Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

[৪০১] ৬. পণ্ণকজাতকৰণ্ণনা

[401] 6. Paṇṇakajātakavaṇṇanā

পণ্ণকং তিখিণধারন্তি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো পুরাণদুতিযিকাপলোভনং আরব্ভ কথেসি। তঞ্হি ভিক্খুং সত্থা ‘‘সচ্চং কির ত্ৰং ভিক্খু উক্কণ্ঠিতো’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘সচ্চং, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘কেন উক্কণ্ঠাপিতো’’তি ৰত্ৰা ‘‘পুরাণদুতিযিকাযা’’তি ৰুত্তে ‘‘ভিক্খু অযং ইত্থী তুয্হং অনত্থকারিকা, পুব্বেপি ত্ৰং ইমং নিস্সায চেতসিকরোগেন মরন্তো পণ্ডিতে নিস্সায জীৰিতং অলত্থা’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।

Paṇṇakaṃtikhiṇadhāranti idaṃ satthā jetavane viharanto purāṇadutiyikāpalobhanaṃ ārabbha kathesi. Tañhi bhikkhuṃ satthā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhito’’ti pucchitvā ‘‘saccaṃ, bhante’’ti vutte ‘‘kena ukkaṇṭhāpito’’ti vatvā ‘‘purāṇadutiyikāyā’’ti vutte ‘‘bhikkhu ayaṃ itthī tuyhaṃ anatthakārikā, pubbepi tvaṃ imaṃ nissāya cetasikarogena maranto paṇḍite nissāya jīvitaṃ alatthā’’ti vatvā atītaṃ āhari.

অতীতে বারাণসিযং মদ্দৰমহারাজে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তি, সেনককুমারোতিস্স নামং অকংসু। সো ৰযপ্পত্তো তক্কসিলাযং সব্বসিপ্পানি উগ্গণ্হিত্ৰা বারাণসিং পচ্চাগন্ত্ৰা মদ্দৰরঞ্ঞো অত্থধম্মানুসাসকো অমচ্চো অহোসি, ‘‘সেনকপণ্ডিতো’’তি ৰুত্তে সকলনগরে চন্দো ৰিয সূরিযো ৰিয চ পঞ্ঞাযি। তদা রঞ্ঞো পুরোহিতপুত্তো রাজুপট্ঠানং আগতো সব্বালঙ্কারপটিমণ্ডিতং উত্তমরূপধরং রঞ্ঞো অগ্গমহেসিং দিস্ৰা পটিবদ্ধচিত্তো হুত্ৰা গেহং গন্ত্ৰা নিরাহারো নিপজ্জিত্ৰা সহাযকেহি পুট্ঠো তমত্থং আরোচেসি। রাজাপি ‘‘পুরোহিতপুত্তো ন দিস্সতি, কহং নু খো’’তি পুচ্ছিত্ৰা তমত্থং সুত্ৰা তং পক্কোসাপেত্ৰা ‘‘অহং তে ইমং সত্ত দিৰসানি দম্মি, সত্তাহং ঘরে কত্ৰা অট্ঠমে দিৰসে আনেয্যাসী’’তি আহ। সো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা তং গেহং নেত্ৰা তায সদ্ধিং অভিরমি। তে অঞ্ঞমঞ্ঞং পটিবদ্ধচিত্তা হুত্ৰা কঞ্চি অজানাপেত্ৰা অগ্গদ্ৰারেন পলাযিত্ৰা অঞ্ঞস্স রঞ্ঞো ৰিজিতং অগমসুং, কোচি গতট্ঠানং ন জানি, নাৰায গতমগ্গো ৰিয অহোসি। রাজা নগরে ভেরিং চরাপেত্ৰা নানপ্পকারেন ৰিচিনন্তোপি তস্স গতট্ঠানং ন অঞ্ঞাসি। অথস্স তং নিস্সায বলৰসোকো উপ্পজ্জি, হদযং উণ্হং হুত্ৰা লোহিতং পগ্ঘরি। ততো পট্ঠায চস্স কুচ্ছিতো লোহিতং নিক্খমি, ব্যাধি মহন্তো অহোসি। মহন্তাপি রাজৰেজ্জা তিকিচ্ছিতুং নাসক্খিংসু।

