Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

ปกิณฺณกวินิจฺฉยกถา

Pakiṇṇakavinicchayakathā

๓๐๒๙.

3029.

ฉตฺตํ ปณฺณมยํ กิญฺจิ, พหิ อโนฺต จ สพฺพโส;

Chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñci, bahi anto ca sabbaso;

ปญฺจวเณฺณน สุเตฺตน, สิพฺพิตุํ น จ วฎฺฎติฯ

Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭati.

๓๐๓๐.

3030.

ฉินฺทิตุํ อฑฺฒจนฺทํ วา, ปเณฺณ มกรทนฺตกํ;

Chindituṃ aḍḍhacandaṃ vā, paṇṇe makaradantakaṃ;

ฆฎกํ วาฬรูปํ วา, เลขา ทเณฺฑ น วฎฺฎติฯ

Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā daṇḍe na vaṭṭati.

๓๐๓๑.

3031.

สิพฺพิตุํ เอกวเณฺณน, ฉตฺตํ สุเตฺตน วฎฺฎติ;

Sibbituṃ ekavaṇṇena, chattaṃ suttena vaṭṭati;

ถิรตฺถํ, ปญฺจวณฺณานํ, ปญฺชรํ วา วินนฺธิตุํฯ

Thiratthaṃ, pañcavaṇṇānaṃ, pañjaraṃ vā vinandhituṃ.

๓๐๓๒.

3032.

ฆฎกํ วาฬรูปํ วา, เลขา วา ปน เกวลา;

Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā vā pana kevalā;

ภินฺทิตฺวา วาปิ ฆํสิตฺวา, ธาเรตุํ ปน วฎฺฎติฯ

Bhinditvā vāpi ghaṃsitvā, dhāretuṃ pana vaṭṭati.

๓๐๓๓.

3033.

อหิฉตฺตกสณฺฐานํ, ทณฺฑพุนฺทมฺหิ วฎฺฎติ;

Ahichattakasaṇṭhānaṃ, daṇḍabundamhi vaṭṭati;

อุกฺกิริตฺวา กตา เลขา, พนฺธนตฺถาย วฎฺฎติฯ

Ukkiritvā katā lekhā, bandhanatthāya vaṭṭati.

๓๐๓๔.

3034.

นานาวเณฺณหิ สุเตฺตหิ, มณฺฑนตฺถาย จีวรํ;

Nānāvaṇṇehi suttehi, maṇḍanatthāya cīvaraṃ;

สมํ สตปทาทีนํ, สิพฺพิตุํ น จ วฎฺฎติฯ

Samaṃ satapadādīnaṃ, sibbituṃ na ca vaṭṭati.

๓๐๓๕.

3035.

ปตฺตสฺส ปริยเนฺต วา, ตถา ปตฺตมุเขปิ วา;

Pattassa pariyante vā, tathā pattamukhepi vā;

เวณิํ สงฺขลิกํ วาปิ, กโรโต โหติ ทุกฺกฎํฯ

Veṇiṃ saṅkhalikaṃ vāpi, karoto hoti dukkaṭaṃ.

๓๐๓๖.

3036.

ปฎฺฎมฺปิ คณฺฐิปาสานํ, อฎฺฐโกณาทิกํวิธิํ;

Paṭṭampi gaṇṭhipāsānaṃ, aṭṭhakoṇādikaṃvidhiṃ;

ตตฺถคฺฆิยคทารูปํ, มุคฺคราทิํ กโรนฺติ จฯ

Tatthagghiyagadārūpaṃ, muggarādiṃ karonti ca.

๓๐๓๗.

3037.

ตตฺถ กกฺกฎกกฺขีนิ, อุฎฺฐาเปนฺติ น วฎฺฎติ;

Tattha kakkaṭakakkhīni, uṭṭhāpenti na vaṭṭati;

สุตฺตา จ ปิฬกา ตตฺถ, ทุวิเญฺญยฺยาว ทีปิตาฯ

Suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā.

๓๐๓๘.

3038.

จตุโกณาว วฎฺฎนฺติ, คณฺฐิปาสกปฎฺฎกา;

Catukoṇāva vaṭṭanti, gaṇṭhipāsakapaṭṭakā;

กณฺณโกเณสุ สุตฺตานิ, รเตฺต ฉิเนฺทยฺย จีวเรฯ

Kaṇṇakoṇesu suttāni, ratte chindeyya cīvare.

๓๐๓๙.

3039.

สูจิกมฺมวิการํ วา, อญฺญํ วา ปน กิญฺจิปิ;

Sūcikammavikāraṃ vā, aññaṃ vā pana kiñcipi;

จีวเร ภิกฺขุนา กาตุํ, การาเปตุํ น วฎฺฎติฯ

Cīvare bhikkhunā kātuṃ, kārāpetuṃ na vaṭṭati.

๓๐๔๐.

3040.

