| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
ปกิณฺณกวินิจฺฉยกถา
Pakiṇṇakavinicchayakathā
๓๐๒๙.
3029.
ฉตฺตํ ปณฺณมยํ กิญฺจิ, พหิ อโนฺต จ สพฺพโส;
Chattaṃ paṇṇamayaṃ kiñci, bahi anto ca sabbaso;
ปญฺจวเณฺณน สุเตฺตน, สิพฺพิตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Pañcavaṇṇena suttena, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
๓๐๓๐.
3030.
ฉินฺทิตุํ อฑฺฒจนฺทํ วา, ปเณฺณ มกรทนฺตกํ;
Chindituṃ aḍḍhacandaṃ vā, paṇṇe makaradantakaṃ;
ฆฎกํ วาฬรูปํ วา, เลขา ทเณฺฑ น วฎฺฎติฯ
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā daṇḍe na vaṭṭati.
๓๐๓๑.
3031.
สิพฺพิตุํ เอกวเณฺณน, ฉตฺตํ สุเตฺตน วฎฺฎติ;
Sibbituṃ ekavaṇṇena, chattaṃ suttena vaṭṭati;
ถิรตฺถํ, ปญฺจวณฺณานํ, ปญฺชรํ วา วินนฺธิตุํฯ
Thiratthaṃ, pañcavaṇṇānaṃ, pañjaraṃ vā vinandhituṃ.
๓๐๓๒.
3032.
ฆฎกํ วาฬรูปํ วา, เลขา วา ปน เกวลา;
Ghaṭakaṃ vāḷarūpaṃ vā, lekhā vā pana kevalā;
ภินฺทิตฺวา วาปิ ฆํสิตฺวา, ธาเรตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Bhinditvā vāpi ghaṃsitvā, dhāretuṃ pana vaṭṭati.
๓๐๓๓.
3033.
อหิฉตฺตกสณฺฐานํ, ทณฺฑพุนฺทมฺหิ วฎฺฎติ;
Ahichattakasaṇṭhānaṃ, daṇḍabundamhi vaṭṭati;
อุกฺกิริตฺวา กตา เลขา, พนฺธนตฺถาย วฎฺฎติฯ
Ukkiritvā katā lekhā, bandhanatthāya vaṭṭati.
๓๐๓๔.
3034.
นานาวเณฺณหิ สุเตฺตหิ, มณฺฑนตฺถาย จีวรํ;
Nānāvaṇṇehi suttehi, maṇḍanatthāya cīvaraṃ;
สมํ สตปทาทีนํ, สิพฺพิตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Samaṃ satapadādīnaṃ, sibbituṃ na ca vaṭṭati.
๓๐๓๕.
3035.
ปตฺตสฺส ปริยเนฺต วา, ตถา ปตฺตมุเขปิ วา;
Pattassa pariyante vā, tathā pattamukhepi vā;
เวณิํ สงฺขลิกํ วาปิ, กโรโต โหติ ทุกฺกฎํฯ
Veṇiṃ saṅkhalikaṃ vāpi, karoto hoti dukkaṭaṃ.
๓๐๓๖.
3036.
ปฎฺฎมฺปิ คณฺฐิปาสานํ, อฎฺฐโกณาทิกํวิธิํ;
Paṭṭampi gaṇṭhipāsānaṃ, aṭṭhakoṇādikaṃvidhiṃ;
ตตฺถคฺฆิยคทารูปํ, มุคฺคราทิํ กโรนฺติ จฯ
Tatthagghiyagadārūpaṃ, muggarādiṃ karonti ca.
๓๐๓๗.
3037.
ตตฺถ กกฺกฎกกฺขีนิ, อุฎฺฐาเปนฺติ น วฎฺฎติ;
Tattha kakkaṭakakkhīni, uṭṭhāpenti na vaṭṭati;
สุตฺตา จ ปิฬกา ตตฺถ, ทุวิเญฺญยฺยาว ทีปิตาฯ
Suttā ca piḷakā tattha, duviññeyyāva dīpitā.
๓๐๓๘.
3038.
จตุโกณาว วฎฺฎนฺติ, คณฺฐิปาสกปฎฺฎกา;
Catukoṇāva vaṭṭanti, gaṇṭhipāsakapaṭṭakā;
กณฺณโกเณสุ สุตฺตานิ, รเตฺต ฉิเนฺทยฺย จีวเรฯ
Kaṇṇakoṇesu suttāni, ratte chindeyya cīvare.
๓๐๓๙.
3039.
สูจิกมฺมวิการํ วา, อญฺญํ วา ปน กิญฺจิปิ;
Sūcikammavikāraṃ vā, aññaṃ vā pana kiñcipi;
จีวเร ภิกฺขุนา กาตุํ, การาเปตุํ น วฎฺฎติฯ
Cīvare bhikkhunā kātuṃ, kārāpetuṃ na vaṭṭati.
๓๐๔๐.
3040.
