| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৬. ৰত্তাদিকণ্ডনিদ্দেসো
6. Vattādikaṇḍaniddeso
৯৬.
96.
উপজ্ঝাচরিযৰত্তঞ্চ, গমিকাগন্তুকম্পি চ।
Upajjhācariyavattañca, gamikāgantukampi ca;
সেনাসনাদিৰত্তঞ্চ, কাতব্বং পিযসীলিনা॥
Senāsanādivattañca, kātabbaṃ piyasīlinā.
৯৭.
97.
হত্থপাসে ঠিতো কিঞ্চি, গহিতব্বং দদে তিধা।
Hatthapāse ṭhito kiñci, gahitabbaṃ dade tidhā;
গহেতুকামো গণ্হেয্য, দ্ৰিধাযং সম্পটিগ্গহো॥
Gahetukāmo gaṇheyya, dvidhāyaṃ sampaṭiggaho.
৯৮.
98.
সঙ্ঘাটিমুত্তরাসঙ্গং, তথা অন্তরৰাসকং।
Saṅghāṭimuttarāsaṅgaṃ, tathā antaravāsakaṃ;
‘‘এতং ইমং অধিট্ঠামি’’, তথা ‘‘পচ্চুদ্ধরামি’’তি॥
‘‘Etaṃ imaṃ adhiṭṭhāmi’’, tathā ‘‘paccuddharāmi’’ti.
৯৯.
99.
‘‘ইমং ইমানি এতানি, এতম্পি চীৰর’’ন্তি ৰা।
‘‘Imaṃ imāni etāni, etampi cīvara’’nti vā;
‘‘পরিক্খারচোল়ানী’’তি, তথা ‘‘পচ্চুদ্ধরামি’’তি॥
‘‘Parikkhāracoḷānī’’ti, tathā ‘‘paccuddharāmi’’ti.
১০০.
100.
‘‘এতং ইমং অধিট্ঠামি, পত্তং পচ্চুদ্ধরামি’’তি।
‘‘Etaṃ imaṃ adhiṭṭhāmi, pattaṃ paccuddharāmi’’ti;
এৰং পচ্চুদ্ধরেধিট্ঠে, চীৰরাদিং যথাৰিধি॥
Evaṃ paccuddharedhiṭṭhe, cīvarādiṃ yathāvidhi.
১০১.
101.
সঞ্চরিত্তং ৰিনা সেসা, সচিত্তা গরুকন্তিমা।
Sañcarittaṃ vinā sesā, sacittā garukantimā;
অচ্ছিন্নং পরিণতং হিত্ৰা, নিস্সগ্গিযমচিত্তকং॥
Acchinnaṃ pariṇataṃ hitvā, nissaggiyamacittakaṃ.
১০২.
102.
পদসোধম্মং দুৰে সেয্যা, ইত্থিযা ধম্মদেসনা।
Padasodhammaṃ duve seyyā, itthiyā dhammadesanā;
দুৰে সেনাসনানীপি, সিব্বনং চীৰরস্সপি॥
Duve senāsanānīpi, sibbanaṃ cīvarassapi.
১০৩.
103.
পৰারিতং সুরাপানং, পঞ্চসন্নিধিআদিকং।
Pavāritaṃ surāpānaṃ, pañcasannidhiādikaṃ;
জোতিনুজ্জালনঞ্চেৰ, কপ্পবিন্দুমনাদিকং।
Jotinujjālanañceva, kappabindumanādikaṃ;
গামপ্পৰেসনন্তেতে, পাচিত্তীসু অচিত্তকা॥
Gāmappavesanantete, pācittīsu acittakā.
১০৪.
104.
পকিণ্ণকেসু উদ্দিস্স-কতং হিত্ৰাঞ্ঞমংসকং।
Pakiṇṇakesu uddissa-kataṃ hitvāññamaṃsakaṃ;
একত্থরণপাৰুরণং, একমঞ্চে তুৰট্টনং।
Ekattharaṇapāvuraṇaṃ, ekamañce tuvaṭṭanaṃ;
একতো ভুঞ্জনঞ্চাপি, নচ্চগীতাদিসত্তপি॥
Ekato bhuñjanañcāpi, naccagītādisattapi.
