| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৪১. পকিণ্ণকনিদ্দেসো
41. Pakiṇṇakaniddeso
পকিণ্ণকন্তি –
Pakiṇṇakanti –
৩৩৫.
335.
সদ্ৰারবন্ধনে ঠানে, সোদুক্খলকপাসকে।
Sadvārabandhane ṭhāne, sodukkhalakapāsake;
সযন্তেন দিৰা দ্ৰারং, বন্ধেয্য পরিৰট্টকং॥
Sayantena divā dvāraṃ, bandheyya parivaṭṭakaṃ.
৩৩৬.
336.
সন্তে ৰিঞ্ঞুম্হি পুরিসে, আভোগো চাপি কপ্পতি।
Sante viññumhi purise, ābhogo cāpi kappati;
সৰসে তং ৰিনাকারং, সযন্তো দুক্কটং ফুসে॥
Savase taṃ vinākāraṃ, sayanto dukkaṭaṃ phuse.
৩৩৭.
337.
রতনানিত্থিরূপানি, ধঞ্ঞমিত্থিপসাধনং।
Ratanānitthirūpāni, dhaññamitthipasādhanaṃ;
তূরিযাৰুধভণ্ডানি, আমসন্তস্স দুক্কটং॥
Tūriyāvudhabhaṇḍāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
৩৩৮.
338.
সিত্থতেলোদতেলেহি, ফণহত্থফণেহি ৰা।
Sitthatelodatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;
কোচ্ছেনৰাপি যো কেসে, ওসণ্ঠেয্যস্স দুক্কটং॥
Kocchenavāpi yo kese, osaṇṭheyyassa dukkaṭaṃ.
৩৩৯.
339.
নেকপাৰুরণা একত্থরণা ৰা তুৰট্টযুং।
Nekapāvuraṇā ekattharaṇā vā tuvaṭṭayuṃ;
তথেকমঞ্চে ভুঞ্জেয্যুং, একস্মিং ৰাপি ভাজনে॥
Tathekamañce bhuñjeyyuṃ, ekasmiṃ vāpi bhājane.
৩৪০.
340.
চতুরঙ্গুলতো ঊনমধিকট্ঠঙ্গুলং তথা।
Caturaṅgulato ūnamadhikaṭṭhaṅgulaṃ tathā;
দন্তকট্ঠং ন খাদেয্য, লসুণং ন অকল্লকো॥
Dantakaṭṭhaṃ na khādeyya, lasuṇaṃ na akallako.
৩৪১.
341.
হীনুক্কট্ঠেহি উক্কট্ঠং, হীনং ৰা জাতিআদিহি।
Hīnukkaṭṭhehi ukkaṭṭhaṃ, hīnaṃ vā jātiādihi;
উজুং ৰাঞ্ঞাপদেসেন, ৰদে দুব্ভাসিতং দৰা॥
Ujuṃ vāññāpadesena, vade dubbhāsitaṃ davā.
৩৪২.
342.
দীঘে নখে চ কেসে চ, নাসলোমে ন ধারযে।
Dīghe nakhe ca kese ca, nāsalome na dhāraye;
ন লব্ভং ৰীসতিমট্ঠং, সম্বাধে লোমহারণং॥
Na labbhaṃ vīsatimaṭṭhaṃ, sambādhe lomahāraṇaṃ.
৩৪৩.
343.
যথাৰুড্ঢং ন বাধেয্য, সঙ্ঘুদ্দিট্ঠংৰ সঙ্ঘিকং।
Yathāvuḍḍhaṃ na bādheyya, saṅghuddiṭṭhaṃva saṅghikaṃ;
অধোতঅল্লপাদেহি, নক্কমে সযনাসনং।
Adhotaallapādehi, nakkame sayanāsanaṃ;
সুধোতপাদকং ৰাপি, তথেৰ সউপাহনো॥
Sudhotapādakaṃ vāpi, tatheva saupāhano.
৩৪৪.
344.
সঙ্ঘাটিযা ন পল্লত্থে, ভিত্তাদিং ন অপস্সযে।
Saṅghāṭiyā na pallatthe, bhittādiṃ na apassaye;
পরিকম্মকতং সন্তে, উদকে নো ন আচমে॥
Parikammakataṃ sante, udake no na ācame.