โย จ ปกฺขิปติ ภิกฺขุ จีวรํ;

Yo ca pakkhipati bhikkhu cīvaraṃ;

กญฺชิปิฎฺฐขลิอลฺลิกาทิสุ;

Kañjipiṭṭhakhaliallikādisu;

วณฺณมฎฺฐมภิปตฺถยํ ปรํ;

Vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayaṃ paraṃ;

ตสฺส นตฺถิ ปน มุตฺติ ทุกฺกฎาฯ

Tassa natthi pana mutti dukkaṭā.

๓๐๔๑.

3041.

สูจิหตฺถมลาทีนํ , กรเณ จีวรสฺส จ;

Sūcihatthamalādīnaṃ , karaṇe cīvarassa ca;

ตถา กิลิฎฺฐกาเล จ, โธวนตฺถํ ตุ วฎฺฎติฯ

Tathā kiliṭṭhakāle ca, dhovanatthaṃ tu vaṭṭati.

๓๐๔๒.

3042.

รชเน ปน คนฺธํ วา, เตลํ วา ลาขเมว วา;

Rajane pana gandhaṃ vā, telaṃ vā lākhameva vā;

กิญฺจิ ปกฺขิปิตุํ ตตฺถ, ภิกฺขุโน น จ วฎฺฎติฯ

Kiñci pakkhipituṃ tattha, bhikkhuno na ca vaṭṭati.

๓๐๔๓.

3043.

สเงฺขน มณินา วาปิ, อเญฺญนปิ จ เกนจิ;

Saṅkhena maṇinā vāpi, aññenapi ca kenaci;

จีวรํ น จ ฆเฎฺฎยฺย, ฆํสิตพฺพํ น โทณิยาฯ

Cīvaraṃ na ca ghaṭṭeyya, ghaṃsitabbaṃ na doṇiyā.

๓๐๔๔.

3044.

จีวรํ โทณิยํ กตฺวา, นาปิ ฆเฎฺฎยฺย มุฎฺฐินา;

Cīvaraṃ doṇiyaṃ katvā, nāpi ghaṭṭeyya muṭṭhinā;

รตฺตํ ปหริตุํ กิญฺจิ, หเตฺถเหว จ วฎฺฎติฯ

Rattaṃ paharituṃ kiñci, hattheheva ca vaṭṭati.

๓๐๔๕.

3045.

คณฺฐิเก ปน เลขา วา, ปิฬกา วา น วฎฺฎติ;

Gaṇṭhike pana lekhā vā, piḷakā vā na vaṭṭati;

กปฺปพินฺทุวิกาโร วา, ปาฬิกณฺณิกเภทโตฯ

Kappabinduvikāro vā, pāḷikaṇṇikabhedato.

๓๐๔๖.

3046.

ถาลกสฺส จ ปตฺตสฺส, พหิ อโนฺตปิ วา ปน;

Thālakassa ca pattassa, bahi antopi vā pana;

อารเคฺคน กตา เลขา, น จ วฎฺฎติ กาจิปิฯ

Āraggena katā lekhā, na ca vaṭṭati kācipi.

๓๐๔๗.

3047.

อาโรเปตฺวา ภมํ ปตฺตํ, มชฺชิตฺวา เจ ปจนฺติ จ;

Āropetvā bhamaṃ pattaṃ, majjitvā ce pacanti ca;

‘‘มณิวณฺณํ กริสฺสาม’’, อิติ กาตุํ น วฎฺฎติฯ

‘‘Maṇivaṇṇaṃ karissāma’’, iti kātuṃ na vaṭṭati.

๓๐๔๘.

3048.

ปตฺตมณฺฑลเก กิญฺจิ, ภิตฺติกมฺมํ น วฎฺฎติ;

Pattamaṇḍalake kiñci, bhittikammaṃ na vaṭṭati;

น โทโส โกจิ ตตฺถสฺส, กาตุํ มกรทนฺตกํฯ

Na doso koci tatthassa, kātuṃ makaradantakaṃ.

๓๐๔๙.

3049.

น ธมฺมกรณจฺฉเตฺต, เลขา กาจิปิ วฎฺฎติ;

Na dhammakaraṇacchatte, lekhā kācipi vaṭṭati;

กุจฺฉิยํ วา ฐเปตฺวา ตํ, เลขํ ตุ มุขวฎฺฎิยํฯ

Kucchiyaṃ vā ṭhapetvā taṃ, lekhaṃ tu mukhavaṭṭiyaṃ.

๓๐๕๐.

3050.

สุตฺตํ วา ทิคุณํ กตฺวา, โกเฎฺฎนฺติ จ ตหิํ ตหิํ;

Suttaṃ vā diguṇaṃ katvā, koṭṭenti ca tahiṃ tahiṃ;

กายพนฺธนโสภตฺถํ, ตํ น วฎฺฎติ ภิกฺขุโนฯ

Kāyabandhanasobhatthaṃ, taṃ na vaṭṭati bhikkhuno.

๓๐๕๑.

3051.

ทสามุเข ทฬฺหตฺถาย, ทฺวีสุ อเนฺตสุ วฎฺฎติ;

Dasāmukhe daḷhatthāya, dvīsu antesu vaṭṭati;

มาลากมฺมลตากมฺม-จิตฺติกมฺปิ น วฎฺฎติฯ

Mālākammalatākamma-cittikampi na vaṭṭati.