১০৫.
105.
অকাযবন্ধনঞ্চাপি , পত্তহত্থকৰাটকং।
Akāyabandhanañcāpi , pattahatthakavāṭakaṃ;
অচিত্তকমিদং সব্বং, সেসমেত্থ সচিত্তকং॥
Acittakamidaṃ sabbaṃ, sesamettha sacittakaṃ.
১০৬.
106.
ৰীতিক্কমনচিত্তেন, সচিত্তকমচিত্তকং।
Vītikkamanacittena, sacittakamacittakaṃ;
পঞ্ঞত্তিজাননেনাপি, ৰদন্তাচরিযা তথা॥
Paññattijānanenāpi, vadantācariyā tathā.
১০৭.
107.
পুব্বকরণাদিকং কত্ৰা, উপোসথপ্পৰারণং।
Pubbakaraṇādikaṃ katvā, uposathappavāraṇaṃ;
নৰধা দীপিতং সব্বং, কাতব্বং পিযসীলিনা॥
Navadhā dīpitaṃ sabbaṃ, kātabbaṃ piyasīlinā.
১০৮.
108.
সম্মজ্জনী পদীপো চ, উদকং আসনেন চ।
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca;
উপোসথস্স এতানি, পুব্বকরণন্তি ৰুচ্চতি॥
Uposathassa etāni, pubbakaraṇanti vuccati.
১০৯.
109.
ছন্দপারিসুদ্ধিউতুক্খানং , ভিক্খুগণনা চ ওৰাদো।
Chandapārisuddhiutukkhānaṃ , bhikkhugaṇanā ca ovādo;
উপোসথস্স এতানি, পুব্বকিচ্চন্তি ৰুচ্চতি॥
Uposathassa etāni, pubbakiccanti vuccati.
১১০.
110.
উপোসথো যাৰতিকা চ ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা,
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
সভাগাপত্তিযো চ ন ৰিজ্জন্তি।
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti;
ৰজ্জনীযা চ পুগ্গলা তস্মিং ন হোন্তি,
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
পত্তকল্লন্তি ৰুচ্চতি॥
Pattakallanti vuccati.
১১১. পুব্বকরণপুব্বকিচ্চানি সমাপেত্ৰা দেসিতাপত্তিকস্স সমগ্গস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স অনুমতিযা পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুং আরাধনং করোম।
111. Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitāpattikassa samaggassa bhikkhusaṅghassa anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ karoma.
১১২.
112.
পারিসুদ্ধিঅধিট্ঠান-সুত্তুদ্দেসৰসা তিধা।
Pārisuddhiadhiṭṭhāna-suttuddesavasā tidhā;
গণপুগ্গলসঙ্ঘা চ, তং করেয্যুং যথাক্কমং॥
Gaṇapuggalasaṅghā ca, taṃ kareyyuṃ yathākkamaṃ.
১১৩.
113.
চাতুদ্দসো পন্নরসো, সামগ্গী দিনতো তিধা।
Cātuddaso pannaraso, sāmaggī dinato tidhā;
দিনপুগ্গলকত্তব্বা-কারতো তে নৰেরিতা॥
Dinapuggalakattabbā-kārato te naveritā.
১১৪.
114.
তযো তযোতি কত্ৰান, দিনপুগ্গলভেদতো।
Tayo tayoti katvāna, dinapuggalabhedato;
তেৰাচীদ্ৰেকৰাচীতি, নৰ ৰুত্তা পৰারণা॥
Tevācīdvekavācīti, nava vuttā pavāraṇā.
১১৫.
115.
কত্তিকন্তিমপক্খম্হা, হেমং ফগ্গুনপুণ্ণমা।
Kattikantimapakkhamhā, hemaṃ phaggunapuṇṇamā;
তস্স অন্তিমপক্খম্হা, গিম্হং আসাল়্হিপুণ্ণমা।
Tassa antimapakkhamhā, gimhaṃ āsāḷhipuṇṇamā;
ৰস্সকালং ততো সেসং, চতুৰীসতুপোসথা॥
Vassakālaṃ tato sesaṃ, catuvīsatuposathā.