โย จ ปกฺขิปติ ภิกฺขุ จีวรํ;
Yo ca pakkhipati bhikkhu cīvaraṃ;
กญฺชิปิฎฺฐขลิอลฺลิกาทิสุ;
Kañjipiṭṭhakhaliallikādisu;
วณฺณมฎฺฐมภิปตฺถยํ ปรํ;
Vaṇṇamaṭṭhamabhipatthayaṃ paraṃ;
ตสฺส นตฺถิ ปน มุตฺติ ทุกฺกฎาฯ
Tassa natthi pana mutti dukkaṭā.
๓๐๔๑.
3041.
สูจิหตฺถมลาทีนํ , กรเณ จีวรสฺส จ;
Sūcihatthamalādīnaṃ , karaṇe cīvarassa ca;
ตถา กิลิฎฺฐกาเล จ, โธวนตฺถํ ตุ วฎฺฎติฯ
Tathā kiliṭṭhakāle ca, dhovanatthaṃ tu vaṭṭati.
๓๐๔๒.
3042.
รชเน ปน คนฺธํ วา, เตลํ วา ลาขเมว วา;
Rajane pana gandhaṃ vā, telaṃ vā lākhameva vā;
กิญฺจิ ปกฺขิปิตุํ ตตฺถ, ภิกฺขุโน น จ วฎฺฎติฯ
Kiñci pakkhipituṃ tattha, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
๓๐๔๓.
3043.
สเงฺขน มณินา วาปิ, อเญฺญนปิ จ เกนจิ;
Saṅkhena maṇinā vāpi, aññenapi ca kenaci;
จีวรํ น จ ฆเฎฺฎยฺย, ฆํสิตพฺพํ น โทณิยาฯ
Cīvaraṃ na ca ghaṭṭeyya, ghaṃsitabbaṃ na doṇiyā.
๓๐๔๔.
3044.
จีวรํ โทณิยํ กตฺวา, นาปิ ฆเฎฺฎยฺย มุฎฺฐินา;
Cīvaraṃ doṇiyaṃ katvā, nāpi ghaṭṭeyya muṭṭhinā;
รตฺตํ ปหริตุํ กิญฺจิ, หเตฺถเหว จ วฎฺฎติฯ
Rattaṃ paharituṃ kiñci, hattheheva ca vaṭṭati.
๓๐๔๕.
3045.
คณฺฐิเก ปน เลขา วา, ปิฬกา วา น วฎฺฎติ;
Gaṇṭhike pana lekhā vā, piḷakā vā na vaṭṭati;
กปฺปพินฺทุวิกาโร วา, ปาฬิกณฺณิกเภทโตฯ
Kappabinduvikāro vā, pāḷikaṇṇikabhedato.
๓๐๔๖.
3046.
ถาลกสฺส จ ปตฺตสฺส, พหิ อโนฺตปิ วา ปน;
Thālakassa ca pattassa, bahi antopi vā pana;
อารเคฺคน กตา เลขา, น จ วฎฺฎติ กาจิปิฯ
Āraggena katā lekhā, na ca vaṭṭati kācipi.
๓๐๔๗.
3047.
อาโรเปตฺวา ภมํ ปตฺตํ, มชฺชิตฺวา เจ ปจนฺติ จ;
Āropetvā bhamaṃ pattaṃ, majjitvā ce pacanti ca;
‘‘มณิวณฺณํ กริสฺสาม’’, อิติ กาตุํ น วฎฺฎติฯ
‘‘Maṇivaṇṇaṃ karissāma’’, iti kātuṃ na vaṭṭati.
๓๐๔๘.
3048.
ปตฺตมณฺฑลเก กิญฺจิ, ภิตฺติกมฺมํ น วฎฺฎติ;
Pattamaṇḍalake kiñci, bhittikammaṃ na vaṭṭati;
น โทโส โกจิ ตตฺถสฺส, กาตุํ มกรทนฺตกํฯ
Na doso koci tatthassa, kātuṃ makaradantakaṃ.
๓๐๔๙.
3049.
น ธมฺมกรณจฺฉเตฺต, เลขา กาจิปิ วฎฺฎติ;
Na dhammakaraṇacchatte, lekhā kācipi vaṭṭati;
กุจฺฉิยํ วา ฐเปตฺวา ตํ, เลขํ ตุ มุขวฎฺฎิยํฯ
Kucchiyaṃ vā ṭhapetvā taṃ, lekhaṃ tu mukhavaṭṭiyaṃ.
๓๐๕๐.
3050.
สุตฺตํ วา ทิคุณํ กตฺวา, โกเฎฺฎนฺติ จ ตหิํ ตหิํ;
Suttaṃ vā diguṇaṃ katvā, koṭṭenti ca tahiṃ tahiṃ;
กายพนฺธนโสภตฺถํ, ตํ น วฎฺฎติ ภิกฺขุโนฯ
Kāyabandhanasobhatthaṃ, taṃ na vaṭṭati bhikkhuno.
๓๐๕๑.
3051.
ทสามุเข ทฬฺหตฺถาย, ทฺวีสุ อเนฺตสุ วฎฺฎติ;
Dasāmukhe daḷhatthāya, dvīsu antesu vaṭṭati;
มาลากมฺมลตากมฺม-จิตฺติกมฺปิ น วฎฺฎติฯ
Mālākammalatākamma-cittikampi na vaṭṭati.
๓๐๕๒.
3052.
