Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཝིནཡཝིནིཙྪཡ-ཊཱིཀཱ • Vinayavinicchaya-ṭīkā

པཀིཎྞཀཝིནིཙྪཡཀཐཱཝཎྞནཱ

Pakiṇṇakavinicchayakathāvaṇṇanā

༣༠༢༩. ཚཏྟཾ པཎྞམཡཾ ཀིཉྩཱིཏི ཏཱལཔཎྞཱདིཔཎྞཙྪདནཾ ཡཾ ཀིཉྩི ཚཏྟཾ། བཧཱིཏི ཨུཔརི། ཨནྟོཏི ཧེཊྛཱ། སིབྦིཏུནྟི རཱུཔཾ དསྶེཏྭཱ སཱུཙིཀམྨཾ ཀཱཏུཾ།

3029.Chattaṃpaṇṇamayaṃ kiñcīti tālapaṇṇādipaṇṇacchadanaṃ yaṃ kiñci chattaṃ. Bahīti upari. Antoti heṭṭhā. Sibbitunti rūpaṃ dassetvā sūcikammaṃ kātuṃ.

༣༠༣༠. པཎྞེཏི ཚདནཔཎྞེ། ཨཌྜྷཙནྡནྟི ཨཌྜྷཙནྡཱཀཱརཾ། མཀརདནྟཀནྟི མཀརདནྟཱཀཱརཾ, ཡཾ ‘‘གིརིཀཱུཊ’’ནྟི ཝུཙྩཏི། ཚིནྡིཏུཾ ན ཝཊྚཏཱིཏི སམྦནྡྷོ། མུཁཝཊྚིཡཱ ནཱམེཏྭཱ བདྡྷཔཎྞཀོཊིཡཱ ཝཱ མཏྠཀིམཎྜལཀོཊིཡཱ ཝཱ གིརིཀཱུཊཱདིཾ ཀརོནྟི, ཨིམིནཱ ཏཾ པཊིཀྑིཏྟཾ། དཎྜེཏི ཚཏྟདཎྜེ། གྷཊཀནྟི གྷཊཱཀཱརོ། ཝཱལ༹རཱུཔཾ ཝཱཏི བྱགྒྷཱདིཝཱལཱ༹ནཾ རཱུཔཀཾ ཝཱ། ལེཁཱཏི ཨུཀྐིརིཏྭཱ ཝཱ ཚིནྡིཏྭཱ ཝཱ ཙིཏྟཀམྨཝསེན ཝཱ ཀཏརཱཛི།

3030.Paṇṇeti chadanapaṇṇe. Aḍḍhacandanti aḍḍhacandākāraṃ. Makaradantakanti makaradantākāraṃ, yaṃ ‘‘girikūṭa’’nti vuccati. Chindituṃ na vaṭṭatīti sambandho. Mukhavaṭṭiyā nāmetvā baddhapaṇṇakoṭiyā vā matthakimaṇḍalakoṭiyā vā girikūṭādiṃ karonti, iminā taṃ paṭikkhittaṃ. Daṇḍeti chattadaṇḍe. Ghaṭakanti ghaṭākāro. Vāḷarūpaṃ vāti byagghādivāḷānaṃ rūpakaṃ vā. Lekhāti ukkiritvā vā chinditvā vā cittakammavasena vā katarāji.

༣༠༣༡. པཉྩཝཎྞཱནཾ སུཏྟཱནཾ ཨནྟརེ ནཱིལཱདིཨེཀཝཎྞེན སུཏྟེན ཐིརཏྠཾ ཚཏྟཾ ཨནྟོ ཙ བཧི ཙ སིབྦིཏུཾ ཝཱ ཚཏྟདཎྜགྒཱཧཀསལཱཀཔཉྫརཾ ཐིརཏྠཾ ཝིནནྡྷིཏུཾ ཝཱ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ‘‘པཉྩཝཎྞཱནཾ ཨེཀཝཎྞེན ཐིརཏྠ’’ནྟི ཨིམིནཱ ཨནེཀཝཎྞེཧི སུཏྟེཧི ཝཎྞམཊྛཏྠཱཡ སིབྦིཏུཉྩ ཝིནནྡྷིཏུཉྩ ན ཝཊྚཏཱིཏི དཱིཔེཏི།

3031.Pañcavaṇṇānaṃ suttānaṃ antare nīlādiekavaṇṇena suttena thiratthaṃ chattaṃ anto ca bahi ca sibbituṃ vā chattadaṇḍaggāhakasalākapañjaraṃ thiratthaṃ vinandhituṃ vā vaṭṭatīti yojanā. ‘‘Pañcavaṇṇānaṃ ekavaṇṇena thirattha’’nti iminā anekavaṇṇehi suttehi vaṇṇamaṭṭhatthāya sibbituñca vinandhituñca na vaṭṭatīti dīpeti.

པོཏྠཀེསུ པན ‘‘པཉྩཝཎྞེནཱ’’ཏི པཱཋོ དིསྶཏི, ཏསྶ ཨེཀཝཎྞེན, པཉྩཝཎྞེན ཝཱ སུཏྟེན ཐིརཏྠཾ སིབྦིཏུཾ, ཝིནནྡྷིཏུཾ ཝཱ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ ཀཱཏབྦཱ ཧོཏི, སོ ཨེཏྠེཝ ཧེཊྛཱ ཝུཏྟེན –

Potthakesu pana ‘‘pañcavaṇṇenā’’ti pāṭho dissati, tassa ekavaṇṇena, pañcavaṇṇena vā suttena thiratthaṃ sibbituṃ, vinandhituṃ vā vaṭṭatīti yojanā kātabbā hoti, so ettheva heṭṭhā vuttena –

‘‘པཉྩཝཎྞེན སུཏྟེན, སིབྦིཏུཾ ན ཙ ཝཊྚཏཱི’’ཏི –

‘‘Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭatī’’ti –

པཱཋེན ཙ ‘‘ཀེཙི ཏཱལཔཎྞཙྪཏྟཾ ཨནྟོ ཝཱ བཧི ཝཱ པཉྩཝཎྞེན སུཏྟེན སིབྦནྟཱ ཝཎྞམཊྛཾ ཀརོནྟི, ཏཾ ན ཝཊྚཏི། ཨེཀཝཎྞེན པན ནཱིལེན ཝཱ པཱིཏཀེན ཝཱ ཡེན ཀེནཙི སུཏྟེན ཨནྟོ ཝཱ བཧི ཝཱ སིབྦིཏུཾ ཚཏྟདཎྜགྒཱཧཀཾ སལཱཀཔཉྫརཾ ཝཱ ཝིནནྡྷིཏུཾ ཝཊྚཏི, ཏཉྩ ཁོ ཐིརཀརཎཏྠཾ, ན ཝཎྞམཊྛཏྠཱཡཱ’’ཏི (པཱརཱ॰ ཨཊྛ॰ ༡.༨༥ པཱལི༹མུཏྟཀཝིནིཙྪཡ) ཨཊྛཀཐཱཔཱཋེན ཙ ཝིརུཛ྄ཛྷཏི, ཏསྨཱ སོ ན གཧེཏབྦོ།

Pāṭhena ca ‘‘keci tālapaṇṇacchattaṃ anto vā bahi vā pañcavaṇṇena suttena sibbantā vaṇṇamaṭṭhaṃ karonti, taṃ na vaṭṭati. Ekavaṇṇena pana nīlena vā pītakena vā yena kenaci suttena anto vā bahi vā sibbituṃ chattadaṇḍaggāhakaṃ salākapañjaraṃ vā vinandhituṃ vaṭṭati, tañca kho thirakaraṇatthaṃ, na vaṇṇamaṭṭhatthāyā’’ti (pārā. aṭṭha. 1.85 pāḷimuttakavinicchaya) aṭṭhakathāpāṭhena ca virujjhati, tasmā so na gahetabbo.

༣༠༣༢. ལེཁཱ ཝཱ པན ཀེཝལཱཏི ཡཐཱཝུཏྟཔྤཀཱརཱ སལཱཀལེཁཱ ཝཱ། ཚིནྡིཏྭཱཏི ཨུཀྐིརིཏྭཱ ཀཏཾ ཚིནྡིཏྭཱ། གྷཾསིཏྭཱཏི ཙིཏྟཀམྨཱདིཝསེན ཀཏཾ གྷཾསིཏྭཱ།

3032.Lekhāvā pana kevalāti yathāvuttappakārā salākalekhā vā. Chinditvāti ukkiritvā kataṃ chinditvā. Ghaṃsitvāti cittakammādivasena kataṃ ghaṃsitvā.

༣༠༣༣. དཎྜབུནྡམྷཱིཏི ཚཏྟདཎྜསྶ པཉྫརེ གཱཧཎཏྠཱཡ ཕཱལིཏབུནྡམྷི, མཱུལེཏི ཨཏྠོ། ཨཡམེཏྠ ནིསྶནྡེཧེ ཝུཏྟནཡོ། ཁུདྡསིཀྑཱགཎྛིཔདེ པན ‘‘ཚཏྟཔིཎྜིཡཱ མཱུལེ’’ཏི ཝུཏྟཾ། ཨཧིཚཏྟཀསཎྛཱནནྟི ཕུལླཨཧིཚཏྟཱཀཱརཾ། རཛྫུཀེཧི གཱཧཱཔེཏྭཱ དཎྜེ བནྡྷནྟི, ཏསྨིཾ བནྡྷཊྛཱནེ ཝལཡམིཝ ཨུཀྐིརིཏྭཱ ཨུཊྛཱཔེཏྭཱ། བནྡྷནཏྠཱཡཱཏི ཝཱཏེན ཡཐཱ ན ཙལཏི, ཨེཝཾ རཛྫཱུཧི དཎྜེ པཉྫརསྶ བནྡྷནཏྠཱཡ། ཨུཀྐིརིཏྭཱ ཀཏཱ ལེཁཱ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ཡཐཱཧ – ‘‘ཝཱཏཔྤཧཱརེན ཨཙལནཏྠཾ ཚཏྟམཎྜལིཀཾ རཛྫུཀེཧི གཱཧཱཔེཏྭཱ དཎྜེ བནྡྷནྟི, ཏསྨིཾ བནྡྷནཊྛཱནེ ཝལཡམིཝ ཨུཀྐིརིཏྭཱ ལེཁཾ ཋཔེནྟི, སཱ ཝཊྚཏཱི’’ཏི། ‘‘སཙེཔི ན བནྡྷནྟི, བནྡྷནཱརཧཊྛཱནཏྟཱ ཝལཡཾ ཨུཀྐིརིཏུཾ ཝཊྚཏཱི’’ཏི གཎྛིཔདེ ཝུཏྟཾ།

3033.Daṇḍabundamhīti chattadaṇḍassa pañjare gāhaṇatthāya phālitabundamhi, mūleti attho. Ayamettha nissandehe vuttanayo. Khuddasikkhāgaṇṭhipade pana ‘‘chattapiṇḍiyā mūle’’ti vuttaṃ. Ahichattakasaṇṭhānanti phullaahichattākāraṃ. Rajjukehi gāhāpetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā uṭṭhāpetvā. Bandhanatthāyāti vātena yathā na calati, evaṃ rajjūhi daṇḍe pañjarassa bandhanatthāya. Ukkiritvā katā lekhā vaṭṭatīti yojanā. Yathāha – ‘‘vātappahārena acalanatthaṃ chattamaṇḍalikaṃ rajjukehi gāhāpetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā lekhaṃ ṭhapenti, sā vaṭṭatī’’ti. ‘‘Sacepi na bandhanti, bandhanārahaṭṭhānattā valayaṃ ukkirituṃ vaṭṭatī’’ti gaṇṭhipade vuttaṃ.

༣༠༣༤. སམཾ སཏཔདཱདཱིནནྟི སཏཔདཱདཱིཧི སདིསཾ, ཏུལྱཏྠེ ཀརཎཝཙནཔྤསངྒེ སཱམིཝཙནཾ།

3034.Samaṃ satapadādīnanti satapadādīhi sadisaṃ, tulyatthe karaṇavacanappasaṅge sāmivacanaṃ.

༣༠༣༥. པཏྟསྶ པརིཡནྟེ ཝཱཏི ཨནུཝཱཏསྶ ཨུབྷཡཔརིཡནྟེ ཝཱ། པཏྟམུཁེཔི ཝཱཏི དྭིནྣཾ ཨཱརཱམཝིཏྠཱརཔཏྟཱནཾ སངྒྷཊིཏཊྛཱནེ ཀཎྞེཔི ཝཱ, ཨེཀསྶེཝ ཝཱ པཏྟསྶ ཨཱུནཔཱུརཎཏྠཾ སངྒྷཊིཏཊྛཱནེཔི ཝཱ། ཝེཎིནྟི ཀུདྲཱུསསཱིསཱཀཱརེན སིབྦནཾ། ཀེཙི ‘‘ཝརཀསཱིསཱཀཱརེནཱ’’ཏི ཝདནྟི། སངྑལིཀནྟི བིལཱ༹ལདཱམསདིསཾ སིབྦནཾ། ཀེཙི ‘‘སཏཔདིསམ’’ནྟི ཝདནྟི།

3035.Pattassa pariyante vāti anuvātassa ubhayapariyante vā. Pattamukhepi vāti dvinnaṃ ārāmavitthārapattānaṃ saṅghaṭitaṭṭhāne kaṇṇepi vā, ekasseva vā pattassa ūnapūraṇatthaṃ saṅghaṭitaṭṭhānepi vā. Veṇinti kudrūsasīsākārena sibbanaṃ. Keci ‘‘varakasīsākārenā’’ti vadanti. Saṅkhalikanti biḷāladāmasadisaṃ sibbanaṃ. Keci ‘‘satapadisama’’nti vadanti.

༣༠༣༦. པཊྚནྟི པཊྚམྤི། ཨཊྛཀོཎཱདིཀོ ཝིདྷི པཀཱརོ ཨེཏསྶཱཏི ཨཊྛཀོཎཱདིཀཝིདྷི, ཏཾ། ‘‘ཨཊྛཀོཎཱདིཀ’’ནྟི གཱཐཱབནྡྷཝསེན ནིགྒཧིཏཱགམོ། ‘‘ཨཊྛཀོཎཱདིཀཾ ཝིདྷི’’ནྟི ཨེཏཾ ‘‘པཊྚ’’ནྟི ཨེཏསྶ སམཱནཱདྷིཀརཎཝིསེསནཾ, ཀིརིཡཱཝིསེསནཾ ཝཱ, ‘‘ཀརོནྟཱི’’ཏི ཨིམིནཱ སམྦནྡྷོ། ཨཐ ཝཱ པཊྚནྟི ཨེཏྠ བྷུམྨཏྠེ ཨུཔཡོགཝཙནཾ, པཊྚེཏི ཨཏྠོ། ཨིམསྨིཾ པཀྑེ ‘‘ཨཊྛཀོཎཱདིཀ’’ནྟི ཨུཔཡོགཝཙནཾ། ‘‘ཝིདྷི’’ནྟི ཨེཏསྶ ཝིསེསནཾ། ཨིདྷ ཝཀྑམཱནཙཏུཀོཎསཎྛཱནཏོ ཨཉྙཾ ཨཊྛཀོཎཱདིཀཾ ནཱམཾ། ཏཏྠཱཏི ཏསྨིཾ པཊྚདྭཡེ། ཨགྒྷིཡགདཱརཱུཔནྟི ཨགྒྷིཡསཎྛཱནཉྩེཝ གདཱསཎྛཱནཉྩ སིབྦནཾ། མུགྒརནྟི ལགུལ༹སཎྛཱནསིབྦནཾ། ཨཱདི-སདྡེན ཙེཏིཡཱདིསཎྛཱནཱནཾ གཧཎཾ།

3036.Paṭṭanti paṭṭampi. Aṭṭhakoṇādiko vidhi pakāro etassāti aṭṭhakoṇādikavidhi, taṃ. ‘‘Aṭṭhakoṇādika’’nti gāthābandhavasena niggahitāgamo. ‘‘Aṭṭhakoṇādikaṃ vidhi’’nti etaṃ ‘‘paṭṭa’’nti etassa samānādhikaraṇavisesanaṃ, kiriyāvisesanaṃ vā, ‘‘karontī’’ti iminā sambandho. Atha vā paṭṭanti ettha bhummatthe upayogavacanaṃ, paṭṭeti attho. Imasmiṃ pakkhe ‘‘aṭṭhakoṇādika’’nti upayogavacanaṃ. ‘‘Vidhi’’nti etassa visesanaṃ. Idha vakkhamānacatukoṇasaṇṭhānato aññaṃ aṭṭhakoṇādikaṃ nāmaṃ. Tatthāti tasmiṃ paṭṭadvaye. Agghiyagadārūpanti agghiyasaṇṭhānañceva gadāsaṇṭhānañca sibbanaṃ. Muggaranti laguḷasaṇṭhānasibbanaṃ. Ādi-saddena cetiyādisaṇṭhānānaṃ gahaṇaṃ.

༣༠༣༧. ཏཏྠཱཏི པཊྚདྭཡེ ཏསྨིཾ ཋཱནེ། ཀཀྐཊཀཀྑཱིནཱིཏི ཀུལཱི༹རཨཙྪིསདིསཱནི སིབྦནཝིཀཱརཱནི། ཨུཊྛཱཔེནྟཱིཏི ཀརོནྟི། ཏཏྠཱཏི ཏསྨིཾ གཎྛིཀཔཱསཀཔཊྚཀེ། སུཏྟཱཏི ཀོཎཏོ ཀོཎཾ སིབྦིཏསུཏྟཱ ཙེཝ ཙཏུརསྶེ སིབྦིཏསུཏྟཱ ཙ། པིལ༹ཀཱཏི ཏེསམེཝ སུཏྟཱནཾ ནིཝཏྟེཏྭཱ སིབྦིཏཀོཊིཡོ ཙ། དུཝིཉྙེཡྻཱཝཱཏི རཛནཀཱལེ དུཝིཉྙེཡྻརཱུཔཱ ཨནོལཱ༹རིཀཱ དཱིཔིཏཱ ཝཊྚནྟཱིཏི། ཡཐཱཧ – ‘‘ཀོཎསུཏྟཔིལ༹ཀཱ ཙ ཙཱིཝརེ རཏྟེ དུཝིཉྙེཡྻརཱུཔཱ ཝཊྚནྟཱི’’ཏི།

3037.Tatthāti paṭṭadvaye tasmiṃ ṭhāne. Kakkaṭakakkhīnīti kuḷīraacchisadisāni sibbanavikārāni. Uṭṭhāpentīti karonti. Tatthāti tasmiṃ gaṇṭhikapāsakapaṭṭake. Suttāti koṇato koṇaṃ sibbitasuttā ceva caturasse sibbitasuttā ca. Piḷakāti tesameva suttānaṃ nivattetvā sibbitakoṭiyo ca. Duviññeyyāvāti rajanakāle duviññeyyarūpā anoḷārikā dīpitā vaṭṭantīti. Yathāha – ‘‘koṇasuttapiḷakā ca cīvare ratte duviññeyyarūpā vaṭṭantī’’ti.

