| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
៥. បកិណ្ណកនិទ្ទេសោ
5. Pakiṇṇakaniddeso
៥៣.
53.
សង្ឃិកំ គរុភណ្ឌំ យោ, ទេតិ អញ្ញស្ស ឥស្សរោ;
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ yo, deti aññassa issaro;
ថុល្លច្ចយំ យថាវត្ថុំ, ថេយ្យា បារាជិកាទិបិ។
Thullaccayaṃ yathāvatthuṃ, theyyā pārājikādipi.
៥៤.
54.
កុសាទិមយចីរានិ, កម្ពលំ កេសវាលជំ;
Kusādimayacīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;
សមយំ វិនា ធារយតោ, លូកបក្ខាជិនក្ខិបំ។
Samayaṃ vinā dhārayato, lūkapakkhājinakkhipaṃ.
៥៥.
55.
សត្ថកម្មេ វត្ថិកម្មេ, សំ និមិត្តញ្ច ឆិន្ទតោ;
Satthakamme vatthikamme, saṃ nimittañca chindato;
ថុល្លច្ចយំ មនុស្សានំ, មំសាទិភោជនេបិ វា។
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsādibhojanepi vā.
៥៦.
56.
កទលេរកក្កទុស្សានិ , បោត្ថកំ សព្ពនីលកំ;
Kadalerakakkadussāni , potthakaṃ sabbanīlakaṃ;
សព្ពបីតាទិកញ្ចាបិ, ធារយន្តស្ស ទុក្កដំ។
Sabbapītādikañcāpi, dhārayantassa dukkaṭaṃ.
៥៧.
57.
ហត្ថិស្សុរគសោណានំ, សីហព្យគ្ឃច្ឆទីបិនំ;
Hatthissuragasoṇānaṃ, sīhabyagghacchadīpinaṃ;
តរច្ឆស្ស ច មំសាទិំ, ឧទ្ទិស្សកតកម្បិ ច។
Taracchassa ca maṃsādiṃ, uddissakatakampi ca.
៥៨.
58.
អនាបុច្ឆិតមំសញ្ច, ភុញ្ជតោ ទុក្កដំ សិយា;
Anāpucchitamaṃsañca, bhuñjato dukkaṭaṃ siyā;
យាតានុបុព្ពំ ហិត្វាន, ទកតិត្ថាទិកំ វជេ។
Yātānupubbaṃ hitvāna, dakatitthādikaṃ vaje.
៥៩.
59.
សហសា វុព្ភជិត្វាន, បវិសេ និក្ខមេយ្យ វា;
Sahasā vubbhajitvāna, pavise nikkhameyya vā;
វច្ចបស្សាវកុដិកំ, វិនា ឧក្កាសិកំ វិសេ។
Vaccapassāvakuṭikaṃ, vinā ukkāsikaṃ vise.
៦០.
60.
និត្ថុនន្តោ ករេ វច្ចំ, ទន្តកដ្ឋញ្ច ខាទយំ;
Nitthunanto kare vaccaṃ, dantakaṭṭhañca khādayaṃ;
វច្ចបស្សាវទោណីនំ, ពហិ វច្ចាទិកំ ករេ។
Vaccapassāvadoṇīnaṃ, bahi vaccādikaṃ kare.
៦១.
61.
ខរេន ចាវលេខេយ្យ, កដ្ឋំ បាតេយ្យ កូបកេ;
Kharena cāvalekheyya, kaṭṭhaṃ pāteyya kūpake;
ឩហតញ្ច ន ធោវេយ្យ, ឧក្លាបញ្ច ន សោធយេ។
Ūhatañca na dhoveyya, uklāpañca na sodhaye.
៦២.
62.
ទកកិច្ចំ ករោន្តស្ស, កត្វា ‘‘ចបុចបូ’’តិ ច;
Dakakiccaṃ karontassa, katvā ‘‘capucapū’’ti ca;
អនជ្ឈិដ្ឋោវ ថេរេន, បាតិមោក្ខម្បិ ឧទ្ទិសេ។
Anajjhiṭṭhova therena, pātimokkhampi uddise.
៦៣.
63.
អនាបុច្ឆាយ បញ្ហស្ស, កថនេ វិស្សជ្ជនេបិ ច;
Anāpucchāya pañhassa, kathane vissajjanepi ca;
សជ្ឈាយករណេ ទីប-ជាលនេ វិជ្ឈាបនេបិ ច។
Sajjhāyakaraṇe dīpa-jālane vijjhāpanepi ca.
៦៤.
64.
វាតបានកវាដានិ, វិវរេយ្យ ថកេយ្យ វា;
Vātapānakavāṭāni, vivareyya thakeyya vā;
វន្ទនាទិំ ករេ នគ្គោ, គមនំ ភោជនាទិកំ។
Vandanādiṃ kare naggo, gamanaṃ bhojanādikaṃ.
៦៥.
65.
បរិកម្មំ ករេ ការេ, តិបដិច្ឆន្នកំ វិនា;
Parikammaṃ kare kāre, tipaṭicchannakaṃ vinā;
កាយំ នហាយំ ឃំសេយ្យ, កុដ្ដេ ថម្ភេ តរុម្ហិ វា។
Kāyaṃ nahāyaṃ ghaṃseyya, kuṭṭe thambhe tarumhi vā.
៦៦.
66.
កុរុវិន្ទកសុត្តេន, អញ្ញមញ្ញស្ស កាយតោ;
Kuruvindakasuttena, aññamaññassa kāyato;
អគិលានោ ពហារាមេ, ចរេយ្យ សឧបាហនោ។
Agilāno bahārāme, careyya saupāhano.
៦៧.
67.
ឧបាហនំ យោ ធារេតិ, សព្ពនីលាទិកម្បិ ច;
Upāhanaṃ yo dhāreti, sabbanīlādikampi ca;
និមិត្តំ ឥត្ថិយា រត្តោ, មុខំ វា ភិក្ខទាយិយា។
Nimittaṃ itthiyā ratto, mukhaṃ vā bhikkhadāyiyā.
៦៨.
68.
ឧជ្ឈានសញ្ញី អញ្ញស្ស, បត្តំ វា អត្តនោ មុខំ;
Ujjhānasaññī aññassa, pattaṃ vā attano mukhaṃ;
អាទាសាទិម្ហិ បស្សេយ្យ, ឧច្ចាសនមហាសនេ។
Ādāsādimhi passeyya, uccāsanamahāsane.
៦៩.
69.
និសជ្ជាទិំ ករោន្តស្ស, ទុក្កដំ វន្ទនេបិ ច;
Nisajjādiṃ karontassa, dukkaṭaṃ vandanepi ca;
ឧក្ខិត្តានុបសម្បន្ន-នានាសំវាសកាទិនំ។
Ukkhittānupasampanna-nānāsaṃvāsakādinaṃ.
៧០.
70.
ឯកតោ បណ្ឌកិត្ថីហិ, ឧភតោព្យញ្ជនេន វា;
Ekato paṇḍakitthīhi, ubhatobyañjanena vā;
ទីឃាសនេ និសីទេយ្យ, អទីឃេ អាសនេ បន។
Dīghāsane nisīdeyya, adīghe āsane pana.
៧១.
71.
អសមានាសនិកេន, មញ្ចបីឋេ សយេយ្យ វា;
Asamānāsanikena, mañcapīṭhe sayeyya vā;
កុលសង្គហត្ថំ ទទតោ, ផលបុប្ផាទិកម្បិ ច។
Kulasaṅgahatthaṃ dadato, phalapupphādikampi ca.
៧២.
72.
គន្ថិមាទិំ ករេ ការេ, ជិនវារិតបច្ចយេ;
Ganthimādiṃ kare kāre, jinavāritapaccaye;
បរិភុញ្ជេយ្យ អព្យត្តោ, អនិស្សាយ វសេយ្យ វា។
Paribhuñjeyya abyatto, anissāya vaseyya vā.
៧៣.
73.
អនុញ្ញាតេហិ អញ្ញស្ស, ភេសជ្ជំ វា ករេ វទេ;
Anuññātehi aññassa, bhesajjaṃ vā kare vade;
ករេ សាបត្តិកោ ភិក្ខុ, ឧបោសថប្បវារណំ។
Kare sāpattiko bhikkhu, uposathappavāraṇaṃ.
៧៤.
74.
ទ្វារពន្ធាទិកេ ឋានេ, បរិវត្តកវាដកំ;
Dvārabandhādike ṭhāne, parivattakavāṭakaṃ;
អបិធាយ វិនាភោគំ, និយោគំ វា សយេ ទិវា។
Apidhāya vinābhogaṃ, niyogaṃ vā saye divā.
៧៥.
75.
ធញ្ញិត្ថិរូបរតនំ, អាវុធិត្ថិបសាធនំ;
Dhaññitthirūparatanaṃ, āvudhitthipasādhanaṃ;
តូរិយភណ្ឌំ ផលំ រុក្ខេ, បុព្ពណ្ណាទិញ្ច អាមសេ។
Tūriyabhaṇḍaṃ phalaṃ rukkhe, pubbaṇṇādiñca āmase.
៧៦.
76.
សសិត្ថោទកតេលេហិ, ផណហត្ថផណេហិ វា;
Sasitthodakatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;
កេសមោសណ្ឋនេកស្មិំ, ភាជនេ ភោជនេបិ ច។
Kesamosaṇṭhanekasmiṃ, bhājane bhojanepi ca.
៧៧.
77.
ឯកត្ថរណបាវុរណា, សយេយ្យុំ ទ្វេកមញ្ចកេ;
Ekattharaṇapāvuraṇā, sayeyyuṃ dvekamañcake;
ទន្តកដ្ឋញ្ច ខាទេយ្យ, អធិកូនំ បមាណតោ។
Dantakaṭṭhañca khādeyya, adhikūnaṃ pamāṇato.
៧៨.
78.
យោជេតិ វា យោជាបេតិ, នច្ចំ គីតញ្ច វាទិតំ;
Yojeti vā yojāpeti, naccaṃ gītañca vāditaṃ;
ទស្សនំ សវនំ តេសំ, ករោន្តស្ស ច ទុក្កដំ។
Dassanaṃ savanaṃ tesaṃ, karontassa ca dukkaṭaṃ.
៧៩.
79.
វីហាទិរោបិមេ ចាបិ, ពហិបាការកុដ្ដកេ;
Vīhādiropime cāpi, bahipākārakuṭṭake;
វច្ចាទិឆឌ្ឌនាទិម្ហិ, ទីឃកេសាទិធារណេ។
Vaccādichaḍḍanādimhi, dīghakesādidhāraṇe.
៨០.
80.
នខមដ្ឋករណាទិម្ហិ, សម្ពាធេ លោមហារណេ;
Nakhamaṭṭhakaraṇādimhi, sambādhe lomahāraṇe;
បរិកម្មកតំ ភូមិំ, អក្កមេ សឧបាហនោ។
Parikammakataṃ bhūmiṃ, akkame saupāhano.
៨១.
81.
អធោតអល្លបាទេហិ, សង្ឃិកំ មញ្ចបីឋកំ;
Adhotaallapādehi, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
បរិកម្មកតំ ភិត្តិំ, អាមសន្តស្ស ទុក្កដំ។
Parikammakataṃ bhittiṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
៨២.
82.
សង្ឃាដិយាបិ បល្លត្ថេ, ទុប្បរិភុញ្ជេយ្យ ចីវរំ;
Saṅghāṭiyāpi pallatthe, dupparibhuñjeyya cīvaraṃ;
អកាយពន្ធនោ គាមំ, វជេ កត្វាន វច្ចកំ។
Akāyabandhano gāmaṃ, vaje katvāna vaccakaṃ.
៨៣.
83.
នាចមេយ្យ ទកេ សន្តេ, សមាទេយ្យ អកប្បិយេ;
Nācameyya dake sante, samādeyya akappiye;
ទេសនារោចនាទិម្ហិ, សភាគាបត្តិយាបិ ច។
Desanārocanādimhi, sabhāgāpattiyāpi ca.
៨៤.
84.
ន វសេ វស្សំ វិសំវាទេ, សុទ្ធចិត្តេ បដិស្សវំ;
Na vase vassaṃ visaṃvāde, suddhacitte paṭissavaṃ;
វស្សំ វសិត្វា គមនេ, អននុញ្ញាតកិច្ចតោ។
Vassaṃ vasitvā gamane, ananuññātakiccato.
៨៥.
85.
វិនាបទំ តរុស្សុទ្ធំ, បោរិសម្ហាភិរូហណេ;
Vināpadaṃ tarussuddhaṃ, porisamhābhirūhaṇe;
អបរិស្សាវនោទ្ធានំ, វជេ តំ យាចតោ ន ទេ។
Aparissāvanoddhānaṃ, vaje taṃ yācato na de.
៨៦.
86.
អត្តនោ ឃាតនេ ឥត្ថិ-រូបាទិំ ការយេយ្យ វា;
Attano ghātane itthi-rūpādiṃ kārayeyya vā;
ហិត្វា មាលាទិកំ ចិត្តំ, ជាតកាទិំ សយំ ករេ។
Hitvā mālādikaṃ cittaṃ, jātakādiṃ sayaṃ kare.
៨៧.
87.
ភុញ្ជន្តមុដ្ឋបេ តស្ស, សាលាទីសុ និសីទតោ;
Bhuñjantamuṭṭhape tassa, sālādīsu nisīdato;
វុឌ្ឍានំ បន ឱកាសំ, អទត្វា វាបិ ទុក្កដំ។
Vuḍḍhānaṃ pana okāsaṃ, adatvā vāpi dukkaṭaṃ.
៨៨.
88.
យានាទិមភិរូហេយ្យ, កល្លកោ រតនត្តយំ;
Yānādimabhirūheyya, kallako ratanattayaṃ;
អារព្ភ វទេ ទវញ្ញ-បរិសាយោបលាលនេ។
Ārabbha vade davañña-parisāyopalālane.
៨៩.
89.
កាយាទិំ វិវរិត្វាន, ភិក្ខុនីនំ ន ទស្សយេ;
Kāyādiṃ vivaritvāna, bhikkhunīnaṃ na dassaye;
វាចេ លោកាយតំ បលិតំ, គណ្ហេយ្យ គណ្ហាបេយ្យ វា។
Vāce lokāyataṃ palitaṃ, gaṇheyya gaṇhāpeyya vā.
៩០.
90.
យត្ថ កត្ថចិ បេឡាយំ, ភុញ្ជតោ បត្តហត្ថកោ;
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjato pattahatthako;
វាតបានកវាដំ វា, បណាមេ សោទកម្បិ ច។
Vātapānakavāṭaṃ vā, paṇāme sodakampi ca.
៩១.
91.
ឧណ្ហេយ្យ បដិសាមេយ្យ, អតិឧណ្ហេយ្យ វោទកំ;
Uṇheyya paṭisāmeyya, atiuṇheyya vodakaṃ;
ឋបេយ្យ ភូមិយំ បត្តំ, អង្កេ វា មញ្ចបីឋកេ។
Ṭhapeyya bhūmiyaṃ pattaṃ, aṅke vā mañcapīṭhake.
៩២.
92.
មិឌ្ឍន្តេ បរិភណ្ឌន្តេ, បាទេ ឆត្តេ ឋបេតិ វា;
Miḍḍhante paribhaṇḍante, pāde chatte ṭhapeti vā;
ចលកាទិំ ឋបេ បត្តំ, បត្តេ វា ហត្ថធោវនេ។
Calakādiṃ ṭhape pattaṃ, patte vā hatthadhovane.
៩៣.
93.
បត្តេន នីហរន្តស្ស, ឧច្ឆិដ្ឋមុទកម្បិ ច;
Pattena nīharantassa, ucchiṭṭhamudakampi ca;
អកប្បិយម្បិ បត្តំ វា, បរិភុញ្ជេយ្យ ទុក្កដំ។
Akappiyampi pattaṃ vā, paribhuñjeyya dukkaṭaṃ.
៩៤.
94.
វទេ ‘‘ជីវា’’តិ ខិបិតេ, ន សិក្ខតិ អនាទរោ;
Vade ‘‘jīvā’’ti khipite, na sikkhati anādaro;
បរិមណ្ឌលកាទិម្ហិ, សេខិយេ ទុក្កដំ សិយា។
Parimaṇḍalakādimhi, sekhiye dukkaṭaṃ siyā.
៩៥.
95.
យោ ភណ្ឌគារេ បយុតោវ ភណ្ឌកំ,
Yo bhaṇḍagāre payutova bhaṇḍakaṃ,
មាតូន បាចិត្តិយមស្ស គោបយេ;
Mātūna pācittiyamassa gopaye;
ទវាយ ហីនេនបិ ជាតិអាទិនា,
Davāya hīnenapi jātiādinā,
វទេយ្យ ទុព្ភាសិតមុត្តមម្បិ យោតិ។
Vadeyya dubbhāsitamuttamampi yoti.
