sādiyati. Khetteti thullaccayādīnaṃ khette. Kāyena niccalāyapi cittena sādiyantiyā āpatti kasmā vuttāti āha ‘‘vuttattā…pe… satthunā’’ti , bhikkhupātimokkhe viya ‘‘kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyyā’’ti avatvā idha ‘‘kāyasaṃsaggaṃ sādiyeyyā’’ti vuttattāti adhippāyo.
១៩៨៦. តស្សា អាបត្តិយា។ ក្រិយសមុដ្ឋានន្តិ កិរិយាយ សមុដ្ឋានំ។ ឯវំ សតីតិ សាទិយនមត្តេនេវ អាបជ្ជិតព្ពភាវេ សតិ។ ឥទន្តិ ‘‘កិរិយសមុដ្ឋាន’’មិតិវិធានំ។ តព្ពហុលេនេវ នយេនាតិ កិរិយសមុដ្ឋានពាហុល្លេន នយេន ខទិរវនាទិវោហារោ វិយាតិ ទដ្ឋព្ពំ។
1986.Tassā āpattiyā. Kriyasamuṭṭhānanti kiriyāya samuṭṭhānaṃ. Evaṃ satīti sādiyanamatteneva āpajjitabbabhāve sati. Idanti ‘‘kiriyasamuṭṭhāna’’mitividhānaṃ. Tabbahuleneva nayenāti kiriyasamuṭṭhānabāhullena nayena khadiravanādivohāro viyāti daṭṭhabbaṃ.
១៩៨៧. តស្សា ភិក្ខុនិយា អសញ្ចិច្ច វិរជ្ឈិត្វា អាមសន្តិយា អនាបត្តិ, ‘‘អយំ បុរិសោ’’តិ វា ‘‘ឥត្ថី’’តិ វា អជានិត្វា អាមសន្តិយា អនាបត្តិ, បុរិសស្ស អាមសនេ សតិ ផស្សំ អសាទិយន្តិយា វា អនាបត្តីតិ យោជនា។
1987.Tassā bhikkhuniyā asañcicca virajjhitvā āmasantiyā anāpatti, ‘‘ayaṃ puriso’’ti vā ‘‘itthī’’ti vā ajānitvā āmasantiyā anāpatti, purisassa āmasane sati phassaṃ asādiyantiyā vā anāpattīti yojanā.
១៩៨៨. ខិត្តចិត្តាយាតិ យក្ខុម្មត្តាយ។ ឧម្មត្តិកាយ វាតិ បិត្តកោបេន ឧម្មាទប្បត្តាយ។ ឥទញ្ច ‘‘អសុចី’’តិ វា ‘‘ចន្ទន’’ន្តិ វា វិសេសតំ អជាននមេវ បមាណំ។
1988.Khittacittāyāti yakkhummattāya. Ummattikāya vāti pittakopena ummādappattāya. Idañca ‘‘asucī’’ti vā ‘‘candana’’nti vā visesataṃ ajānanameva pamāṇaṃ.
ឧព្ភជាណុមណ្ឌលកថាវណ្ណនា។
Ubbhajāṇumaṇḍalakathāvaṇṇanā.
១៩៨៩-៩០. ‘‘បារាជិកត្តំ ជានន្តី’’តិ ឥមិនា អវសេសាបត្តិំ ជានិត្វា ឆាទេន្តិយា បារាជិកាភាវំ ទីបេតិ។ សលិង្គេ តុ ឋិតាយាតិ បព្ពជ្ជាលិង្គេយេវ ឋិតាយ។ ឥតិ ធុរេ និក្ខិត្តមត្តស្មិន្តិ យោជនា។ ឥតិ-សទ្ទោ និទស្សនេ។ ឥតរាយ បុព្ពេយេវ អាបន្នត្តា តមបេក្ខិត្វា ‘‘សា ចា’’តិ អាហ។
1989-90.‘‘Pārājikattaṃ jānantī’’ti iminā avasesāpattiṃ jānitvā chādentiyā pārājikābhāvaṃ dīpeti. Saliṅge tu ṭhitāyāti pabbajjāliṅgeyeva ṭhitāya. Iti dhure nikkhittamattasminti yojanā. Iti-saddo nidassane. Itarāya pubbeyeva āpannattā tamapekkhitvā ‘‘sā cā’’ti āha.