৩৪৫.
345.
অকপ্পিযসমাদানে, দৰা সিলাপৰিজ্ঝনে।
Akappiyasamādāne, davā silāpavijjhane;
দেসনায সভাগায, আৰিকম্মে চ দুক্কটং॥
Desanāya sabhāgāya, āvikamme ca dukkaṭaṃ.
৩৪৬.
346.
পটিস্সৰৰিসংৰাদে, সুদ্ধচিত্তস্স দুক্কটং।
Paṭissavavisaṃvāde, suddhacittassa dukkaṭaṃ;
পটিস্সৰক্খণে এৰ, পাচিত্তি ইতরস্স তু॥
Paṭissavakkhaṇe eva, pācitti itarassa tu.
৩৪৭.
347.
ন রুক্খমভিরূহেয্য, সতি কিচ্চেৰ পোরিসং।
Na rukkhamabhirūheyya, sati kicceva porisaṃ;
আপদাসু যথাকামং, কপ্পতী অভিরূহিতুং॥
Āpadāsu yathākāmaṃ, kappatī abhirūhituṃ.
৩৪৮.
348.
ৰিনাদ্ধানং ৰজন্তস্স, দুক্কটং পরিসাৰনং।
Vināddhānaṃ vajantassa, dukkaṭaṃ parisāvanaṃ;
যাচমানস্স অদ্ধানে, অদদন্তস্স দুক্কটং॥
Yācamānassa addhāne, adadantassa dukkaṭaṃ.
৩৪৯.
349.
থুল্লচ্চযং ফুসে অঙ্গজাতচ্ছেদেন দুক্কটং।
Thullaccayaṃ phuse aṅgajātacchedena dukkaṭaṃ;
আবাধপ্পচ্চযাঞ্ঞত্র, সেসঙ্গে অত্তঘাতনে॥
Ābādhappaccayāññatra, sesaṅge attaghātane.
৩৫০.
350.
চিত্তপোত্থকরূপানি, ন করে ন চ কারযে।
Cittapotthakarūpāni, na kare na ca kāraye;
ন ৰুট্ঠাপেয্য ভুঞ্জন্তং, আরামারঞ্ঞগেহসু॥
Na vuṭṭhāpeyya bhuñjantaṃ, ārāmāraññagehasu.
৩৫১.
351.
যানানি পুমযুত্তানি, সিৰিকং হত্থৰট্টকং।
Yānāni pumayuttāni, sivikaṃ hatthavaṭṭakaṃ;
পাটঙ্কিঞ্চ গিলানস্স, কপ্পতী অভিরূহিতুং॥
Pāṭaṅkiñca gilānassa, kappatī abhirūhituṃ.
৩৫২.
352.
বুদ্ধং ধম্মঞ্চ সঙ্ঘঞ্চ, আরব্ভ করণে দৰং।
Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, ārabbha karaṇe davaṃ;
দুক্কটং পরিসং ৰাপি, অঞ্ঞস্স উপলাল়নে॥
Dukkaṭaṃ parisaṃ vāpi, aññassa upalāḷane.
৩৫৩.
353.
কাযং ঊরুং নিমিত্তং ৰা, ভিক্খুনীনং ন দস্সযে।
Kāyaṃ ūruṃ nimittaṃ vā, bhikkhunīnaṃ na dassaye;
ৰিৰরিত্ৰা ন সিঞ্চেয্য, তা কদ্দমুদকাদিনা॥
Vivaritvā na siñceyya, tā kaddamudakādinā.
৩৫৪.
354.
ন গণ্হতো চ ওৰাদং, ন পচ্চাহরতোপি চ।
Na gaṇhato ca ovādaṃ, na paccāharatopi ca;
বালং গিলানং গমিযং, ৰজ্জযিত্ৰান দুক্কটং॥
Bālaṃ gilānaṃ gamiyaṃ, vajjayitvāna dukkaṭaṃ.
৩৫৫.
355.