๓๐๕๒.

3052.

อกฺขีนิ ตตฺถ ทเสฺสตฺวา, โกฎฺฎิเต ปน กา กถา;

Akkhīni tattha dassetvā, koṭṭite pana kā kathā;

กกฺกฎกฺขีนิ วา ตตฺถ, อุฎฺฐาเปตุํ น วฎฺฎติฯ

Kakkaṭakkhīni vā tattha, uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati.

๓๐๕๓.

3053.

ฆฎํ เทฑฺฑุภสีสํ วา, มกรสฺส มุขมฺปิ วา;

Ghaṭaṃ deḍḍubhasīsaṃ vā, makarassa mukhampi vā;

วิการรูปํ ยํ กิญฺจิ, น วฎฺฎติ ทสามุเขฯ

Vikārarūpaṃ yaṃ kiñci, na vaṭṭati dasāmukhe.

๓๐๕๔.

3054.

อุชุกํ มจฺฉกณฺฎํ วา, มฎฺฐํ วา ปน ปฎฺฎิกํ;

Ujukaṃ macchakaṇṭaṃ vā, maṭṭhaṃ vā pana paṭṭikaṃ;

ขชฺชูริปตฺตกาการํ, กตฺวา วฎฺฎติ โกฎฺฎิตํฯ

Khajjūripattakākāraṃ, katvā vaṭṭati koṭṭitaṃ.

๓๐๕๕.

3055.

ปฎฺฎิกา สูกรนฺตนฺติ, ทุวิธํ กายพนฺธนํ;

Paṭṭikā sūkarantanti, duvidhaṃ kāyabandhanaṃ;

รชฺชุกา ทุสฺสปฎฺฎาทิ, สพฺพํ ตสฺสานุโลมิกํฯ

Rajjukā dussapaṭṭādi, sabbaṃ tassānulomikaṃ.

๓๐๕๖.

3056.

มุรชํ มทฺทวีณญฺจ, เทฑฺฑุภญฺจ กลาพุกํ;

Murajaṃ maddavīṇañca, deḍḍubhañca kalābukaṃ;

รชฺชุโย น จ วฎฺฎนฺติ, ปุริมา เทฺวทสา สิยุํฯ

Rajjuyo na ca vaṭṭanti, purimā dvedasā siyuṃ.

๓๐๕๗.

3057.

ทสา ปามงฺคสณฺฐานา, นิทฺทิฎฺฐา กายพนฺธเน;

Dasā pāmaṅgasaṇṭhānā, niddiṭṭhā kāyabandhane;

เอกา ทฺวิติจตโสฺส วา, วฎฺฎนฺติ น ตโต ปรํฯ

Ekā dviticatasso vā, vaṭṭanti na tato paraṃ.

๓๐๕๘.

3058.

เอกรชฺชุมยํ วุตฺตํ, มุนินา กายพนฺธนํ;

Ekarajjumayaṃ vuttaṃ, muninā kāyabandhanaṃ;

ตญฺจ ปามงฺคสณฺฐานํ, เอกมฺปิ จ น วฎฺฎติฯ

Tañca pāmaṅgasaṇṭhānaṃ, ekampi ca na vaṭṭati.

๓๐๕๙.

3059.

รชฺชุเก เอกโต กตฺวา, พหู เอกาย รชฺชุยา;

Rajjuke ekato katvā, bahū ekāya rajjuyā;

นิรนฺตรญฺหิ เวเฐตฺวา, กตํ วฎฺฎติ พนฺธิตุํฯ

Nirantarañhi veṭhetvā, kataṃ vaṭṭati bandhituṃ.

๓๐๖๐.

3060.

ทนฺตกฎฺฐวิสาณฎฺฐิ-โลหเวฬุนฬพฺภวา;

Dantakaṭṭhavisāṇaṭṭhi-lohaveḷunaḷabbhavā;

ชตุสงฺขมยาสุตฺต-ผลชา วิธกา มตาฯ

Jatusaṅkhamayāsutta-phalajā vidhakā matā.

๓๐๖๑.

3061.

กายพนฺธนวิเธปิ, วิกาโร น จ วฎฺฎติ;

Kāyabandhanavidhepi, vikāro na ca vaṭṭati;

ตตฺถ ตตฺถ ปริเจฺฉท-เลขามตฺตํ ตุ วฎฺฎติฯ

Tattha tattha pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati.

๓๐๖๒.

3062.

มาลากมฺมลตากมฺม-นานารูปวิจิตฺติตา ;

Mālākammalatākamma-nānārūpavicittitā ;

น จ วฎฺฎติ ภิกฺขูนํ, อญฺชนี ชนรญฺชนีฯ

Na ca vaṭṭati bhikkhūnaṃ, añjanī janarañjanī.

๓๐๖๓.

3063.

ตาทิสํ ปน ฆํสิตฺวา, เวเฐตฺวา สุตฺตเกน วา;

Tādisaṃ pana ghaṃsitvā, veṭhetvā suttakena vā;

วฬญฺชนฺตสฺส ภิกฺขุสฺส, น โทโส โกจิ วิชฺชติฯ

Vaḷañjantassa bhikkhussa, na doso koci vijjati.