১১৬.
116.
চাতুদ্দসা ছ এতেসু, পক্খা ততিযসত্তমা।
Cātuddasā cha etesu, pakkhā tatiyasattamā;
ঞেয্যা পন্নরসা সেসা, অট্ঠারস উপোসথা॥
Ñeyyā pannarasā sesā, aṭṭhārasa uposathā.
১১৭. ‘‘ছন্দং দম্মি, ছন্দং মে হর, ছন্দং মে আরোচেহী’’তি ছন্দং দাতব্বং।
117. ‘‘Chandaṃ dammi, chandaṃ me hara, chandaṃ me ārocehī’’ti chandaṃ dātabbaṃ.
১১৮. ‘‘পারিসুদ্ধিং দম্মি, পারিসুদ্ধিং মে হর, পারিসুদ্ধিং মে আরোচেহী’’তি পারিসুদ্ধি দাতব্বা।
118. ‘‘Pārisuddhiṃ dammi, pārisuddhiṃ me hara, pārisuddhiṃ me ārocehī’’ti pārisuddhi dātabbā.
১১৯. ‘‘পৰারণং দম্মি, পৰারণং মে হর, পৰারণং মে আরোচেহি, মমত্থায পৰারেহী’’তি পৰারণা দাতব্বা।
119. ‘‘Pavāraṇaṃ dammi, pavāraṇaṃ me hara, pavāraṇaṃ me ārocehi, mamatthāya pavārehī’’ti pavāraṇā dātabbā.
১২০. আপত্তিদেসকেন ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা নানাৰত্থুকা আপত্তিযো আপজ্জিং, তা তুম্হমূলে পটিদেসেমী’’তি ৰত্ৰা পটিগ্গণ্হন্তেন ‘‘পস্সসি, আৰুসো, তা আপত্তিযো’’তি ৰুত্তে ‘‘আম, ভন্তে, পস্সামী’’তি ৰত্ৰা পুন পটিগ্গণ্হন্তেন ‘‘আযতিং, আৰুসো, সংৰরেয্যাসী’’তি ৰুত্তে ‘‘সাধু, সুট্ঠু, ভন্তে সংৰরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা দেসেতব্বং।
120. Āpattidesakena ‘‘ahaṃ, bhante, sambahulā nānāvatthukā āpattiyo āpajjiṃ, tā tumhamūle paṭidesemī’’ti vatvā paṭiggaṇhantena ‘‘passasi, āvuso, tā āpattiyo’’ti vutte ‘‘āma, bhante, passāmī’’ti vatvā puna paṭiggaṇhantena ‘‘āyatiṃ, āvuso, saṃvareyyāsī’’ti vutte ‘‘sādhu, suṭṭhu, bhante saṃvarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā desetabbaṃ.
১২১. ৰেমতিং আরোচেন্তেন ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলাসু নানাৰত্থুকাসু আপত্তীসু ৰেমতিকো, যদা নিব্বেমতিকো ভৰিস্সামি, তদা তা আপত্তিযো পটিকরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা আরোচেতব্বং।
121. Vematiṃ ārocentena ‘‘ahaṃ, bhante, sambahulāsu nānāvatthukāsu āpattīsu vematiko, yadā nibbematiko bhavissāmi, tadā tā āpattiyo paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā ārocetabbaṃ.
১২২. ‘‘অজ্জ মে উপোসথো ‘পন্নরসো, চাতুদ্দসো’তি ৰা অধিট্ঠামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা পুগ্গলেন অধিট্ঠানুপোসথো কাতব্বো।
122. ‘‘Ajja me uposatho ‘pannaraso, cātuddaso’ti vā adhiṭṭhāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā puggalena adhiṭṭhānuposatho kātabbo.