লোকাযতং ন ৰাচেয্য, পলিতং ন চ গাহযে।
Lokāyataṃ na vāceyya, palitaṃ na ca gāhaye;
পেল়াযপি ন ভুঞ্জেয্য, ন কীল়ে কিঞ্চি কীল়িতং॥
Peḷāyapi na bhuñjeyya, na kīḷe kiñci kīḷitaṃ.
৩৫৬.
356.
পারুপে ন নিৰাসেয্য, গিহিপারুতনিৰাসনং।
Pārupe na nivāseyya, gihipārutanivāsanaṃ;
সংৰেল্লিযং নিৰাসেয্য, দাযং নালিম্পযেয্য ৰা॥
Saṃvelliyaṃ nivāseyya, dāyaṃ nālimpayeyya vā.
৩৫৭.
357.
ৰড্ঢিং পযোজযে যাচে, নোঞ্ঞাতকপ্পৰারিতে।
Vaḍḍhiṃ payojaye yāce, noññātakappavārite;
অত্তনো পরিভোগত্থং, দিন্নমঞ্ঞস্স নো দদে।
Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa no dade;
অগ্গং গহেত্ৰা ভুত্ৰা ৰা, কতিপাহং পুনো দদে॥
Aggaṃ gahetvā bhutvā vā, katipāhaṃ puno dade.
৩৫৮.
358.
উদ্দিস্স যাচনে রক্খং, ঞত্ৰাঞত্ৰা ৰ দণ্ডিনং।
Uddissa yācane rakkhaṃ, ñatvāñatvā va daṇḍinaṃ;
গীৰাস্স দণ্ডিতে দণ্ডো, সযং দণ্ডাপনে পন।
Gīvāssa daṇḍite daṇḍo, sayaṃ daṇḍāpane pana;
দণ্ডস্স অগ্ঘভেদেন, ঞেয্যা পারাজিকাদিকা॥
Daṇḍassa agghabhedena, ñeyyā pārājikādikā.
৩৫৯.
359.
হরন্তেসু পরিক্খারং, ‘‘চোরো চোরো’’তি ভাসিতে।
Harantesu parikkhāraṃ, ‘‘coro coro’’ti bhāsite;
অনত্থাযেসং গণ্হন্তে, দণ্ডং গীৰাস্স তত্তকং॥
Anatthāyesaṃ gaṇhante, daṇḍaṃ gīvāssa tattakaṃ.
৩৬০.
360.
ৰিঘাসুচ্চারসঙ্কার-মুত্তং ছড্ডেয্য দুক্কটং।
Vighāsuccārasaṅkāra-muttaṃ chaḍḍeyya dukkaṭaṃ;
বহি পাকারকুট্টানং, ৰল়ঞ্জে নাৰলোকিয।
Bahi pākārakuṭṭānaṃ, vaḷañje nāvalokiya;
হরিতে ৰাপি ৰীহাদি-নাল়িকেরাদিরোপিমে॥
Harite vāpi vīhādi-nāḷikerādiropime.
৩৬১.
361.
যোজাপেতুং পযোজেতুং, পযুত্তানি চ পস্সিতুং।
Yojāpetuṃ payojetuṃ, payuttāni ca passituṃ;
ন লব্ভং ধম্মযুত্তম্পি, নচ্চং গীতঞ্চ ৰাদিতং।
Na labbhaṃ dhammayuttampi, naccaṃ gītañca vāditaṃ;
‘‘উপহারং করোমা’’তি, ৰুত্তে ৰা সম্পটিচ্ছিতুং॥
‘‘Upahāraṃ karomā’’ti, vutte vā sampaṭicchituṃ.
৩৬২.
362.
রাজাগারং পোক্খরণিং, উয্যানং চিত্তগারকং।
Rājāgāraṃ pokkharaṇiṃ, uyyānaṃ cittagārakaṃ;
কীল়ত্থং গচ্ছতো দট্ঠুং, আরামং দুক্কটং কতং॥
Kīḷatthaṃ gacchato daṭṭhuṃ, ārāmaṃ dukkaṭaṃ kataṃ.
৩৬৩.
363.