๓๐๖๔.

3064.

วฎฺฎา วา จตุรสฺสา วา, อฎฺฐํสา วาปิ อญฺชนี;

Vaṭṭā vā caturassā vā, aṭṭhaṃsā vāpi añjanī;

วฎฺฎเตวาติ นิทฺทิฎฺฐา, วณฺณมฎฺฐา น วฎฺฎติฯ

Vaṭṭatevāti niddiṭṭhā, vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭati.

๓๐๖๕.

3065.

ตถาญฺชนิสลากาปิ , อญฺชนิถวิกาย จ;

Tathāñjanisalākāpi , añjanithavikāya ca;

นานาวเณฺณหิ สุเตฺตหิ, จิตฺตกมฺมํ น วฎฺฎติฯ

Nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭati.

๓๐๖๖.

3066.

เอกวเณฺณน สุเตฺตน, สิปาฎิํ เยน เกนจิ;

Ekavaṇṇena suttena, sipāṭiṃ yena kenaci;

ยํ กิญฺจิ ปน สิเพฺพตฺวา, วฬญฺชนฺตสฺส วฎฺฎติฯ

Yaṃ kiñci pana sibbetvā, vaḷañjantassa vaṭṭati.

๓๐๖๗.

3067.

มณิกํ ปิฬกํ วาปิ, ปิปฺผเล อารกณฺฎเก;

Maṇikaṃ piḷakaṃ vāpi, pipphale ārakaṇṭake;

ฐเปตุํ ปน ยํ กิญฺจิ, น จ วฎฺฎติ ภิกฺขุโนฯ

Ṭhapetuṃ pana yaṃ kiñci, na ca vaṭṭati bhikkhuno.

๓๐๖๘.

3068.

ทณฺฑเกปิ ปริเจฺฉท-เลขามตฺตํ ตุ วฎฺฎติ;

Daṇḍakepi pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati;

วลิตฺวา จ นขเจฺฉทํ, กโรนฺตีติ หิ วฎฺฎติฯ

Valitvā ca nakhacchedaṃ, karontīti hi vaṭṭati.

๓๐๖๙.

3069.

อุตฺตรารณิยํ วาปิ, ธนุเก เปลฺลทณฺฑเก;

Uttarāraṇiyaṃ vāpi, dhanuke pelladaṇḍake;

มาลากมฺมาทิ ยํ กิญฺจิ, วณฺณมฎฺฐํ น วฎฺฎติฯ

Mālākammādi yaṃ kiñci, vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati.

๓๐๗๐.

3070.

สณฺฑาเส ทนฺตกฎฺฐานํ, ตถา เฉทนวาสิยา;

Saṇḍāse dantakaṭṭhānaṃ, tathā chedanavāsiyā;

ทฺวีสุ ปเสฺสสุ โลเหน, พนฺธิตุํ ปน วฎฺฎติฯ

Dvīsu passesu lohena, bandhituṃ pana vaṭṭati.

๓๐๗๑.

3071.

ตถา กตฺตรทเณฺฑปิ, จิตฺตกมฺมํ น วฎฺฎติ;

Tathā kattaradaṇḍepi, cittakammaṃ na vaṭṭati;

วฎฺฎเลขาว วฎฺฎนฺติ, เอกา วา เทฺวปิ เหฎฺฐโตฯ

Vaṭṭalekhāva vaṭṭanti, ekā vā dvepi heṭṭhato.

๓๐๗๒.

3072.

วิสาเณ นาฬิยํ วาปิ, ตเถวามณฺฑสารเก;

Visāṇe nāḷiyaṃ vāpi, tathevāmaṇḍasārake;

เตลภาชนเก สพฺพํ, วณฺณมฎฺฐํ ตุ วฎฺฎติฯ

Telabhājanake sabbaṃ, vaṇṇamaṭṭhaṃ tu vaṭṭati.

๓๐๗๓.

3073.

ปานียสฺส อุฬุเงฺกปิ, โทณิยํ รชนสฺสปิ;

Pānīyassa uḷuṅkepi, doṇiyaṃ rajanassapi;

ฆเฎ ผลกปีเฐปิ, วลยาธารกาทิเกฯ

Ghaṭe phalakapīṭhepi, valayādhārakādike.

๓๐๗๔.

3074.

ตถา ปตฺตปิธาเน จ, ตาลวเณฺฎ จ พีชเน;

Tathā pattapidhāne ca, tālavaṇṭe ca bījane;

ปาทปุญฺฉนิยํ วาปิ, สมฺมุญฺชนิยเมว จฯ

Pādapuñchaniyaṃ vāpi, sammuñjaniyameva ca.

๓๐๗๕.

3075.

มเญฺจ ภูมตฺถเร ปีเฐ, ภิสิพิโมฺพหเนสุ จ;

Mañce bhūmatthare pīṭhe, bhisibimbohanesu ca;

มาลากมฺมาทิกํ จิตฺตํ, สพฺพเมว จ วฎฺฎติฯ

Mālākammādikaṃ cittaṃ, sabbameva ca vaṭṭati.