১২৩. দ্ৰীসু পন থেরেন ‘‘পরিসুদ্ধো অহং আৰুসো, ‘পরিসুদ্ধো’তি মং ধারেহী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্তব্বং। নৰকেনপি তথেৰ ৰত্তব্বং। ‘‘ভন্তে, ধারেথা’’তি ৰচনং ৰিসেসো।
123. Dvīsu pana therena ‘‘parisuddho ahaṃ āvuso, ‘parisuddho’ti maṃ dhārehī’’ti tikkhattuṃ vattabbaṃ. Navakenapi tatheva vattabbaṃ. ‘‘Bhante, dhārethā’’ti vacanaṃ viseso.
১২৪. তীসু পন ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, অজ্জুপোসথো পন্নরসো, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, মযং অঞ্ঞমঞ্ঞং পারিসুদ্ধিউপোসথং করেয্যামা’’তি ঞত্তিং ঠপেত্ৰা পটিপাটিযা ৰুত্তনযেন পারিসুদ্ধিউপোসথো কাতব্বো।
124. Tīsu pana ‘‘suṇantu me āyasmantā, ajjuposatho pannaraso, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, mayaṃ aññamaññaṃ pārisuddhiuposathaṃ kareyyāmā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā paṭipāṭiyā vuttanayena pārisuddhiuposatho kātabbo.
১২৫. ‘‘অজ্জ মে পৰারণা ‘চাতুদ্দসী, পন্নরসী’তি ৰা অধিট্ঠামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা একেন পৰারেতব্বং।
125. ‘‘Ajja me pavāraṇā ‘cātuddasī, pannarasī’ti vā adhiṭṭhāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā ekena pavāretabbaṃ.
১২৬. দ্ৰীসু পন থেরেন ‘‘অহং, আৰুসো, আযস্মন্তং পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতু মং আযস্মা অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা পৰারেতব্বং। নৰকেনাপি তথেৰ ৰত্তব্বং। ‘‘ভন্তে’’তি ৰচনং ৰিসেসো।
126. Dvīsu pana therena ‘‘ahaṃ, āvuso, āyasmantaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakenāpi tatheva vattabbaṃ. ‘‘Bhante’’ti vacanaṃ viseso.
১২৭. তীসু ৰা চতূসু ৰা পন ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, অজ্জ পৰারণা পন্নরসী, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, মযং অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰারেয্যামা’’তি ঞত্তিং ঠপেত্ৰা থেরেন ‘‘অহং, আৰুসো, আযস্মন্তে পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তু মং আযস্মন্তা অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা পৰারেতব্বং। নৰকেহিপি তথেৰ পটিপাটিযা পৰারেতব্বং। ‘‘ভন্তে’’তিৰচনং ৰিসেসো।
127. Tīsu vā catūsu vā pana ‘‘suṇantu me āyasmantā, ajja pavāraṇā pannarasī, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, mayaṃ aññamaññaṃ pavāreyyāmā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā therena ‘‘ahaṃ, āvuso, āyasmante pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakehipi tatheva paṭipāṭiyā pavāretabbaṃ. ‘‘Bhante’’tivacanaṃ viseso.
১২৮. চতূহি অধিকেসু পন ‘‘সুণাতু মে আৰুসো সঙ্ঘো, অজ্জ পৰারণা পন্নরসী, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পৰারেয্যা’’তি ঞত্তিং ঠপেত্ৰা ৰুড্ঢতরেন ‘‘সঙ্ঘং, আৰুসো, পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তু মং আযস্মন্তো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা পৰারেতব্বং। নৰকেহিপি তথেৰ পটিপাটিযা ‘‘সঙ্ঘং, ভন্তে, পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তু মং আযস্মন্তো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্ৰা পৰারেতব্বং।
128. Catūhi adhikesu pana ‘‘suṇātu me āvuso saṅgho, ajja pavāraṇā pannarasī, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti ñattiṃ ṭhapetvā vuḍḍhatarena ‘‘saṅghaṃ, āvuso, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ. Navakehipi tatheva paṭipāṭiyā ‘‘saṅghaṃ, bhante, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmī’’ti tikkhattuṃ vatvā pavāretabbaṃ.
মূলসিক্খা নিট্ঠিতা।
Mūlasikkhā niṭṭhitā.