༣༠༣༨. གཎྛིཔཱསཀཔཊྚཀཱཏི གཎྛིཀཔཊྚཀཔཱསཀཔཊྚཀཱཏི ཡོཛནཱ། ཀཎྞཀོཎེསུ སུཏྟཱནཱིཏི ཙཱིཝརཀཎྞེསུ སུཏྟཱནི ཙེཝ གཎྛིཀཔཱསཀཔཊྚཱནཾ ཀོཎེསུ སུཏྟཱནི ཙ ཚིནྡེཡྻ། ཨེཏྠ ཙ ཙཱིཝརེ ཨཱཡཱམཏོ, ཝིཏྠཱརཏོ ཙ སིབྦིཏྭཱ ཨནུཝཱཏཏོ བཧི ནིཀྑནྟསུཏྟཾ ཙཱིཝརཾ རཛིཏྭཱ སུཀྑཱཔནཀཱལེ རཛྫུཡཱ ཝཱ ཙཱིཝརཝཾསེ ཝཱ བནྡྷིཏྭཱ ཨོལམྦིཏུཾ ཨནུཝཱཏེ བདྡྷསུཏྟཱནི ཙ ཀཎྞསུཏྟཱནི ནཱམ། ཡཐཱཧ – ‘‘ཙཱིཝརསྶ ཀཎྞསུཏྟཀཾ ན ཝཊྚཏི, རཛིཏཀཱལེ ཚིནྡིཏབྦཾ། ཡཾ པན ‘ཨནུཛཱནཱམི, བྷིཀྑཝེ, ཀཎྞསུཏྟཀ’ནྟི (མཧཱཝ॰ ༣༤༤) ཨེཝཾ ཨནུཉྙཱཏཾ, ཏཾ ཨནུཝཱཏེ པཱསཀཾ ཀཏྭཱ བནྡྷིཏབྦཾ, རཛནཀཱལེ ལགྒནཏྠཱཡཱ’’ཏི (པཱརཱ॰ ཨཊྛ॰ ༡.༨༥ པཱལི༹མུཏྟཀཝིནིཙྪཡ)།

3038.Gaṇṭhipāsakapaṭṭakāti gaṇṭhikapaṭṭakapāsakapaṭṭakāti yojanā. Kaṇṇakoṇesu suttānīti cīvarakaṇṇesu suttāni ceva gaṇṭhikapāsakapaṭṭānaṃ koṇesu suttāni ca chindeyya. Ettha ca cīvare āyāmato, vitthārato ca sibbitvā anuvātato bahi nikkhantasuttaṃ cīvaraṃ rajitvā sukkhāpanakāle rajjuyā vā cīvaravaṃse vā bandhitvā olambituṃ anuvāte baddhasuttāni ca kaṇṇasuttāni nāma. Yathāha – ‘‘cīvarassa kaṇṇasuttakaṃ na vaṭṭati, rajitakāle chinditabbaṃ. Yaṃ pana ‘anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇasuttaka’nti (mahāva. 344) evaṃ anuññātaṃ, taṃ anuvāte pāsakaṃ katvā bandhitabbaṃ, rajanakāle lagganatthāyā’’ti (pārā. aṭṭha. 1.85 pāḷimuttakavinicchaya).

༣༠༣༩. སཱུཙིཀམྨཝིཀཱརཾ ཝཱཏི ཙཱིཝརམཎྜནཏྠཱཡ ནཱནཱསུཏྟཀེཧི སཏཔདིསདིསཾ སིབྦནྟཱ ཨཱགནྟུཀཔཊྚཾ ཋཔེནྟི, ཨེཝརཱུཔཾ སཱུཙིཀམྨཝིཀཱརཾ ཝཱ། ཨཉྙཾ ཝཱ པན ཀིཉྩིཔཱིཏི ཨཉྙམྤི ཡཾ ཀིཉྩི མཱལཱཀམྨམིགཔཀྑིཔཱདཱདིཀཾ སིབྦནཝིཀཱརཾ། ཀཱཏུནྟི སཡཾ ཀཱཏུཾ། ཀཱརཱཔེཏུནྟི ཨཉྙེན ཝཱ ཀཱརཱཔེཏུཾ།

3039.Sūcikammavikāraṃ vāti cīvaramaṇḍanatthāya nānāsuttakehi satapadisadisaṃ sibbantā āgantukapaṭṭaṃ ṭhapenti, evarūpaṃ sūcikammavikāraṃ vā. Aññaṃ vā pana kiñcipīti aññampi yaṃ kiñci mālākammamigapakkhipādādikaṃ sibbanavikāraṃ. Kātunti sayaṃ kātuṃ. Kārāpetunti aññena vā kārāpetuṃ.

༣༠༤༠. ཡོ བྷིཀྑུ པརཾ ཨུཏྟམཾ ཝཎྞམཊྛཾ ཨབྷིཔཏྠཡཾ པཏྠཡནྟོ ཀཉྫིཔིཊྛཁལིཨལླིཀཱདཱིསུ ཙཱིཝརཾ པཀྑིཔཏི, ཏསྶ པན བྷིཀྑུནོ དུཀྐཊཱ མོཀྑོ ན ཝིཛྫཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ཀཉྫཱིཏི ཝཱཡནཏནྟམཀྑནཀཉྫིསདིསཱ ཐཱུལཱཀཉྫི། པིཊྛནྟི ཏཎྜུལཔིཊྛཾ། ཏཎྜུལཔིཊྛེཧི པཀྐཱ ཁལིཨལླིཀཱཏི ནིཡྻཱསོ། ཨཱདི-སདྡེན ལཱཁཱདཱིནཾ གཧཎཾ།

3040. Yo bhikkhu paraṃ uttamaṃ vaṇṇamaṭṭhaṃ abhipatthayaṃ patthayanto kañjipiṭṭhakhaliallikādīsu cīvaraṃ pakkhipati, tassa pana bhikkhuno dukkaṭā mokkho na vijjatīti yojanā. Kañjīti vāyanatantamakkhanakañjisadisā thūlākañji. Piṭṭhanti taṇḍulapiṭṭhaṃ. Taṇḍulapiṭṭhehi pakkā khali. Allikāti niyyāso. Ādi-saddena lākhādīnaṃ gahaṇaṃ.

༣༠༤༡. ཙཱིཝརསྶ ཀརཎེ ཀརཎཀཱལེ སམུཊྛིཏཱནཾ སཱུཙིཧཏྠམལཱདཱིནཾ དྷོཝནཏྠཾ, ཀིལིཊྛཀཱལེ ཙ དྷོཝནཏྠཾ ཀཉྫིཔིཊྛིཁལིཨལླིཀཱདཱིསུ པཀྑིཔཏི, ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3041. Cīvarassa karaṇe karaṇakāle samuṭṭhitānaṃ sūcihatthamalādīnaṃ dhovanatthaṃ, kiliṭṭhakāle ca dhovanatthaṃ kañjipiṭṭhikhaliallikādīsu pakkhipati, vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༤༢. ཏཏྠཱཏི ཡེན ཀསཱཝེན ཙཱིཝརཾ རཛཏི, ཏསྨིཾ རཛནེ ཙཱིཝརསྶ སུགནྡྷབྷཱཝཏྠཱཡ གནྡྷཾ ཝཱ ཨུཛྫལབྷཱཝཏྠཱཡ ཏེལཾ ཝཱ ཝཎྞཏྠཱཡ ལཱཁཾ ཝཱ། ཀིཉྩཱིཏི ཨེཝརཱུཔཾ ཡཾ ཀིཉྩི།

3042.Tatthāti yena kasāvena cīvaraṃ rajati, tasmiṃ rajane cīvarassa sugandhabhāvatthāya gandhaṃ vā ujjalabhāvatthāya telaṃ vā vaṇṇatthāya lākhaṃ vā. Kiñcīti evarūpaṃ yaṃ kiñci.

༣༠༤༣. མཎིནཱཏི པཱསཱཎེན། ཨཉྙེནཔི ཙ ཀེནཙཱིཏི ཡེན ཨུཛྫལཾ ཧོཏི, ཨེཝརཱུཔེན མུགྒརཱདིནཱ ཨཉྙེནཱཔི ཀེནཙི ཝཏྠུནཱ། དོཎིཡཱཏི རཛནམྦཎེ། ན གྷཾསིཏབྦཾ ཧཏྠེན གཱཧེཏྭཱ ན གྷཊྚེཏབྦཾ།

3043.Maṇināti pāsāṇena. Aññenapi ca kenacīti yena ujjalaṃ hoti, evarūpena muggarādinā aññenāpi kenaci vatthunā. Doṇiyāti rajanambaṇe. Na ghaṃsitabbaṃ hatthena gāhetvā na ghaṭṭetabbaṃ.

༣༠༤༤. རཏྟཾ ཙཱིཝརཾ ཧཏྠེཧི ཀིཉྩི ཐོཀཾ པཧརིཏུཾ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ‘‘ཡཏྠ པཀྐརཛནཾ པཀྑིཔནྟི, སཱ རཛནདོཎི, ཏཏྠ ཨཾསབདྡྷཀཀཱཡབནྡྷནཱདིཾ གྷཊྚེཏུཾ ཝཊྚཏཱི’’ཏི གཎྛིཔདེ ཝུཏྟཾ།

3044. Rattaṃ cīvaraṃ hatthehi kiñci thokaṃ paharituṃ vaṭṭatīti yojanā. ‘‘Yattha pakkarajanaṃ pakkhipanti, sā rajanadoṇi, tattha aṃsabaddhakakāyabandhanādiṃ ghaṭṭetuṃ vaṭṭatī’’ti gaṇṭhipade vuttaṃ.

༣༠༤༥. གཎྛིཀེཏི ཝེལུ༹དནྟཝིསཱཎཱདིམཡགཎྛིཀེ། ལེཁཱ ཝཱཏི ཝཊྚཱདིབྷེདཱ ལེཁཱ ཝཱ། པིལ༹ཀཱ ཝཱཏི སཱསཔབཱིཛསདིསཱ ཁུདྡཀཔུབྦུལཱ༹ ཝཱ། པཱལི༹ཀཎྞིཀབྷེདཀོཏི མཎིཀཱཝལི༹རཱུཔཔུཔྥཀཎྞིཀརཱུཔབྷེདཀོ། ཀཔྤབིནྡུཝིཀཱརོ ཝཱ ན ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3045.Gaṇṭhiketi veḷudantavisāṇādimayagaṇṭhike. Lekhā vāti vaṭṭādibhedā lekhā vā. Piḷakā vāti sāsapabījasadisā khuddakapubbuḷā vā. Pāḷikaṇṇikabhedakoti maṇikāvaḷirūpapupphakaṇṇikarūpabhedako. Kappabinduvikāro vā na vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༤༦. ཨཱརགྒེནཱཏི ཨཱརཀཎྚཀགྒེན, སཱུཙིམུཁེན ཝཱ། ཀཱཙིཔི ལེཁཱཏི ཝཊྚཀགོམུཏྟཱདིསཎྛཱནཱ ཡཱ ཀཱཙིཔི རཱཛི།

3046.Āraggenāti ārakaṇṭakaggena, sūcimukhena vā. Kācipi lekhāti vaṭṭakagomuttādisaṇṭhānā yā kācipi rāji.

༣༠༤༧. བྷམཾ ཨཱརོཔེཏྭཱཏི བྷམེ ཨལླིཡཱཔེཏྭཱ།

3047.Bhamaṃ āropetvāti bhame alliyāpetvā.

༣༠༤༨. པཏྟམཎྜལཀེཏི པཏྟེ ཚཝིརཀྑནཏྠཱཡ ཏིཔུསཱིསཱདཱིཧི ཀཏེ པཏྟསྶ ཧེཊྛཱ ཨཱདྷཱརཱདཱིནཾ ཨུཔརི ཀཱཏབྦེ པཏྟམཎྜལཀེ། བྷིཏྟིཀམྨནྟི ཝིབྷཏྟཾ ཀཏྭཱ ནཱནཱཀཱརརཱུཔཀཀམྨཙིཏྟཾ། ཡཐཱཧ ‘‘ན བྷིཀྑཝེ ཙིཏྲཱནི པཏྟམཎྜལཱནི དྷཱརེཏབྦཱནི རཱུཔཀཱཀིཎྞཱནི བྷིཏྟིཀམྨཀཏཱནཱི’’ཏི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ༢༥༣)། ཏཏྠཱཏི ཏསྨིཾ པཏྟམཎྜལེ། ཨསྶཱཏི བྷིཀྑུསྶ། མཀརདནྟཀནྟི གིརིཀཱུཊཱཀཱརཾ།

3048.Pattamaṇḍalaketi patte chavirakkhanatthāya tipusīsādīhi kate pattassa heṭṭhā ādhārādīnaṃ upari kātabbe pattamaṇḍalake. Bhittikammanti vibhattaṃ katvā nānākārarūpakakammacittaṃ. Yathāha ‘‘na bhikkhave citrāni pattamaṇḍalāni dhāretabbāni rūpakākiṇṇāni bhittikammakatānī’’ti (cūḷava. 253). Tatthāti tasmiṃ pattamaṇḍale. Assāti bhikkhussa. Makaradantakanti girikūṭākāraṃ.

༣༠༤༩. མུཁཝཊྚིཡཾ ཡཱ ལེཁཱ པརིསྶཱཝནབནྡྷནཏྠཱཡ ཨནུཉྙཱཏཱ, ཏཾ ལེཁཾ ཋཔེཏྭཱ དྷམྨཀརཎཙྪཏྟེ ཝཱ ཀུཙྪིཡཾ ཝཱ ཀཱཙིཔི ལེཁཱ ན ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3049. Mukhavaṭṭiyaṃ yā lekhā parissāvanabandhanatthāya anuññātā, taṃ lekhaṃ ṭhapetvā dhammakaraṇacchatte vā kucchiyaṃ vā kācipi lekhā na vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༥༠. ཏཧིཾ ཏཧིནྟི མཏྟིཀཱཡ ཏཏྠ ཏཏྠ། ནྟི ཏཐཱཀོཊྚིཏདིགུཎསུཏྟཀཱཡབནྡྷནཾ།

3050.Tahiṃ tahinti mattikāya tattha tattha. Tanti tathākoṭṭitadiguṇasuttakāyabandhanaṃ.

༣༠༥༡. ཨནྟེསུ དལ༹ྷཏྠཱཡ དསཱམུཁེ དིགུཎཾ ཀཏྭཱ ཀོཊྚེནྟི, ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ཙིཏྟིཀམྤཱིཏི མཱལཱཀམྨལཏཱཀམྨཙིཏྟཡུཏྟམྤི ཀཱཡབནྡྷནཾ།

3051. Antesu daḷhatthāya dasāmukhe diguṇaṃ katvā koṭṭenti, vaṭṭatīti yojanā. Cittikampīti mālākammalatākammacittayuttampi kāyabandhanaṃ.

༣༠༥༢. ཨཀྑཱིནཱིཏི ཀུཉྫརཀྑཱིནི། ཏཏྠཱཏི ཀཱཡབནྡྷནེ ཝཊྚཏཱིཏི ཀཱ ཀཐཱ། ཨུཊྛཱཔེཏུནྟི ཨུཀྐིརིཏུཾ།

3052.Akkhīnīti kuñjarakkhīni. Tatthāti kāyabandhane vaṭṭatīti kā kathā. Uṭṭhāpetunti ukkirituṃ.

༣༠༥༣. གྷཊནྟི གྷཊསཎྛཱནཾ། དེཌྜུབྷསཱིསཾ ཝཱཏི ཨུདཀསཔྤསཱིསམུཁསཎྛཱནཾ ཝཱ། ཡཾ ཀིཉྩི ཝིཀཱརརཱུཔཾ དསཱམུཁེ ན ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3053.Ghaṭanti ghaṭasaṇṭhānaṃ. Deḍḍubhasīsaṃ vāti udakasappasīsamukhasaṇṭhānaṃ vā. Yaṃ kiñci vikārarūpaṃ dasāmukhe na vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༥༤. མཙྪཀཎྚནྟི མཙྪཀཎྚཀཱཀཱརཾ། ཁཛྫཱུརིཔཏྟཀཱཀཱརནྟི ཁཛྫཱུརིཔཏྟསཎྛཱནཾ། མཙྪཀཎྚཾ ཝཱ མཊྛཾ པཊྚིཀཾ ཝཱ ཁཛྫཱུརིཔཏྟཀཱཀཱརཾ ཝཱ ཨུཛུཀཾ ཀཏྭཱ ཀོཊྚིཏཾ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ཨེཏྠ ཙ ཨུབྷཡཔསྶེསུ མཙྪཀཎྚཀཡུཏྟཾ མཙྪསྶ པིཊྛིཀཎྚཀཾ ཝིཡ ཡསྶ པཊྚིཀཱཡ ཝཱཡནཾ ཧོཏི, ཨིདཾ ཀཱཡབནྡྷནཾ མཙྪཀཎྚཀཾ ནཱམ། ཡསྶ ཁཛྫཱུརིཔཏྟསཎྛཱནམིཝ ཝཱཡནཾ ཧོཏི, ཏཾ ཁཛྫཱུརིཔཏྟཀཱཀཱརཾ ནཱམ།

3054.Macchakaṇṭanti macchakaṇṭakākāraṃ. Khajjūripattakākāranti khajjūripattasaṇṭhānaṃ. Macchakaṇṭaṃ vā maṭṭhaṃ paṭṭikaṃ vā khajjūripattakākāraṃ vā ujukaṃ katvā koṭṭitaṃ vaṭṭatīti yojanā. Ettha ca ubhayapassesu macchakaṇṭakayuttaṃ macchassa piṭṭhikaṇṭakaṃ viya yassa paṭṭikāya vāyanaṃ hoti, idaṃ kāyabandhanaṃ macchakaṇṭakaṃ nāma. Yassa khajjūripattasaṇṭhānamiva vāyanaṃ hoti, taṃ khajjūripattakākāraṃ nāma.