Atīte bārāṇasiyaṃ maddavamahārāje rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇakule nibbatti, senakakumārotissa nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā bārāṇasiṃ paccāgantvā maddavarañño atthadhammānusāsako amacco ahosi, ‘‘senakapaṇḍito’’ti vutte sakalanagare cando viya sūriyo viya ca paññāyi. Tadā rañño purohitaputto rājupaṭṭhānaṃ āgato sabbālaṅkārapaṭimaṇḍitaṃ uttamarūpadharaṃ rañño aggamahesiṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā gehaṃ gantvā nirāhāro nipajjitvā sahāyakehi puṭṭho tamatthaṃ ārocesi. Rājāpi ‘‘purohitaputto na dissati, kahaṃ nu kho’’ti pucchitvā tamatthaṃ sutvā taṃ pakkosāpetvā ‘‘ahaṃ te imaṃ satta divasāni dammi, sattāhaṃ ghare katvā aṭṭhame divase āneyyāsī’’ti āha. So ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchitvā taṃ gehaṃ netvā tāya saddhiṃ abhirami. Te aññamaññaṃ paṭibaddhacittā hutvā kañci ajānāpetvā aggadvārena palāyitvā aññassa rañño vijitaṃ agamasuṃ, koci gataṭṭhānaṃ na jāni, nāvāya gatamaggo viya ahosi. Rājā nagare bheriṃ carāpetvā nānappakārena vicinantopi tassa gataṭṭhānaṃ na aññāsi. Athassa taṃ nissāya balavasoko uppajji, hadayaṃ uṇhaṃ hutvā lohitaṃ pagghari. Tato paṭṭhāya cassa kucchito lohitaṃ nikkhami, byādhi mahanto ahosi. Mahantāpi rājavejjā tikicchituṃ nāsakkhiṃsu.

বোধিসত্তো ‘‘ইমস্স রঞ্ঞো ব্যাধি নত্থি, ভরিযং পন অপস্সন্তো চেতসিকরোগেন ফুট্ঠো, উপাযেন তং তিকিচ্ছিস্সামী’’তি আযুরঞ্চ পুক্কুসঞ্চাতি দ্ৰে রঞ্ঞো পণ্ডিতামচ্চে আমন্তেত্ৰা ‘‘রঞ্ঞো দেৰিযা অদস্সনেন চেতসিকং রোগং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞো রোগো নত্থি, বহূপকারো চ খো পন অম্হাকং রাজা, তস্মা উপাযেন নং তিকিচ্ছাম, রাজঙ্গণে সমজ্জং কারেত্ৰা অসিং গিলিতুং জানন্তেন অসিং গিলাপেত্ৰা রাজানং সীহপঞ্জরে কত্ৰা সমজ্জং ওলোকাপেস্সাম, রাজা অসিং গিলন্তং দিস্ৰা ‘অত্থি নু খো ইতো অঞ্ঞং দুক্করতর’ন্তি পঞ্হং পুচ্ছিস্সতি। তং সম্ম আযুর, ত্ৰং ‘অসুকং নাম দদামীতি ৰচনং ইতো দুক্করতর’ন্তি ব্যাকরেয্যাসি, ততো সম্ম পুক্কুস, তং পুচ্ছিস্সতি, অথস্স ত্ৰং ‘মহারাজ, দদামীতি ৰত্ৰা অদদতো সা ৰাচা অফলা হোতি, তথারূপং ৰাচং ন কেচি উপজীৰন্তি ন খাদন্তি ন পিৰন্তি, যে পন তস্স ৰচনস্সানুচ্ছৰিকং করোন্তি, যথাপটিঞ্ঞাতমত্থং দেন্তিযেৰ, ইদং ততো দুক্করতর’ন্তি এৰং ব্যাকরেয্যাসি, ইতো পরং কত্তব্বং অহং জানিস্সামী’’তি ৰত্ৰা সমজ্জং কারেসি।