อกฺขีนิ ตตฺถ ทเสฺสตฺวา, โกฎฺฎิเต ปน กา กถา;
Akkhīni tattha dassetvā, koṭṭite pana kā kathā;
กกฺกฎกฺขีนิ วา ตตฺถ, อุฎฺฐาเปตุํ น วฎฺฎติฯ
Kakkaṭakkhīni vā tattha, uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati.
๓๐๕๓.
3053.
ฆฎํ เทฑฺฑุภสีสํ วา, มกรสฺส มุขมฺปิ วา;
Ghaṭaṃ deḍḍubhasīsaṃ vā, makarassa mukhampi vā;
วิการรูปํ ยํ กิญฺจิ, น วฎฺฎติ ทสามุเขฯ
Vikārarūpaṃ yaṃ kiñci, na vaṭṭati dasāmukhe.
๓๐๕๔.
3054.
อุชุกํ มจฺฉกณฺฎํ วา, มฎฺฐํ วา ปน ปฎฺฎิกํ;
Ujukaṃ macchakaṇṭaṃ vā, maṭṭhaṃ vā pana paṭṭikaṃ;
ขชฺชูริปตฺตกาการํ, กตฺวา วฎฺฎติ โกฎฺฎิตํฯ
Khajjūripattakākāraṃ, katvā vaṭṭati koṭṭitaṃ.
๓๐๕๕.
3055.
ปฎฺฎิกา สูกรนฺตนฺติ, ทุวิธํ กายพนฺธนํ;
Paṭṭikā sūkarantanti, duvidhaṃ kāyabandhanaṃ;
รชฺชุกา ทุสฺสปฎฺฎาทิ, สพฺพํ ตสฺสานุโลมิกํฯ
Rajjukā dussapaṭṭādi, sabbaṃ tassānulomikaṃ.
๓๐๕๖.
3056.
มุรชํ มทฺทวีณญฺจ, เทฑฺฑุภญฺจ กลาพุกํ;
Murajaṃ maddavīṇañca, deḍḍubhañca kalābukaṃ;
รชฺชุโย น จ วฎฺฎนฺติ, ปุริมา เทฺวทสา สิยุํฯ
Rajjuyo na ca vaṭṭanti, purimā dvedasā siyuṃ.
๓๐๕๗.
3057.
ทสา ปามงฺคสณฺฐานา, นิทฺทิฎฺฐา กายพนฺธเน;
Dasā pāmaṅgasaṇṭhānā, niddiṭṭhā kāyabandhane;
เอกา ทฺวิติจตโสฺส วา, วฎฺฎนฺติ น ตโต ปรํฯ
Ekā dviticatasso vā, vaṭṭanti na tato paraṃ.
๓๐๕๘.
3058.
เอกรชฺชุมยํ วุตฺตํ, มุนินา กายพนฺธนํ;
Ekarajjumayaṃ vuttaṃ, muninā kāyabandhanaṃ;
ตญฺจ ปามงฺคสณฺฐานํ, เอกมฺปิ จ น วฎฺฎติฯ
Tañca pāmaṅgasaṇṭhānaṃ, ekampi ca na vaṭṭati.
๓๐๕๙.
3059.
รชฺชุเก เอกโต กตฺวา, พหู เอกาย รชฺชุยา;
Rajjuke ekato katvā, bahū ekāya rajjuyā;
นิรนฺตรญฺหิ เวเฐตฺวา, กตํ วฎฺฎติ พนฺธิตุํฯ
Nirantarañhi veṭhetvā, kataṃ vaṭṭati bandhituṃ.
๓๐๖๐.
3060.
ทนฺตกฎฺฐวิสาณฎฺฐิ-โลหเวฬุนฬพฺภวา;
Dantakaṭṭhavisāṇaṭṭhi-lohaveḷunaḷabbhavā;
ชตุสงฺขมยาสุตฺต-ผลชา วิธกา มตาฯ
Jatusaṅkhamayāsutta-phalajā vidhakā matā.
๓๐๖๑.
3061.
กายพนฺธนวิเธปิ, วิกาโร น จ วฎฺฎติ;
Kāyabandhanavidhepi, vikāro na ca vaṭṭati;
ตตฺถ ตตฺถ ปริเจฺฉท-เลขามตฺตํ ตุ วฎฺฎติฯ
Tattha tattha pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati.
๓๐๖๒.
3062.
มาลากมฺมลตากมฺม-นานารูปวิจิตฺติตา ;
Mālākammalatākamma-nānārūpavicittitā ;
น จ วฎฺฎติ ภิกฺขูนํ, อญฺชนี ชนรญฺชนีฯ
Na ca vaṭṭati bhikkhūnaṃ, añjanī janarañjanī.
๓๐๖๓.
3063.
ตาทิสํ ปน ฆํสิตฺวา, เวเฐตฺวา สุตฺตเกน วา;
Tādisaṃ pana ghaṃsitvā, veṭhetvā suttakena vā;
วฬญฺชนฺตสฺส ภิกฺขุสฺส, น โทโส โกจิ วิชฺชติฯ
Vaḷañjantassa bhikkhussa, na doso koci vijjati.
๓๐๖๔.
3064.