নৰে ন পটিবাহেয্যা-সনেনুণ্হে ন চীৰরং।
Nave na paṭibāheyyā-sanenuṇhe na cīvaraṃ;
নিদহেয্য খমাপেয্য, গরুনা চ পণামিতো॥
Nidaheyya khamāpeyya, garunā ca paṇāmito.
৩৬৪.
364.
অক্কোসনে পরম্মুখা, আপত্তীহি চ সত্তহি।
Akkosane parammukhā, āpattīhi ca sattahi;
ভিক্খুং উপাসকং ৰাপি, অঞ্ঞেনেৰ চ দুক্কটং॥
Bhikkhuṃ upāsakaṃ vāpi, aññeneva ca dukkaṭaṃ.
৩৬৫.
365.
ন লব্ভং ৰিনিপাতেতুং, সদ্ধাদেয্যঞ্চ চীৰরং।
Na labbhaṃ vinipātetuṃ, saddhādeyyañca cīvaraṃ;
লব্ভং পিতূনং সেসানং, ঞাতীনম্পি ন লব্ভতি॥
Labbhaṃ pitūnaṃ sesānaṃ, ñātīnampi na labbhati.
৩৬৬.
366.
ৰস্সংৰুত্থোঞ্ঞতোঞ্ঞত্র , ভাগং গণ্হেয্য দুক্কটং।
Vassaṃvutthoññatoññatra , bhāgaṃ gaṇheyya dukkaṭaṃ;
পটিদেয্য নট্ঠে জিণ্ণে, গীৰা নো দেয্য চোদিতো।
Paṭideyya naṭṭhe jiṇṇe, gīvā no deyya codito;
ধুরনিক্খেপতো তেসং, হোতি ভণ্ডগ্ঘকারিযো॥
Dhuranikkhepato tesaṃ, hoti bhaṇḍagghakāriyo.
৩৬৭.
367.
ন সন্তরুত্তরো গামং, কল্লো ৰা সউপাহনো।
Na santaruttaro gāmaṃ, kallo vā saupāhano;
পৰিসেয্য ন ধারেয্য, চামরীমকসবীজনিং॥
Paviseyya na dhāreyya, cāmarīmakasabījaniṃ.
৩৬৮.
368.
অগিলানো ন ছিন্দেয্য, কেসে কত্তরিযা বহি।
Agilāno na chindeyya, kese kattariyā bahi;
আরামতো ন ধারেয্য, ছত্তং লব্ভতি গুত্তিযা॥
Ārāmato na dhāreyya, chattaṃ labbhati guttiyā.
৩৬৯.
369.
গাহেয্য নুভতোকাজং, একন্তরিককাজকং।
Gāheyya nubhatokājaṃ, ekantarikakājakaṃ;
সীসক্খন্ধকটিভারা, হত্থোলম্বো চ লব্ভতি॥
Sīsakkhandhakaṭibhārā, hattholambo ca labbhati.
৩৭০.
370.
আপত্তিযা অনোকাস-কতং চোদেয্য দুক্কটং।
Āpattiyā anokāsa-kataṃ codeyya dukkaṭaṃ;
সুদ্ধস্স চ অৰত্থুস্মিং, তথা ওকাসকারণে॥
Suddhassa ca avatthusmiṃ, tathā okāsakāraṇe.
৩৭১.
371.
অট্ঠঙ্গুলাধিকং মঞ্চপটিপাদং ন ধারযে।
Aṭṭhaṅgulādhikaṃ mañcapaṭipādaṃ na dhāraye;
পকতঙ্গুলেন সত্তানং, মঞ্চং ৰা উচ্চপাদকং॥
Pakataṅgulena sattānaṃ, mañcaṃ vā uccapādakaṃ.
৩৭২.
372.
মূগব্বতাদিং গণ্হেয্য, দুক্কটং তিত্থিযব্বতং।
Mūgabbatādiṃ gaṇheyya, dukkaṭaṃ titthiyabbataṃ;
খুরভণ্ডং পরিহরে, তথা ন্হাপিতপুব্বকো॥
Khurabhaṇḍaṃ parihare, tathā nhāpitapubbako.
৩৭৩.
373.