Bodhisatto ‘‘imassa rañño byādhi natthi, bhariyaṃ pana apassanto cetasikarogena phuṭṭho, upāyena taṃ tikicchissāmī’’ti āyurañca pukkusañcāti dve rañño paṇḍitāmacce āmantetvā ‘‘rañño deviyā adassanena cetasikaṃ rogaṃ ṭhapetvā añño rogo natthi, bahūpakāro ca kho pana amhākaṃ rājā, tasmā upāyena naṃ tikicchāma, rājaṅgaṇe samajjaṃ kāretvā asiṃ gilituṃ jānantena asiṃ gilāpetvā rājānaṃ sīhapañjare katvā samajjaṃ olokāpessāma, rājā asiṃ gilantaṃ disvā ‘atthi nu kho ito aññaṃ dukkaratara’nti pañhaṃ pucchissati. Taṃ samma āyura, tvaṃ ‘asukaṃ nāma dadāmīti vacanaṃ ito dukkaratara’nti byākareyyāsi, tato samma pukkusa, taṃ pucchissati, athassa tvaṃ ‘mahārāja, dadāmīti vatvā adadato sā vācā aphalā hoti, tathārūpaṃ vācaṃ na keci upajīvanti na khādanti na pivanti, ye pana tassa vacanassānucchavikaṃ karonti, yathāpaṭiññātamatthaṃ dentiyeva, idaṃ tato dukkaratara’nti evaṃ byākareyyāsi, ito paraṃ kattabbaṃ ahaṃ jānissāmī’’ti vatvā samajjaṃ kāresi.

অথ তে তযোপি পণ্ডিতা রঞ্ঞো সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘মহারাজ, রাজঙ্গণে সমজ্জো ৰত্ততি, তং ওলোকেন্তানং দুক্খম্পি ন দুক্খং হোতি, এহি গচ্ছামা’’তি রাজানং নেত্ৰা সীহপঞ্জরং ৰিৰরিত্ৰা সমজ্জং ওলোকাপেসুং। বহূ জনা অত্তনো অত্তনো জাননকসিপ্পং দস্সেসুং। একো পন পুরিসো তেত্তিংসঙ্গুলং তিখিণধারং অসিরতনং গিলতি। রাজা তং দিস্ৰা ‘‘অযং পুরিসো এতং অসিং গিলতি, ‘অত্থি নু খো ইতো অঞ্ঞং দুক্করতর’ন্তি ইমে পণ্ডিতে পুচ্ছিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা আযুরং পুচ্ছন্তো পঠমং গাথমাহ –

Atha te tayopi paṇḍitā rañño santikaṃ gantvā ‘‘mahārāja, rājaṅgaṇe samajjo vattati, taṃ olokentānaṃ dukkhampi na dukkhaṃ hoti, ehi gacchāmā’’ti rājānaṃ netvā sīhapañjaraṃ vivaritvā samajjaṃ olokāpesuṃ. Bahū janā attano attano jānanakasippaṃ dassesuṃ. Eko pana puriso tettiṃsaṅgulaṃ tikhiṇadhāraṃ asiratanaṃ gilati. Rājā taṃ disvā ‘‘ayaṃ puriso etaṃ asiṃ gilati, ‘atthi nu kho ito aññaṃ dukkaratara’nti ime paṇḍite pucchissāmī’’ti cintetvā āyuraṃ pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha –

৩৯.

39.

‘‘পণ্ণকং তিখিণধারং, অসিং সম্পন্নপাযিনং।

‘‘Paṇṇakaṃ tikhiṇadhāraṃ, asiṃ sampannapāyinaṃ;

পরিসাযং পুরিসো গিলতি, কিং দুক্করতরং ততো।

Parisāyaṃ puriso gilati, kiṃ dukkarataraṃ tato;

যদঞ্ঞং দুক্করং ঠানং, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি॥

Yadaññaṃ dukkaraṃ ṭhānaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti.