༣༠༥༥. པཀཏིཝཱིཏཱ པཊྚིཀཱསཱུཀརནྟཾནཱམ ཀུཉྩིཀཱཀོསཀསཎྛཱནཾ། ཏསྶ དུཝིདྷསྶ ཀཱཡབནྡྷནསྶ། ཏཏྠ རཛྫུཀཱ སཱུཀརནྟཱནུལོམིཀཱ, དུསྶཔཊྚཾ པཊྚིཀཱནུལོམིཀཾ། ཨཱདི-སདྡེན མུདྡིཀཀཱཡབནྡྷནཾ གཧིཏཾ, ཏཉྩ སཱུཀརནྟཱནུལོམིཀཾ། ཡཐཱཧ – ‘‘ཨེཀརཛྫུཀཾ, པན མུདྡིཀཀཱཡབནྡྷནཉྩ སཱུཀརནྟཀཾ ཨནུལོམེཏཱི’’ཏི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ཨཊྛ॰ ༢༧༨)། ཏཏྠ ཨེཀརཛྫུཀཱ ནཱམ ཨེཀཝཊྚཱ། བཧུརཛྫུཀསྶ ཨཀཔྤིཡབྷཱཝཾ ཝཀྑཏི། ‘‘མུདྡིཀཀཱཡབནྡྷནཾ ནཱམ ཙཏུརསྶཾ ཨཀཏྭཱ སཛྫིཏ’’ནྟི གཎྛིཔདེ ཝུཏྟཾ།

3055. Pakativītā paṭṭikā. Sūkarantaṃnāma kuñcikākosakasaṇṭhānaṃ. Tassa duvidhassa kāyabandhanassa. Tattha rajjukā sūkarantānulomikā, dussapaṭṭaṃ paṭṭikānulomikaṃ. Ādi-saddena muddikakāyabandhanaṃ gahitaṃ, tañca sūkarantānulomikaṃ. Yathāha – ‘‘ekarajjukaṃ, pana muddikakāyabandhanañca sūkarantakaṃ anulometī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 278). Tattha ekarajjukā nāma ekavaṭṭā. Bahurajjukassa akappiyabhāvaṃ vakkhati. ‘‘Muddikakāyabandhanaṃ nāma caturassaṃ akatvā sajjita’’nti gaṇṭhipade vuttaṃ.

༣༠༥༦. མུརཛཾ ནཱམ མུརཛཝཊྚིསཎྛཱནཾ ཝེཋེཏྭཱ ཀཏཾ། ཝེཋེཏྭཱཏི ནཱནཱསུཏྟེཧི ཝེཋེཏྭཱ། སིཀྑཱབྷཱཛནཝིནིཙྪཡེ པན ‘‘བཧུཀཱ རཛྫུཡོ ཨེཀཏོ ཀཏྭཱ ཨེཀཱཡ རཛྫུཡཱ ཝེཋིཏཾ མུརཛཾ ནཱམཱ’’ཏི ཝུཏྟཾ། མདྡཝཱིཎཾ ནཱམ པཱམངྒསཎྛཱནཾ། དེཌྜུབྷཀཾ ནཱམ ཨུདཀསཔྤསཱིསསདིསཾ། ཀལཱབུཀཾ ནཱམ བཧུརཛྫུཀཾ། རཛྫུཡོཏི ཨུབྷཡཀོཊིཡཾ ཨེཀཏོ ཨབདྡྷཱ བཧཱུ རཛྫུཡོ, ཏཐཱ བདྡྷཱ ཀལཱབུཀཾ ནཱམ ཧོཏཱིཏི། ན ཝཊྚནྟཱིཏི མུརཛཱདཱིནི ཨིམཱནི སབྦཱནི ཀཱཡབནྡྷནཱནི ན ཝཊྚནྟི། པུརིམཱ དྭེཏི མུརཛཾ, མདྡཝཱིཎཉྩཱཏི དྭེ། ‘‘དསཱསུ སིཡུ’’ནྟི ཝཏྟབྦེ གཱཐཱབནྡྷཝསེན ཝཎྞལོཔེན ‘‘དསཱ སིཡུ’’ནྟི ཝུཏྟཾ། ཡཐཱཧ – ‘‘མུརཛཾ མདྡཝཱིཎ’ནྟི ཨིདཾ དསཱསུཡེཝ ཨནུཉྙཱཏ’’ནྟི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ཨཊྛ॰ ༢༧༨)།

3056.Murajaṃ nāma murajavaṭṭisaṇṭhānaṃ veṭhetvā kataṃ. Veṭhetvāti nānāsuttehi veṭhetvā. Sikkhābhājanavinicchaye pana ‘‘bahukā rajjuyo ekato katvā ekāya rajjuyā veṭhitaṃ murajaṃ nāmā’’ti vuttaṃ. Maddavīṇaṃ nāma pāmaṅgasaṇṭhānaṃ. Deḍḍubhakaṃ nāma udakasappasīsasadisaṃ. Kalābukaṃ nāma bahurajjukaṃ. Rajjuyoti ubhayakoṭiyaṃ ekato abaddhā bahū rajjuyo, tathā baddhā kalābukaṃ nāma hotīti. Na vaṭṭantīti murajādīni imāni sabbāni kāyabandhanāni na vaṭṭanti. Purimā dveti murajaṃ, maddavīṇañcāti dve. ‘‘Dasāsu siyu’’nti vattabbe gāthābandhavasena vaṇṇalopena ‘‘dasā siyu’’nti vuttaṃ. Yathāha – ‘‘murajaṃ maddavīṇa’nti idaṃ dasāsuyeva anuññāta’’nti (cūḷava. aṭṭha. 278).

༣༠༥༧. པཱམངྒསཎྛཱནཱཏི པཱམངྒདཱམཾ ཝིཡ ཙཏུརསྶསཎྛཱནཱ།

3057.Pāmaṅgasaṇṭhānāti pāmaṅgadāmaṃ viya caturassasaṇṭhānā.

༣༠༥༨. ཨེཀརཛྫུམཡནྟི ནཱནཱཝཊྚེ ཨེཀཏོ ཝཊྚེཏྭཱ ཀཏརཛྫུམཡཾ ཀཱཡབནྡྷནཾ། ཝཊྚཾ ཝཊྚཏཱིཏི ‘‘རཛྫུཀཱ དུསྶཔཊྚཱདཱི’’ཏི ཨེཏྠ ཨེཀཝཊྚརཛྫུཀཱ གཧིཏཱ, ཨིདྷ པན ནཱནཱཝཊྚེ ཨེཀཏོ ཝཊྚེཏྭཱ ཀཏཱཝ ཨེཀརཛྫུཀཱ གཧིཏཱ། ཏཉྩཱཏི ཏམྤི ཨེཀརཛྫུཀཀཱཡབནྡྷནཾ། པཱམངྒསཎྛཱནཾ ཨེཀམྤི ན ཙ ཝཊྚཏཱིཏི ཀེཝལམྤི ན ཝཊྚཏི།

3058.Ekarajjumayanti nānāvaṭṭe ekato vaṭṭetvā katarajjumayaṃ kāyabandhanaṃ. Vaṭṭaṃ vaṭṭatīti ‘‘rajjukā dussapaṭṭādī’’ti ettha ekavaṭṭarajjukā gahitā, idha pana nānāvaṭṭe ekato vaṭṭetvā katāva ekarajjukā gahitā. Tañcāti tampi ekarajjukakāyabandhanaṃ. Pāmaṅgasaṇṭhānaṃ ekampi na ca vaṭṭatīti kevalampi na vaṭṭati.

༣༠༥༩. བཧཱུ རཛྫུཀེ ཨེཀཏོ ཀཏྭཱཏི ཡོཛནཱ། ཝཊྚཏི བནྡྷིཏུནྟི མུརཛཾ, ཀལཱབུཀཾ ཝཱ ན ཧོཏི, རཛྫུཀཀཱཡབནྡྷནམེཝ ཧོཏཱིཏི ཨདྷིཔྤཱཡོ། ཨཡཾ པན ཝིནིཙྪཡོ ‘‘བཧཱུ རཛྫུཀེ ཨེཀཏོ ཀཏྭཱ ཨེཀེན ནིརནྟརཾ ཝེཋེཏྭཱ ཀཏཾ ‘བཧུརཛྫུཀ’ནྟི ན ཝཏྟབྦཾ, ཏཾ ཝཊྚཏཱི’’ཏི (པཱརཱ॰ ཨཊྛ॰ ༡.༨༥ པཱལི༹མུཏྟཀཝིནིཙྪཡ) ཨཊྛཀཐཱགཏོཝ ཨིདྷ ཝུཏྟོ། སིཀྑཱབྷཱཛནཝིནིཙྪཡེ ‘‘བཧུཀཱ རཛྫུཡོ ཨེཀཏོ ཀཏྭཱ ཨེཀཱཡ རཛྫུཡཱ ཝེཋིཏཾ མུརཛཾ ནཱམཱ’’ཏི ཡཾ ཝུཏྟཾ, ཏཾ ཨིམིནཱ ཝིརུཛ྄ཛྷནཏོ ན གཧེཏབྦཾ།

3059. Bahū rajjuke ekato katvāti yojanā. Vaṭṭati bandhitunti murajaṃ, kalābukaṃ vā na hoti, rajjukakāyabandhanameva hotīti adhippāyo. Ayaṃ pana vinicchayo ‘‘bahū rajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ ‘bahurajjuka’nti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭatī’’ti (pārā. aṭṭha. 1.85 pāḷimuttakavinicchaya) aṭṭhakathāgatova idha vutto. Sikkhābhājanavinicchaye ‘‘bahukā rajjuyo ekato katvā ekāya rajjuyā veṭhitaṃ murajaṃ nāmā’’ti yaṃ vuttaṃ, taṃ iminā virujjhanato na gahetabbaṃ.

༣༠༦༠. དནྟ-སདྡེན ཧཏྠིདནྟཱ ཝུཏྟཱ། ཛཏཱུཏི ལཱཁཱ། སངྑམཡནྟི སངྑནཱབྷིམཡཾ། ཝིདྷཀཱ མཏཱཏི ཨེཏྠ ‘‘ཝེཋཀཱ’’ཏིཔི པཱཋོ ཝིདྷཔརིཡཱཡོ།

3060.Danta-saddena hatthidantā vuttā. Jatūti lākhā. Saṅkhamayanti saṅkhanābhimayaṃ. Vidhakā matāti ettha ‘‘veṭhakā’’tipi pāṭho vidhapariyāyo.

༣༠༦༡. ཀཱཡབནྡྷནཝིདྷེཏི ཀཱཡབནྡྷནསྶ དསཱཡ ཐིརབྷཱཝཏྠཾ ཀཊྛདནྟཱདཱིཧི ཀཏེ ཝིདྷེ། ཝིཀཱརོ ཨཊྛམངྒལཱདིཀོ། ཏཏྠ ཏཏྠཱཏི ཏསྨིཾ ཏསྨིཾ ཋཱནེ, ཨུབྷཡཀོཊིཡནྟི ཨཏྠོ། ཏུ-སདྡེན གྷཊཱཀཱརོཔི ཝཊྚཏཱིཏི དཱིཔེཏི།

3061.Kāyabandhanavidheti kāyabandhanassa dasāya thirabhāvatthaṃ kaṭṭhadantādīhi kate vidhe. Vikāro aṭṭhamaṅgalādiko. Tattha tatthāti tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne, ubhayakoṭiyanti attho. Tu-saddena ghaṭākāropi vaṭṭatīti dīpeti.

༣༠༦༢. མཱལཱ …པེ॰… ཝིཙིཏྟིཏཱཏི མཱལཱཀམྨལཏཱཀམྨེཧི ཙ མིགཔཀྑིརཱུཔཱདིནཱནཱརཱུཔེཧི ཙ ཝིཙིཏྟིཏཱ། ཛནརཉྫནཱིཏི བཱལཛནཔལོབྷིནཱི།

3062.Mālā…pe… vicittitāti mālākammalatākammehi ca migapakkhirūpādinānārūpehi ca vicittitā. Janarañjanīti bālajanapalobhinī.

༣༠༦༤. ཨཊྛཾསཱ ཝཱཔཱིཏི ཨེཏྠ ཨཔི-སདྡེན སོལ༹སཾསཱདཱིནཾ གཧཎཾ། ཝཎྞམཊྛཱཏི མཱལཱཀམྨཱདིཝཎྞམཊྛཱ།

3064.Aṭṭhaṃsā vāpīti ettha api-saddena soḷasaṃsādīnaṃ gahaṇaṃ. Vaṇṇamaṭṭhāti mālākammādivaṇṇamaṭṭhā.

༣༠༦༥. ཨཉྫནིསལཱཀཱཔི ཏཐཱ ཝཎྞམཊྛཱ ན ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ། ‘‘ཨཉྫནིཏྠཝིཀཱཡ ཙ, ནཱནཱཝཎྞེཧི སུཏྟེཧི, ཙིཏྟཀམྨཾ ན ཝཊྚཏཱི’’ཏི པཱཋོ ཡུཛྫཏི། ‘‘ཐཝིཀཱཔི ཙཱ’’ཏི པཱཋོ དིསྶཏི, སོ ན གཧེཏབྦོ།

3065. Añjanisalākāpi tathā vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭatīti yojanā. ‘‘Añjanitthavikāya ca, nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭatī’’ti pāṭho yujjati. ‘‘Thavikāpi cā’’ti pāṭho dissati, so na gahetabbo.

༣༠༦༦. རཏྟཱདིནཱ ཡེན ཀེནཙི ཨེཀཝཎྞེན སུཏྟེན པིལོཏིཀཱདིམཡཾ ཡཾ ཀིཉྩི སིཔཱཊིཀཾ སིབྦེཏྭཱ ཝལ༹ཉྫནྟསྶ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3066. Rattādinā yena kenaci ekavaṇṇena suttena pilotikādimayaṃ yaṃ kiñci sipāṭikaṃ sibbetvā vaḷañjantassa vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༦༧. མཎིཀནྟི ཐཱུལཔུབྦུལ༹ཾ། པིལ༹ཀནྟི སུཁུམཔུབྦུལ༹ཾ། པིཔྥལེཏི ཝཏྠཙྪེདནསཏྠེ། ཨཱརཀཎྚཀེཏི པཏྟཱདྷཱརཝལཡཱནཾ ཝིཛ྄ཛྷནཀཎྚཀེ། ཋཔེཏུནྟི ཨུཊྛཱཔེཏུཾ། ཡཾ ཀིཉྩཱིཏི སེསཾ ཝཎྞམཊྛམྤི ཙ།

3067.Maṇikanti thūlapubbuḷaṃ. Piḷakanti sukhumapubbuḷaṃ. Pipphaleti vatthacchedanasatthe. Ārakaṇṭaketi pattādhāravalayānaṃ vijjhanakaṇṭake. Ṭhapetunti uṭṭhāpetuṃ. Yaṃ kiñcīti sesaṃ vaṇṇamaṭṭhampi ca.

༣༠༦༨. དཎྜཀེཏི པིཔྥལདཎྜཀེ། ཡཐཱཧ – ‘‘པིཔྥལཀེཔི མཎིཀཾ ཝཱ པིལ༹ཀཾ ཝཱ ཡཾ ཀིཉྩི ཨུཊྛཱཔེཏུཾ ན ཝཊྚཏི, དཎྜཀེ པན པརིཙྪེདལེཁཱ ཝཊྚཏཱི’’ཏི། པརིཙྪེདལེཁཱམཏྟནྟི ཨཱཎིབནྡྷནཊྛཱནཾ པཏྭཱ པརིཙྪིནྡནཏྠཾ ཨེཀཱཝ ལེཁཱ ཝཊྚཏི། ཝལིཏྭཱཏི ཨུབྷཡཀོཊིཡཱ མུཁཾ ཀཏྭཱ མཛ྄ཛྷེ ཝལིཡོ གཱཧེཏྭཱ། ནཁཙྪེདནཾ ཡསྨཱ ཀརོནྟི, ཏསྨཱ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3068.Daṇḍaketi pipphaladaṇḍake. Yathāha – ‘‘pipphalakepi maṇikaṃ vā piḷakaṃ vā yaṃ kiñci uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati, daṇḍake pana paricchedalekhā vaṭṭatī’’ti. Paricchedalekhāmattanti āṇibandhanaṭṭhānaṃ patvā paricchindanatthaṃ ekāva lekhā vaṭṭati. Valitvāti ubhayakoṭiyā mukhaṃ katvā majjhe valiyo gāhetvā. Nakhacchedanaṃ yasmā karonti, tasmā vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༦༩. ཨརཎིསཧིཏེ ཀནྟཀིཙྩཀརོ དཎྜོ ཨུཏྟརཱརཎཱི ནཱམ། ཝཱཔཱིཏི པི-སདྡེན ཨདྷརཱརཎིཾ སངྒཎྷཱཏི, ཨུདུཀྑལདཎྜསྶེཏཾ ཨདྷིཝཙནཾ། ཨཉྪནཀཡནྟདྷནུ དྷནུཀཾ ནཱམ། མུསལམཏྠཀཔཱིལ༹ནདཎྜཀོ པེལླདཎྜཀོ ནཱམ།

3069. Araṇisahite kantakiccakaro daṇḍo uttarāraṇī nāma. Vāpīti pi-saddena adharāraṇiṃ saṅgaṇhāti, udukkhaladaṇḍassetaṃ adhivacanaṃ. Añchanakayantadhanu dhanukaṃ nāma. Musalamatthakapīḷanadaṇḍako pelladaṇḍako nāma.

༣༠༧༠. སཎྜཱསེཏི ཨགྒིསཎྜཱསཾ ཝདནྟི། ཀཊྛཙྪེདནཝཱསིཡཱ ཏཐཱ ཡཾ ཀིཉྩི ཝཎྞམཊྛཾ ན ཝཊྚཏཱིཏི སམྦནྡྷོ། དྭཱིསུ པསྶེསཱུཏི ཝཱསིཡཱ ཨུབྷོསུ པསྶེསུ། ལོཧེནཱཏི ཀཔྤིཡལོཧེན ། བནྡྷིཏུཾ ཝཊྚཏཱིཏི ཨུཛུཀམེཝ ཙཏུརསྶཾ ཝཱ ཨཊྛཾསཾ ཝཱ བནྡྷིཏུཾ ཝཊྚཏི། ‘‘སཎྜཱསེཏི ཨགྒིསཎྜཱསེ’’ཏི ནིསྶནྡེཧེ ཝུཏྟཾ། ཨཊྛཀཐཱཡཾ པནེཏྠ སཱུཙིསཎྜཱསོ དསྶིཏོ།

3070.Saṇḍāseti aggisaṇḍāsaṃ vadanti. Kaṭṭhacchedanavāsiyā tathā yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭatīti sambandho. Dvīsu passesūti vāsiyā ubhosu passesu. Lohenāti kappiyalohena . Bandhituṃ vaṭṭatīti ujukameva caturassaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā bandhituṃ vaṭṭati. ‘‘Saṇḍāseti aggisaṇḍāse’’ti nissandehe vuttaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ panettha sūcisaṇḍāso dassito.