วฎฺฎา วา จตุรสฺสา วา, อฎฺฐํสา วาปิ อญฺชนี;
Vaṭṭā vā caturassā vā, aṭṭhaṃsā vāpi añjanī;
วฎฺฎเตวาติ นิทฺทิฎฺฐา, วณฺณมฎฺฐา น วฎฺฎติฯ
Vaṭṭatevāti niddiṭṭhā, vaṇṇamaṭṭhā na vaṭṭati.
๓๐๖๕.
3065.
ตถาญฺชนิสลากาปิ , อญฺชนิถวิกาย จ;
Tathāñjanisalākāpi , añjanithavikāya ca;
นานาวเณฺณหิ สุเตฺตหิ, จิตฺตกมฺมํ น วฎฺฎติฯ
Nānāvaṇṇehi suttehi, cittakammaṃ na vaṭṭati.
๓๐๖๖.
3066.
เอกวเณฺณน สุเตฺตน, สิปาฎิํ เยน เกนจิ;
Ekavaṇṇena suttena, sipāṭiṃ yena kenaci;
ยํ กิญฺจิ ปน สิเพฺพตฺวา, วฬญฺชนฺตสฺส วฎฺฎติฯ
Yaṃ kiñci pana sibbetvā, vaḷañjantassa vaṭṭati.
๓๐๖๗.
3067.
มณิกํ ปิฬกํ วาปิ, ปิปฺผเล อารกณฺฎเก;
Maṇikaṃ piḷakaṃ vāpi, pipphale ārakaṇṭake;
ฐเปตุํ ปน ยํ กิญฺจิ, น จ วฎฺฎติ ภิกฺขุโนฯ
Ṭhapetuṃ pana yaṃ kiñci, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
๓๐๖๘.
3068.
ทณฺฑเกปิ ปริเจฺฉท-เลขามตฺตํ ตุ วฎฺฎติ;
Daṇḍakepi pariccheda-lekhāmattaṃ tu vaṭṭati;
วลิตฺวา จ นขเจฺฉทํ, กโรนฺตีติ หิ วฎฺฎติฯ
Valitvā ca nakhacchedaṃ, karontīti hi vaṭṭati.
๓๐๖๙.
3069.
อุตฺตรารณิยํ วาปิ, ธนุเก เปลฺลทณฺฑเก;
Uttarāraṇiyaṃ vāpi, dhanuke pelladaṇḍake;
มาลากมฺมาทิ ยํ กิญฺจิ, วณฺณมฎฺฐํ น วฎฺฎติฯ
Mālākammādi yaṃ kiñci, vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati.
๓๐๗๐.
3070.
สณฺฑาเส ทนฺตกฎฺฐานํ, ตถา เฉทนวาสิยา;
Saṇḍāse dantakaṭṭhānaṃ, tathā chedanavāsiyā;
ทฺวีสุ ปเสฺสสุ โลเหน, พนฺธิตุํ ปน วฎฺฎติฯ
Dvīsu passesu lohena, bandhituṃ pana vaṭṭati.
๓๐๗๑.
3071.
ตถา กตฺตรทเณฺฑปิ, จิตฺตกมฺมํ น วฎฺฎติ;
Tathā kattaradaṇḍepi, cittakammaṃ na vaṭṭati;
วฎฺฎเลขาว วฎฺฎนฺติ, เอกา วา เทฺวปิ เหฎฺฐโตฯ
Vaṭṭalekhāva vaṭṭanti, ekā vā dvepi heṭṭhato.
๓๐๗๒.
3072.
วิสาเณ นาฬิยํ วาปิ, ตเถวามณฺฑสารเก;
Visāṇe nāḷiyaṃ vāpi, tathevāmaṇḍasārake;
เตลภาชนเก สพฺพํ, วณฺณมฎฺฐํ ตุ วฎฺฎติฯ
Telabhājanake sabbaṃ, vaṇṇamaṭṭhaṃ tu vaṭṭati.
๓๐๗๓.
3073.
ปานียสฺส อุฬุเงฺกปิ, โทณิยํ รชนสฺสปิ;
Pānīyassa uḷuṅkepi, doṇiyaṃ rajanassapi;
ฆเฎ ผลกปีเฐปิ, วลยาธารกาทิเกฯ
Ghaṭe phalakapīṭhepi, valayādhārakādike.
๓๐๗๔.
3074.
ตถา ปตฺตปิธาเน จ, ตาลวเณฺฎ จ พีชเน;
Tathā pattapidhāne ca, tālavaṇṭe ca bījane;
ปาทปุญฺฉนิยํ วาปิ, สมฺมุญฺชนิยเมว จฯ
Pādapuñchaniyaṃ vāpi, sammuñjaniyameva ca.
๓๐๗๕.
3075.
มเญฺจ ภูมตฺถเร ปีเฐ, ภิสิพิโมฺพหเนสุ จ;
Mañce bhūmatthare pīṭhe, bhisibimbohanesu ca;
มาลากมฺมาทิกํ จิตฺตํ, สพฺพเมว จ วฎฺฎติฯ
Mālākammādikaṃ cittaṃ, sabbameva ca vaṭṭati.
๓๐๗๖.
3076.