তত্থ পণ্ণকন্তি পণ্ণকরট্ঠে উপ্পন্নং। সম্পন্নপাযিনন্তি সম্পন্নং পরলোহিতপাযিনং। পরিসাযন্তি পরিসমজ্ঝে ধনলোভেন অযং পুরিসো গিলতি। যদঞ্ঞন্তি ইতো অসিগিলনতো যং অঞ্ঞং দুক্করতরং কারণং, তং মযা পুচ্ছিতো কথেহীতি।

Tattha paṇṇakanti paṇṇakaraṭṭhe uppannaṃ. Sampannapāyinanti sampannaṃ paralohitapāyinaṃ. Parisāyanti parisamajjhe dhanalobhena ayaṃ puriso gilati. Yadaññanti ito asigilanato yaṃ aññaṃ dukkarataraṃ kāraṇaṃ, taṃ mayā pucchito kathehīti.

অথস্স সো তং কথেন্তো দুতিযং গাথমাহ –

Athassa so taṃ kathento dutiyaṃ gāthamāha –

৪০.

40.

‘‘গিলেয্য পুরিসো লোভা, অসিং সম্পন্নপাযিনং।

‘‘Gileyya puriso lobhā, asiṃ sampannapāyinaṃ;

যো চ ৰজ্জা দদামীতি, তং দুক্করতরং ততো।

Yo ca vajjā dadāmīti, taṃ dukkarataraṃ tato;

সব্বঞ্ঞং সুকরং ঠানং, এৰং জানাহি মদ্দৰা’’তি॥

Sabbaññaṃ sukaraṃ ṭhānaṃ, evaṃ jānāhi maddavā’’ti.

তত্থ ৰজ্জাতি ৰদেয্য। তং দুক্করতরন্তি ‘‘দদামী’’তি ৰচনং ততো অসিগিলনতো দুক্করতরং। সব্বঞ্ঞন্তি ‘‘অসুকং নাম তৰ দস্সামী’’তি ৰচনং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং সব্বম্পি কারণং সুকরং। মদ্দৰাতি রাজানং গোত্তেন আলপতি।

Tattha vajjāti vadeyya. Taṃ dukkarataranti ‘‘dadāmī’’ti vacanaṃ tato asigilanato dukkarataraṃ. Sabbaññanti ‘‘asukaṃ nāma tava dassāmī’’ti vacanaṃ ṭhapetvā aññaṃ sabbampi kāraṇaṃ sukaraṃ. Maddavāti rājānaṃ gottena ālapati.

রঞ্ঞো আযুরপণ্ডিতস্স ৰচনং সুত্ৰা ‘‘অসিগিলনতো কির ‘ইদং নাম দম্মী’তি ৰচনং দুক্করং, অহঞ্চ ‘পুরোহিতপুত্তস্স দেৰিং দম্মী’তি অৰচং, অতিদুক্করং ৰত মে কত’’ন্তি ৰীমংসন্তস্সেৰ হদযসোকো থোকং তনুত্তং গতো। সো ততো ‘‘পরস্স ইমং দম্মীতি ৰচনতো পন অঞ্ঞং দুক্করতরং অত্থি নু খো’’তি চিন্তেত্ৰা পুক্কুসপণ্ডিতেন সদ্ধিং সল্লপন্তো ততিযং গাথমাহ –

Rañño āyurapaṇḍitassa vacanaṃ sutvā ‘‘asigilanato kira ‘idaṃ nāma dammī’ti vacanaṃ dukkaraṃ, ahañca ‘purohitaputtassa deviṃ dammī’ti avacaṃ, atidukkaraṃ vata me kata’’nti vīmaṃsantasseva hadayasoko thokaṃ tanuttaṃ gato. So tato ‘‘parassa imaṃ dammīti vacanato pana aññaṃ dukkarataraṃ atthi nu kho’’ti cintetvā pukkusapaṇḍitena saddhiṃ sallapanto tatiyaṃ gāthamāha –

৪১.