๓๐๗๖.

3076.

นานามณิมยตฺถมฺภ-กวาฎทฺวารภิตฺติกํ ;

Nānāmaṇimayatthambha-kavāṭadvārabhittikaṃ ;

เสนาสนมนุญฺญาตํ, กา กถา วณฺณมฎฺฐเกฯ

Senāsanamanuññātaṃ, kā kathā vaṇṇamaṭṭhake.

๓๐๗๗.

3077.

โสวณฺณิยํ ทฺวารกวาฎพทฺธํ;

Sovaṇṇiyaṃ dvārakavāṭabaddhaṃ;

สุวณฺณนานามณิภิตฺติภูมิํ;

Suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmiṃ;

น กิญฺจิ เอกมฺปิ นิเสธนียํ;

Na kiñci ekampi nisedhanīyaṃ;

เสนาสนํ วฎฺฎติ สพฺพเมวฯ

Senāsanaṃ vaṭṭati sabbameva.

๓๐๗๘.

3078.

พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, น อุทฺทิสฺส ทวํ กเร;

Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, na uddissa davaṃ kare;

มูคพฺพตาทิกํ เนว, คเณฺหยฺย ติตฺถิยพฺพตํฯ

Mūgabbatādikaṃ neva, gaṇheyya titthiyabbataṃ.

๓๐๗๙.

3079.

กายํ วา องฺคชาตํ วา, อูรุํ วา น ตุ ทสฺสเย;

Kāyaṃ vā aṅgajātaṃ vā, ūruṃ vā na tu dassaye;

ภิกฺขุนีนํ ตุ ตา วาปิ, น สิเญฺจ อุทกาทินาฯ

Bhikkhunīnaṃ tu tā vāpi, na siñce udakādinā.

๓๐๘๐.

3080.

วสฺสมญฺญตฺถ วุโฎฺฐ เจ, ภาคมญฺญตฺถ คณฺหติ;

Vassamaññattha vuṭṭho ce, bhāgamaññattha gaṇhati;

ทุกฺกฎํ ปุน ทาตพฺพํ, คีวา นเฎฺฐปิ ชชฺชเรฯ

Dukkaṭaṃ puna dātabbaṃ, gīvā naṭṭhepi jajjare.

๓๐๘๑.

3081.

โจทิโต โส สเจ เตหิ, ภิกฺขูหิ น ทเทยฺยตํ;

Codito so sace tehi, bhikkhūhi na dadeyyataṃ;

ธุรนิเกฺขปเน เตสํ, ภณฺฑเคฺฆเนว การเยฯ

Dhuranikkhepane tesaṃ, bhaṇḍaggheneva kāraye.

๓๐๘๒.

3082.

อกปฺปิยสมาทานํ, กโรโต โหติ ทุกฺกฎํ;

Akappiyasamādānaṃ, karoto hoti dukkaṭaṃ;

ทวา สิลํ ปวิชฺฌโนฺต, ทุกฺกฎา น จ มุจฺจติฯ

Davā silaṃ pavijjhanto, dukkaṭā na ca muccati.

๓๐๘๓.

3083.

คิหีโคปกทานสฺมิํ, น โทโส โกจิ คณฺหโต;

Gihīgopakadānasmiṃ, na doso koci gaṇhato;

ปริเจฺฉทนโย วุโตฺต, สงฺฆเจติยสนฺตเกฯ

Paricchedanayo vutto, saṅghacetiyasantake.

๓๐๘๔.

3084.

ยานํ ปุริสสํยุตฺตํ, หตฺถวฎฺฎกเมว วา;

Yānaṃ purisasaṃyuttaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;

ปาฎงฺกิญฺจ คิลานสฺส, วฎฺฎเตวาภิรูหิตุํฯ

Pāṭaṅkiñca gilānassa, vaṭṭatevābhirūhituṃ.

๓๐๘๕.

3085.

น จ ภิกฺขุนิยา สทฺธิํ, สมฺปโยเชยฺย กิญฺจิปิ;

Na ca bhikkhuniyā saddhiṃ, sampayojeyya kiñcipi;

ทุกฺกฎํ ภิกฺขุนิํ ราคา, โอภาเสนฺตสฺส ภิกฺขุโนฯ

Dukkaṭaṃ bhikkhuniṃ rāgā, obhāsentassa bhikkhuno.

๓๐๘๖.

3086.

ภิกฺขุนีนํ หเว ภิกฺขุ, ปาติโมกฺขํ น อุทฺทิเส;

Bhikkhunīnaṃ have bhikkhu, pātimokkhaṃ na uddise;

อาปตฺติํ วา สเจ ตาสํ, ปฎิคฺคเณฺหยฺย ทุกฺกฎํฯ

Āpattiṃ vā sace tāsaṃ, paṭiggaṇheyya dukkaṭaṃ.

๓๐๘๗.

3087.