นานามณิมยตฺถมฺภ-กวาฎทฺวารภิตฺติกํ ;
Nānāmaṇimayatthambha-kavāṭadvārabhittikaṃ ;
เสนาสนมนุญฺญาตํ, กา กถา วณฺณมฎฺฐเกฯ
Senāsanamanuññātaṃ, kā kathā vaṇṇamaṭṭhake.
๓๐๗๗.
3077.
โสวณฺณิยํ ทฺวารกวาฎพทฺธํ;
Sovaṇṇiyaṃ dvārakavāṭabaddhaṃ;
สุวณฺณนานามณิภิตฺติภูมิํ;
Suvaṇṇanānāmaṇibhittibhūmiṃ;
น กิญฺจิ เอกมฺปิ นิเสธนียํ;
Na kiñci ekampi nisedhanīyaṃ;
เสนาสนํ วฎฺฎติ สพฺพเมวฯ
Senāsanaṃ vaṭṭati sabbameva.
๓๐๗๘.
3078.
พุทฺธํ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ, น อุทฺทิสฺส ทวํ กเร;
Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, na uddissa davaṃ kare;
มูคพฺพตาทิกํ เนว, คเณฺหยฺย ติตฺถิยพฺพตํฯ
Mūgabbatādikaṃ neva, gaṇheyya titthiyabbataṃ.
๓๐๗๙.
3079.
กายํ วา องฺคชาตํ วา, อูรุํ วา น ตุ ทสฺสเย;
Kāyaṃ vā aṅgajātaṃ vā, ūruṃ vā na tu dassaye;
ภิกฺขุนีนํ ตุ ตา วาปิ, น สิเญฺจ อุทกาทินาฯ
Bhikkhunīnaṃ tu tā vāpi, na siñce udakādinā.
๓๐๘๐.
3080.
วสฺสมญฺญตฺถ วุโฎฺฐ เจ, ภาคมญฺญตฺถ คณฺหติ;
Vassamaññattha vuṭṭho ce, bhāgamaññattha gaṇhati;
ทุกฺกฎํ ปุน ทาตพฺพํ, คีวา นเฎฺฐปิ ชชฺชเรฯ
Dukkaṭaṃ puna dātabbaṃ, gīvā naṭṭhepi jajjare.
๓๐๘๑.
3081.
โจทิโต โส สเจ เตหิ, ภิกฺขูหิ น ทเทยฺยตํ;
Codito so sace tehi, bhikkhūhi na dadeyyataṃ;
ธุรนิเกฺขปเน เตสํ, ภณฺฑเคฺฆเนว การเยฯ
Dhuranikkhepane tesaṃ, bhaṇḍaggheneva kāraye.
๓๐๘๒.
3082.
อกปฺปิยสมาทานํ, กโรโต โหติ ทุกฺกฎํ;
Akappiyasamādānaṃ, karoto hoti dukkaṭaṃ;
ทวา สิลํ ปวิชฺฌโนฺต, ทุกฺกฎา น จ มุจฺจติฯ
Davā silaṃ pavijjhanto, dukkaṭā na ca muccati.
๓๐๘๓.
3083.
คิหีโคปกทานสฺมิํ, น โทโส โกจิ คณฺหโต;
Gihīgopakadānasmiṃ, na doso koci gaṇhato;
ปริเจฺฉทนโย วุโตฺต, สงฺฆเจติยสนฺตเกฯ
Paricchedanayo vutto, saṅghacetiyasantake.
๓๐๘๔.
3084.
ยานํ ปุริสสํยุตฺตํ, หตฺถวฎฺฎกเมว วา;
Yānaṃ purisasaṃyuttaṃ, hatthavaṭṭakameva vā;
ปาฎงฺกิญฺจ คิลานสฺส, วฎฺฎเตวาภิรูหิตุํฯ
Pāṭaṅkiñca gilānassa, vaṭṭatevābhirūhituṃ.
๓๐๘๕.
3085.
น จ ภิกฺขุนิยา สทฺธิํ, สมฺปโยเชยฺย กิญฺจิปิ;
Na ca bhikkhuniyā saddhiṃ, sampayojeyya kiñcipi;
ทุกฺกฎํ ภิกฺขุนิํ ราคา, โอภาเสนฺตสฺส ภิกฺขุโนฯ
Dukkaṭaṃ bhikkhuniṃ rāgā, obhāsentassa bhikkhuno.
๓๐๘๖.
3086.
ภิกฺขุนีนํ หเว ภิกฺขุ, ปาติโมกฺขํ น อุทฺทิเส;
Bhikkhunīnaṃ have bhikkhu, pātimokkhaṃ na uddise;
อาปตฺติํ วา สเจ ตาสํ, ปฎิคฺคเณฺหยฺย ทุกฺกฎํฯ
Āpattiṃ vā sace tāsaṃ, paṭiggaṇheyya dukkaṭaṃ.
๓๐๘๗.
3087.
อตฺตโน ปริโภคตฺถํ, ทินฺนมญฺญสฺส กสฺสจิ;
Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa kassaci;
ปริโภคมกตฺวาว, ททโต ปน ทุกฺกฎํฯ
Paribhogamakatvāva, dadato pana dukkaṭaṃ.
๓๐๘๘.
3088.