41.

‘‘ব্যাকাসি আযুরো পঞ্হং, অত্থং ধম্মস্স কোৰিদো।

‘‘Byākāsi āyuro pañhaṃ, atthaṃ dhammassa kovido;

পুক্কুসং দানি পুচ্ছামি, কিং দুক্করতরং ততো।

Pukkusaṃ dāni pucchāmi, kiṃ dukkarataraṃ tato;

যদঞ্ঞং দুক্করং ঠানং, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি॥

Yadaññaṃ dukkaraṃ ṭhānaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti.

তত্থ পঞ্হং অত্থন্তি পঞ্হস্স অত্থং ব্যাকাসীতি ৰুত্তং হোতি। ধম্মস্স কোৰিদোতি তদত্থজোতকে গন্থে কুসলো। ততোতি ততো ৰচনতো কিং দুক্করতরন্তি।

Tattha pañhaṃ atthanti pañhassa atthaṃ byākāsīti vuttaṃ hoti. Dhammassa kovidoti tadatthajotake ganthe kusalo. Tatoti tato vacanato kiṃ dukkarataranti.

অথস্স ব্যাকরোন্তো পুক্কুসপণ্ডিতো চতুত্থং গাথমাহ –

Athassa byākaronto pukkusapaṇḍito catutthaṃ gāthamāha –

৪২.

42.

‘‘ন ৰাচমুপজীৰন্তি, অফলং গিরমুদীরিতং।

‘‘Na vācamupajīvanti, aphalaṃ giramudīritaṃ;

যো চ দত্ৰা অৰাকযিরা, তং দুক্করতরং ততো।

Yo ca datvā avākayirā, taṃ dukkarataraṃ tato;

সব্বঞ্ঞং সুকরং ঠানং, এৰং জানাহি মদ্দৰা’’তি॥

Sabbaññaṃ sukaraṃ ṭhānaṃ, evaṃ jānāhi maddavā’’ti.

তত্থ দত্ৰাতি ‘‘অসুকং নাম দম্মী’’তি পটিঞ্ঞং দত্ৰা। অৰাকযিরাতি তং পটিঞ্ঞাতমত্থং দদন্তো তস্মিং লোভং অৰাকরেয্য ছিন্দেয্য, তং ভণ্ডং দদেয্যাতি ৰুত্তং হোতি। ততোতি ততো অসিগিলনতো ‘‘অসুকং নাম তে দম্মী’’তি ৰচনতো চ তদেৰ দুক্করতরং।

Tattha datvāti ‘‘asukaṃ nāma dammī’’ti paṭiññaṃ datvā. Avākayirāti taṃ paṭiññātamatthaṃ dadanto tasmiṃ lobhaṃ avākareyya chindeyya, taṃ bhaṇḍaṃ dadeyyāti vuttaṃ hoti. Tatoti tato asigilanato ‘‘asukaṃ nāma te dammī’’ti vacanato ca tadeva dukkarataraṃ.

রঞ্ঞো তং ৰচনং সুত্ৰা ‘‘অহং ‘পুরোহিতপুত্তস্স দেৰিং দম্মী’তি পঠমং ৰত্ৰা ৰাচায অনুচ্ছৰিকং কত্ৰা তং অদাসিং, দুক্করং ৰত মে কত’’ন্তি পরিৰিতক্কেন্তস্স সোকো তনুকতরো জাতো। অথস্স এতদহোসি ‘‘সেনকপণ্ডিততো অঞ্ঞো পণ্ডিততরো নাম নত্থি, ইমং পঞ্হং এতং পুচ্ছিস্সামী’’তি। ততো তং পুচ্ছন্তো পঞ্চমং গাথমাহ –

Rañño taṃ vacanaṃ sutvā ‘‘ahaṃ ‘purohitaputtassa deviṃ dammī’ti paṭhamaṃ vatvā vācāya anucchavikaṃ katvā taṃ adāsiṃ, dukkaraṃ vata me kata’’nti parivitakkentassa soko tanukataro jāto. Athassa etadahosi ‘‘senakapaṇḍitato añño paṇḍitataro nāma natthi, imaṃ pañhaṃ etaṃ pucchissāmī’’ti. Tato taṃ pucchanto pañcamaṃ gāthamāha –

৪৩.