༣༠༧༡. ཧེཊྛཏོཏི ཧེཊྛཱ ཨཡོཔཊྚཝལཡསྶ། ‘‘ཨུཔརི ཨཧིཙྪཏྟམཀུལམཏྟ’’ནྟི ཨཊྛཀཐཱཡཾ ཝུཏྟཾ།

3071.Heṭṭhatoti heṭṭhā ayopaṭṭavalayassa. ‘‘Upari ahicchattamakulamatta’’nti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ.

༣༠༧༢. ཝིསཱཎེཏི ཏེལཱསིཉྩནཀགཝཡམཧིཾསཱདིསིངྒེ། ནཱལི༹ཡཾ ཝཱཔཱིཏི ཝེལུ༹ནཱལི༹ཀཱདིནཱལི༹ཡཾ། ཨཔི-སདྡེན ཨལཱབུཾ སངྒཎྷཱཏི། ཨཱམཎྜསཱརཀེཏི ཨཱམལཀཙུཎྞམཡཏེལགྷཊེ། ཏེལབྷཱཛནཀེཏི ཝུཏྟཔྤཀཱརེཡེཝ ཏེལབྷཱཛནེ། སབྦཾ ཝཎྞམཊྛཾ ཝཊྚཏཱིཏི པུམིཏྠིརཱུཔརཧིཏཾ མཱལཱཀམྨཱདི སབྦཾ ཝཎྞམཊྛཾ ཝཊྚཏི།

3072.Visāṇeti telāsiñcanakagavayamahiṃsādisiṅge. Nāḷiyaṃ vāpīti veḷunāḷikādināḷiyaṃ. Api-saddena alābuṃ saṅgaṇhāti. Āmaṇḍasāraketi āmalakacuṇṇamayatelaghaṭe. Telabhājanaketi vuttappakāreyeva telabhājane. Sabbaṃ vaṇṇamaṭṭhaṃ vaṭṭatīti pumitthirūparahitaṃ mālākammādi sabbaṃ vaṇṇamaṭṭhaṃ vaṭṭati.

༣༠༧༣-༥. པཱནཱིཡསྶ ཨུལུ༹ངྐེཏི པཱནཱིཡཨུལུ༹ངྐེ། དོཎིཡཾ རཛནསྶཔཱིཏི རཛནདོཎིཡམྤི། ཕལཀཔཱིཋེཏི ཕལཀམཡེ པཱིཋེ། ཝལཡཱདྷཱརཀཱདིཀེཏི དནྟཝལཡཱདིཨཱདྷཱརཀེ། ཨཱདི-སདྡེན དཎྜཱདྷཱརཀོ སངྒཧིཏོ། པཱདཔུཉྪནིཡནྟི ཙོལཱ༹དིམཡཔཱདཔུཉྪནིཡཾ། པཱིཋེཏི པཱདཔཱིཋེ། སཧཙརིཡེན པཱདཀཐལིཀཱཡཉྩ། ཙིཏྟཾ སབྦམེཝ ཙ ཝཊྚཏཱིཏི ཡཐཱཝུཏྟེ བྷིཀྑུཔརིཀྑཱརེ མཱཏུགཱམརཱུཔརཧིཏཾ, བྷིཀྑུནིཔརིཀྑཱརེ པུརིསརཱུཔརཧིཏཾ ཨཝསེསཾ སབྦཾ ཙིཏྟཀམྨཾ།

3073-5.Pānīyassa uḷuṅketi pānīyauḷuṅke. Doṇiyaṃ rajanassapīti rajanadoṇiyampi. Phalakapīṭheti phalakamaye pīṭhe. Valayādhārakādiketi dantavalayādiādhārake. Ādi-saddena daṇḍādhārako saṅgahito. Pādapuñchaniyanti coḷādimayapādapuñchaniyaṃ. Pīṭheti pādapīṭhe. Sahacariyena pādakathalikāyañca. Cittaṃ sabbameva ca vaṭṭatīti yathāvutte bhikkhuparikkhāre mātugāmarūparahitaṃ, bhikkhuniparikkhāre purisarūparahitaṃ avasesaṃ sabbaṃ cittakammaṃ.

༣༠༧༦. ནཱནཱ ཙ ཏེ མཎཡོ ཙཱཏི ནཱནཱམཎཱི, ཨིནྡནཱིལཱདཡོ, ནཱནཱམཎཱིཧི ཀཏཱ ནཱནཱམཎིམཡཱ, ཐམྦྷཱ ཙ ཀཝཱཊཱ ཙ དྭཱརཱ ཙ བྷིཏྟིཡོ ཙ ཐམྦྷཀཝཱཊདྭཱརབྷིཏྟིཡོ, ནཱནཱམཎིམཡཱ ཐམྦྷཀཝཱཊདྭཱརབྷིཏྟིཡོ ཡསྨིཾ ཏཾ ཏཐཱ ཝུཏྟཾ། ཀཱ ཀཐཱ ཝཎྞམཊྛཀེཏི མཱལཱཀམྨལཏཱཀམྨཙིཏྟཀམྨཱདིཝཎྞམཊྛཀེ ཝཏྟབྦམེཝ ནཏྠཱིཏི ཨཏྠོ།

3076. Nānā ca te maṇayo cāti nānāmaṇī, indanīlādayo, nānāmaṇīhi katā nānāmaṇimayā, thambhā ca kavāṭā ca dvārā ca bhittiyo ca thambhakavāṭadvārabhittiyo, nānāmaṇimayā thambhakavāṭadvārabhittiyo yasmiṃ taṃ tathā vuttaṃ. Kā kathā vaṇṇamaṭṭhaketi mālākammalatākammacittakammādivaṇṇamaṭṭhake vattabbameva natthīti attho.

༣༠༧༧. ཐཱཝརསྶ རཏནམཡཔཱསཱདསྶ ཀཔྤིཡབྷཱཝཾ དསྶེཏྭཱ སུཝཎྞཱདིམཡསྶཱཔི སབྦཔཱསཱདཔརིབྷོགསྶ ཀཔྤིཡབྷཱཝཾ དསྶེཏུམཱཧ ‘‘སོཝཎྞཡ’’ནྟིཨཱདི། སོཝཎྞཡནྟི སུཝཎྞམཡཾ། དྭཱརཀཝཱཊཱནཾ ཨནནྟརགཱཐཱཡ དསྶིཏཏྟཱ ‘‘དྭཱརཀཝཱཊབནྡྷ’’ནྟི ཨིམིནཱ དྭཱརཀཝཱཊབཱཧཱསངྑཱཏཾ པིཊྛསངྒྷཱཊཾ གཧིཏཾ། དྭཱརཉྩ ཀཝཱཊཉྩ དྭཱརཀཝཱཊཱནི, དྭཱརཀཝཱཊཱནཾ བནྡྷཾ དྭཱརཀཝཱཊབནྡྷཾ, ཨུཏྟརཔཱསཀུམྨཱརསངྑཱཏཾ པིཊྛསངྒྷཱཊནྟི ཨཏྠོ། ནཱནཱ ཙ ཏེ མཎཡོ ཙཱཏི ནཱནཱམཎཱི , སུཝཎྞཉྩ ནཱནཱམཎཱི ཙ སུཝཎྞནཱནཱམཎཱི, བྷིཏྟི ཙ བྷཱུམི ཙ བྷིཏྟིབྷཱུམི སུཝཎྞནཱནཱམཎཱིཧི ཀཏཱ བྷིཏྟིབྷཱུམི སུཝཎྞནཱནཱམཎིབྷིཏྟིབྷཱུམིཨིཏི ཨིམེསུ སེནཱསནཱཝཡཝེསུ། ན ཀིཉྩི ཨེཀམྤི ནིསེདྷནཱིཡནྟི ཨེཀམྤི སེནཱསནཔརིཀྑཱརཾ ཀིཉྩི ན ནིསེདྷནཱིཡཾ, སེནཱསནམྤི ན པཊིཀྑིཔིཏབྦནྟི ཨཏྠོ། སེནཱསནཾ ཝཊྚཏི སབྦམེཝཱཏི སབྦམེཝ སེནཱསནཔརིབྷོགཾ ཝཊྚཏི། ཡཐཱཧ –

3077. Thāvarassa ratanamayapāsādassa kappiyabhāvaṃ dassetvā suvaṇṇādimayassāpi sabbapāsādaparibhogassa kappiyabhāvaṃ dassetumāha ‘‘sovaṇṇaya’’ntiādi. Sovaṇṇayanti suvaṇṇamayaṃ. Dvārakavāṭānaṃ anantaragāthāya dassitattā ‘‘dvārakavāṭabandha’’nti iminā dvārakavāṭabāhāsaṅkhātaṃ piṭṭhasaṅghāṭaṃ gahitaṃ. Dvārañca kavāṭañca dvārakavāṭāni, dvārakavāṭānaṃ bandhaṃ dvārakavāṭabandhaṃ, uttarapāsakummārasaṅkhātaṃ piṭṭhasaṅghāṭanti attho. Nānā ca te maṇayo cāti nānāmaṇī, suvaṇṇañca nānāmaṇī ca suvaṇṇanānāmaṇī, bhitti ca bhūmi ca bhittibhūmi suvaṇṇanānāmaṇīhi katā bhittibhūmi suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmi. Iti imesu senāsanāvayavesu. Na kiñci ekampi nisedhanīyanti ekampi senāsanaparikkhāraṃ kiñci na nisedhanīyaṃ, senāsanampi na paṭikkhipitabbanti attho. Senāsanaṃ vaṭṭati sabbamevāti sabbameva senāsanaparibhogaṃ vaṭṭati. Yathāha –

‘‘སབྦཾ པཱསཱདཔརིབྷོགནྟི སུཝཎྞརཛཏཱདིཝིཙིཏྲཱནི ཀཝཱཊཱནི མཉྩཔཱིཋཱནི ཏཱལཝཎྚཱནི སུཝཎྞརཛཏམཡཱནི པཱནཱིཡགྷཊཔཱནཱིཡསརཱཝཱནི ཡཾ ཀིཉྩི ཙིཏྟཀམྨཀཏཾ, སབྦཾ ཝཊྚཏི། ‘པཱསཱདསྶ དཱསིདཱསཾ ཁེཏྟཝཏྠུཾ གོམཧིཾསཾ དེམཱ’ཏི ཝདནྟི, པཱཊེཀྐཾ གཧཎཀིཙྩཾ ནཏྠི, པཱསཱདེ པཊིགྒཧིཏེ པཊིགྒཧིཏམེཝ ཧོཏི། གོནཀཱདཱིནི སངྒྷིཀཝིཧཱརེ ཝཱ པུགྒལིཀཝིཧཱརེ ཝཱ མཉྩཔཱིཋཀེསུ ཨཏྠརིཏྭཱ པརིབྷུཉྫིཏུཾ ན ཝཊྚནྟི། དྷམྨཱསནེ པན གིཧིཝིཀཏནཱིཧཱརེན ལབྦྷནྟི, ཏཏྲཱཔི ནིཔཛྫིཏུཾ ན ཝཊྚཏཱི’’ཏི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ཨཊྛ॰ ༣༢༠)།

‘‘Sabbaṃ pāsādaparibhoganti suvaṇṇarajatādivicitrāni kavāṭāni mañcapīṭhāni tālavaṇṭāni suvaṇṇarajatamayāni pānīyaghaṭapānīyasarāvāni yaṃ kiñci cittakammakataṃ, sabbaṃ vaṭṭati. ‘Pāsādassa dāsidāsaṃ khettavatthuṃ gomahiṃsaṃ demā’ti vadanti, pāṭekkaṃ gahaṇakiccaṃ natthi, pāsāde paṭiggahite paṭiggahitameva hoti. Gonakādīni saṅghikavihāre vā puggalikavihāre vā mañcapīṭhakesu attharitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭanti. Dhammāsane pana gihivikatanīhārena labbhanti, tatrāpi nipajjituṃ na vaṭṭatī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 320).

‘‘སོཝཎྞདྭཱརཀཝཱཊབནྡྷ’’ནྟི ཝཱ པཱཋོ, བཧུབྦཱིཧིསམཱསོ། ཨིམིནཱ ཙ དུཏིཡཔདེན ཙ སེནཱསནཾ ཝིསེསཱིཡཏི།

‘‘Sovaṇṇadvārakavāṭabandha’’nti vā pāṭho, bahubbīhisamāso. Iminā ca dutiyapadena ca senāsanaṃ visesīyati.

༣༠༧༨. ན དཝཾ ཀརེཏི ‘‘ཀིཾ བུདྡྷོ སིལཀབུདྡྷོ? ཀིཾ དྷམྨོ གོདྷམྨོ ཨཛདྷམྨོ? ཀིཾ སངྒྷོ གོསངྒྷོ ཨཛསངྒྷོ མིགསངྒྷོ’’ཏི པརིཧཱསཾ ན ཀརེཡྻ། ཏིཏྠིཡབྦཏཾ མཱུགབྦཏཱདིཀཾ ནེཝ གཎྷེཡྻཱཏི ཡོཛནཱ།

3078.Na davaṃ kareti ‘‘kiṃ buddho silakabuddho? Kiṃ dhammo godhammo ajadhammo? Kiṃ saṅgho gosaṅgho ajasaṅgho migasaṅgho’’ti parihāsaṃ na kareyya. Titthiyabbataṃ mūgabbatādikaṃ neva gaṇheyyāti yojanā.

༣༠༧༩. ཏཱ བྷིཀྑུནིཡོ ཨུདཀཱདིནཱ ཝཱཔི ན སིཉྩེཡྻཱཏི ཡོཛནཱ།

3079. bhikkhuniyo udakādinā vāpi na siñceyyāti yojanā.

༣༠༨༠. ཨཉྙཏྠ ཨཉྙསྨིཾ ཝིཧཱརེ ཝསྶཾཝུཏྠོ ཨཉྙཏྠ ཨཉྙསྨིཾ ཝིཧཱརེ བྷཱགཾ ཝསྶཱཝཱསིཀབྷཱགཾ གཎྷཱཏི ཙེ, དུཀྐཊཾ། ཏསྨིཾ ཙཱིཝརེ ནཊྛེ ཝཱ ཛཛྫརེ ཛིཎྞེ ཝཱ གཱིཝཱ པུན དཱཏབྦནྟི ཡོཛནཱ།

3080.Aññattha aññasmiṃ vihāre vassaṃvuttho aññattha aññasmiṃ vihāre bhāgaṃ vassāvāsikabhāgaṃ gaṇhāti ce, dukkaṭaṃ. Tasmiṃ cīvare naṭṭhe vā jajjare jiṇṇe vā gīvā puna dātabbanti yojanā.

༣༠༨༡. སོཏི ཨཉྙཏྠ བྷཱགཾ གཎྷནཀོ བྷིཀྑུ། ཏེཧཱིཏི ཙཱིཝརསཱམིཀེཧི། ནྟི ཏཐཱ གཧིཏཾ ཝསྶཱཝཱསིཀབྷཱགཾ། ཏེསནྟི ཙཱིཝརསཱམིཀཱནཾ།

3081.Soti aññattha bhāgaṃ gaṇhanako bhikkhu. Tehīti cīvarasāmikehi. Tanti tathā gahitaṃ vassāvāsikabhāgaṃ. Tesanti cīvarasāmikānaṃ.

༣༠༨༢. ཀརོཏོཏི ཀཱརཱཔཡཏོ། དཝཱ སིལཾ པཝིཛ྄ཛྷནྟོཏི པནྟིཀཱིལཱ༹ཡ ཀཱིལ༹ཏྠིཀཱནཾ སིཔྤདསྶནཝསེན སཀྑརཾ ཝཱ ནིནྣཊྛཱནཾ པཝཊྚནཝསེན པཱསཱཎཾ ཝཱ པཝིཛ྄ཛྷནྟོ། ན ཀེཝལཉྩ པཱསཱཎཾ, ཨཉྙམྤི ཡཾ ཀིཉྩི དཱརུཁཎྜཾ ཝཱ ཨིཊྛཀཁཎྜཾ ཝཱ ཧཏྠེན ཝཱ ཡནྟེན ཝཱ པཝིཛ྄ཛྷིཏུཾ ན ཝཊྚཏི། ཙེཏིཡཱདཱིནཾ ཨཏྠཱཡ པཱསཱཎཱདཡོ ཧསནྟཱ ཧསནྟཱ པཝཊྚེནྟིཔི ཁིཔནྟིཔི ཨུཀྑིཔནྟིཔི, ཀམྨསམཡོཏི ཝཊྚཏི།

3082.Karototi kārāpayato. Davā silaṃ pavijjhantoti pantikīḷāya kīḷatthikānaṃ sippadassanavasena sakkharaṃ vā ninnaṭṭhānaṃ pavaṭṭanavasena pāsāṇaṃ vā pavijjhanto. Na kevalañca pāsāṇaṃ, aññampi yaṃ kiñci dārukhaṇḍaṃ vā iṭṭhakakhaṇḍaṃ vā hatthena vā yantena vā pavijjhituṃ na vaṭṭati. Cetiyādīnaṃ atthāya pāsāṇādayo hasantā hasantā pavaṭṭentipi khipantipi ukkhipantipi, kammasamayoti vaṭṭati.

༣༠༨༣. གིཧིགོཔཀདཱནསྨིནྟི གིཧཱིནཾ ཨུཡྻཱནགོཔཀཱདཱིཧི ཨཏྟནཱ གོཔིཏཨུཡྻཱནཱདིཏོ ཕལཱདཱིནཾ དཱནེ ཡཱཝདཏྠཾ དིཡྻམཱནེཔི། ན དོསོ ཀོཙི གཎྷཏོཏི པཊིགྒཎྷཏོ བྷིཀྑུནོ ཀོཙི དོསོ ནཏྠི། སངྒྷཙེཏིཡསནྟཀེ ཏཱལཕལཱདིམྷི ཨུཡྻཱནགོཔཀཱདཱིཧི དིཡྻམཱནེ པརིཙྪེདནཡོ ཏེསཾ ཝེཏནཝསེན པརིཙྪིནྣཱནཾཡེཝ གཧཎེ ཨནཱཔཏྟིནཡོ ཝུཏྟོཏི ཡོཛནཱ།

3083.Gihigopakadānasminti gihīnaṃ uyyānagopakādīhi attanā gopitauyyānādito phalādīnaṃ dāne yāvadatthaṃ diyyamānepi. Na doso koci gaṇhatoti paṭiggaṇhato bhikkhuno koci doso natthi. Saṅghacetiyasantake tālaphalādimhi uyyānagopakādīhi diyyamāne paricchedanayo tesaṃ vetanavasena paricchinnānaṃyeva gahaṇe anāpattinayo vuttoti yojanā.