อตฺตโน ปริโภคตฺถํ, ทินฺนมญฺญสฺส กสฺสจิ;

Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa kassaci;

ปริโภคมกตฺวาว, ททโต ปน ทุกฺกฎํฯ

Paribhogamakatvāva, dadato pana dukkaṭaṃ.

๓๐๘๘.

3088.

อสปฺปายํ สเจ สพฺพํ, อปเนตุมฺปิ วฎฺฎติ;

Asappāyaṃ sace sabbaṃ, apanetumpi vaṭṭati;

อคฺคํ คเหตฺวา ทาตุํ วา, ปตฺตาทีสุปฺยยํ นโยฯ

Aggaṃ gahetvā dātuṃ vā, pattādīsupyayaṃ nayo.

๓๐๘๙.

3089.

ปญฺจวคฺคูปสมฺปทา , คุณงฺคุณอุปาหนา;

Pañcavaggūpasampadā , guṇaṅguṇaupāhanā;

จมฺมตฺถาโร ธุวนฺหานํ, มชฺฌเทเส น วฎฺฎติฯ

Cammatthāro dhuvanhānaṃ, majjhadese na vaṭṭati.

๓๐๙๐.

3090.

สมฺพาธสฺส จ สามนฺตา, สตฺถกมฺมํ ทุวงฺคุลา;

Sambādhassa ca sāmantā, satthakammaṃ duvaṅgulā;

วาริตํ, วตฺถิกมฺมมฺปิ, สมฺพาเธเยว สตฺถุนาฯ

Vāritaṃ, vatthikammampi, sambādheyeva satthunā.

๓๐๙๑.

3091.

ปณฺณานิ อชฺชุกาทีนํ, โลณํ วา อุณฺหยาคุยา;

Paṇṇāni ajjukādīnaṃ, loṇaṃ vā uṇhayāguyā;

ปกฺขิปิตฺวาน ปากตฺถํ, จาเลตุํ น จ วฎฺฎติฯ

Pakkhipitvāna pākatthaṃ, cāletuṃ na ca vaṭṭati.

๓๐๙๒.

3092.

สเจ ปริสมญฺญสฺส, อุปฬาเลติ ทุกฺกฎํ;

Sace parisamaññassa, upaḷāleti dukkaṭaṃ;

ตตฺถ จาทีนวํ ตสฺส, วตฺตุํ ปน จ วฎฺฎติฯ

Tattha cādīnavaṃ tassa, vattuṃ pana ca vaṭṭati.

๓๐๙๓.

3093.

‘‘มกฺขนํ คูถมุเตฺตหิ, คเตน นฺหายิตุํ วิย;

‘‘Makkhanaṃ gūthamuttehi, gatena nhāyituṃ viya;

กตํ นิสฺสาย ทุสฺสีลํ, ตยา วิหรตา’’ติ จฯ

Kataṃ nissāya dussīlaṃ, tayā viharatā’’ti ca.

๓๐๙๔.

3094.

ภตฺตเคฺค ยาคุปาเน จ, อโนฺตคาเม จ วีถิยํ;

Bhattagge yāgupāne ca, antogāme ca vīthiyaṃ;

อนฺธกาเร อนาวโชฺช, เอกาวโตฺต จ พฺยาวโฎฯ

Andhakāre anāvajjo, ekāvatto ca byāvaṭo.

๓๐๙๕.

3095.

สุโตฺต ขาทญฺจ ภุญฺชโนฺต, วจฺจํ มุตฺตมฺปิ วา กรํ;

Sutto khādañca bhuñjanto, vaccaṃ muttampi vā karaṃ;

วนฺทนา เตรสนฺนํ ตุ, อยุตฺตเตฺถน วาริตาฯ

Vandanā terasannaṃ tu, ayuttatthena vāritā.

๓๐๙๖.

3096.

นโคฺค อนุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสโกปิ จ;

Naggo anupasampanno, nānāsaṃvāsakopi ca;

โย ปจฺฉา อุปสมฺปโนฺน, อุกฺขิโตฺต มาตุคามโกฯ

Yo pacchā upasampanno, ukkhitto mātugāmako.

๓๐๙๗.

3097.

เอกาทส อภพฺพา จ, ครุกฎฺฐา จ ปญฺจิเม;

Ekādasa abhabbā ca, garukaṭṭhā ca pañcime;

วนฺทโต ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, พาวีสติ จ ปุคฺคเลฯ

Vandato dukkaṭaṃ vuttaṃ, bāvīsati ca puggale.

๓๐๙๘.

3098.

โย ปุเร อุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสวุฑฺฒโก;

Yo pure upasampanno, nānāsaṃvāsavuḍḍhako;

ธมฺมวาที จ สมฺพุโทฺธ, วนฺทนียา ตโย อิเมฯ

Dhammavādī ca sambuddho, vandanīyā tayo ime.

๓๐๙๙.

3099.

ตชฺชนาทิกเต เอตฺถ, จตุโร ปน ปุคฺคเล;

Tajjanādikate ettha, caturo pana puggale;

วนฺทโตปิ อนาปตฺติ, เตหิ กมฺมญฺจ กุพฺพโตฯ

Vandatopi anāpatti, tehi kammañca kubbato.