43.

‘‘ব্যাকাসি পুক্কুসো পঞ্হং, অত্থং ধম্মস্স কোৰিদো।

‘‘Byākāsi pukkuso pañhaṃ, atthaṃ dhammassa kovido;

সেনকং দানি পুচ্ছামি, কিং দুক্করতরং ততো।

Senakaṃ dāni pucchāmi, kiṃ dukkarataraṃ tato;

যদঞ্ঞং দুক্করং ঠানং, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি॥

Yadaññaṃ dukkaraṃ ṭhānaṃ, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti.

অথস্স ব্যাকরোন্তো সেনকো ছট্ঠং গাথমাহ –

Athassa byākaronto senako chaṭṭhaṃ gāthamāha –

৪৪.

44.

‘‘দদেয্য পুরিসো দানং, অপ্পং ৰা যদি ৰা বহুং।

‘‘Dadeyya puriso dānaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ;

যো চ দত্ৰা নানুতপ্পে, তং দুক্করতরং ততো।

Yo ca datvā nānutappe, taṃ dukkarataraṃ tato;

সব্বঞ্ঞং সুকরং ঠানং, এৰং জানাহি মদ্দৰা’’তি॥

Sabbaññaṃ sukaraṃ ṭhānaṃ, evaṃ jānāhi maddavā’’ti.

তত্থ নানুতপ্পেতি অত্তনো অতিকন্তং অতিমনাপং পিযভণ্ডং পরস্স দত্ৰা ‘‘কিমত্থং মযা ইদং দিন্ন’’ন্তি এৰং তং পিযভণ্ডং আরব্ভ যো পচ্ছা ন তপ্পতি ন সোচতি, তং অসিগিলনতো চ ‘‘অসুকং নাম তে দম্মী’’তি ৰচনতো চ তস্স দানতো চ দুক্করতরং।

Tattha nānutappeti attano atikantaṃ atimanāpaṃ piyabhaṇḍaṃ parassa datvā ‘‘kimatthaṃ mayā idaṃ dinna’’nti evaṃ taṃ piyabhaṇḍaṃ ārabbha yo pacchā na tappati na socati, taṃ asigilanato ca ‘‘asukaṃ nāma te dammī’’ti vacanato ca tassa dānato ca dukkarataraṃ.

ইতি মহাসত্তো রাজানং সঞ্ঞাপেন্তা কথেসি। দানঞ্হি দত্ৰা অপরচেতনাৰ দুস্সন্ধারিযা, তস্সা সন্ধারণদুক্করতা ৰেস্সন্তরজাতকেন দীপিতা। ৰুত্তঞ্হেতং –

Iti mahāsatto rājānaṃ saññāpentā kathesi. Dānañhi datvā aparacetanāva dussandhāriyā, tassā sandhāraṇadukkaratā vessantarajātakena dīpitā. Vuttañhetaṃ –

‘‘অদু চাপং গহেত্ৰান, খগ্গং বন্ধিয ৰামতো।

‘‘Adu cāpaṃ gahetvāna, khaggaṃ bandhiya vāmato;

আনেস্সামি সকে পুত্তে, পুত্তানঞ্হি ৰধো দুখো॥

Ānessāmi sake putte, puttānañhi vadho dukho.