༣༠༨༤. པུརིསསཾཡུཏྟནྟི པརིཝིསཀེཧི པུརིསེཧི ཝུཡ྄ཧམཱནཾ། ཧཏྠཝཊྚཀནྟི ཧཏྠེནེཝ པཝཊྚེཏབྦསཀཊཾ།

3084.Purisasaṃyuttanti parivisakehi purisehi vuyhamānaṃ. Hatthavaṭṭakanti hattheneva pavaṭṭetabbasakaṭaṃ.

༣༠༨༥. བྷིཀྑུནིཡཱ སདྡྷིཾ ཀིཉྩིཔི ཨནཱཙཱརཾ ན སམྤཡོཛེཡྻ ན ཀཱརེཡྻཱཏི ཡོཛནཱ། ‘‘ཀིཉྩཱི’’ཏིཔི པཱཋོ, གཧཊྛཾ ཝཱ པབྦཛིཏཾ ཝཱ ཀིཉྩི བྷིཀྑུནིཡཱ སདྡྷིཾ ཨནཱཙཱརཝསེན ན སམྤཡོཛེཡྻཱཏི ཨཏྠོ། ཨོབྷཱསེནྟསྶཱཏི ཀཱམཱདྷིཔྤཱཡཾ པཀཱསེནྟསྶ།

3085. Bhikkhuniyā saddhiṃ kiñcipi anācāraṃ na sampayojeyya na kāreyyāti yojanā. ‘‘Kiñcī’’tipi pāṭho, gahaṭṭhaṃ vā pabbajitaṃ vā kiñci bhikkhuniyā saddhiṃ anācāravasena na sampayojeyyāti attho. Obhāsentassāti kāmādhippāyaṃ pakāsentassa.

༣༠༨༦. ཧཝེཏི ཨེཀཾསཏྠེ ནིཔཱཏོ།

3086.Haveti ekaṃsatthe nipāto.

༣༠༨༧. ཨཏྟནོ པརིབྷོགཏྠཾ དིནྣནྟི ‘‘ཏུམྷེཡེཝ པརིབྷུཉྫཐཱ’’ཏི ཝཏྭཱ དིནྣཾ ཏིཙཱིཝརཱདིཾ།

3087.Attano paribhogatthaṃ dinnanti ‘‘tumheyeva paribhuñjathā’’ti vatvā dinnaṃ ticīvarādiṃ.

༣༠༨༨. ཨསཔྤཱཡནྟི པིཏྟཱདིདོསཱནཾ ཀོཔནཝསེན ཨཕཱསུཀཱརཎཾ། ཨཔནེཏུམྤི ཛཧིཏུམྤི, པགེཝ དཱཏུནྟི ཨདྷིཔྤཱཡོ། ཨགྒཾ གཧེཏྭཱ དཱཏུཾ ཝཱཏི ཏཐཱ གཧཎཱརཧཾ ཨནྣཱདིཾ སནྡྷཱཡ ཝུཏྟཾ། ‘‘ཀཏིཔཱཧཾ བྷུཏྭཱ’’ཏི སེསོ། པིཎྜཔཱཏཱདིཏོ ཨགྒཾ གཧེཏྭཱ པཏྟཱདིཾ ཀཏིཔཱཧཾ བྷུཏྭཱ དཱཏུཾ ཝཊྚཏཱིཏི ཨཏྠོ།

3088.Asappāyanti pittādidosānaṃ kopanavasena aphāsukāraṇaṃ. Apanetumpi jahitumpi, pageva dātunti adhippāyo. Aggaṃ gahetvā dātuṃ vāti tathā gahaṇārahaṃ annādiṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Katipāhaṃ bhutvā’’ti seso. Piṇḍapātādito aggaṃ gahetvā pattādiṃ katipāhaṃ bhutvā dātuṃ vaṭṭatīti attho.

༣༠༨༩. པཉྩཝགྒཱུཔསམྤདཱཏི ཝིནཡདྷརཔཉྩམེན སངྒྷེན ཀཱཏབྦཨུཔསམྤདཱ། ནཝཱཏི ཨཉྙེཧི ཨེཀཝཱརམྤི ཨཔརིབྷུཏྟཱ། གུཎངྒུཎཨུཔཱཧནཱ ཙཏུཔཊལཏོ པཊྛཱཡ བཧུཔཊལཨུཔཱཧནཱ། ཙམྨཏྠཱརོཏི ཀཔྤིཡཙམྨཏྠརཎཉྩ། དྷུཝནྷཱནནྟི པཀཏིནཧཱནཾ།

3089.Pañcavaggūpasampadāti vinayadharapañcamena saṅghena kātabbaupasampadā. Navāti aññehi ekavārampi aparibhuttā. Guṇaṅguṇaupāhanā catupaṭalato paṭṭhāya bahupaṭalaupāhanā. Cammatthāroti kappiyacammattharaṇañca. Dhuvanhānanti pakatinahānaṃ.

༣༠༩༠. སམྦཱདྷསྶཱཏི ཝཙྩམགྒཔསྶཱཝམགྒདྭཡསྶ སཱམནྟཱ དྭངྒུལཱ ཨནྟོ སཏྠཝཏྠིཀམྨཾ ཝཱརིཏནྟི ཡོཛནཱ། སཏྠེན ཨནྟམསོ ནཁེནཱཔི ཚེདནཕཱལནཱདིཝསེན སཏྠཀམྨཉྩ ཝཏྠཱིཧི བྷེསཛྫཏེལསྶ ཨནྟོ པཝིསནཝསེན ཀཱཏབྦཾ ཝཏྠིཀམྨཉྩ ཐུལླཙྩཡཱཔཏྟིཝིདྷཱནེན ཝཱརིཏནྟི ཨཏྠོ། པསྶཱཝམགྒསྶ སཱམནྟཱ དྭངྒུལཾ ཨངྒཛཱཏསྶ ཨགྒཏོ པཊྛཱཡ གཧེཏབྦཾ།

3090.Sambādhassāti vaccamaggapassāvamaggadvayassa sāmantā dvaṅgulā anto satthavatthikammaṃ vāritanti yojanā. Satthena antamaso nakhenāpi chedanaphālanādivasena satthakammañca vatthīhi bhesajjatelassa anto pavisanavasena kātabbaṃ vatthikammañca thullaccayāpattividhānena vāritanti attho. Passāvamaggassa sāmantā dvaṅgulaṃ aṅgajātassa aggato paṭṭhāya gahetabbaṃ.

༣༠༩༡. ‘‘པཱཀཏྠ’’ནྟི ཨིམིནཱ ནིབྦཱཔེཏུཾ ཙལནེ ནིདྡོསབྷཱཝཾ དཱིཔེཏི།

3091.‘‘Pākattha’’nti iminā nibbāpetuṃ calane niddosabhāvaṃ dīpeti.

༣༠༩༢. ཨུཔལཱ༹ལེཏཱིཏི ‘‘པཏྟཙཱིཝརཱདིཔརིཀྑཱརཾ ཏེ དམྨཱི’’ཏི ཝཏྭཱ པལོབྷེཏྭཱ གཎྷཱཏི། ཏཏྠཱཏི ཏསྨིཾ པུགྒལེ། ཨཱདཱིནཝནྟི ཨལཛྫིཏཱདིབྷཱཝཾ དསྶེཏྭཱ ཏེན སཧ སམྦྷོགཱདིཀརཎེ ཨལཛྫིབྷཱཝཱཔཛྫནཱདིཨཱདཱིནཝཾ། ཏསྶཱཏི ཏཏོ ཝིཡོཛེཏབྦསྶ ཏསྶ།

3092.Upaḷāletīti ‘‘pattacīvarādiparikkhāraṃ te dammī’’ti vatvā palobhetvā gaṇhāti. Tatthāti tasmiṃ puggale. Ādīnavanti alajjitādibhāvaṃ dassetvā tena saha sambhogādikaraṇe alajjibhāvāpajjanādiādīnavaṃ. Tassāti tato viyojetabbassa tassa.

༣༠༩༣. ཨཱདཱིནཝདསྶནཔྤཀཱརཾ དསྶེཏུམཱཧ ‘‘མཀྑན’’ནྟིཨཱདི། ‘‘ནཧཱཡིཏུཾ གཏེན གཱུཐམུཏྟེཧི མཀྑནཾ ཝིཡ དུསྶཱིལཾ ནིསྶཱཡ ཝིཧརཏཱ ཏཡཱ ཀཏ’’ནྟི ཨེཝཾ ཏཏྠ ཨཱདཱིནཝཾ ཝཏྟུཾ ཝཊྚཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3093. Ādīnavadassanappakāraṃ dassetumāha ‘‘makkhana’’ntiādi. ‘‘Nahāyituṃ gatena gūthamuttehi makkhanaṃ viya dussīlaṃ nissāya viharatā tayā kata’’nti evaṃ tattha ādīnavaṃ vattuṃ vaṭṭatīti yojanā.

༣༠༩༤-༥. བྷཏྟགྒེ བྷོཛནསཱལཱཡ བྷུཉྫམཱནོ། ཡཱགུཔཱནེཏི ཡཱགུཾ པིཝནཀཱལེ། ཨནྟོགཱམེཏི ཨནྟརགྷརེ། ཝཱིཐིཡནྟི ནིགམནགརགཱམཱདཱིནཾ རཐིཀཱཡ། ཨནྡྷཀཱརེཏི ཨནྡྷཀཱརེ ཝཏྟམཱནེ, ཨནྡྷཀཱརགཏོཏི ཨཏྠོ། ཏཉྷི ཝནྡནྟསྶ མཉྩཔཱདཱདཱིསུཔི ནལཱཊཾ པཊིཧཉྙེཡྻ། ཨནཱཝཛྫོཏི ཀིཙྩཔསུཏཏྟཱ ཝནྡནཾ ཨསམནྣཱཧརནྟོ། ཨེཀཱཝཏྟོཏི ཨེཀཏོ ཨཱཝཏྟོ སཔཏྟཔཀྑེ ཋིཏོ ཝེརཱི ཝིསབྷཱགཔུགྒལོ། ཨཡཉྷི ཝནྡིཡམཱནོ པཱདེནཔི པཧརེཡྻ། ཝཱཝཊོཏི སིབྦནཀམྨཱདིཀིཙྩནྟརཔསུཏོ།

3094-5.Bhattagge bhojanasālāya bhuñjamāno. Yāgupāneti yāguṃ pivanakāle. Antogāmeti antaraghare. Vīthiyanti nigamanagaragāmādīnaṃ rathikāya. Andhakāreti andhakāre vattamāne, andhakāragatoti attho. Tañhi vandantassa mañcapādādīsupi nalāṭaṃ paṭihaññeyya. Anāvajjoti kiccapasutattā vandanaṃ asamannāharanto. Ekāvattoti ekato āvatto sapattapakkhe ṭhito verī visabhāgapuggalo. Ayañhi vandiyamāno pādenapi pahareyya. Vāvaṭoti sibbanakammādikiccantarapasuto.

སུཏྟོཏི ནིདྡཾ ཨོཀྐནྟོ། ཁཱདནྟི པིཊྛཀཁཛྫཀཱདཱིནི ཁཱདནྟོ། བྷུཉྫནྟོཏི ཨོདནཱདཱིནི བྷུཉྫནྟོ། ཝཙྩཾ མུཏྟམྤི ཝཱ ཀརནྟི ཨུཙྩཱརཾ ཝཱ པསྶཱཝཾ ཝཱ ཀརོནྟོ ཨིཏི ཨིམེསཾ ཏེརསནྣཾ ཝནྡནཱ ཨཡུཏྟཏྠེན ཝཱརིཏཱཏི སམྦནྡྷོ།

Suttoti niddaṃ okkanto. Khādanti piṭṭhakakhajjakādīni khādanto. Bhuñjantoti odanādīni bhuñjanto. Vaccaṃ muttampi vā karanti uccāraṃ vā passāvaṃ vā karonto iti imesaṃ terasannaṃ vandanā ayuttatthena vāritāti sambandho.

༣༠༩༦-༧. ཀམྨལདྡྷིསཱིམཱཝསེན ཏཱིསུ ནཱནཱསཾཝཱསཀེསུ ཀམྨནཱནཱསཾཝཱསཀསྶ ཨུཀྑིཏྟགྒཧཎེན གཧིཏཏྟཱ, སཱིམཱནཱནཱསཾཝཱསཀཝུཌྜྷཏརཔཀཏཏྟསྶ ཝནྡིཡཏྟཱ, པཱརིསེསཉཱཡེན ‘‘ནཱནཱསཾཝཱསཀོ ཝུཌྜྷཏརོ ཨདྷམྨཝཱདཱི ཨཝནྡིཡོ’’ཏི (པརི॰ ༤༦༧) ཝཙནཏོ ཙ ལདྡྷིནཱནཱསཾཝཱསཀོ ཨིདྷ ‘‘ནཱནཱསཾཝཱསཀོ’’ཏི གཧིཏོཏི ཝེདིཏབྦོ། ཨུཀྑིཏྟོཏི ཏིཝིདྷེནཱཔི ཨུཀྑེཔནཱིཡཀམྨེན ཨུཀྑིཏྟཀོ། གརུཀཊྛཱ ཙ པཉྩཱཏི པཱརིཝཱསིཀམཱུལཱཡཔཊིཀསྶནཱརཧམཱནཏྟཱརཧམཱནཏྟཙཱརིཀཨབྦྷཱནཱརཧསངྑཱཏཱ པཉྩ གརུཀཊྛཱ ཙ། ཨིམེ པན ཨཉྙམཉྙསྶ ཡཐཱཝུཌྜྷཾ ཝནྡནཱདཱིནི ལབྷནྟི, པཀཏཏྟེན ཨཝནྡིཡཏྟཱཝ ཨཝནྡིཡེསུ གཧིཏཱ། ཨིམེ བཱཝཱིསཏི པུགྒལེཏི ནགྒཱདཡོ ཡཐཱཝུཏྟེ།

3096-7. Kammaladdhisīmāvasena tīsu nānāsaṃvāsakesu kammanānāsaṃvāsakassa ukkhittaggahaṇena gahitattā, sīmānānāsaṃvāsakavuḍḍhatarapakatattassa vandiyattā, pārisesañāyena ‘‘nānāsaṃvāsako vuḍḍhataro adhammavādī avandiyo’’ti (pari. 467) vacanato ca laddhinānāsaṃvāsako idha ‘‘nānāsaṃvāsako’’ti gahitoti veditabbo. Ukkhittoti tividhenāpi ukkhepanīyakammena ukkhittako. Garukaṭṭhā ca pañcāti pārivāsikamūlāyapaṭikassanārahamānattārahamānattacārikaabbhānārahasaṅkhātā pañca garukaṭṭhā ca. Ime pana aññamaññassa yathāvuḍḍhaṃ vandanādīni labhanti, pakatattena avandiyattāva avandiyesu gahitā. Ime bāvīsati puggaleti naggādayo yathāvutte.

༣༠༩༨. ‘‘དྷམྨཝཱདཱི’’ཏི ཨིདཾ ‘‘ནཱནཱསཾཝཱསཝུཌྜྷཀོ’’ཏི ཨེཏསྶ ཝིསེསནཾ། ཡཐཱཧ ‘‘ཏཡོམེ, བྷིཀྑཝེ, ཝནྡིཡཱ། པཙྪཱ ཨུཔསམྤནྣེན པུརེཨུཔསམྤནྣོ ཝནྡིཡོ, ནཱནཱསཾཝཱསཀོ ཝུཌྜྷཏརོ དྷམྨཝཱདཱི ཝནྡིཡོ, སདེཝཀེ ལོཀེ, བྷིཀྑཝེ, སམཱརཀེ…པེ॰… ཏཐཱགཏོ ཨརཧཾ སམྨཱསམྦུདྡྷོ ཝནྡིཡོ’’ཏི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ༣༡༢)།

3098.‘‘Dhammavādī’’ti idaṃ ‘‘nānāsaṃvāsavuḍḍhako’’ti etassa visesanaṃ. Yathāha ‘‘tayome, bhikkhave, vandiyā. Pacchā upasampannena pureupasampanno vandiyo, nānāsaṃvāsako vuḍḍhataro dhammavādī vandiyo, sadevake loke, bhikkhave, samārake…pe… tathāgato arahaṃ sammāsambuddho vandiyo’’ti (cūḷava. 312).

༣༠༩༩. ‘‘ཨེཏེཡེཝ ཝནྡིཡཱ, ན ཨཉྙེ’’ཏི ནིཡཱམསྶ ཨཀཏཏྟཱ ཨཉྙེསམྤི ཝནྡིཡཱནཾ སབྦྷཱཝཾ དསྶེཏུམཱཧ ‘‘ཏཛྫནཱདཱི’’ཏིཨཱདི། ཨེཏྠ ཨཱདི-སདྡེན ནིཡསྶཔབྦཱཛནཱིཡཔཨསཱརཎཱིཡཀམྨེ སངྒཎྷཱཏི། ཨེཏྠཱཏི ཨེཏསྨིཾ ཝནྡནཱིཡཱདྷིཀཱརེ། ཀམྨནྟི ཨཔལོཀནཱདི ཙཏུབྦིདྷཾ ཀམྨཾ།

3099. ‘‘Eteyeva vandiyā, na aññe’’ti niyāmassa akatattā aññesampi vandiyānaṃ sabbhāvaṃ dassetumāha ‘‘tajjanādī’’tiādi. Ettha ādi-saddena niyassapabbājanīyapaasāraṇīyakamme saṅgaṇhāti. Etthāti etasmiṃ vandanīyādhikāre. Kammanti apalokanādi catubbidhaṃ kammaṃ.