១៩៩១. វុត្តាវិសិដ្ឋំ សព្ពំ វិនិច្ឆយំ សង្គហេតុមាហ ‘‘សេស’’ន្តិអាទិ។ តត្ថាតិ ទុដ្ឋុល្លបដិច្ឆាទនេ។
1991. Vuttāvisiṭṭhaṃ sabbaṃ vinicchayaṃ saṅgahetumāha ‘‘sesa’’ntiādi. Tatthāti duṭṭhullapaṭicchādane.
វជ្ជបដិច្ឆាទិកថាវណ្ណនា។
Vajjapaṭicchādikathāvaṇṇanā.
១៩៩២-៥. សង្ឃេនាតិ សមគ្គេន សង្ឃេន។ ឧក្ខិត្តកោតិ អាបត្តិយា អទស្សនាទីសុ ឧក្ខិត្តកោ។ ‘‘ឧក្ខេបនេ ឋិតោ’’តិ ឥមិនា ឧក្ខេបនីយកម្មកតស្ស អនោសារិតភាវំ ទីបេតិ។ យា ទិដ្ឋិ ឯតស្សាតិ យំទិដ្ឋិកោ, សោ ឧក្ខិត្តកោ ភិក្ខុ យាយ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោ ហោតីតិ អធិប្បាយោ ។ ‘‘តស្សា ទិដ្ឋិយា គហណេនា’’តិ ឥមិនា អនុវត្តប្បការោ ទស្សិតោ។ តំ ឧក្ខិត្តកំ ភិក្ខុន្តិ យោជនា។ សា ភិក្ខុនី អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ វិសុម្បិច សង្ឃមជ្ឈេបិ ‘‘ឯសោ ខោ អយ្យេ ភិក្ខុ សមគ្គេន សង្ឃេន ឧក្ខិត្តោ’’តិអាទិនា (បាចិ. ៦៦៩) នយេន តិក្ខត្តុំ វុច្ចមានាតិ យោជនា។ តំ វត្ថុំ អចជន្តី គហេត្វា យទិ តថេវ តិដ្ឋតីតិ យោជនា។ ឯត្ថ ‘‘យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា’’តិ សេសោ។ តស្ស កម្មស្ស ឱសានេតិ តតិយាយ កម្មវាចាយ យ្យការប្បត្តវសេន អស្ស សមនុភាសនកម្មស្ស បរិយោសានេ។ អសាកិយធីតរាតិ អសាកិយធីតា, បច្ចត្តេ ករណវចនំ។ ‘‘បុន អប្បដិសន្ធេយា’’តិ ឥមិនា បុន តេនេវ ច អត្តភាវេន ភិក្ខុនិភាវេ បដិសន្ធាតុំ អនរហតា វុត្តា។
1992-5.Saṅghenāti samaggena saṅghena. Ukkhittakoti āpattiyā adassanādīsu ukkhittako. ‘‘Ukkhepane ṭhito’’ti iminā ukkhepanīyakammakatassa anosāritabhāvaṃ dīpeti. Yā diṭṭhi etassāti yaṃdiṭṭhiko, so ukkhittako bhikkhu yāya diṭṭhiyā samannāgato hotīti adhippāyo . ‘‘Tassā diṭṭhiyā gahaṇenā’’ti iminā anuvattappakāro dassito. Taṃ ukkhittakaṃ bhikkhunti yojanā. Sā bhikkhunī aññāhi bhikkhunīhi visumpica saṅghamajjhepi ‘‘eso kho ayye bhikkhu samaggena saṅghena ukkhitto’’tiādinā (pāci. 669) nayena tikkhattuṃ vuccamānāti yojanā. Taṃ vatthuṃ acajantī gahetvā yadi tatheva tiṭṭhatīti yojanā. Ettha ‘‘yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbā’’ti seso. Tassa kammassa osāneti tatiyāya kammavācāya yyakārappattavasena assa samanubhāsanakammassa pariyosāne. Asākiyadhītarāti asākiyadhītā, paccatte karaṇavacanaṃ. ‘‘Puna appaṭisandheyā’’ti iminā puna teneva ca attabhāvena bhikkhunibhāve paṭisandhātuṃ anarahatā vuttā.