যং কিঞ্চি যাচিতুং হত্থকম্মং তদনুসারতো।
Yaṃ kiñci yācituṃ hatthakammaṃ tadanusārato;
লদ্ধং গহেতুং নিক্কম্মমযাচিত্ৰাপি কপ্পতি।
Laddhaṃ gahetuṃ nikkammamayācitvāpi kappati;
কারেতুমাহরাপেতুং, যং কিঞ্চিপরসন্তকং॥
Kāretumāharāpetuṃ, yaṃ kiñciparasantakaṃ.
৩৭৪.
374.
গিহীনং গোপকে দেন্তে, গহেতুং দেতি যত্তকং।
Gihīnaṃ gopake dente, gahetuṃ deti yattakaṃ;
লব্ভং যথাপরিচ্ছেদং, সঙ্ঘচেতিযসন্তকে॥
Labbhaṃ yathāparicchedaṃ, saṅghacetiyasantake.
৩৭৫.
375.
দ্ৰীহাপজ্জেয্য আপত্তিং, কাযৰাচাহি ৰা ছহি।
Dvīhāpajjeyya āpattiṃ, kāyavācāhi vā chahi;
অলজ্জিঞ্ঞাণকুক্কুচ্চপকতত্তা সতিপ্লৰা।
Alajjiññāṇakukkuccapakatattā satiplavā;
অকপ্পিযে ৰা কপ্পিযে, কপ্পাকপ্পিযসঞ্ঞিতা॥
Akappiye vā kappiye, kappākappiyasaññitā.
৩৭৬.
376.
অলজ্জিঞ্ঞাণতাপত্তিং , কাযৰাচাহি ছাদযে।
Alajjiññāṇatāpattiṃ , kāyavācāhi chādaye;
লিঙ্গে সঙ্ঘে গণেকস্মিং, চতুধাপত্তিৰুট্ঠিতি॥
Liṅge saṅghe gaṇekasmiṃ, catudhāpattivuṭṭhiti.
৩৭৭.
377.
পরিকথোভাসৰিঞ্ঞত্তি, ন লব্ভা পচ্চযদ্ৰযে।
Parikathobhāsaviññatti, na labbhā paccayadvaye;
ৰিঞ্ঞত্তিযেৰ ততিযে, সেসে সব্বম্পি লব্ভতি॥
Viññattiyeva tatiye, sese sabbampi labbhati.
৩৭৮.
378.
ন রূহতচ্চযে দানং, পঞ্চন্নং সহধম্মিনং।
Na rūhataccaye dānaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ;
সঙ্ঘস্সেৰ চ তং হোতি, গিহীনং পন রূহতি॥
Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.
৩৭৯.
379.
ভিক্খু ৰা সামণেরো ৰা, কালং কযিরাথূপস্সযে।
Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ kayirāthūpassaye;
ভিক্খুসঙ্ঘোৰ দাযজ্জো, তত্থ সেসেপ্যযংনযো॥
Bhikkhusaṅghova dāyajjo, tattha sesepyayaṃnayo.
৩৮০.
380.
পুরিমস্সেৰিমং দিন্নং, দেহি নেত্ৰাসুকস্সতি।
Purimassevimaṃ dinnaṃ, dehi netvāsukassati;
পচ্ছিমস্সেৰ দম্মীতি, দিন্নং ঞত্ৰা ইমং ৰিধিং।
Pacchimasseva dammīti, dinnaṃ ñatvā imaṃ vidhiṃ;
গণ্হে ৰিস্সাসগাহং ৰাধিট্ঠে মতকচীৰরং॥
Gaṇhe vissāsagāhaṃ vādhiṭṭhe matakacīvaraṃ.
৩৮১.
381.
লোহভণ্ডে পহরণিং, দারুভণ্ডে চ দারুজং।
Lohabhaṇḍe paharaṇiṃ, dārubhaṇḍe ca dārujaṃ;
পত্তং পাদুকপল্লঙ্কং, আসন্দিং মত্তিকামযে।
Pattaṃ pādukapallaṅkaṃ, āsandiṃ mattikāmaye;
ঠপেত্ৰা কপ্পতি সব্বং, কতকং কুম্ভকারিকন্তি॥
Ṭhapetvā kappati sabbaṃ, katakaṃ kumbhakārikanti.