༣༡༠༠. སངྒྷེན ཨདྷམྨཀམྨེ ཀརིཡམཱནེ ཏཾ ཝཱརེཏུཾ ཨསཀྐོནྟེན, ཨསཀྐོནྟེཧི ཙ པཊིཔཛྫིཏབྦཝིདྷིཾ དསྶེཏུམཱཧ ‘‘ཨདྷིཊྛཱན’’ནྟིཨཱདི། ཨདྷིཊྛཱནཾ པནེཀསྶ ཨུདྡིཊྛནྟི ཡོཛནཱ, ཨདྷམྨཀམྨཾ ཀརོནྟཱནཾ བྷིཀྑཱུནམནྟརེ ནིསཱིདིཏྭཱ ཏཾ ‘‘ཨདྷམྨ’’ནྟི ཛཱནིཏྭཱཔི ཏཾ ཝཱརེཏུཾ ཨསཀྐོནྟསྶ ཨེཀསྶ ‘‘ན མེཏཾ ཁམཏཱི’’ཏི ཙིཏྟེན ཨདྷིཊྛཱནམུདྡིཊྛནྟི ཝུཏྟཾ ཧོཏི། དྭིནྣཾ ཝཱ ཏིཎྞམེཝ ཙཱཏི ཏམེཝ ཝཱརེཏུཾ ཨསཀྐོནྟཱནཾ དྭིནྣཾ ཝཱ ཏིཎྞཾ ཝཱ བྷིཀྑཱུནཾ ཨཉྙམཉྙཾ ‘‘ན མེཏཾ ཁམཏཱི’’ཏི དིཊྛཱཝིཀམྨཾ སཀསཀདིཊྛིཡཱ པཀཱསནཾ ཨུདྡིཊྛནྟི ཨཏྠོ། ཏཏོ ཨུདྡྷཾ ཏཱིཧི ཨུདྡྷཾ ཙཏུནྣཾ ཀམྨསྶ པཊིཀྐོསནཾ ‘‘ཨིདཾ ཨདྷམྨཀམྨཾ མཱ ཀརོཐཱ’’ཏི པཊིཀྑིཔནཾ ཨུདྡིཊྛནྟི ཨཏྠོ།

3100. Saṅghena adhammakamme kariyamāne taṃ vāretuṃ asakkontena, asakkontehi ca paṭipajjitabbavidhiṃ dassetumāha ‘‘adhiṭṭhāna’’ntiādi. Adhiṭṭhānaṃ panekassa uddiṭṭhanti yojanā, adhammakammaṃ karontānaṃ bhikkhūnamantare nisīditvā taṃ ‘‘adhamma’’nti jānitvāpi taṃ vāretuṃ asakkontassa ekassa ‘‘na metaṃ khamatī’’ti cittena adhiṭṭhānamuddiṭṭhanti vuttaṃ hoti. Dvinnaṃ vā tiṇṇameva cāti tameva vāretuṃ asakkontānaṃ dvinnaṃ vā tiṇṇaṃ vā bhikkhūnaṃ aññamaññaṃ ‘‘na metaṃ khamatī’’ti diṭṭhāvikammaṃ sakasakadiṭṭhiyā pakāsanaṃ uddiṭṭhanti attho. Tato uddhaṃ tīhi uddhaṃ catunnaṃ kammassa paṭikkosanaṃ ‘‘idaṃ adhammakammaṃ mā karothā’’ti paṭikkhipanaṃ uddiṭṭhanti attho.

༣༡༠༡. ཝིསྶཱསགྒཱཧལཀྑཎཾ ཨགྒཧིཏགྒཧཎེན པཉྩཝིདྷནྟི དསྶེཏུམཱཧ ‘‘སནྡིཊྛོ’’ཏིཨཱདི། ཡོཛནཱ པནེཏྠ ཨེཝཾ ཝེདིཏབྦཱ – སནྡིཊྛོ ཙ ཧོཏི, ཛཱིཝཏི ཙ, གཧིཏེ ཙ ཨཏྟམནོ ཧོཏི, སམྦྷཏྟོ ཙ ཧོཏི, ཛཱིཝཏི ཙ, གཧིཏེ ཙ ཨཏྟམནོ ཧོཏི, ཨཱལཔིཏོ ཙ ཧོཏི, ཛཱིཝཏི ཙ, གཧིཏེ ཙ ཨཏྟམནོ ཧོཏཱིཏི ཨེཝཾ སནྡིཊྛསམྦྷཏྟཨཱལཔིཏཱནཾ ཏིཎྞམེཀེཀསྶ ཏཱིཎི ཏཱིཎི ཝིསྶཱསགྒཱཧལཀྑཎཱནི ཀཏྭཱ ནཝཝིདྷཾ ཧོཏཱིཏི ཝེདིཏབྦཾ། ཝཙནཏྠོ, པནེཏྠ ཝིནིཙྪཡོ ཙ ཧེཊྛཱ ཝུཏྟོཝ།

3101. Vissāsaggāhalakkhaṇaṃ aggahitaggahaṇena pañcavidhanti dassetumāha ‘‘sandiṭṭho’’tiādi. Yojanā panettha evaṃ veditabbā – sandiṭṭho ca hoti, jīvati ca, gahite ca attamano hoti, sambhatto ca hoti, jīvati ca, gahite ca attamano hoti, ālapito ca hoti, jīvati ca, gahite ca attamano hotīti evaṃ sandiṭṭhasambhattaālapitānaṃ tiṇṇamekekassa tīṇi tīṇi vissāsaggāhalakkhaṇāni katvā navavidhaṃ hotīti veditabbaṃ. Vacanattho, panettha vinicchayo ca heṭṭhā vuttova.

༣༡༠༢. སཱིལཝིཔཏྟི, དིཊྛིཝིཔཏྟི ཙ ཨཱཙཱརཱཛཱིཝསམྦྷཝཱ དྭེ ཝིཔཏྟིཡོ ཙཱཏི ཡོཛནཱ, ཨཱཙཱརཝིཔཏྟི, ཨཱཛཱིཝཝིཔཏྟི ཙཱཏི ཝུཏྟཾ ཧོཏི།

3102. Sīlavipatti, diṭṭhivipatti ca ācārājīvasambhavā dve vipattiyo cāti yojanā, ācāravipatti, ājīvavipatti cāti vuttaṃ hoti.

༣༡༠༣. ཏཏྠཱཏི ཏེསུ ཙཏཱུསུ ཝིཔཏྟཱིསུ། ཨཔྤཊིཀམྨཱ པཱརཱཛིཀཱ ཝུཊྛཱནགཱམིནཱི སངྒྷཱདིསེསཱཔཏྟིཀཱ དུཝེ ཨཱཔཏྟིཡོ སཱིལཝིཔཏྟཱིཏི པཀཱསིཏཱཏི ཡོཛནཱ།

3103.Tatthāti tesu catūsu vipattīsu. Appaṭikammā pārājikā vuṭṭhānagāminī saṅghādisesāpattikā duve āpattiyo sīlavipattīti pakāsitāti yojanā.

༣༡༠༤. ཡཱ ཙ ཨནྟགྒཱཧིཀཱ དིཊྛི, ཡཱ དསཝཏྠུཀཱ དིཊྛི, ཨཡཾ དུཝིདྷཱ དིཊྛི དིཊྛིཝིཔཏྟཱིཏི དཱིཔིཏཱཏི ཡོཛནཱ། ཏཏྠ ཨནྟགྒཱཧིཀདིཊྛི ནཱམ ཨུཙྪེདནྟསསྶཏནྟགཱཧཝསེན པཝཏྟཱ དིཊྛི། ‘‘ནཏྠི དིནྣ’’ནྟིཨཱདིནཡཔྤཝཏྟཱ དསཝཏྠུཀཱ དིཊྛི།

3104. Yā ca antaggāhikā diṭṭhi, yā dasavatthukā diṭṭhi, ayaṃ duvidhā diṭṭhi diṭṭhivipattīti dīpitāti yojanā. Tattha antaggāhikadiṭṭhi nāma ucchedantasassatantagāhavasena pavattā diṭṭhi. ‘‘Natthi dinna’’ntiādinayappavattā dasavatthukā diṭṭhi.

༣༡༠༥. ཐུལླཙྩཡཱདིཀཱ དེསནཱགཱམིནིཀཱ ཡཱ པཉྩ ཨཱཔཏྟིཡོ, ཨཱཙཱརཀུསལེན བྷགཝཏཱ སཱ ཨཱཙཱརཝིཔཏྟཱིཏི ཝུཏྟཱཏི ཡོཛནཱ། ཨཱདི-སདྡེན པཱཙིཏྟིཡཔཱཊིདེསནཱིཡདུཀྐཊདུབྦྷཱསིཏཱནཾ གཧཎཾ། ཡཱཏི པཉྩཱཔཏྟིཡོ ཨཔེཀྑིཏྭཱ བཧུཏྟཾ། སཱཏི ཨཱཙཱརཝིཔཏྟི སཱམཉྙམཔེཀྑིཏྭཱ ཨེཀཏྟཾ།

3105. Thullaccayādikā desanāgāminikā yā pañca āpattiyo, ācārakusalena bhagavatā sā ācāravipattīti vuttāti yojanā. Ādi-saddena pācittiyapāṭidesanīyadukkaṭadubbhāsitānaṃ gahaṇaṃ. ti pañcāpattiyo apekkhitvā bahuttaṃ. ti ācāravipatti sāmaññamapekkhitvā ekattaṃ.

༣༡༠༦. ཀུཧནཱདཱིཏི ཨཱདི-སདྡེན ལཔནཱ ནེམིཏྟིཀཏཱ ནིཔྤེསིཀཏཱ ལཱབྷེན ལཱབྷཾ ནིཛིགཱིསནཏཱ གཧིཏཱ, ཀུཧནཱདཱིནཾ ཝིཏྠཱརོ ཝིསུདྡྷིམགྒེ (ཝིསུདྡྷི॰ ༡.༡༦) ཝུཏྟནཡེན ཝེདིཏབྦོ། ཨཱཛཱིཝོ པཙྩཡོ ཧེཏུ ཡསྶཱ ཨཱཔཏྟིཡཱཏི ཝིགྒཧོ། ཚབྦིདྷཱཏི ཙཏུཏྠཔཱརཱཛིཀསཉྩརིཏྟཐུལླཙྩཡཔཱཙིཏྟིཡཔཱཊིདེསནཱིཡདུཀྐཊཱཔཏྟཱིནཾ ཝསེན ཚབྦིདྷཱ། པཀཱསིཏཱ

3106.Kuhanādīti ādi-saddena lapanā nemittikatā nippesikatā lābhena lābhaṃ nijigīsanatā gahitā, kuhanādīnaṃ vitthāro visuddhimagge (visuddhi. 1.16) vuttanayena veditabbo. Ājīvo paccayo hetu yassā āpattiyāti viggaho. Chabbidhāti catutthapārājikasañcarittathullaccayapācittiyapāṭidesanīyadukkaṭāpattīnaṃ vasena chabbidhā. Pakāsitā

‘‘ཨཱཛཱིཝཧེཏུ ཨཱཛཱིཝཀཱརཎཱ པཱཔིཙྪོ ཨིཙྪཱཔཀཏོ ཨསནྟཾ ཨབྷཱུཏཾ ཨུཏྟརིམནུསྶདྷམྨཾ ཨུལླཔཏི, ཨཱཔཏྟི པཱརཱཛིཀསྶ། ཨཱཛཱིཝཧེཏུ…པེ॰… སཉྩརིཏྟཾ སམཱཔཛྫཏི, ཨཱཔཏྟི སངྒྷཱདིསེསསྶ། ཨཱཛཱིཝཧེཏུ…པེ॰… ‘ཡོ ཏེ ཝིཧཱརེ ཝསཏི, སོ བྷིཀྑུ ཨརཧཱ’ཏི བྷཎཏི, པཊིཛཱནནྟསྶ ཨཱཔཏྟི ཐུལླཙྩཡསྶ། ཨཱཛཱིཝཧེཏུ…པེ॰… བྷིཀྑུ པཎཱིཏབྷོཛནཱནི ཨགིལཱནོ ཨཏྟནོ ཨཏྠཱཡ ཝིཉྙཱཔེཏྭཱ བྷུཉྫཏི, ཨཱཔཏྟི པཱཙིཏྟིཡསྶ། ཨཱཛཱིཝཧེཏུ…པེ॰… བྷིཀྑུནཱི པཎཱིཏབྷོཛནཱནི ཨགིལཱནཱ ཨཏྟནོ ཨཏྠཱཡ ཝིཉྙཱཔེཏྭཱ བྷུཉྫཏི, ཨཱཔཏྟི པཱཊིདེསནཱིཡསྶ། ཨཱཛཱིཝཧེཏུ ཨཱཛཱིཝཀཱརཎཱ སཱུཔཾ ཝཱ ཨོདནཾ ཝཱ ཨགིལཱནོ ཨཏྟནོ ཨཏྠཱཡ ཝིཉྙཱཔེཏྭཱ བྷུཉྫཏི, ཨཱཔཏྟི དུཀྐཊསྶཱ’’ཏི (པརི॰ ༢༨༧) –

‘‘Ājīvahetu ājīvakāraṇā pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapati, āpatti pārājikassa. Ājīvahetu…pe… sañcarittaṃ samāpajjati, āpatti saṅghādisesassa. Ājīvahetu…pe… ‘yo te vihāre vasati, so bhikkhu arahā’ti bhaṇati, paṭijānantassa āpatti thullaccayassa. Ājīvahetu…pe… bhikkhu paṇītabhojanāni agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Ājīvahetu…pe… bhikkhunī paṇītabhojanāni agilānā attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pāṭidesanīyassa. Ājīvahetu ājīvakāraṇā sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassā’’ti (pari. 287) –

དེསིཏཱ། ཨིམིནཱ ཨཱཛཱིཝཝིཔཏྟི དཱིཔིཏཱ།

Desitā. Iminā ājīvavipatti dīpitā.

༣༡༠༧. ‘‘ཨུཀྑིཏྟོ’’ཏིཨཱདི ཡཐཱཀྐམེན ཏེསཾ ཏིཎྞཾ ནཱནཱསཾཝཱསཀཱནཾ སརཱུཔདསྶནཾ། ཏཏྠ ཏཡོ ཨུཀྑིཏྟཀཱ ཝུཏྟཱཡེཝ།

3107.‘‘Ukkhitto’’tiādi yathākkamena tesaṃ tiṇṇaṃ nānāsaṃvāsakānaṃ sarūpadassanaṃ. Tattha tayo ukkhittakā vuttāyeva.

༣༡༠༨-༩. ‘‘ཡོ སངྒྷེན ཨུཀྑེཔནཱིཡཀམྨཀཏཱནཾ ཨདྷམྨཝཱདཱིནཾ པཀྑེ ནིསིནྣོ ‘ཏུམྷེ ཀིཾ བྷཎཐཱ’ཏི ཏེསཉྩ ཨིཏརེསཉྩ ལདྡྷིཾ སུཏྭཱ ‘ཨིམེ ཨདྷམྨཝཱདིནོ, ཨིཏརེ དྷམྨཝཱདིནོ’ཏི ཙིཏྟཾ ཨུཔྤཱདེཏི, ཨཡཾ ཏེསཾ མཛ྄ཛྷེ ནིསིནྣོཝ ཏེསཾ ནཱནཱསཾཝཱསཀོ ཧོཏི, ཀམྨཾ ཀོཔེཏི། ཨིཏརེསམྤི ཧཏྠཔཱསཾ ཨནཱགཏཏྟཱ ཀོཔེཏཱི’’ཏི (མཧཱཝ॰ ཨཊྛ॰ ༤༥༥) ཨཱགཏ ཨཊྛཀཐཱཝིནིཙྪཡཾ དསྶེཏུམཱཧ ‘‘ཨདྷམྨཝཱདིཔཀྑསྨི’’ནྟིཨཱདི།

3108-9. ‘‘Yo saṅghena ukkhepanīyakammakatānaṃ adhammavādīnaṃ pakkhe nisinno ‘tumhe kiṃ bhaṇathā’ti tesañca itaresañca laddhiṃ sutvā ‘ime adhammavādino, itare dhammavādino’ti cittaṃ uppādeti, ayaṃ tesaṃ majjhe nisinnova tesaṃ nānāsaṃvāsako hoti, kammaṃ kopeti. Itaresampi hatthapāsaṃ anāgatattā kopetī’’ti (mahāva. aṭṭha. 455) āgata aṭṭhakathāvinicchayaṃ dassetumāha ‘‘adhammavādipakkhasmi’’ntiādi.

ཨདྷམྨཝཱདིཔཀྑསྨིནྟི ཨུཀྑེཔནཱིཡཀམྨེན ནིསྶཱརིཏཱནཾ ཨདྷམྨཝཱདཱིནཾ པཀྑསྨིཾ། ནིསིནྣོཝཱཏི ཧཏྠཔཱསཾ ཨཝིཛཧིཏྭཱ གཎཔཱུརཀོ ཧུཏྭཱ ནིསིནྣོཝ། ཝིཙིནྟཡནྟི ‘‘ཨིམེ ནུ ཁོ དྷམྨཝཱདིནོ, ཨུདཱཧུ ཨེཏེ’’ཏི ཝིཝིདྷེནཱཀཱརེན ཙིནྟཡནྟོ། ‘‘ཨེཏེ པན དྷམྨཝཱདཱི’’ཏི མཱནསཾ ཨུཔྤཱདེཏི, ཨེཝཾ ཨུཔྤནྣེ པན མཱནསེ། ཨདྷམྨཝཱདིཔཀྑསྨིཾ ནིསིནྣོཝ ཨེཝཾ མཱནསཾ ཨུཔྤཱདེནྟོ ཨཡཾ བྷིཀྑུ། ལདྡྷིཡཱཏི ཨེཝཾ ཨུཔྤཱདིཏམཱནསསངྑཱཏཱཡ ལདྡྷིཡཱ། ཏེསཾ ཨདྷམྨཝཱདཱིནཾ ནཱནཱསཾཝཱསཀོ ནཱམ ཧོཏཱིཏི པཀཱསིཏོ།

Adhammavādipakkhasminti ukkhepanīyakammena nissāritānaṃ adhammavādīnaṃ pakkhasmiṃ. Nisinnovāti hatthapāsaṃ avijahitvā gaṇapūrako hutvā nisinnova. Vicintayanti ‘‘ime nu kho dhammavādino, udāhu ete’’ti vividhenākārena cintayanto. ‘‘Ete pana dhammavādī’’ti mānasaṃ uppādeti, evaṃ uppanne pana mānase. Adhammavādipakkhasmiṃ nisinnova evaṃ mānasaṃ uppādento ayaṃ bhikkhu. Laddhiyāti evaṃ uppāditamānasasaṅkhātāya laddhiyā. Tesaṃ adhammavādīnaṃ nānāsaṃvāsako nāma hotīti pakāsito.