๓๑๐๐.

3100.

อธิฎฺฐานํ ปเนกสฺส, ทฺวินฺนํ วา ติณฺณเมว วา;

Adhiṭṭhānaṃ panekassa, dvinnaṃ vā tiṇṇameva vā;

ทิฎฺฐาวิกมฺมมุทฺทิฎฺฐํ, ตโต อุทฺธํ นิวารณํฯ

Diṭṭhāvikammamuddiṭṭhaṃ, tato uddhaṃ nivāraṇaṃ.

๓๑๐๑.

3101.

สนฺทิโฎฺฐ โหติ สมฺภโตฺต, ชีวตาลปิโตปิ จ;

Sandiṭṭho hoti sambhatto, jīvatālapitopi ca;

คหิตตฺตมโน โหติ, วิสฺสาโส ปญฺจธา สิยาฯ

Gahitattamano hoti, vissāso pañcadhā siyā.

๓๑๐๒.

3102.

สีลทิฎฺฐิวิปตฺติ จ, อาจาราชีวสมฺภวา;

Sīladiṭṭhivipatti ca, ācārājīvasambhavā;

วิปตฺติโย จตโสฺสว, วุตฺตา อาทิจฺจพนฺธุนาฯ

Vipattiyo catassova, vuttā ādiccabandhunā.

๓๑๐๓.

3103.

ตตฺถ อปฺปฎิกมฺมา จ, ยา จ วุฎฺฐานคามินี;

Tattha appaṭikammā ca, yā ca vuṭṭhānagāminī;

อาปตฺติโย ทุเว สีล-วิปตฺตีติ ปกาสิตาฯ

Āpattiyo duve sīla-vipattīti pakāsitā.

๓๑๐๔.

3104.

อนฺตคฺคาหิกทิฎฺฐิ จ, ยา ทิฎฺฐิ ทสวตฺถุกา;

Antaggāhikadiṭṭhi ca, yā diṭṭhi dasavatthukā;

อยํ ทิฎฺฐิวิปตฺตีติ, ทุวิธา ทิฎฺฐิ ทีปิตาฯ

Ayaṃ diṭṭhivipattīti, duvidhā diṭṭhi dīpitā.

๓๑๐๕.

3105.

เทสนาคามินิกา ยา จ, ปญฺจ ถุลฺลจฺจยาทิกา;

Desanāgāminikā yā ca, pañca thullaccayādikā;

วุตฺตาจารวิปตฺตีติ, อาจารกุสเลน สาฯ

Vuttācāravipattīti, ācārakusalena sā.

๓๑๐๖.

3106.

กุหนาทิปฺปวโตฺต หิ, มิจฺฉาชีโวติ ทีปิโต;

Kuhanādippavatto hi, micchājīvoti dīpito;

อาชีวปจฺจยาปตฺติ, ฉพฺพิธาติ ปกาสิตาฯ

Ājīvapaccayāpatti, chabbidhāti pakāsitā.

๓๑๐๗.

3107.

กมฺมุนา ลทฺธิสีมาหิ, นานาสํวาสกา ตโย;

Kammunā laddhisīmāhi, nānāsaṃvāsakā tayo;

อุกฺขิโตฺต ติวิโธ กมฺม-นานาสํวาสโก มโตฯ

Ukkhitto tividho kamma-nānāsaṃvāsako mato.

๓๑๐๘.

3108.

อธมฺมวาทิปกฺขสฺมิํ, นิสิโนฺนว วิจินฺติยํ;

Adhammavādipakkhasmiṃ, nisinnova vicintiyaṃ;

‘‘ธมฺมวาที ปเนเต’’ติ, อุปฺปเนฺน ปน มานเสฯ

‘‘Dhammavādī panete’’ti, uppanne pana mānase.

๓๑๐๙.

3109.

นานาสํวาสโก นาม, ลทฺธิยายํ ปกาสิโต;

Nānāsaṃvāsako nāma, laddhiyāyaṃ pakāsito;

ตตฺรโฎฺฐ ปน โส ทฺวินฺนํ, กมฺมํ โกเปติ สงฺฆิกํฯ

Tatraṭṭho pana so dvinnaṃ, kammaṃ kopeti saṅghikaṃ.

๓๑๑๐.

3110.

พหิสีมาคโต สีมา-นานาสํวาสโก มโต;

Bahisīmāgato sīmā-nānāsaṃvāsako mato;

นานาสํวาสกา เอวํ, ตโย วุตฺตา มเหสินาฯ

Nānāsaṃvāsakā evaṃ, tayo vuttā mahesinā.

๓๑๑๑.

3111.

จุโต อนุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสกา ตโย;

Cuto anupasampanno, nānāsaṃvāsakā tayo;

ภิกฺขูเนกาทสาภพฺพา, อสํวาสา อิเม สิยุํฯ

Bhikkhūnekādasābhabbā, asaṃvāsā ime siyuṃ.

๓๑๑๒.

3112.