១៩៩៦. តិកទុក្កដំ និទ្ទិដ្ឋន្តិ អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, វេមតិកា, ធម្មកម្មសញ្ញាតិ ឯតាសំ វសេន តិកទុក្កដំ វុត្តំ។ សមនុភាសនេ វុត្តា សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ ឥធ វត្តព្ពាតិ យោជនា។
1996.Tikadukkaṭaṃ niddiṭṭhanti adhammakamme adhammakammasaññā, vematikā, dhammakammasaññāti etāsaṃ vasena tikadukkaṭaṃ vuttaṃ. Samanubhāsane vuttā samuṭṭhānādayo sabbe idha vattabbāti yojanā.
ឧក្ខិត្តានុវត្តិកកថាវណ្ណនា។
Ukkhittānuvattikakathāvaṇṇanā.
១៩៩៧. ‘‘ហត្ថគ្គហណំ វា សាទិយេយ្យាតិ ហត្ថោ នាម កប្បរំ ឧបាទាយ យាវ អគ្គនខា។ ឯតស្ស អសទ្ធម្មស្ស បដិសេវនត្ថាយ ឧព្ភក្ខកំ អធោជាណុមណ្ឌលំ គហណំ សាទិយតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ (បាចិ. ៦៧៦) វុត្តត្តា អាហ ‘‘អបារាជិកខេត្តស្សា’’តិអាទិ។ ‘‘ត’’ន្តិ វក្ខមានត្តា ‘‘យ’’ន្តិ លព្ភតិ។ អបារាជិកក្ខេត្តស្ស យស្ស កស្សចិ អង្គស្ស យំ គហណំ, តំ ហត្ថគ្គហណន្តិ បវុច្ចតីតិ យោជនា។ ហត្ថេ គហណំ ហត្ថគ្គហណំ។
1997. ‘‘Hatthaggahaṇaṃ vā sādiyeyyāti hattho nāma kapparaṃ upādāya yāva agganakhā. Etassa asaddhammassa paṭisevanatthāya ubbhakkhakaṃ adhojāṇumaṇḍalaṃ gahaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassā’’ti (pāci. 676) vuttattā āha ‘‘apārājikakhettassā’’tiādi. ‘‘Ta’’nti vakkhamānattā ‘‘ya’’nti labbhati. Apārājikakkhettassa yassa kassaci aṅgassa yaṃ gahaṇaṃ, taṃ hatthaggahaṇanti pavuccatīti yojanā. Hatthe gahaṇaṃ hatthaggahaṇaṃ.
១៩៩៨. យស្ស កស្សចីតិ វុត្តប្បការេន យស្ស កស្សចិ ចីវរស្ស យំ គហណន្តិ យោជនា។
1998.Yassa kassacīti vuttappakārena yassa kassaci cīvarassa yaṃ gahaṇanti yojanā.