ཏཏྲཊྛོ པན སོཏི ཏསྨིཾ ཨདྷམྨཝཱདིཔཀྑསྨིཾ ནིསིནྣོཝ སོ། སད-དྷཱཏུཡཱ གཏིནིཝཱརཎཏྠཏྟཱ ཏཏྲ ནིསིནྣོ ‘‘ཏཏྲཊྛོ’’ཏི ཝུཙྩཏི། དྭིནྣནྟི དྷམྨཝཱདིཨདྷམྨཝཱདིཔཀྑཱནཾ དྭིནྣཾ སངྒྷཱནཾ། ཀམྨནྟི ཙཏུཝགྒཱདིསངྒྷེན ཀརཎཱིཡཀམྨཾ། ཀོཔེཏཱིཏི ཨདྷམྨཝཱདཱིནཾ ཨསཾཝཱསབྷཱཝཾ གནྟྭཱ ཏེསཾ གཎཔཱུརཎཏྟཱ, ཨིཏརེསཾ ཨེཀསཱིམཱཡཾ ཋཏྭཱ ཧཏྠཔཱསཾ ཨནུཔགཏཏྟཱ, ཚནྡསྶ ཙ ཨདིནྣཏྟཱ ཀམྨཾ ཀོཔེཏི། ཡོ པན ཨདྷམྨཝཱདཱིནཾ པཀྑེ ནིསིནྣོ ‘‘ཨདྷམྨཝཱདིནོ ཨིམེ, ཨིཏརེ དྷམྨཝཱདིནོ’’ཏི ཏེསཾ མཛ྄ཛྷེ པཝིསཏི, ཡཏྠ ཝཱ ཏཏྠ ཝཱ པཀྑེ ནིསིནྣོ ‘‘ཨིམེ དྷམྨཝཱདིནོ’’ཏི གཎྷཱཏི, ཨཡཾ ཨཏྟནཱཝ ཨཏྟཱནཾ སམཱནསཾཝཱསཀཾ ཀརོཏཱིཏི ཝེདིཏབྦོ།

Tatraṭṭho pana soti tasmiṃ adhammavādipakkhasmiṃ nisinnova so. Sada-dhātuyā gatinivāraṇatthattā tatra nisinno ‘‘tatraṭṭho’’ti vuccati. Dvinnanti dhammavādiadhammavādipakkhānaṃ dvinnaṃ saṅghānaṃ. Kammanti catuvaggādisaṅghena karaṇīyakammaṃ. Kopetīti adhammavādīnaṃ asaṃvāsabhāvaṃ gantvā tesaṃ gaṇapūraṇattā, itaresaṃ ekasīmāyaṃ ṭhatvā hatthapāsaṃ anupagatattā, chandassa ca adinnattā kammaṃ kopeti. Yo pana adhammavādīnaṃ pakkhe nisinno ‘‘adhammavādino ime, itare dhammavādino’’ti tesaṃ majjhe pavisati, yattha vā tattha vā pakkhe nisinno ‘‘ime dhammavādino’’ti gaṇhāti, ayaṃ attanāva attānaṃ samānasaṃvāsakaṃ karotīti veditabbo.

༣༡༡༠. བཧིསཱིམཱགཏོ པཀཏཏྟོ བྷིཀྑུ སཙེ ཧཏྠཔཱསེ ཋིཏོ ཧོཏི, སོ སཱིམཱཡ ནཱནཱསཾཝཱསཀོ མཏོཏི ཡོཛནཱ། ཏཾ གཎཔཱུརཎཾ ཀཏྭཱ ཀཏཀམྨམྤི ཀུཔྤཏི། ཨེཝཾ ཡཐཱཝུཏྟནིཡཱམེན ཏཡོ ནཱནཱསཾཝཱསཀཱ མཧེསིནཱ ཝུཏྟཱཏི ཡོཛནཱ།

3110.Bahisīmāgato pakatatto bhikkhu sace hatthapāse ṭhito hoti, so sīmāya nānāsaṃvāsako matoti yojanā. Taṃ gaṇapūraṇaṃ katvā katakammampi kuppati. Evaṃ yathāvuttaniyāmena tayo nānāsaṃvāsakā mahesinā vuttāti yojanā.

༣༡༡༡. ཙུཏོཏི པཱརཱཛིཀཱཔནྣོ སཱསནཏོ ཙུཏཏྟཱ ‘‘ཙུཏོ’’ཏི གཧིཏོ། ‘‘བྷིཀྑུནཱི ཨེཀཱདས ཨབྷབྦཱ’’ཏི པདཙྪེདོ། ཨིམེཏི བྷེདམནཔེཀྑིཏྭཱ སཱམཉྙེན སཏྟརས ཛནཱ། ཨསཾཝཱསཱཏི ན སཾཝསིཏབྦཱ, ནཏྠི ཝཱ ཨེཏེཧི པཀཏཏྟཱནཾ ཨེཀཀམྨཱདིཀོ སཾཝཱསོཏི ཨསཾཝཱསཱ ནཱམ སིཡུཾ།

3111.Cutoti pārājikāpanno sāsanato cutattā ‘‘cuto’’ti gahito. ‘‘Bhikkhunī ekādasa abhabbā’’ti padacchedo. Imeti bhedamanapekkhitvā sāmaññena sattarasa janā. Asaṃvāsāti na saṃvasitabbā, natthi vā etehi pakatattānaṃ ekakammādiko saṃvāsoti asaṃvāsā nāma siyuṃ.

༣༡༡༢. ཨསཾཝཱསསྶ སབྦསྶཱཏི ཡཐཱཝུཏྟསྶ སཏྟརསཝིདྷསྶ སབྦསྶ ཨསཾཝཱསསྶ། ཏཐཱ ཀམྨཱརཧསྶ ཙཱཏི ‘‘ཡསྶ སངྒྷོ ཀམྨཾ ཀརོཏི, སོ ནེཝ ཀམྨཔཏྟོ, ནཱཔི ཚནྡཱརཧོ, ཨཔིཙ ཀམྨཱརཧོ’’ཏི (པརི॰ ༤༨༨) ཨེཝཾ པརིཝཱརེ ཝུཏྟཀམྨཱརཧསྶ ཙ། ཨུམྨཏྟཀཱདཱིནནྟི ཨཱདི-སདྡེན ཁིཏྟཙིཏྟཱདཱིནཾ གཧཎཾ། སངྒྷེ ཏཛྫནཱིཡཱདཱིནི ཀརོནྟེ། པཊིཀྑེཔོཏི པཊིཀྐོསནཱ། ན རཱུཧཏཱིཏི པཊིཀྐོསཊྛཱནེ ན ཏིཊྛཏི, ཀམྨཾ ན ཀོཔེཏཱིཏི ཨདྷིཔྤཱཡོ།

3112.Asaṃvāsassa sabbassāti yathāvuttassa sattarasavidhassa sabbassa asaṃvāsassa. Tathā kammārahassa cāti ‘‘yassa saṅgho kammaṃ karoti, so neva kammapatto, nāpi chandāraho, apica kammāraho’’ti (pari. 488) evaṃ parivāre vuttakammārahassa ca. Ummattakādīnanti ādi-saddena khittacittādīnaṃ gahaṇaṃ. Saṅghe tajjanīyādīni karonte. Paṭikkhepoti paṭikkosanā. Na rūhatīti paṭikkosaṭṭhāne na tiṭṭhati, kammaṃ na kopetīti adhippāyo.

༣༡༡༣. སསཾཝཱསེཀ…པེ॰… བྷིཀྑུནོཏི ཝུཏྟནཡེན ཀམྨེན ཝཱ ལདྡྷིཡཱ ཝཱ ཨསཾཝཱསིཀབྷཱཝཾ ཨནུཔགཏཏྟཱ སམཱནསཾཝཱསཀསྶ སཱིམཱཡ ཨསཾཝཱསིཀབྷཱཝཾ ཨནུཔགནྟྭཱ ཨེཀསཱིམཱཡ ཋིཏསྶ ཨནྟིམཝཏྠུཾ ཨནཛ྄ཛྷཱཔནྣཏྟཱ པཀཏཏྟསྶ བྷིཀྑུནོ། ཨནནྟརསྶཔི ཧཏྠཔཱསེ ཝཙནེན ཝཙཱིབྷེདཀརཎེན པཊིཀྑེཔོ པཊིཀྐོསོ རུཧཏི པཊིཀྐོསནཊྛཱནེཡེཝ ཏིཊྛཏི, ཀམྨཾ ཀོཔེཏཱིཏི ཨདྷིཔྤཱཡོ།

3113.Sasaṃvāseka…pe… bhikkhunoti vuttanayena kammena vā laddhiyā vā asaṃvāsikabhāvaṃ anupagatattā samānasaṃvāsakassa sīmāya asaṃvāsikabhāvaṃ anupagantvā ekasīmāya ṭhitassa antimavatthuṃ anajjhāpannattā pakatattassa bhikkhuno. Anantarassapi hatthapāse vacanena vacībhedakaraṇena paṭikkhepo paṭikkoso ruhati paṭikkosanaṭṭhāneyeva tiṭṭhati, kammaṃ kopetīti adhippāyo.

༣༡༡༤. ཚཧི ཨཱཀཱརེཧཱིཏི (པཱཙི॰ ཨཊྛ॰ ༤༣༨; ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ ནིདཱནཝཎྞནཱ) ལཛྫིཏཱཡ, ཨཉྙཱཎཏཱཡ, ཀུཀྐུཙྩཔཀཏཏཱཡ, སཏིསམྨོསཱཡ, ཨཀཔྤིཡེཀཔྤིཡསཉྙིཏཱཡ, ཀཔྤིཡེཨཀཔྤིཡསཉྙིཏཱཡཱཏི ཨིམེཧི ཚཧི ཨཱཀཱརེཧི། པཉྩ སམཎཀཔྤཱ ཙ ཝུཏྟཱ, པཉྩ ཝིསུདྡྷིཡོ ཙ ཝུཏྟཱཏི ཡོཛནཱ།

3114.Chahi ākārehīti (pāci. aṭṭha. 438; kaṅkhā. aṭṭha. nidānavaṇṇanā) lajjitāya, aññāṇatāya, kukkuccapakatatāya, satisammosāya, akappiyekappiyasaññitāya, kappiyeakappiyasaññitāyāti imehi chahi ākārehi. Pañca samaṇakappā ca vuttā, pañca visuddhiyo ca vuttāti yojanā.

‘‘ཨནུཛཱནཱམི, བྷིཀྑཝེ, པཉྩཧི སམཎཀཔྤེཧི ཕལཾ པརིབྷུཉྫིཏུཾ, ཨགྒིཔརིཛིཏཾ སཏྠཔརིཛིཏཾ ནཁཔརིཛིཏཾ ཨབཱིཛཾ ནིབྦཊྚབཱིཛཉྙེཝ པཉྩམ’’ནྟི (ཙཱུལ༹ཝ॰ ༢༥༠) ཁུདྡཀཝཏྠུཀེ ཨནུཉྙཱཏཱ པཉྩ སམཎཀཔྤཱ ནཱམ། པཉྩ ཝིསུདྡྷིཡོཏི པརིཝཱརེ ཨེཀུཏྟརེ ‘‘པཉྩ ཝིསུདྡྷིཡོ’’ཏི ཨིམསྶ ནིདྡེསེ ‘‘ནིདཱནཾ ཨུདྡིསིཏྭཱ ཨཝསེསཾ སུཏེན སཱཝེཏབྦཾ, ཨཡཾ པཋམཱ ཝིསུདྡྷཱི’’ཏིཨཱདིནཱ (པརི॰ ༣༢༥) ནཡེན དསྶིཏཱ པཉྩ པཱཏིམོཀྑུདྡེསསངྑཱཏཱ པཉྩ ཝིསུདྡྷིཡོ ཙ ‘‘སུཏྟུདྡེསོ པཱརིསུདྡྷིཨུཔོསཐོ ཨདྷིཊྛཱནུཔོསཐོ པཝཱརཎཱ སཱམགྒིཨུཔོསཐོཡེཝ པཉྩམོ’’ཏི (པརི॰ ༣༢༥) ཨེཝཾ ཝུཏྟཱ པཉྩ ཝིསུདྡྷིཡོ ཙཱཏི དྭེཔཉྩཝིསུདྡྷིཡོ ‘‘དྭིཔཉྩཝིཉྙཱཎཱནཱི’’ཏིཨཱདཱིསུ ཝིཡ སཱམཉྙཝཙནེན སངྒཧིཏཱ།

‘‘Anujānāmi, bhikkhave, pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjituṃ, aggiparijitaṃ satthaparijitaṃ nakhaparijitaṃ abījaṃ nibbaṭṭabījaññeva pañcama’’nti (cūḷava. 250) khuddakavatthuke anuññātā pañca samaṇakappā nāma. Pañca visuddhiyoti parivāre ekuttare ‘‘pañca visuddhiyo’’ti imassa niddese ‘‘nidānaṃ uddisitvā avasesaṃ sutena sāvetabbaṃ, ayaṃ paṭhamā visuddhī’’tiādinā (pari. 325) nayena dassitā pañca pātimokkhuddesasaṅkhātā pañca visuddhiyo ca ‘‘suttuddeso pārisuddhiuposatho adhiṭṭhānuposatho pavāraṇā sāmaggiuposathoyeva pañcamo’’ti (pari. 325) evaṃ vuttā pañca visuddhiyo cāti dvepañcavisuddhiyo ‘‘dvipañcaviññāṇānī’’tiādīsu viya sāmaññavacanena saṅgahitā.

༣༡༡༥-༧. ནིསྶེསེན དཱིཡཏི པཉྙཔཱིཡཏི ཨེཏྠ སིཀྑཱཔདནྟི ནིདཱནཾ, ཏེསཾ ཏེསཾ སིཀྑཱཔདཱནཾ པཉྙཏྟིཡཱ ཋཱནབྷཱུཏཾ ཝེསཱལཱིཨཱདི། པུཾ ཝུཙྩཏི ནིརཡོ, ཏཾ གལཏི མདྡཏི ནེརཡིཀདུཀྑཾ ཨནུབྷཝཏཱིཏི པུགྒལོ, སཏྟོ། ཨརིཡཔུགྒལཱ ཏཾསདིསཏྟཱ, བྷཱུཏཔུབྦགཏིཡཱ ཝཱ ‘‘པུགྒལཱ’’ཏི ཝེདིཏབྦཱ། ཨིདྷ པནེཏེ སིཀྑཱཔདཝཱིཏིཀྐམསྶ ཨཱདིཀམྨིཀཱ ཨདྷིཔྤེཏཱ། ཨིདཱནི པུགྒལནིདྡེསཾ ཝཀྑཏི། ཝསཏི ཨེཏྠ བྷགཝཏོ ཨཱཎཱསངྑཱཏཱ སིཀྑཱཔདཔཉྙཏྟི ཏཾ པཊིཙྩ པཝཏྟཏཱིཏི ཝཏྠུ, ཏསྶ ཏསྶ པུགྒལསྶ སིཀྑཱཔདཔཉྙཏྟིཧེཏུབྷཱུཏོ ཨཛ྄ཛྷཱཙཱརོ།

3115-7. Nissesena dīyati paññapīyati ettha sikkhāpadanti nidānaṃ, tesaṃ tesaṃ sikkhāpadānaṃ paññattiyā ṭhānabhūtaṃ vesālīādi. Puṃ vuccati nirayo, taṃ galati maddati nerayikadukkhaṃ anubhavatīti puggalo, satto. Ariyapuggalā taṃsadisattā, bhūtapubbagatiyā vā ‘‘puggalā’’ti veditabbā. Idha panete sikkhāpadavītikkamassa ādikammikā adhippetā. Idāni puggalaniddesaṃ vakkhati. Vasati ettha bhagavato āṇāsaṅkhātā sikkhāpadapaññatti taṃ paṭicca pavattatīti vatthu, tassa tassa puggalassa sikkhāpadapaññattihetubhūto ajjhācāro.

ཝིདྷཱནཾ ཝིབྷཛནཾ ཝིདྷི, པབྷེདོ། པཉྙཱཔཱིཡཏི བྷགཝཏོ ཨཱཎཱ པཀཱརེན ཉཱཔཱིཡཏི ཨེཏཱཡཱཏི པཉྙཏྟི, པཉྙཏྟིཡཱ ཝིདྷི པབྷེདོ ‘‘པཉྙཏྟིཝིདྷི’’ནྟི ཝཏྟབྦེ ‘‘ཝིདྷིཾ པཉྙཏྟིཡཱ’’ཏི གཱཐཱབནྡྷཝསེན ཨསམཏྠནིདྡེསོ། སཱ པན པཉྙཏྟིཝིདྷི པཉྙཏྟིཨནུཔཉྙཏྟི ཨནུཔྤནྣཔཉྙཏྟི སབྦཏྠཔཉྙཏྟི པདེསཔཉྙཏྟི སཱདྷཱརཎཔཉྙཏྟི ཨསཱདྷཱརཎཔཉྙཏྟི ཨེཀཏོཔཉྙཏྟི ཨུབྷཏོཔཉྙཏྟིཝསེན ནཝཝིདྷཱ ཧོཏི།

Vidhānaṃ vibhajanaṃ vidhi, pabhedo. Paññāpīyati bhagavato āṇā pakārena ñāpīyati etāyāti paññatti, paññattiyā vidhi pabhedo ‘‘paññattividhi’’nti vattabbe ‘‘vidhiṃ paññattiyā’’ti gāthābandhavasena asamatthaniddeso. Sā pana paññattividhi paññattianupaññatti anuppannapaññatti sabbatthapaññatti padesapaññatti sādhāraṇapaññatti asādhāraṇapaññatti ekatopaññatti ubhatopaññattivasena navavidhā hoti.

‘‘ཝིཔཏྟི ཨཱཔཏྟི ཨནཱཔཏྟཱི’’ཏི པདཙྪེདོ, ཝིཔཛྫནྟི ཨེཏཱཡ སཱིལཱདཡོཏི ཝིཔཏྟི། སཱ པན སཱིལཨཱཙཱརདིཊྛིཨཱཛཱིཝཱནཾ ཝསེན ཙཏུབྦིདྷཱ། སཱ པན ཨུདྡེསཝསེན ཧེཊྛཱ དསྶིཏཱཝ། ཨཱཔཛྫནྟི ཨེཏཱཡ ཨཀུསལཱབྱཱཀཏབྷཱུཏཱཡ བྷགཝཏོ ཨཱཎཱཝཱིཏིཀྐམནྟི ཨཱཔཏྟི། སཱ པུབྦཔཡོགཱདིཝསེན ཨནེཀཔྤབྷེདཱ ཨཱཔཏྟི། ཨནཱཔཏྟི ཨཛཱནནཱདིཝསེན ཨཱཎཱཡ ཨནཏིཀྐམནཾ། སམུཊྛཱཏི ཨེཏེཧི ཨཱཔཏྟཱིཏི སམུཊྛཱནཱནི, ཀཱཡཱདིཝསེན ཚབྦིདྷཱནི ཨཱཔཏྟིཀཱརཎཱནི། སམུཊྛཱནཱནཾ ནཡོ སམུཊྛཱནནཡོ, ཏཾ།

‘‘Vipatti āpatti anāpattī’’ti padacchedo, vipajjanti etāya sīlādayoti vipatti. Sā pana sīlaācāradiṭṭhiājīvānaṃ vasena catubbidhā. Sā pana uddesavasena heṭṭhā dassitāva. Āpajjanti etāya akusalābyākatabhūtāya bhagavato āṇāvītikkamanti āpatti. Sā pubbapayogādivasena anekappabhedā āpatti. Anāpatti ajānanādivasena āṇāya anatikkamanaṃ. Samuṭṭhāti etehi āpattīti samuṭṭhānāni, kāyādivasena chabbidhāni āpattikāraṇāni. Samuṭṭhānānaṃ nayo samuṭṭhānanayo, taṃ.