‘‘অট্ঠানমেতং দুক্খরূপং, যং কুমারা ৰিহঞ্ঞরে।

‘‘Aṭṭhānametaṃ dukkharūpaṃ, yaṃ kumārā vihaññare;

সতঞ্চ ধম্মমঞ্ঞায, কো দত্ৰা অনুতপ্পতী’’তি॥ (জা॰ ২.২২.২১৫৮-২১৫৯)।

Satañca dhammamaññāya, ko datvā anutappatī’’ti. (jā. 2.22.2158-2159);

রাজাপি বোধিসত্তস্স ৰচনং সুত্ৰা সল্লক্খেসি ‘‘অহং অত্তনো মনেনেৰ পুরোহিতপুত্তস্স দেৰিং দত্ৰা সকমনং সন্ধারেতুং ন সক্কোমি, সোচামি কিলমামি, ন মে ইদং অনুচ্ছৰিকং, সচে সা মযি সসিনেহা ভৰেয্য , ইমং ইস্সরিযং ছড্ডেত্ৰা ন পলাযেয্য, মযি পন সিনেহং অকত্ৰা পলাতায কিং তায ময্হ’’ন্তি। তস্সেৰং চিন্তেন্তস্স পদুমপত্তে উদকবিন্দু ৰিয সব্বসোকো নিৰত্তিত্ৰা গতো, তঙ্খণঞ্ঞেৰস্স কুচ্ছি পরিসণ্ঠাসি। সো নিরোগো সুখিতো হুত্ৰা বোধিসত্তস্স থুতিং করোন্তো ওসানগাথমাহ –

Rājāpi bodhisattassa vacanaṃ sutvā sallakkhesi ‘‘ahaṃ attano maneneva purohitaputtassa deviṃ datvā sakamanaṃ sandhāretuṃ na sakkomi, socāmi kilamāmi, na me idaṃ anucchavikaṃ, sace sā mayi sasinehā bhaveyya , imaṃ issariyaṃ chaḍḍetvā na palāyeyya, mayi pana sinehaṃ akatvā palātāya kiṃ tāya mayha’’nti. Tassevaṃ cintentassa padumapatte udakabindu viya sabbasoko nivattitvā gato, taṅkhaṇaññevassa kucchi parisaṇṭhāsi. So nirogo sukhito hutvā bodhisattassa thutiṃ karonto osānagāthamāha –

৪৫.

45.

‘‘ব্যাকাসি আযুরো পঞ্হং, অথো পুক্কুসপোরিসো।

‘‘Byākāsi āyuro pañhaṃ, atho pukkusaporiso;

সব্বে পঞ্হে অতিভোতি, যথা ভাসতি সেনকো’’তি॥

Sabbe pañhe atibhoti, yathā bhāsati senako’’ti.

তত্থ যথা ভাসতীতি যথা পণ্ডিতো ভাসতি, তথেৰেতং দানং নাম দত্ৰা নেৰ অনুতপ্পিতব্বন্তি। ইমং পনস্স থুতিং কত্ৰা তুট্ঠো বহুং ধনমদাসি।

Tattha yathā bhāsatīti yathā paṇḍito bhāsati, tathevetaṃ dānaṃ nāma datvā neva anutappitabbanti. Imaṃ panassa thutiṃ katvā tuṭṭho bahuṃ dhanamadāsi.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা সচ্চানি পকাসেত্ৰা জাতকং সমোধানেসি, সচ্চপরিযোসানে উক্কণ্ঠিতভিক্খু সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি। তদা রাজমহেসী পুরাণদুতিযিকা অহোসি, রাজা উক্কণ্ঠিতভিক্খু, আযুরপণ্ডিতো মোগ্গল্লানো, পুক্কুসপণ্ডিতো সারিপুত্তো, সেনকপণ্ডিতো অহমেৰ অহোসিন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi. Tadā rājamahesī purāṇadutiyikā ahosi, rājā ukkaṇṭhitabhikkhu, āyurapaṇḍito moggallāno, pukkusapaṇḍito sāriputto, senakapaṇḍito ahameva ahosinti.

পণ্ণকজাতকৰণ্ণনা ছট্ঠা।

Paṇṇakajātakavaṇṇanā chaṭṭhā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৪০১. পণ্ণকজাতকং • 401. Paṇṇakajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact