| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৫. পকিণ্ণকনিদ্দেসো
5. Pakiṇṇakaniddeso
৫৩.
53.
সঙ্ঘিকং গরুভণ্ডং যো, দেতি অঞ্ঞস্স ইস্সরো।
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ yo, deti aññassa issaro;
থুল্লচ্চযং যথাৰত্থুং, থেয্যা পারাজিকাদিপি॥
Thullaccayaṃ yathāvatthuṃ, theyyā pārājikādipi.
৫৪.
54.
কুসাদিমযচীরানি, কম্বলং কেসৰালজং।
Kusādimayacīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;
সমযং ৰিনা ধারযতো, লূকপক্খাজিনক্খিপং॥
Samayaṃ vinā dhārayato, lūkapakkhājinakkhipaṃ.
৫৫.
55.
সত্থকম্মে ৰত্থিকম্মে, সং নিমিত্তঞ্চ ছিন্দতো।
Satthakamme vatthikamme, saṃ nimittañca chindato;
থুল্লচ্চযং মনুস্সানং, মংসাদিভোজনেপি ৰা॥
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsādibhojanepi vā.
৫৬.
56.
কদলেরকক্কদুস্সানি , পোত্থকং সব্বনীলকং।
Kadalerakakkadussāni , potthakaṃ sabbanīlakaṃ;
সব্বপীতাদিকঞ্চাপি, ধারযন্তস্স দুক্কটং॥
Sabbapītādikañcāpi, dhārayantassa dukkaṭaṃ.
৫৭.
57.
হত্থিস্সুরগসোণানং, সীহব্যগ্ঘচ্ছদীপিনং।
Hatthissuragasoṇānaṃ, sīhabyagghacchadīpinaṃ;
তরচ্ছস্স চ মংসাদিং, উদ্দিস্সকতকম্পি চ॥
Taracchassa ca maṃsādiṃ, uddissakatakampi ca.
৫৮.
58.
অনাপুচ্ছিতমংসঞ্চ, ভুঞ্জতো দুক্কটং সিযা।
Anāpucchitamaṃsañca, bhuñjato dukkaṭaṃ siyā;
যাতানুপুব্বং হিত্ৰান, দকতিত্থাদিকং ৰজে॥
Yātānupubbaṃ hitvāna, dakatitthādikaṃ vaje.
৫৯.
59.
সহসা ৰুব্ভজিত্ৰান, পৰিসে নিক্খমেয্য ৰা।
Sahasā vubbhajitvāna, pavise nikkhameyya vā;
ৰচ্চপস্সাৰকুটিকং, ৰিনা উক্কাসিকং ৰিসে॥
Vaccapassāvakuṭikaṃ, vinā ukkāsikaṃ vise.
৬০.
60.
নিত্থুনন্তো করে ৰচ্চং, দন্তকট্ঠঞ্চ খাদযং।
Nitthunanto kare vaccaṃ, dantakaṭṭhañca khādayaṃ;
ৰচ্চপস্সাৰদোণীনং, বহি ৰচ্চাদিকং করে॥
Vaccapassāvadoṇīnaṃ, bahi vaccādikaṃ kare.
৬১.
61.
খরেন চাৰলেখেয্য, কট্ঠং পাতেয্য কূপকে।
Kharena cāvalekheyya, kaṭṭhaṃ pāteyya kūpake;
ঊহতঞ্চ ন ধোৰেয্য, উক্লাপঞ্চ ন সোধযে॥
Ūhatañca na dhoveyya, uklāpañca na sodhaye.
৬২.
62.
দককিচ্চং করোন্তস্স, কত্ৰা ‘‘চপুচপূ’’তি চ।
Dakakiccaṃ karontassa, katvā ‘‘capucapū’’ti ca;
অনজ্ঝিট্ঠোৰ থেরেন, পাতিমোক্খম্পি উদ্দিসে॥
Anajjhiṭṭhova therena, pātimokkhampi uddise.
৬৩.
63.
অনাপুচ্ছায পঞ্হস্স, কথনে ৰিস্সজ্জনেপি চ।
Anāpucchāya pañhassa, kathane vissajjanepi ca;
সজ্ঝাযকরণে দীপ-জালনে ৰিজ্ঝাপনেপি চ॥
Sajjhāyakaraṇe dīpa-jālane vijjhāpanepi ca.
৬৪.
64.
ৰাতপানকৰাটানি, ৰিৰরেয্য থকেয্য ৰা।
Vātapānakavāṭāni, vivareyya thakeyya vā;
ৰন্দনাদিং করে নগ্গো, গমনং ভোজনাদিকং॥
Vandanādiṃ kare naggo, gamanaṃ bhojanādikaṃ.
৬৫.
65.
পরিকম্মং করে কারে, তিপটিচ্ছন্নকং ৰিনা।
Parikammaṃ kare kāre, tipaṭicchannakaṃ vinā;
কাযং নহাযং ঘংসেয্য, কুট্টে থম্ভে তরুম্হি ৰা॥
Kāyaṃ nahāyaṃ ghaṃseyya, kuṭṭe thambhe tarumhi vā.
৬৬.
66.
কুরুৰিন্দকসুত্তেন, অঞ্ঞমঞ্ঞস্স কাযতো।
Kuruvindakasuttena, aññamaññassa kāyato;
অগিলানো বহারামে, চরেয্য সউপাহনো॥
Agilāno bahārāme, careyya saupāhano.
৬৭.
67.
উপাহনং যো ধারেতি, সব্বনীলাদিকম্পি চ।
Upāhanaṃ yo dhāreti, sabbanīlādikampi ca;
নিমিত্তং ইত্থিযা রত্তো, মুখং ৰা ভিক্খদাযিযা॥
Nimittaṃ itthiyā ratto, mukhaṃ vā bhikkhadāyiyā.
৬৮.
68.
উজ্ঝানসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স, পত্তং ৰা অত্তনো মুখং।
Ujjhānasaññī aññassa, pattaṃ vā attano mukhaṃ;
আদাসাদিম্হি পস্সেয্য, উচ্চাসনমহাসনে॥
Ādāsādimhi passeyya, uccāsanamahāsane.
৬৯.
69.
নিসজ্জাদিং করোন্তস্স, দুক্কটং ৰন্দনেপি চ।
Nisajjādiṃ karontassa, dukkaṭaṃ vandanepi ca;
উক্খিত্তানুপসম্পন্ন-নানাসংৰাসকাদিনং॥
Ukkhittānupasampanna-nānāsaṃvāsakādinaṃ.
৭০.
70.
একতো পণ্ডকিত্থীহি, উভতোব্যঞ্জনেন ৰা।
Ekato paṇḍakitthīhi, ubhatobyañjanena vā;
দীঘাসনে নিসীদেয্য, অদীঘে আসনে পন॥
Dīghāsane nisīdeyya, adīghe āsane pana.
৭১.
71.
অসমানাসনিকেন, মঞ্চপীঠে সযেয্য ৰা।
Asamānāsanikena, mañcapīṭhe sayeyya vā;
কুলসঙ্গহত্থং দদতো, ফলপুপ্ফাদিকম্পি চ॥
Kulasaṅgahatthaṃ dadato, phalapupphādikampi ca.
৭২.
72.
গন্থিমাদিং করে কারে, জিনৰারিতপচ্চযে।
Ganthimādiṃ kare kāre, jinavāritapaccaye;
পরিভুঞ্জেয্য অব্যত্তো, অনিস্সায ৰসেয্য ৰা॥
Paribhuñjeyya abyatto, anissāya vaseyya vā.
৭৩.
73.
অনুঞ্ঞাতেহি অঞ্ঞস্স, ভেসজ্জং ৰা করে ৰদে।
Anuññātehi aññassa, bhesajjaṃ vā kare vade;
করে সাপত্তিকো ভিক্খু, উপোসথপ্পৰারণং॥
Kare sāpattiko bhikkhu, uposathappavāraṇaṃ.
৭৪.
74.
দ্ৰারবন্ধাদিকে ঠানে, পরিৰত্তকৰাটকং।
Dvārabandhādike ṭhāne, parivattakavāṭakaṃ;
অপিধায ৰিনাভোগং, নিযোগং ৰা সযে দিৰা॥
Apidhāya vinābhogaṃ, niyogaṃ vā saye divā.
৭৫.
75.
ধঞ্ঞিত্থিরূপরতনং, আৰুধিত্থিপসাধনং।
Dhaññitthirūparatanaṃ, āvudhitthipasādhanaṃ;
তূরিযভণ্ডং ফলং রুক্খে, পুব্বণ্ণাদিঞ্চ আমসে॥
Tūriyabhaṇḍaṃ phalaṃ rukkhe, pubbaṇṇādiñca āmase.
৭৬.
76.
সসিত্থোদকতেলেহি, ফণহত্থফণেহি ৰা।
Sasitthodakatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;
কেসমোসণ্ঠনেকস্মিং, ভাজনে ভোজনেপি চ॥
Kesamosaṇṭhanekasmiṃ, bhājane bhojanepi ca.
৭৭.
77.
একত্থরণপাৰুরণা, সযেয্যুং দ্ৰেকমঞ্চকে।
Ekattharaṇapāvuraṇā, sayeyyuṃ dvekamañcake;
দন্তকট্ঠঞ্চ খাদেয্য, অধিকূনং পমাণতো॥
Dantakaṭṭhañca khādeyya, adhikūnaṃ pamāṇato.
৭৮.
78.
যোজেতি ৰা যোজাপেতি, নচ্চং গীতঞ্চ ৰাদিতং।
Yojeti vā yojāpeti, naccaṃ gītañca vāditaṃ;
দস্সনং সৰনং তেসং, করোন্তস্স চ দুক্কটং॥
Dassanaṃ savanaṃ tesaṃ, karontassa ca dukkaṭaṃ.
৭৯.
79.
ৰীহাদিরোপিমে চাপি, বহিপাকারকুট্টকে।
Vīhādiropime cāpi, bahipākārakuṭṭake;
ৰচ্চাদিছড্ডনাদিম্হি, দীঘকেসাদিধারণে॥
Vaccādichaḍḍanādimhi, dīghakesādidhāraṇe.
৮০.
80.
নখমট্ঠকরণাদিম্হি, সম্বাধে লোমহারণে।
Nakhamaṭṭhakaraṇādimhi, sambādhe lomahāraṇe;
পরিকম্মকতং ভূমিং, অক্কমে সউপাহনো॥
Parikammakataṃ bhūmiṃ, akkame saupāhano.
৮১.
81.
অধোতঅল্লপাদেহি, সঙ্ঘিকং মঞ্চপীঠকং।
Adhotaallapādehi, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;
পরিকম্মকতং ভিত্তিং, আমসন্তস্স দুক্কটং॥
Parikammakataṃ bhittiṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
৮২.
82.
সঙ্ঘাটিযাপি পল্লত্থে, দুপ্পরিভুঞ্জেয্য চীৰরং।
Saṅghāṭiyāpi pallatthe, dupparibhuñjeyya cīvaraṃ;
অকাযবন্ধনো গামং, ৰজে কত্ৰান ৰচ্চকং॥
Akāyabandhano gāmaṃ, vaje katvāna vaccakaṃ.
৮৩.
83.
নাচমেয্য দকে সন্তে, সমাদেয্য অকপ্পিযে।
Nācameyya dake sante, samādeyya akappiye;
দেসনারোচনাদিম্হি, সভাগাপত্তিযাপি চ॥
Desanārocanādimhi, sabhāgāpattiyāpi ca.
৮৪.
84.
ন ৰসে ৰস্সং ৰিসংৰাদে, সুদ্ধচিত্তে পটিস্সৰং।
Na vase vassaṃ visaṃvāde, suddhacitte paṭissavaṃ;
ৰস্সং ৰসিত্ৰা গমনে, অননুঞ্ঞাতকিচ্চতো॥
Vassaṃ vasitvā gamane, ananuññātakiccato.
৮৫.
85.
ৰিনাপদং তরুস্সুদ্ধং, পোরিসম্হাভিরূহণে।
Vināpadaṃ tarussuddhaṃ, porisamhābhirūhaṇe;
অপরিস্সাৰনোদ্ধানং, ৰজে তং যাচতো ন দে॥
Aparissāvanoddhānaṃ, vaje taṃ yācato na de.
৮৬.
86.
অত্তনো ঘাতনে ইত্থি-রূপাদিং কারযেয্য ৰা।
Attano ghātane itthi-rūpādiṃ kārayeyya vā;
হিত্ৰা মালাদিকং চিত্তং, জাতকাদিং সযং করে॥
Hitvā mālādikaṃ cittaṃ, jātakādiṃ sayaṃ kare.
৮৭.
87.
ভুঞ্জন্তমুট্ঠপে তস্স, সালাদীসু নিসীদতো।
Bhuñjantamuṭṭhape tassa, sālādīsu nisīdato;
ৰুড্ঢানং পন ওকাসং, অদত্ৰা ৰাপি দুক্কটং॥
Vuḍḍhānaṃ pana okāsaṃ, adatvā vāpi dukkaṭaṃ.
৮৮.
88.
যানাদিমভিরূহেয্য, কল্লকো রতনত্তযং।
Yānādimabhirūheyya, kallako ratanattayaṃ;
আরব্ভ ৰদে দৰঞ্ঞ-পরিসাযোপলালনে॥
Ārabbha vade davañña-parisāyopalālane.
৮৯.
89.
কাযাদিং ৰিৰরিত্ৰান, ভিক্খুনীনং ন দস্সযে।
Kāyādiṃ vivaritvāna, bhikkhunīnaṃ na dassaye;
ৰাচে লোকাযতং পলিতং, গণ্হেয্য গণ্হাপেয্য ৰা॥
Vāce lokāyataṃ palitaṃ, gaṇheyya gaṇhāpeyya vā.
৯০.
90.
যত্থ কত্থচি পেল়াযং, ভুঞ্জতো পত্তহত্থকো।
Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjato pattahatthako;
ৰাতপানকৰাটং ৰা, পণামে সোদকম্পি চ॥
Vātapānakavāṭaṃ vā, paṇāme sodakampi ca.
৯১.
91.
উণ্হেয্য পটিসামেয্য, অতিউণ্হেয্য ৰোদকং।
Uṇheyya paṭisāmeyya, atiuṇheyya vodakaṃ;
ঠপেয্য ভূমিযং পত্তং, অঙ্কে ৰা মঞ্চপীঠকে॥
Ṭhapeyya bhūmiyaṃ pattaṃ, aṅke vā mañcapīṭhake.
৯২.
92.
মিড্ঢন্তে পরিভণ্ডন্তে, পাদে ছত্তে ঠপেতি ৰা।
Miḍḍhante paribhaṇḍante, pāde chatte ṭhapeti vā;
চলকাদিং ঠপে পত্তং, পত্তে ৰা হত্থধোৰনে॥
Calakādiṃ ṭhape pattaṃ, patte vā hatthadhovane.
৯৩.
93.
পত্তেন নীহরন্তস্স, উচ্ছিট্ঠমুদকম্পি চ।
Pattena nīharantassa, ucchiṭṭhamudakampi ca;
অকপ্পিযম্পি পত্তং ৰা, পরিভুঞ্জেয্য দুক্কটং॥
Akappiyampi pattaṃ vā, paribhuñjeyya dukkaṭaṃ.
৯৪.
94.
ৰদে ‘‘জীৰা’’তি খিপিতে, ন সিক্খতি অনাদরো।
Vade ‘‘jīvā’’ti khipite, na sikkhati anādaro;
পরিমণ্ডলকাদিম্হি, সেখিযে দুক্কটং সিযা॥
Parimaṇḍalakādimhi, sekhiye dukkaṭaṃ siyā.
৯৫.
95.
যো ভণ্ডগারে পযুতোৰ ভণ্ডকং,
Yo bhaṇḍagāre payutova bhaṇḍakaṃ,
মাতূন পাচিত্তিযমস্স গোপযে।
Mātūna pācittiyamassa gopaye;
দৰায হীনেনপি জাতিআদিনা,
Davāya hīnenapi jātiādinā,
ৰদেয্য দুব্ভাসিতমুত্তমম্পি যোতি॥
Vadeyya dubbhāsitamuttamampi yoti.