อสปฺปายํ สเจ สพฺพํ, อปเนตุมฺปิ วฎฺฎติ;
Asappāyaṃ sace sabbaṃ, apanetumpi vaṭṭati;
อคฺคํ คเหตฺวา ทาตุํ วา, ปตฺตาทีสุปฺยยํ นโยฯ
Aggaṃ gahetvā dātuṃ vā, pattādīsupyayaṃ nayo.
๓๐๘๙.
3089.
ปญฺจวคฺคูปสมฺปทา , คุณงฺคุณอุปาหนา;
Pañcavaggūpasampadā , guṇaṅguṇaupāhanā;
จมฺมตฺถาโร ธุวนฺหานํ, มชฺฌเทเส น วฎฺฎติฯ
Cammatthāro dhuvanhānaṃ, majjhadese na vaṭṭati.
๓๐๙๐.
3090.
สมฺพาธสฺส จ สามนฺตา, สตฺถกมฺมํ ทุวงฺคุลา;
Sambādhassa ca sāmantā, satthakammaṃ duvaṅgulā;
วาริตํ, วตฺถิกมฺมมฺปิ, สมฺพาเธเยว สตฺถุนาฯ
Vāritaṃ, vatthikammampi, sambādheyeva satthunā.
๓๐๙๑.
3091.
ปณฺณานิ อชฺชุกาทีนํ, โลณํ วา อุณฺหยาคุยา;
Paṇṇāni ajjukādīnaṃ, loṇaṃ vā uṇhayāguyā;
ปกฺขิปิตฺวาน ปากตฺถํ, จาเลตุํ น จ วฎฺฎติฯ
Pakkhipitvāna pākatthaṃ, cāletuṃ na ca vaṭṭati.
๓๐๙๒.
3092.
สเจ ปริสมญฺญสฺส, อุปฬาเลติ ทุกฺกฎํ;
Sace parisamaññassa, upaḷāleti dukkaṭaṃ;
ตตฺถ จาทีนวํ ตสฺส, วตฺตุํ ปน จ วฎฺฎติฯ
Tattha cādīnavaṃ tassa, vattuṃ pana ca vaṭṭati.
๓๐๙๓.
3093.
‘‘มกฺขนํ คูถมุเตฺตหิ, คเตน นฺหายิตุํ วิย;
‘‘Makkhanaṃ gūthamuttehi, gatena nhāyituṃ viya;
กตํ นิสฺสาย ทุสฺสีลํ, ตยา วิหรตา’’ติ จฯ
Kataṃ nissāya dussīlaṃ, tayā viharatā’’ti ca.
๓๐๙๔.
3094.
ภตฺตเคฺค ยาคุปาเน จ, อโนฺตคาเม จ วีถิยํ;
Bhattagge yāgupāne ca, antogāme ca vīthiyaṃ;
อนฺธกาเร อนาวโชฺช, เอกาวโตฺต จ พฺยาวโฎฯ
Andhakāre anāvajjo, ekāvatto ca byāvaṭo.
๓๐๙๕.
3095.
สุโตฺต ขาทญฺจ ภุญฺชโนฺต, วจฺจํ มุตฺตมฺปิ วา กรํ;
Sutto khādañca bhuñjanto, vaccaṃ muttampi vā karaṃ;
วนฺทนา เตรสนฺนํ ตุ, อยุตฺตเตฺถน วาริตาฯ
Vandanā terasannaṃ tu, ayuttatthena vāritā.
๓๐๙๖.
3096.
นโคฺค อนุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสโกปิ จ;
Naggo anupasampanno, nānāsaṃvāsakopi ca;
โย ปจฺฉา อุปสมฺปโนฺน, อุกฺขิโตฺต มาตุคามโกฯ
Yo pacchā upasampanno, ukkhitto mātugāmako.
๓๐๙๗.
3097.
เอกาทส อภพฺพา จ, ครุกฎฺฐา จ ปญฺจิเม;
Ekādasa abhabbā ca, garukaṭṭhā ca pañcime;
วนฺทโต ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, พาวีสติ จ ปุคฺคเลฯ
Vandato dukkaṭaṃ vuttaṃ, bāvīsati ca puggale.
๓๐๙๘.
3098.
โย ปุเร อุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสวุฑฺฒโก;
Yo pure upasampanno, nānāsaṃvāsavuḍḍhako;
ธมฺมวาที จ สมฺพุโทฺธ, วนฺทนียา ตโย อิเมฯ
Dhammavādī ca sambuddho, vandanīyā tayo ime.
๓๐๙๙.
3099.
ตชฺชนาทิกเต เอตฺถ, จตุโร ปน ปุคฺคเล;
Tajjanādikate ettha, caturo pana puggale;
วนฺทโตปิ อนาปตฺติ, เตหิ กมฺมญฺจ กุพฺพโตฯ
Vandatopi anāpatti, tehi kammañca kubbato.
๓๑๐๐.
3100.
อธิฎฺฐานํ ปเนกสฺส, ทฺวินฺนํ วา ติณฺณเมว วา;
Adhiṭṭhānaṃ panekassa, dvinnaṃ vā tiṇṇameva vā;
ทิฎฺฐาวิกมฺมมุทฺทิฎฺฐํ, ตโต อุทฺธํ นิวารณํฯ
Diṭṭhāvikammamuddiṭṭhaṃ, tato uddhaṃ nivāraṇaṃ.
๓๑๐๑.
3101.
สนฺทิโฎฺฐ โหติ สมฺภโตฺต, ชีวตาลปิโตปิ จ;
Sandiṭṭho hoti sambhatto, jīvatālapitopi ca;
คหิตตฺตมโน โหติ, วิสฺสาโส ปญฺจธา สิยาฯ
Gahitattamano hoti, vissāso pañcadhā siyā.
๓๑๐๒.
3102.
สีลทิฎฺฐิวิปตฺติ จ, อาจาราชีวสมฺภวา;
Sīladiṭṭhivipatti ca, ācārājīvasambhavā;
วิปตฺติโย จตโสฺสว, วุตฺตา อาทิจฺจพนฺธุนาฯ
Vipattiyo catassova, vuttā ādiccabandhunā.
๓๑๐๓.
3103.
ตตฺถ อปฺปฎิกมฺมา จ, ยา จ วุฎฺฐานคามินี;
Tattha appaṭikammā ca, yā ca vuṭṭhānagāminī;
อาปตฺติโย ทุเว สีล-วิปตฺตีติ ปกาสิตาฯ
Āpattiyo duve sīla-vipattīti pakāsitā.
๓๑๐๔.
3104.
อนฺตคฺคาหิกทิฎฺฐิ จ, ยา ทิฎฺฐิ ทสวตฺถุกา;
Antaggāhikadiṭṭhi ca, yā diṭṭhi dasavatthukā;
อยํ ทิฎฺฐิวิปตฺตีติ, ทุวิธา ทิฎฺฐิ ทีปิตาฯ
Ayaṃ diṭṭhivipattīti, duvidhā diṭṭhi dīpitā.
๓๑๐๕.
3105.
เทสนาคามินิกา ยา จ, ปญฺจ ถุลฺลจฺจยาทิกา;
Desanāgāminikā yā ca, pañca thullaccayādikā;
วุตฺตาจารวิปตฺตีติ, อาจารกุสเลน สาฯ
Vuttācāravipattīti, ācārakusalena sā.
๓๑๐๖.
3106.
กุหนาทิปฺปวโตฺต หิ, มิจฺฉาชีโวติ ทีปิโต;
Kuhanādippavatto hi, micchājīvoti dīpito;
อาชีวปจฺจยาปตฺติ, ฉพฺพิธาติ ปกาสิตาฯ
Ājīvapaccayāpatti, chabbidhāti pakāsitā.
๓๑๐๗.
3107.
กมฺมุนา ลทฺธิสีมาหิ, นานาสํวาสกา ตโย;
Kammunā laddhisīmāhi, nānāsaṃvāsakā tayo;
อุกฺขิโตฺต ติวิโธ กมฺม-นานาสํวาสโก มโตฯ
Ukkhitto tividho kamma-nānāsaṃvāsako mato.
๓๑๐๘.
3108.
อธมฺมวาทิปกฺขสฺมิํ, นิสิโนฺนว วิจินฺติยํ;
Adhammavādipakkhasmiṃ, nisinnova vicintiyaṃ;
‘‘ธมฺมวาที ปเนเต’’ติ, อุปฺปเนฺน ปน มานเสฯ
‘‘Dhammavādī panete’’ti, uppanne pana mānase.
๓๑๐๙.
3109.
นานาสํวาสโก นาม, ลทฺธิยายํ ปกาสิโต;
Nānāsaṃvāsako nāma, laddhiyāyaṃ pakāsito;
ตตฺรโฎฺฐ ปน โส ทฺวินฺนํ, กมฺมํ โกเปติ สงฺฆิกํฯ
Tatraṭṭho pana so dvinnaṃ, kammaṃ kopeti saṅghikaṃ.
๓๑๑๐.
3110.
พหิสีมาคโต สีมา-นานาสํวาสโก มโต;
Bahisīmāgato sīmā-nānāsaṃvāsako mato;
นานาสํวาสกา เอวํ, ตโย วุตฺตา มเหสินาฯ
Nānāsaṃvāsakā evaṃ, tayo vuttā mahesinā.
๓๑๑๑.
3111.
จุโต อนุปสมฺปโนฺน, นานาสํวาสกา ตโย;
Cuto anupasampanno, nānāsaṃvāsakā tayo;
ภิกฺขูเนกาทสาภพฺพา, อสํวาสา อิเม สิยุํฯ
Bhikkhūnekādasābhabbā, asaṃvāsā ime siyuṃ.
๓๑๑๒.
3112.
อสํวาสสฺส สพฺพสฺส, ตถา กมฺมารหสฺส จ;
Asaṃvāsassa sabbassa, tathā kammārahassa ca;
สเงฺฆ อุมฺมตฺตกาทีนํ, ปฎิเกฺขโป น รูหติฯ
Saṅghe ummattakādīnaṃ, paṭikkhepo na rūhati.
๓๑๑๓.
3113.
สสํวาเสกสีมฎฺฐ-ปกตตฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Sasaṃvāsekasīmaṭṭha-pakatattassa bhikkhuno;
วจเนน ปฎิเกฺขโป, รูหตานนฺตรสฺสปิฯ
Vacanena paṭikkhepo, rūhatānantarassapi.
๓๑๑๔.
3114.
ภิกฺขุ อาปชฺชตาปตฺติํ, อากาเรหิ ปนจฺฉหิ;
Bhikkhu āpajjatāpattiṃ, ākārehi panacchahi;
วุตฺตา สมณกปฺปา จ, ปญฺจ, ปญฺจ วิสุทฺธิโยฯ
Vuttā samaṇakappā ca, pañca, pañca visuddhiyo.
๓๑๑๕.
3115.
นิทานํ ปุคฺคลํ วตฺถุํ, วิธิํ ปญฺญตฺติยา ปน;
Nidānaṃ puggalaṃ vatthuṃ, vidhiṃ paññattiyā pana;
วิปตฺตาปตฺตนาปตฺติ, สมุฎฺฐานนยมฺปิ จฯ
Vipattāpattanāpatti, samuṭṭhānanayampi ca.
๓๑๑๖.
3116.
วชฺชกมฺมกฺริยาสญฺญา, จิตฺตาณตฺติวิธิํ ปน;
Vajjakammakriyāsaññā, cittāṇattividhiṃ pana;
ตเถวงฺควิธานญฺจ, เวทนา กุสลตฺติกํฯ
Tathevaṅgavidhānañca, vedanā kusalattikaṃ.
๓๑๑๗.
3117.
สตฺตรสวิธํ เอตํ, ทเสฺสตฺวา ลกฺขณํ พุโธ;
Sattarasavidhaṃ etaṃ, dassetvā lakkhaṇaṃ budho;
สิกฺขาปเทสุ โยเชยฺย, ตตฺถ ตตฺถ ยถารหํฯ
Sikkhāpadesu yojeyya, tattha tattha yathārahaṃ.
๓๑๑๘.
3118.
นิทานํ ตตฺถ เวสาลี, ตถา ราชคหํ ปุรํ;
Nidānaṃ tattha vesālī, tathā rājagahaṃ puraṃ;
สาวตฺถาฬวิ โกสมฺพี, สกฺกภคฺคา ปกาสิตาฯ
Sāvatthāḷavi kosambī, sakkabhaggā pakāsitā.
๓๑๑๙.
3119.
ทส เวสาลิยา วุตฺตา, เอกวีสํ คิริพฺพเช;
Dasa vesāliyā vuttā, ekavīsaṃ giribbaje;
สตานิ หิ ฉ อูนานิ, ตีณิ สาวตฺถิยา สิยุํฯ
Satāni hi cha ūnāni, tīṇi sāvatthiyā siyuṃ.
๓๑๒๐.
3120.
ฉ ปนาฬวิยํ วุตฺตา, อฎฺฐ โกสมฺพิยํ กตา;
Cha panāḷaviyaṃ vuttā, aṭṭha kosambiyaṃ katā;
อฎฺฐ สเกฺกสุ ปญฺญตฺตา, ตโย ภเคฺค ปกาสิตาฯ
Aṭṭha sakkesu paññattā, tayo bhagge pakāsitā.
๓๑๒๑.
3121.
เตวีสติวิธา วุตฺตา, สุทินฺนธนิยาทโย;
Tevīsatividhā vuttā, sudinnadhaniyādayo;
ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขสฺมิํ, อาทิกมฺมิกปุคฺคลาฯ
Bhikkhūnaṃ pātimokkhasmiṃ, ādikammikapuggalā.
๓๑๒๒.
3122.
ภิกฺขุนีนํ ตถา ปาติ-โมกฺขสฺมิํ อาทิกมฺมิกา;
Bhikkhunīnaṃ tathā pāti-mokkhasmiṃ ādikammikā;
ถุลฺลนนฺทาทโย สตฺต, สเพฺพ ติํส ภวนฺติ เตฯ
Thullanandādayo satta, sabbe tiṃsa bhavanti te.
๓๑๒๓.
3123.
ตรุํ ติมูลํ นวปตฺตเมนํ;
Taruṃ timūlaṃ navapattamenaṃ;
ทฺวยงฺกุรํ สตฺตผลํ ฉปุปฺผํ;
Dvayaṅkuraṃ sattaphalaṃ chapupphaṃ;
ชานาติ โย ทฺวิปฺปภวํ ทฺวิสาขํ;
Jānāti yo dvippabhavaṃ dvisākhaṃ;
ชานาติ ปญฺญตฺติมเสสโต โสฯ
Jānāti paññattimasesato so.
๓๑๒๔.
3124.
อิติ ปรมมิมํ วินิจฺฉยํ;
Iti paramamimaṃ vinicchayaṃ;
มธุรปทตฺถมนากุลํ ตุ โย;
Madhurapadatthamanākulaṃ tu yo;
ปฐติ สุณติ ปุจฺฉเต จ โส;
Paṭhati suṇati pucchate ca so;
ภวตุปาลิสโม วินิจฺฉเยฯ
Bhavatupālisamo vinicchaye.
อิติ วินยวินิจฺฉเย ปกิณฺณกวินิจฺฉยกถา สมตฺตาฯ
Iti vinayavinicchaye pakiṇṇakavinicchayakathā samattā.