១៩៩៩. អសទ្ធម្ម-សទ្ទេន មេថុនស្សាបិ វុច្ចមានត្តា តតោ វិសេសេតុមាហ ‘‘កាយសំសគ្គ …បេ.… ការណា’’តិ។ ភិក្ខុនី កាយសំសគ្គសង្ខាតស្ស អសទ្ធម្មស្ស ការណា បុរិសស្ស ហត្ថបាសស្មិំ តិដ្ឋេយ្យ វាតិ យោជនា។
1999. Asaddhamma-saddena methunassāpi vuccamānattā tato visesetumāha ‘‘kāyasaṃsagga…pe… kāraṇā’’ti. Bhikkhunī kāyasaṃsaggasaṅkhātassa asaddhammassa kāraṇā purisassa hatthapāsasmiṃ tiṭṭheyya vāti yojanā.
២០០០. តតោតិ តស្ស អសទ្ធម្មស្ស ការណា។ តត្ថាតិ ហត្ថបាសេ។ បុរិសេនាតិ ឯត្ថ ‘‘កត’’ន្តិ សេសោ, ‘‘សង្កេត’’ន្តិ ឥមិនា សម្ពន្ធោ។ ‘‘អាគមនំ អស្សា’’តិ បទច្ឆេទោ។ ឥច្ឆេយ្យាតិ វុត្តេបិ ន គមនិច្ឆាមត្តេន, អថ ខោ ភិក្ខុនិយា បុរិសស្ស ហត្ថបាសំ, បុរិសេន ច ភិក្ខុនិយា ហត្ថបាសំ ឱក្កន្តកាលេយេវ វត្ថុបូរណំ ទដ្ឋព្ពំ។ យថាហ ‘‘សង្កេតំ វា គច្ឆេយ្យាតិ ឯតស្ស អសទ្ធម្មស្ស បដិសេវនត្ថាយ បុរិសេន ‘ឥត្ថន្នាមំ អាគច្ឆា’តិ វុត្តា គច្ឆតិ, បទេ បទេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ បុរិសស្ស ហត្ថបាសំ ឱក្កន្តមត្តេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ (បាចិ. ៦៧៦) ច ‘‘បុរិសស្ស អព្ភាគមនំ សាទិយតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ហត្ថបាសំ ឱក្កន្តមត្តេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ (បាចិ. ៦៧៦) ច។ ឯត្ថ ច ឥត្ថន្នាមំ អាគច្ឆាតិ ឥត្ថន្នាមំ ឋានំ អាគច្ឆាតិ អត្ថោ។
2000.Tatoti tassa asaddhammassa kāraṇā. Tatthāti hatthapāse. Purisenāti ettha ‘‘kata’’nti seso, ‘‘saṅketa’’nti iminā sambandho. ‘‘Āgamanaṃ assā’’ti padacchedo. Iccheyyāti vuttepi na gamanicchāmattena, atha kho bhikkhuniyā purisassa hatthapāsaṃ, purisena ca bhikkhuniyā hatthapāsaṃ okkantakāleyeva vatthupūraṇaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathāha ‘‘saṅketaṃ vā gaccheyyāti etassa asaddhammassa paṭisevanatthāya purisena ‘itthannāmaṃ āgacchā’ti vuttā gacchati, pade pade āpatti dukkaṭassa. Purisassa hatthapāsaṃ okkantamatte āpatti thullaccayassā’’ti (pāci. 676) ca ‘‘purisassa abbhāgamanaṃ sādiyati, āpatti dukkaṭassa. Hatthapāsaṃ okkantamatte āpatti thullaccayassā’’ti (pāci. 676) ca. Ettha ca itthannāmaṃ āgacchāti itthannāmaṃ ṭhānaṃ āgacchāti attho.
២០០១. តទត្ថាយាតិ តស្សេវ កាយសំសគ្គសង្ខាតអសទ្ធម្មស្ស សេវនត្ថាយ។ បដិច្ឆន្នដ្ឋានញ្ចាតិ វត្ថាទិនា យេន កេនចិ បដិច្ឆន្នឱកាសំ។ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ ឋិតា តទត្ថាយ កាយំ ឧបសំហរេយ្យ វាតិ យោជនា។
2001.Tadatthāyāti tasseva kāyasaṃsaggasaṅkhātaasaddhammassa sevanatthāya. Paṭicchannaṭṭhānañcāti vatthādinā yena kenaci paṭicchannaokāsaṃ. Purisassa hatthapāse ṭhitā tadatthāya kāyaṃ upasaṃhareyya vāti yojanā.
២០០២. ហត្ថគ្គហណាទីនំ វុត្តប្បការានំ អដ្ឋន្នំ វត្ថូនំ បូរណេន ‘‘អដ្ឋវត្ថុកា’’តិ សង្ខាតា អយំ ភិក្ខុនី វិនដ្ឋា ហោតិ សីលវិនាសេន, តតោយេវ អស្សមណី ហោតិ អភិក្ខុនី ហោតីតិ យោជនា។
2002. Hatthaggahaṇādīnaṃ vuttappakārānaṃ aṭṭhannaṃ vatthūnaṃ pūraṇena ‘‘aṭṭhavatthukā’’ti saṅkhātā ayaṃ bhikkhunī vinaṭṭhā hoti sīlavināsena, tatoyeva assamaṇī hoti abhikkhunī hotīti yojanā.
២០០៣. អនុលោមេន វាតិ ហត្ថគ្គហណាទិបដិបាដិយា វា។ បដិលោមេន វាតិ តព្ពិបរិយតោ បដិលោមេន វា។ ឯកន្តរិកាយ វាតិ ឯកមេកំ អន្តរិត្វា បុន តស្សាបិ ករណវសេន ឯកន្តរិកាយ វា។ អនុលោមេន វា បដិលោមេន វា តថេកន្តរិកាយ វា អដ្ឋមំ វត្ថុំ បរិបូរេន្តី ចុតាតិ យោជនា។
2003.Anulomenavāti hatthaggahaṇādipaṭipāṭiyā vā. Paṭilomena vāti tabbipariyato paṭilomena vā. Ekantarikāya vāti ekamekaṃ antaritvā puna tassāpi karaṇavasena ekantarikāya vā. Anulomena vā paṭilomena vā tathekantarikāya vā aṭṭhamaṃ vatthuṃ paripūrentī cutāti yojanā.
២០០៤. ឯតទេវ អត្ថំ ព្យតិរេកមុខេន សមត្ថេតុមាហ ‘‘អថាទិតោ’’តិអាទិ។ សតក្ខត្តុម្បីតិ ពហុក្ខត្តុម្បិ។ សត-សទ្ទោ ហេត្ថ ពហុ-សទ្ទបរិយាយោ។ បារាជិកា នេវ សិយាតិ យោជនា, ឥមិនា តំតំវត្ថុមូលកំ ទុក្កដថុល្លច្ចយំ អាបជ្ជតីតិ វុត្តំ ហោតិ។
2004. Etadeva atthaṃ byatirekamukhena samatthetumāha ‘‘athādito’’tiādi. Satakkhattumpīti bahukkhattumpi. Sata-saddo hettha bahu-saddapariyāyo. Pārājikā neva siyāti yojanā, iminā taṃtaṃvatthumūlakaṃ dukkaṭathullaccayaṃ āpajjatīti vuttaṃ hoti.
២០០៥. យា បន អាបត្តិយោ អាបន្នា, ទេសេត្វា តាហិ មុច្ចតីតិ យោជនា។ ធុរនិក្ខេបនំ កត្វាតិ ‘‘ន បុនេវំ ករិស្សាមី’’តិ ធុរំ និក្ខិបិត្វា។ ទេសិតា គណនូបិកាតិ ទេសិតា ទេសិតគណនមេវ ឧបេតិ, បារាជិកស្ស អង្គំ ន ហោតីតិ អត្ថោ។ តស្មា យា ឯកំ អាបន្នា, ធុរនិក្ខេបំ កត្វា ទេសេត្វា បុន កិលេសវសេន អាបជ្ជតិ, បុន ទេសេតិ, ឯវំ អដ្ឋ វត្ថូនិ បូរេន្តីបិ បារាជិកា ន ហោតិ។
2005. Yā pana āpattiyo āpannā, desetvā tāhi muccatīti yojanā. Dhuranikkhepanaṃ katvāti ‘‘na punevaṃ karissāmī’’ti dhuraṃ nikkhipitvā. Desitā gaṇanūpikāti desitā desitagaṇanameva upeti, pārājikassa aṅgaṃ na hotīti attho. Tasmā yā ekaṃ āpannā, dhuranikkhepaṃ katvā desetvā puna kilesavasena āpajjati, puna deseti, evaṃ aṭṭha vatthūni pūrentīpi pārājikā na hoti.
២០០៦. សឧស្សាហាយ ទេសិតាតិ បុន អាបជ្ជនេ អនិក្ខិត្តធុរាយ ភិក្ខុនិយា ទេសិតាបិ អាបត្តិ ទេសនាគណនំ ន ឧបេតិ។ កិំ ហោតីតិ អាហ ‘‘ទេសិតាបិ អទេសិតា’’តិ, តស្មា បារាជិកាបត្តិយា អង្គមេវ ហោតីតិ អធិប្បាយោ។
2006.Saussāhāya desitāti puna āpajjane anikkhittadhurāya bhikkhuniyā desitāpi āpatti desanāgaṇanaṃ na upeti. Kiṃ hotīti āha ‘‘desitāpi adesitā’’ti, tasmā pārājikāpattiyā aṅgameva hotīti adhippāyo.
២០០៨. អយំ អត្ថោតិ ‘‘អសទ្ធម្មោ នាម កាយសំសគ្គោ’’តិ អយំ អត្ថោ។ ឧទ្ទិសិតោតិ បកាសិតោ។
2008.Ayaṃ atthoti ‘‘asaddhammo nāma kāyasaṃsaggo’’ti ayaṃ attho. Uddisitoti pakāsito.
២០០៩. អយមត្ថោ កេន វចនេន ឧទ្ទិសិតោតិ អាហ ‘‘វិញ្ញូ…បេ.… សាធកំ វចនំ ឥទ’’ន្តិ។ ឥទំ វចនន្តិ ‘‘វិញ្ញូ បដិពលោ កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជិតុ’’ន្តិ (បាចិ. ៦៧៦) ឥទំ វចនំ។ សាធកំ បមាណំ។
2009. Ayamattho kena vacanena uddisitoti āha ‘‘viññū…pe… sādhakaṃ vacanaṃ ida’’nti. Idaṃ vacananti ‘‘viññū paṭibalo kāyasaṃsaggaṃ samāpajjitu’’nti (pāci. 676) idaṃ vacanaṃ. Sādhakaṃ pamāṇaṃ.
អដ្ឋវត្ថុកកថាវណ្ណនា។
Aṭṭhavatthukakathāvaṇṇanā.
២០១០. អវស្សុតា, វជ្ជបដិច្ឆាទិកា, ឧក្ខិត្តានុវត្តិកា, អដ្ឋវត្ថុកាតិ ឥមា ចតស្សោ បារាជិកាបត្តិយោ មហេសិនា អសាធារណា ភិក្ខុនីនមេវ បញ្ញត្តាតិ យោជនា។
2010. Avassutā, vajjapaṭicchādikā, ukkhittānuvattikā, aṭṭhavatthukāti imā catasso pārājikāpattiyo mahesinā asādhāraṇā bhikkhunīnameva paññattāti yojanā.
ឥតិ វិនយត្ថសារសន្ទីបនិយា
Iti vinayatthasārasandīpaniyā
វិនយវិនិច្ឆយវណ្ណនាយ
Vinayavinicchayavaṇṇanāya
បារាជិកកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Pārājikakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