ཝཛྫཉྩ ཀམྨཉྩ ཀིརིཡཱ ཙ སཉྙཱ ཙ ཙིཏྟཉྩ ཨཱཎཏྟི ཙ ཝཛྫཀམྨཀྲིཡཱསཉྙཱཙིཏྟཱཎཏྟིཡོ, ཏཱསཾ ཝིདྷི ཏཐཱ ཝུཙྩཏི, ཏཾ། ཝཛྫཝིདྷིནྟི ‘‘ཡསྶཱ སཙིཏྟཀཔཀྑེ ཙིཏྟཾ ཨཀུསལམེཝ ཧོཏི, ཨཡཾ ལོཀཝཛྫཱ, སེསཱ པཎྞཏྟིཝཛྫཱ’’ཏི (ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ པཋམཔཱརཱཛིཀཝཎྞནཱ) ཝུཏྟཾ ཝཛྫཝིདྷིཾ། ཀམྨཝིདྷིནྟི ‘‘སབྦཱ ཙ ཀཱཡཀམྨཝཙཱིཀམྨཏདུབྷཡཝསེན ཏིཝིདྷཱ ཧོནྟཱི’’ཏི (ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ པཋམཔཱརཱཛིཀཝཎྞནཱ) དསྶིཏཾ ཀམྨཝིདྷིཾ ། ཀྲིཡཱཝིདྷིནྟི ‘‘ཨཏྠཱཔཏྟི ཀིརིཡཏོ སམུཊྛཱཏི, ཨཏྠི ཨཀིརིཡཏོ, ཨཏྠི ཀིརིཡཱཀིརིཡཏོ, ཨཏྠི སིཡཱ ཀིརིཡཏོ སིཡཱ ཨཀིརིཡཏོ’’ཏིཨཱདིནཱ (ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ པཋམཔཱརཱཛིཀཝཎྞནཱ) ནཡེན དསྶིཏཾ ཀིརིཡཱཝིདྷིཾ། སཉྙཱཝིདྷིནྟི ‘‘སཉྙཱཝིམོཀྑཱ’’ཏིཨཱདིནཱ (ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ པཋམཔཱརཱཛིཀཝཎྞནཱ) ནཡེན དསྶིཏཾ སཉྙཱཝིདྷིཾ།

Vajjañca kammañca kiriyā ca saññā ca cittañca āṇatti ca vajjakammakriyāsaññācittāṇattiyo, tāsaṃ vidhi tathā vuccati, taṃ. Vajjavidhinti ‘‘yassā sacittakapakkhe cittaṃ akusalameva hoti, ayaṃ lokavajjā, sesā paṇṇattivajjā’’ti (kaṅkhā. aṭṭha. paṭhamapārājikavaṇṇanā) vuttaṃ vajjavidhiṃ. Kammavidhinti ‘‘sabbā ca kāyakammavacīkammatadubhayavasena tividhā hontī’’ti (kaṅkhā. aṭṭha. paṭhamapārājikavaṇṇanā) dassitaṃ kammavidhiṃ . Kriyāvidhinti ‘‘atthāpatti kiriyato samuṭṭhāti, atthi akiriyato, atthi kiriyākiriyato, atthi siyā kiriyato siyā akiriyato’’tiādinā (kaṅkhā. aṭṭha. paṭhamapārājikavaṇṇanā) nayena dassitaṃ kiriyāvidhiṃ. Saññāvidhinti ‘‘saññāvimokkhā’’tiādinā (kaṅkhā. aṭṭha. paṭhamapārājikavaṇṇanā) nayena dassitaṃ saññāvidhiṃ.

ཙིཏྟཝིདྷིནྟི ‘‘སབྦཱཔི ཙིཏྟཝསེན དུཝིདྷཱ ཧོནྟི སཙིཏྟཀཱ, ཨཙིཏྟཀཱ ཙཱ’’ཏི (ཀངྑཱ॰ ཨཊྛ॰ པཋམཔཱརཱཛིཀཝཎྞནཱ) ཝུཏྟཾ ཙིཏྟཝིདྷིཾ། ཨཱཎཏྟིཝིདྷིནྟི ‘‘སཱཎཏྟིཀཾ ཨནཱཎཏྟིཀ’’ནྟི ཝུཏྟཾ ཨཱཎཏྟིཝིདྷིཾ། ཨངྒཝིདྷཱནནྟི སབྦསིཀྑཱཔདེསུ ཨཱཔཏྟཱིནཾ ཝུཏྟཾ ཨངྒཝིདྷཱནཉྩ། ཝེདནཱཏྟིཀཾ, ཀུསལཏྟིཀཉྩཱཏི ཡོཛནཱ། ཏཾ པན ‘‘ཨཀུསལཙིཏྟཾ, དྭིཙིཏྟཾ, ཏིཙིཏྟཾ, དུཀྑཝེདནཾ, དྭིཝེདནཾ, ཏིཝེདན’’ནྟི ཏཏྠ ཏཏྠ དསྶིཏམེཝ།

Cittavidhinti ‘‘sabbāpi cittavasena duvidhā honti sacittakā, acittakā cā’’ti (kaṅkhā. aṭṭha. paṭhamapārājikavaṇṇanā) vuttaṃ cittavidhiṃ. Āṇattividhinti ‘‘sāṇattikaṃ anāṇattika’’nti vuttaṃ āṇattividhiṃ. Aṅgavidhānanti sabbasikkhāpadesu āpattīnaṃ vuttaṃ aṅgavidhānañca. Vedanāttikaṃ, kusalattikañcāti yojanā. Taṃ pana ‘‘akusalacittaṃ, dvicittaṃ, ticittaṃ, dukkhavedanaṃ, dvivedanaṃ, tivedana’’nti tattha tattha dassitameva.

སཏྟརསཝིདྷཾ ཨེཏཾ ལཀྑཎནྟི ཡཐཱཝུཏྟནིདཱནཱདིསཏྟརསཔྤབྷེདཾ སབྦསིཀྑཱཔདཱནཾ སཱདྷཱརཎལཀྑཎཾ། དསྶེཏྭཱཏི པཀཱསེཏྭཱ། བུདྷོ ཝིནཡཀུསལོ། ཏཏྠ ཏཏྠ སིཀྑཱཔདེསུ ཡཐཱརཧཾ ཡོཛེཡྻཱཏི སམྦནྡྷོ།

Sattarasavidhaṃetaṃ lakkhaṇanti yathāvuttanidānādisattarasappabhedaṃ sabbasikkhāpadānaṃ sādhāraṇalakkhaṇaṃ. Dassetvāti pakāsetvā. Budho vinayakusalo. Tattha tattha sikkhāpadesu yathārahaṃ yojeyyāti sambandho.

༣༡༡༨. ཨིམེསུ སཏྟརསསུ ལཀྑཎེསུ ནིདཱནཔུགྒལེ ཏཱཝ ནིདྡིསིཏུམཱཧ ‘‘ནིདཱན’’ནྟིཨཱདི། ཏཏྠཱཏི ཏེསུ སཏྟརསསུ སཱདྷཱརཎལཀྑཎེསུ, ནིདྡྷཱརཎེ ཙེཏཾ བྷུམྨཾ། ནིདཱནནྟི ནིདྡྷཱརིཏབྦདསྶནཾ། ‘‘པུར’’ནྟི ཨིདཾ ‘‘ཝེསཱལཱི’’ཏིཨཱདིཔདེཧི པཙྩེཀཾ ཡོཛེཏབྦཾ། སཀྐབྷགྒཱཏི ཨེཏེཧི ཛནཔདཝཱཙཱིཧི སདྡེཧི ཋཱནནིསྶིཏཱ ནཱགརཱཝ གཧེཏབྦཱ། ཏཱནི ཙ ‘‘སཀྐེསུ ཝིཧརཏི ཀཔིལཝཏྠུསྨིཾ, བྷགྒེསུ ཝིཧརཏི སུསུམཱརགིརེ’’ཏི ཏཏྠ ཏཏྠ སིཀྑཱཔདནིདཱནེ ནིདསྶིཏཱནེཝ།

3118. Imesu sattarasasu lakkhaṇesu nidānapuggale tāva niddisitumāha ‘‘nidāna’’ntiādi. Tatthāti tesu sattarasasu sādhāraṇalakkhaṇesu, niddhāraṇe cetaṃ bhummaṃ. Nidānanti niddhāritabbadassanaṃ. ‘‘Pura’’nti idaṃ ‘‘vesālī’’tiādipadehi paccekaṃ yojetabbaṃ. Sakkabhaggāti etehi janapadavācīhi saddehi ṭhānanissitā nāgarāva gahetabbā. Tāni ca ‘‘sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ, bhaggesu viharati susumāragire’’ti tattha tattha sikkhāpadanidāne nidassitāneva.

༣༡༡༩. ‘‘དས ཝེསཱལིཡཱ’’ཏིཨཱདཱིནཾ ཨཏྠཝིནིཙྪཡོ ཨུཏྟརེ ཨཱཝི བྷཝིསྶཏི། གིརིབྦཛེཏི རཱཛགཧནགརེ། ཏཉྷི སམནྟཱ ཋིཏེཧི ཨིསིགིལིཨཱདཱིཧི པཉྩཧི པབྦཏེཧི ཝཛསདིསནྟི ‘‘གིརིབྦཛ’’ནྟི ཝུཙྩཏི།

3119.‘‘Dasa vesāliyā’’tiādīnaṃ atthavinicchayo uttare āvi bhavissati. Giribbajeti rājagahanagare. Tañhi samantā ṭhitehi isigiliādīhi pañcahi pabbatehi vajasadisanti ‘‘giribbaja’’nti vuccati.

༣༡༢༡. བྷིཀྑཱུནཾ པཱཏིམོཀྑསྨིཾ སུདིནྣདྷནིཡཱདཡོ ཏེཝཱིསཏིཝིདྷཱ ཨཱདིཀམྨིཀཔུགྒལཱ ཝུཏྟཱཏི ཡོཛནཱ།

3121. Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ sudinnadhaniyādayo tevīsatividhā ādikammikapuggalā vuttāti yojanā.

༣༡༢༢. ཨུབྷཡཔཱཏིམོཀྑེ ཨཱགཏཱ ཏེ སབྦེ ཨཱདིཀམྨིཀཔུགྒལཱ པརིཔིཎྜིཏཱ ཏིཾས བྷཝནྟཱིཏི ཡོཛནཱ། ཝཏྠུཨཱདཱིནཾ ཝིནིཙྪཡོ ཨུཏྟརེ ཝཀྑམཱནཏྟཱ ཨིདྷ ན ཝུཏྟོ། ནནུ ཙ ནིདཱནཔུགྒལཝིནིཙྪཡམྤི ཏཏྠ ཝཀྑཏཱིཏི སོ ཨིདྷ ཀསྨཱ ཝུཏྟོཏི? ནཱཡཾ དོསོ, ཨིམསྶ པཀརཎཏྟཱ ཨིདྷཱཔི ཝཏྟབྦོཏི། ཡདི ཨེཝཾ ཝཏྠུཨཱདིཝིནིཙྪཡོཔི ཨིདྷ ཝཏྟབྦོ སིཡཱ, སོ ཀསྨཱ ན ཝུཏྟོཏི? ཨེཀཡོགནིདྡིཊྛསྶ ཨིམསྶ ཝཙནེན སོཔི ཝུཏྟོཡེཝ ཧོཏཱིཏི ཨེཀདེསདསྶནཝསེན སཾཁིཏྟོཏི དཊྛབྦོ།

3122. Ubhayapātimokkhe āgatā te sabbe ādikammikapuggalā paripiṇḍitā tiṃsa bhavantīti yojanā. Vatthuādīnaṃ vinicchayo uttare vakkhamānattā idha na vutto. Nanu ca nidānapuggalavinicchayampi tattha vakkhatīti so idha kasmā vuttoti? Nāyaṃ doso, imassa pakaraṇattā idhāpi vattabboti. Yadi evaṃ vatthuādivinicchayopi idha vattabbo siyā, so kasmā na vuttoti? Ekayoganiddiṭṭhassa imassa vacanena sopi vuttoyeva hotīti ekadesadassanavasena saṃkhittoti daṭṭhabbo.

༣༡༢༣. ཡོ ཨེནཾ ཏརུཾ ཛཱནཱཏི, སོ པཉྙཏྟིཾ ཨསེསཏོ ཛཱནཱཏཱིཏི སམྦནྡྷོ། ཨེཏྠ ‘‘ཨེནཾ ཏརུ’’ནྟི ཨིམིནཱ ནིདཱནཱདིསཏྟརསཔྤཀཱརཾ སབྦསིཀྑཱཔདསཱདྷཱརཎལཀྑཎསམུདཱཡཾ རཱུཔཀེན དསྶེཏི། ཀིཾ ཝིསིཊྛཾ ཏརུནྟི ཨཱཧ ‘‘ཏིམཱུལ’’ནྟིཨཱདི།

3123. Yo enaṃ taruṃ jānāti, so paññattiṃ asesato jānātīti sambandho. Ettha ‘‘enaṃ taru’’nti iminā nidānādisattarasappakāraṃ sabbasikkhāpadasādhāraṇalakkhaṇasamudāyaṃ rūpakena dasseti. Kiṃ visiṭṭhaṃ tarunti āha ‘‘timūla’’ntiādi.

ཏཏྠ ཏིམཱུལནྟི ནིདཱནཔུགྒལཝཏྠུསངྑཱཏཱནི ཏཱིཎི མཱུལཱནི ཨེཏསྶཱཏི ཏིམཱུལཾ། ནཝཔཏྟནྟི ནཝཝིདྷཔཎྞཏྟིསངྑཱཏཱནི པཏྟཱནི ཨེཏསྶཱཏི ནཝཔཏྟཾ། དྭཡངྐུརནྟི ལོཀཝཛྫཔཎྞཏྟིཝཛྫསངྑཱཏཱ དྭེ ཨངྐུརཱ ཨེཏསྶཱཏི དྭཡངྐུརཾ། ‘‘དྭིཨངྐུར’’ནྟི ཝཏྟབྦེ ཨི-ཀཱརསྶ ཨཡཱདེསཾ ཀཏྭཱ ‘‘དྭཡངྐུར’’ནྟི ཝུཏྟཾ། སཏྟཕལནྟི ཨཱཎཏྟིཨཱཔཏྟིཨནཱཔཏྟིཝིཔཏྟིསཉྙཱཝེདནཱཀུསལཏྟིཀསངྑཱཏཱནི སཏྟ ཕལཱནི ཨེཏསྶཱཏི སཏྟཕལཾ། ཚཔུཔྥནྟི ཚསམུཊྛཱནསངྑཱཏཱནི པུཔྥཱནི ཨེཏསྶཱཏི ཚཔུཔྥཾ། དྭིཔྤབྷཝནྟི ཙིཏྟཀམྨསངྑཱཏཱ དྭེ པབྷཝཱ ཨེཏསྶཱཏི དྭིཔྤབྷཝཾ། དྭིསཱཁནྟི ཀིརིཡཨངྒསངྑཱཏཱ དྭེ སཱཁཱ ཨེཏསྶཱཏི དྭིསཱཁཾ། ཨེནཾ ཏརུཾ ཡོ ཛཱནཱཏཱིཏི ཡོ ཝུཏྟོ བྷིཀྑུ ཝུཏྟསརཱུཔསཱདྷཱརཎསཏྟརསལཀྑཎརཱསིཝིནིཙྪཡསངྑཱཏཏརུཾ ཛཱནཱཏི། སོཏི སོ བྷིཀྑུ། པཉྙཏྟིནྟི ཝིནཡཔིཊཀཾ། ཨསེསཏོཏི སབྦསོ།

Tattha timūlanti nidānapuggalavatthusaṅkhātāni tīṇi mūlāni etassāti timūlaṃ. Navapattanti navavidhapaṇṇattisaṅkhātāni pattāni etassāti navapattaṃ. Dvayaṅkuranti lokavajjapaṇṇattivajjasaṅkhātā dve aṅkurā etassāti dvayaṅkuraṃ. ‘‘Dviaṅkura’’nti vattabbe i-kārassa ayādesaṃ katvā ‘‘dvayaṅkura’’nti vuttaṃ. Sattaphalanti āṇattiāpattianāpattivipattisaññāvedanākusalattikasaṅkhātāni satta phalāni etassāti sattaphalaṃ. Chapupphanti chasamuṭṭhānasaṅkhātāni pupphāni etassāti chapupphaṃ. Dvippabhavanti cittakammasaṅkhātā dve pabhavā etassāti dvippabhavaṃ. Dvisākhanti kiriyaaṅgasaṅkhātā dve sākhā etassāti dvisākhaṃ. Enaṃ taruṃ yo jānātīti yo vutto bhikkhu vuttasarūpasādhāraṇasattarasalakkhaṇarāsivinicchayasaṅkhātataruṃ jānāti. Soti so bhikkhu. Paññattinti vinayapiṭakaṃ. Asesatoti sabbaso.

༣༡༢༤. ཨིཏི ཨེཝཾ མདྷུརཔདཏྠཾ ཨནཱཀུལཾ པརམཾ ཨུཏྟམཾ ཨིམཾ ཝིནིཙྪཡཾ ཡོ པཋཏི ཝཱཙུགྒཏཾ ཀརོནྟོ པརིཡཱཔུཎཱཏི, གརུསནྟིཀེ སཱདྷུཀཾ སུཎཱཏི, པརིཔུཙྪཏེ ཙ ཨཏྠཾ པརིཔུཙྪཏི ཙ, སོ བྷིཀྑུ ཝིནཡ ཝིནིཙྪཡེ ཨུཔཱལིསམོ བྷཝཏི ཝིནཡདྷརཱནཾ ཨེཏདགྒཊྛཱནེ ནིཀྑིཏྟེན ཨུཔཱལིམཧཱཐེརེན སདིསོ བྷཝཏཱིཏི ཡོཛནཱ།

3124.Iti evaṃ madhurapadatthaṃ anākulaṃ paramaṃ uttamaṃ imaṃ vinicchayaṃ yo paṭhati vācuggataṃ karonto pariyāpuṇāti, garusantike sādhukaṃ suṇāti, paripucchate ca atthaṃ paripucchati ca, so bhikkhu vinaya vinicchaye upālisamo bhavati vinayadharānaṃ etadaggaṭṭhāne nikkhittena upālimahātherena sadiso bhavatīti yojanā.

ཨིཏི ཝིནཡཏྠསཱརསནྡཱིཔནིཡཱ ཝིནཡཝིནིཙྪཡཝཎྞནཱཡ

Iti vinayatthasārasandīpaniyā vinayavinicchayavaṇṇanāya

པཀིཎྞཀཝིནིཙྪཡཀཐཱཝཎྞནཱ ནིཊྛིཏཱ།

Pakiṇṇakavinicchayakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact