| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
បណាមនាខមាបនាកថាវណ្ណនា
Paṇāmanākhamāpanākathāvaṇṇanā
៨០. យំ បុព្ពេ លក្ខណំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ, ‘‘តេនេវ លក្ខណេន និស្សយន្តេវាសិកស្ស អាបត្តិ វេទិតព្ពា’’តិ បោត្ថកេសុ បាឋោ ទិស្សតិ, ‘‘ន តេនេវ លក្ខណេន និស្សយន្តេវាសិកស្ស អាបត្តិ វេទិតព្ពា’’តិ ឯវំ បនេត្ថ បាឋោ វេទិតព្ពោ។ សទ្ធិវិហារិកស្ស វុត្តលក្ខណេន និស្សយន្តេវាសិកស្ស អាបត្តិ ន វេទិតព្ពាតិ ឯវំ បនេត្ថ អត្ថោបិ វេទិតព្ពោ។ អញ្ញថា ‘‘និស្សយន្តេវាសិកេន ហិ យាវ អាចរិយំ និស្សាយ វសតិ, តាវ សព្ពំ អាចរិយវត្តំ កាតព្ព’’ន្តិ ឥទំ វិរុជ្ឈេយ្យ។ ឥទញ្ហិ វចនំ និស្សយន្តេវាសិកស្ស អមុត្តនិស្សយស្សេវ វត្តំ អករោន្តស្ស អាបត្តីតិ ទីបេតិ។ តស្មា សទ្ធិវិហារិកស្ស យថាវុត្តវត្តំ អករោន្តស្ស និស្សយមុត្តកស្ស អមុត្តកស្សបិ អាបត្តិ, និស្សយន្តេវាសិកស្ស បន អមុត្តនិស្សយស្សេវ អាបត្តីតិ គហេតព្ពំ។ តេនេវ វិសុទ្ធិមគ្គេបិ (វិសុទ្ធិ. ១.៤១) ញាតិបលិពោធកថាយំ –
80. Yaṃ pubbe lakkhaṇaṃ vuttanti sambandho, ‘‘teneva lakkhaṇena nissayantevāsikassa āpatti veditabbā’’ti potthakesu pāṭho dissati, ‘‘na teneva lakkhaṇena nissayantevāsikassa āpatti veditabbā’’ti evaṃ panettha pāṭho veditabbo. Saddhivihārikassa vuttalakkhaṇena nissayantevāsikassa āpatti na veditabbāti evaṃ panettha atthopi veditabbo. Aññathā ‘‘nissayantevāsikena hi yāva ācariyaṃ nissāya vasati, tāva sabbaṃ ācariyavattaṃ kātabba’’nti idaṃ virujjheyya. Idañhi vacanaṃ nissayantevāsikassa amuttanissayasseva vattaṃ akarontassa āpattīti dīpeti. Tasmā saddhivihārikassa yathāvuttavattaṃ akarontassa nissayamuttakassa amuttakassapi āpatti, nissayantevāsikassa pana amuttanissayasseva āpattīti gahetabbaṃ. Teneva visuddhimaggepi (visuddhi. 1.41) ñātipalibodhakathāyaṃ –
‘‘ញាតីតិ វិហារេ អាចរិយុបជ្ឈាយសទ្ធិវិហារិកអន្តេវាសិកសមានុបជ្ឈាយកសមានាចរិយកា, ឃរេ មាតា បិតា ភគិនី ភាតាតិ ឯវមាទិកា។ តេ គិលានា ឥមស្ស បលិពោធា ហោន្តិ, តស្មា សោ បលិពោធោ ឧបដ្ឋហិត្វា តេសំ បាកតិកករណេន ឧបច្ឆិន្ទិតព្ពោ។ តត្ថ ឧបជ្ឈាយោ តាវ គិលានោ សចេ លហុំ ន វុដ្ឋាតិ, យាវជីវំ បដិជគ្គិតព្ពោ។ តថា បព្ពជ្ជាចរិយោ ឧបសម្បទាចរិយោ សទ្ធិវិហារិកោ ឧបសម្បាទិតបព្ពាជិតអន្តេវាសិកសមានុបជ្ឈាយកា ច។ និស្សយាចរិយ ឧទ្ទេសាចរិយ និស្សយន្តេវាសិក ឧទ្ទេសន្តេវាសិកសមានាចរិយកា បន យាវ និស្សយឧទ្ទេសា អនុបច្ឆិន្នា, តាវ បដិជគ្គិតព្ពា’’តិ –
‘‘Ñātīti vihāre ācariyupajjhāyasaddhivihārikaantevāsikasamānupajjhāyakasamānācariyakā, ghare mātā pitā bhaginī bhātāti evamādikā. Te gilānā imassa palibodhā honti, tasmā so palibodho upaṭṭhahitvā tesaṃ pākatikakaraṇena upacchinditabbo. Tattha upajjhāyo tāva gilāno sace lahuṃ na vuṭṭhāti, yāvajīvaṃ paṭijaggitabbo. Tathā pabbajjācariyo upasampadācariyo saddhivihāriko upasampāditapabbājitaantevāsikasamānupajjhāyakā ca. Nissayācariya uddesācariya nissayantevāsika uddesantevāsikasamānācariyakā pana yāva nissayauddesā anupacchinnā, tāva paṭijaggitabbā’’ti –
វិភាគេន វុត្តំ។ អយញ្ច វិភាគោ ‘‘តេនេវ លក្ខណេន និស្សយន្តេវាសិកស្ស អាបត្តិ វេទិតព្ពា’’តិ ឯវំ បាឋេ សតិ ន យុជ្ជេយ្យ។ អយញ្ហិ បាឋោ សទ្ធិវិហារិកស្ស វិយ និស្សយន្តេវាសិកស្សបិ យថាវុត្តវត្តំ អករោន្តស្ស និស្សយមុត្តកស្ស អមុត្តកស្សបិ អាបត្តីតិ ឥមមត្ថំ ទីបេតិ, តស្មា វុត្តនយេនេវេត្ថ បាឋោ គហេតព្ពោ។
Vibhāgena vuttaṃ. Ayañca vibhāgo ‘‘teneva lakkhaṇena nissayantevāsikassa āpatti veditabbā’’ti evaṃ pāṭhe sati na yujjeyya. Ayañhi pāṭho saddhivihārikassa viya nissayantevāsikassapi yathāvuttavattaṃ akarontassa nissayamuttakassa amuttakassapi āpattīti imamatthaṃ dīpeti, tasmā vuttanayenevettha pāṭho gahetabbo.
បព្ពជ្ជឧបសម្បទធម្មន្តេវាសិកេហិ បន…បេ.… តាវ វត្តំ កាតព្ពន្តិ បព្ពជ្ជាចរិយឧបសម្បទាចរិយធម្មាចរិយានំ
Pabbajjaupasampadadhammantevāsikehi pana…pe… tāva vattaṃ kātabbanti pabbajjācariyaupasampadācariyadhammācariyānaṃ
ឯតេហិ យថាវុត្តវត្តំ កាតព្ពំ។ តត្ថ យេន សិក្ខាបទានិ ទិន្នានិ, អយំ បព្ពជ្ជាចរិយោ។ យេន ឧបសម្បទកម្មវាចា វុត្តា, អយំ ឧបសម្បទាចរិយោ។ យោ ឧទ្ទេសំ បរិបុច្ឆំ វា ទេតិ, អយំ ធម្មាចរិយោតិ វេទិតព្ពំ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ។
Etehi yathāvuttavattaṃ kātabbaṃ. Tattha yena sikkhāpadāni dinnāni, ayaṃ pabbajjācariyo. Yena upasampadakammavācā vuttā, ayaṃ upasampadācariyo. Yo uddesaṃ paripucchaṃ vā deti, ayaṃ dhammācariyoti veditabbaṃ. Sesamettha uttānameva.
បណាមនាខមាបនាកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṇāmanākhamāpanākathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ២០. បណាមនា ខមាបនា • 20. Paṇāmanā khamāpanā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / បណាមនាខមនាកថា • Paṇāmanākhamanākathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / បណាមនាខមាបនាកថាវណ្ណនា • Paṇāmanākhamāpanākathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ២០. បណាមនាខមាបនាកថា • 20. Paṇāmanākhamāpanākathā