อสํวาสสฺส สพฺพสฺส, ตถา กมฺมารหสฺส จ;

Asaṃvāsassa sabbassa, tathā kammārahassa ca;

สเงฺฆ อุมฺมตฺตกาทีนํ, ปฎิเกฺขโป น รูหติฯ

Saṅghe ummattakādīnaṃ, paṭikkhepo na rūhati.

๓๑๑๓.

3113.

สสํวาเสกสีมฎฺฐ-ปกตตฺตสฺส ภิกฺขุโน;

Sasaṃvāsekasīmaṭṭha-pakatattassa bhikkhuno;

วจเนน ปฎิเกฺขโป, รูหตานนฺตรสฺสปิฯ

Vacanena paṭikkhepo, rūhatānantarassapi.

๓๑๑๔.

3114.

ภิกฺขุ อาปชฺชตาปตฺติํ, อากาเรหิ ปนจฺฉหิ;

Bhikkhu āpajjatāpattiṃ, ākārehi panacchahi;

วุตฺตา สมณกปฺปา จ, ปญฺจ, ปญฺจ วิสุทฺธิโยฯ

Vuttā samaṇakappā ca, pañca, pañca visuddhiyo.

๓๑๑๕.

3115.

นิทานํ ปุคฺคลํ วตฺถุํ, วิธิํ ปญฺญตฺติยา ปน;

Nidānaṃ puggalaṃ vatthuṃ, vidhiṃ paññattiyā pana;

วิปตฺตาปตฺตนาปตฺติ, สมุฎฺฐานนยมฺปิ จฯ

Vipattāpattanāpatti, samuṭṭhānanayampi ca.

๓๑๑๖.

3116.

วชฺชกมฺมกฺริยาสญฺญา, จิตฺตาณตฺติวิธิํ ปน;

Vajjakammakriyāsaññā, cittāṇattividhiṃ pana;

ตเถวงฺควิธานญฺจ, เวทนา กุสลตฺติกํฯ

Tathevaṅgavidhānañca, vedanā kusalattikaṃ.

๓๑๑๗.

3117.

สตฺตรสวิธํ เอตํ, ทเสฺสตฺวา ลกฺขณํ พุโธ;

Sattarasavidhaṃ etaṃ, dassetvā lakkhaṇaṃ budho;

สิกฺขาปเทสุ โยเชยฺย, ตตฺถ ตตฺถ ยถารหํฯ

Sikkhāpadesu yojeyya, tattha tattha yathārahaṃ.

๓๑๑๘.

3118.

นิทานํ ตตฺถ เวสาลี, ตถา ราชคหํ ปุรํ;

Nidānaṃ tattha vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ;

สาวตฺถาฬวิ โกสมฺพี, สกฺกภคฺคา ปกาสิตาฯ

Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.

๓๑๑๙.

3119.

ทส เวสาลิยา วุตฺตา, เอกวีสํ คิริพฺพเช;

Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsaṃ giribbaje;

สตานิ หิ ฉ อูนานิ, ตีณิ สาวตฺถิยา สิยุํฯ

Satāni hi cha ūnāni, tīṇi sāvatthiyā siyuṃ.

๓๑๒๐.

3120.

ฉ ปนาฬวิยํ วุตฺตา, อฎฺฐ โกสมฺพิยํ กตา;

Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā;

อฎฺฐ สเกฺกสุ ปญฺญตฺตา, ตโย ภเคฺค ปกาสิตาฯ

Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhagge pakāsitā.

๓๑๒๑.

3121.

เตวีสติวิธา วุตฺตา, สุทินฺนธนิยาทโย;

Tevīsatividhā vuttā, sudinnadhaniyādayo;

ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขสฺมิํ, อาทิกมฺมิกปุคฺคลาฯ

Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.

๓๑๒๒.

3122.

ภิกฺขุนีนํ ตถา ปาติ-โมกฺขสฺมิํ อาทิกมฺมิกา;

Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā;

ถุลฺลนนฺทาทโย สตฺต, สเพฺพ ติํส ภวนฺติ เตฯ

Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti te.

๓๑๒๓.

3123.

ตรุํ ติมูลํ นวปตฺตเมนํ;

Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ;

ทฺวยงฺกุรํ สตฺตผลํ ฉปุปฺผํ;

Dvayaṅkuraṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ;

ชานาติ โย ทฺวิปฺปภวํ ทฺวิสาขํ;

Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ;

ชานาติ ปญฺญตฺติมเสสโต โสฯ

Jānāti paññattimasesato so.

๓๑๒๔.

3124.

อิติ ปรมมิมํ วินิจฺฉยํ;

Iti paramamimaṃ vinicchayaṃ;

มธุรปทตฺถมนากุลํ ตุ โย;

Madhurapadatthamanākulaṃ tu yo;

ปฐติ สุณติ ปุจฺฉเต จ โส;

Paṭhati suṇati pucchate ca so;

ภวตุปาลิสโม วินิจฺฉเยฯ

Bhavatupālisamo vinicchaye.

อิติ วินยวินิจฺฉเย ปกิณฺณกวินิจฺฉยกถา สมตฺตาฯ

Iti vinayavinicchaye pakiṇṇakavinicchayakathā samattā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact