| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
৪১. পকিণ্ণকনিদ্দেসৰণ্ণনা
41. Pakiṇṇakaniddesavaṇṇanā
৩৩৫. সদ্ৰারবন্ধনে সোদুক্খলকপাসকে ঠানে দিৰা সযন্তেন পরিৰত্তকং দ্ৰারং বন্ধেয্যাতি সম্বন্ধো। দ্ৰারঞ্চ দ্ৰারবন্ধনঞ্চ দ্ৰারবন্ধনানি মজ্ঝেপদলোপৰসেন, বন্ধন-সদ্দেনেৰ ৰা দ্ৰারবাহা ৰুচ্চন্তি, সহ দ্ৰারবন্ধনেহীতি সদ্ৰারবন্ধনং, ঠানং। হেট্ঠা উদুক্খলকঞ্চ উপরি পাসকো চ, সহ উদুক্খলপাসকেহীতি সমাসো। তাদিসে ঠানে পাকারাদিপরিক্খেপেন ভৰিতব্বন্তি পরিক্খিত্তেতি ৰিঞ্ঞাযতি। সো চ উচ্চতো সহসেয্যপ্পহোনকে ৰুত্তনযোতি ৰদন্তি । সযন্তেনাতি পাদে ভূমিতো মোচেত্ৰা নিপজ্জন্তেন। পরিৰত্তকন্তি সংৰরণৰিৰরণৰসেন ইতো চিতো চ পরিৰত্তনযোগ্গং। দ্ৰারন্তি অন্তমসো দুস্সসাণিদ্ৰারম্পি। বন্ধেয্যাতি সব্বন্তিমেন ৰিধিনা যাৰতা সীসং ন পৰিসতি, তাৰতাপি বন্ধেয্য, সংৰরেয্যাতি ৰুত্তং হোতি।
335. Sadvārabandhane sodukkhalakapāsake ṭhāne divā sayantena parivattakaṃ dvāraṃ bandheyyāti sambandho. Dvārañca dvārabandhanañca dvārabandhanāni majjhepadalopavasena, bandhana-saddeneva vā dvārabāhā vuccanti, saha dvārabandhanehīti sadvārabandhanaṃ, ṭhānaṃ. Heṭṭhā udukkhalakañca upari pāsako ca, saha udukkhalapāsakehīti samāso. Tādise ṭhāne pākārādiparikkhepena bhavitabbanti parikkhitteti viññāyati. So ca uccato sahaseyyappahonake vuttanayoti vadanti . Sayantenāti pāde bhūmito mocetvā nipajjantena. Parivattakanti saṃvaraṇavivaraṇavasena ito cito ca parivattanayoggaṃ. Dvāranti antamaso dussasāṇidvārampi. Bandheyyāti sabbantimena vidhinā yāvatā sīsaṃ na pavisati, tāvatāpi bandheyya, saṃvareyyāti vuttaṃ hoti.
৩৩৬. আভোগো চাপীতি ‘‘এস জগ্গিস্সতী’’তি আভোগো চাপি। চ-সদ্দেন ‘‘দ্ৰারং জগ্গাহী’’তি ৰচনম্পি সমুচ্চিনোতি। সৰসে তং আকারং ৰিনাতি সস্স অত্তনো ৰসে আযত্তে ঠানে, যত্থ পন বহূনং সঞ্চরণত্তা দ্ৰারং সংৰুতম্পি সংৰুতট্ঠানে ন তিট্ঠতি, দ্ৰারং অলভন্তা পাকারং অভিরুহিত্ৰাপি ৰিচরন্তি, তাদিসে পরিৰেণে সংৰরণকিচ্চং নত্থি। অথ ৰা সস্স ৰসো আযত্তো, ন যক্খাদীনং তেহি গহিতকত্তস্স, বন্ধিত্ৰা নিপজ্জাপিতত্তস্স চ অভাৰেনাতি সৰসো। তস্মিং সতি পুব্বে ৰুত্তদ্ৰারং সংৰরণআভোগকরণৰচনসঙ্খাতং আকারন্তি অত্থো।
336.Ābhogo cāpīti ‘‘esa jaggissatī’’ti ābhogo cāpi. Ca-saddena ‘‘dvāraṃ jaggāhī’’ti vacanampi samuccinoti. Savase taṃ ākāraṃ vināti sassa attano vase āyatte ṭhāne, yattha pana bahūnaṃ sañcaraṇattā dvāraṃ saṃvutampi saṃvutaṭṭhāne na tiṭṭhati, dvāraṃ alabhantā pākāraṃ abhiruhitvāpi vicaranti, tādise pariveṇe saṃvaraṇakiccaṃ natthi. Atha vā sassa vaso āyatto, na yakkhādīnaṃ tehi gahitakattassa, bandhitvā nipajjāpitattassa ca abhāvenāti savaso. Tasmiṃ sati pubbe vuttadvāraṃ saṃvaraṇaābhogakaraṇavacanasaṅkhātaṃ ākāranti attho.
৩৩৭. রতনানীতি মুত্তাদীনি দসৰিধানি। তত্থ পন জাতিফলিকং উপাদায সব্বোপি মণি ৰেল়ুরিযোপি লোহিতঙ্কো মসারগল্লো চ ধোতাপি অধোতৰিদ্ধাপি অনামাসা, কাচমণি চ পানীযসঙ্খো ধোতো অধোতোপি আমাসা, সিলা ধোতৰিদ্ধা সুৰণ্ণেন সদ্ধিং পচিতা মুগ্গৰণ্ণা চ অনামাসা। চেতিযঘরগোপকানং সুৰণ্ণচেতিযে কচৰরমেৰ হরিতুং ৰট্টতি। আরকূটলোহম্পি জাতরূপগতিকমেৰ। ইত্থিরূপানীতি অন্তমসো পিট্ঠমযইত্থিরূপানিপি। ধঞ্ঞন্তি অন্তমসো তত্থজাতকম্পি মগ্গে পসারিতম্পি সত্তৰিধং ধঞ্ঞং। কীল়াৰসেন অপরণ্ণানি তালফলাদীনিপি অনামাসানি, পসারিতম্পি ন মদ্দন্তেন গন্তব্বং, অসতি মগ্গে মগ্গং অধিট্ঠায গন্তব্বং। ইত্থিপসাধনন্তি অন্তমসো পিল়ন্ধনত্থায ঠপিতং নিৰাসনতালপণ্ণমুদ্দিকম্পি।
337.Ratanānīti muttādīni dasavidhāni. Tattha pana jātiphalikaṃ upādāya sabbopi maṇi veḷuriyopi lohitaṅko masāragallo ca dhotāpi adhotaviddhāpi anāmāsā, kācamaṇi ca pānīyasaṅkho dhoto adhotopi āmāsā, silā dhotaviddhā suvaṇṇena saddhiṃ pacitā muggavaṇṇā ca anāmāsā. Cetiyagharagopakānaṃ suvaṇṇacetiye kacavarameva harituṃ vaṭṭati. Ārakūṭalohampi jātarūpagatikameva. Itthirūpānīti antamaso piṭṭhamayaitthirūpānipi. Dhaññanti antamaso tatthajātakampi magge pasāritampi sattavidhaṃ dhaññaṃ. Kīḷāvasena aparaṇṇāni tālaphalādīnipi anāmāsāni, pasāritampi na maddantena gantabbaṃ, asati magge maggaṃ adhiṭṭhāya gantabbaṃ. Itthipasādhananti antamaso piḷandhanatthāya ṭhapitaṃ nivāsanatālapaṇṇamuddikampi.
৩৩৮. সিত্থতেলোদতেলেহীতি মধুসিত্থকনিয্যাসাদীসু যেন কেনচি তেলমিস্সকসিলেসেন চ উদকমিস্সকতেলেন চ। ফণহত্থফণেহীতি ফণমিৰ ফণং, অঙ্গুলীহি ফণকিচ্চকরণেন হত্থোযেৰ ফণং হত্থফণং, দন্তমযাদি যং কিঞ্চি ফণঞ্চেৰ হত্থফণঞ্চাতি দ্ৰন্দো। ওসণ্ঠেয্যাতি ওলিখিত্ৰা সন্নিসীদাপেয্য।
338.Sitthatelodatelehīti madhusitthakaniyyāsādīsu yena kenaci telamissakasilesena ca udakamissakatelena ca. Phaṇahatthaphaṇehīti phaṇamiva phaṇaṃ, aṅgulīhi phaṇakiccakaraṇena hatthoyeva phaṇaṃ hatthaphaṇaṃ, dantamayādi yaṃ kiñci phaṇañceva hatthaphaṇañcāti dvando. Osaṇṭheyyāti olikhitvā sannisīdāpeyya.
৩৩৯. একপাৰুরণা ৰা একত্থরণা ৰা ন তুৰট্টযুং, একমঞ্চে ন তুৰট্টযুন্তি যোজনা। একং পাৰুরণং একং অত্থরণং এতেসন্তি ৰিগ্গহো। ন তুৰট্টযুন্তি ন নিপজ্জেয্যুং। একস্মিং ভাজনে ৰাপি ন ভুঞ্জেয্যুন্তি যোজেতব্বং।
339. Ekapāvuraṇā vā ekattharaṇā vā na tuvaṭṭayuṃ, ekamañce na tuvaṭṭayunti yojanā. Ekaṃ pāvuraṇaṃ ekaṃ attharaṇaṃ etesanti viggaho. Na tuvaṭṭayunti na nipajjeyyuṃ. Ekasmiṃ bhājane vāpi na bhuñjeyyunti yojetabbaṃ.
৩৪০. মনুস্সানং পমাণঙ্গুলেন অট্ঠ অঙ্গুলানি যস্স, অধিকেন সহিতং অট্ঠঙ্গুলন্তি সমাসো। লসুণং মগধেসু জাতং আমলকভণ্ডিকং লসুণং ন খাদেয্যাতি সম্বন্ধো। ন অকল্লকোতি অগিলানো।
340. Manussānaṃ pamāṇaṅgulena aṭṭha aṅgulāni yassa, adhikena sahitaṃ aṭṭhaṅgulanti samāso. Lasuṇaṃ magadhesu jātaṃ āmalakabhaṇḍikaṃ lasuṇaṃ na khādeyyāti sambandho. Na akallakoti agilāno.
৩৪১. হীনুক্কট্ঠেহি জাতিআদীহি উক্কট্ঠং ৰা হীনং ৰা উজুং ৰা অঞ্ঞাপদেসেন ৰা দৰা ৰদে, দুব্ভাসিতন্তি সম্বন্ধো। জাতিআদীহীতি জাতিনামগোত্তকম্মসিপ্পআবাধলিঙ্গকিলেসআপত্তিঅক্কোসেহি । উক্কট্ঠন্তি জাত্যাদীহিযেৰ উক্কট্ঠং উপসম্পন্নং অনুপসম্পন্নং ৰা। দৰাতি কেল়িহসাধিপ্পাযতায। উজুং ৰাতি ‘‘চণ্ডালোসী’’তিআদিনা নযেন। অঞ্ঞাপদেসেন ৰাতি ‘‘সন্তি ইধেকচ্চে চণ্ডালা’’তিআদিনা নযেন।
341. Hīnukkaṭṭhehi jātiādīhi ukkaṭṭhaṃ vā hīnaṃ vā ujuṃ vā aññāpadesena vā davā vade, dubbhāsitanti sambandho. Jātiādīhīti jātināmagottakammasippaābādhaliṅgakilesaāpattiakkosehi . Ukkaṭṭhanti jātyādīhiyeva ukkaṭṭhaṃ upasampannaṃ anupasampannaṃ vā. Davāti keḷihasādhippāyatāya. Ujuṃ vāti ‘‘caṇḍālosī’’tiādinā nayena. Aññāpadesena vāti ‘‘santi idhekacce caṇḍālā’’tiādinā nayena.
৩৪২. দীঘে নখেতি মংসপ্পমাণতো। দীঘে কেসেতি দ্ৰঙ্গুলতো। সচেপি ন দীঘা, দুমাসতো একদিৰসম্পি অতিক্কামেতুং ন লভতি। দীঘে নাসলোমেতি নাসতো বহি নিক্খন্তে। ৰীসতিমট্ঠন্তি ৰীসতিযা নখানং মট্ঠঞ্চ। সম্বাধেতি উভোসু উপকচ্ছকেসু, মুত্তকরণে চ লোমহারণঞ্চ ন লব্ভাতি সম্বন্ধনীযং। ন লব্ভাতি এতে মট্ঠাদযো ন লব্ভন্তীতি অত্থো, নিপাতো ৰা লব্ভাতি। আবাধপ্পচ্চযা পন সম্বাধে লোমং সংহরিতুং ৰট্টতি।
342.Dīghe nakheti maṃsappamāṇato. Dīghe keseti dvaṅgulato. Sacepi na dīghā, dumāsato ekadivasampi atikkāmetuṃ na labhati. Dīghe nāsalometi nāsato bahi nikkhante. Vīsatimaṭṭhanti vīsatiyā nakhānaṃ maṭṭhañca. Sambādheti ubhosu upakacchakesu, muttakaraṇe ca lomahāraṇañca na labbhāti sambandhanīyaṃ. Na labbhāti ete maṭṭhādayo na labbhantīti attho, nipāto vā labbhāti. Ābādhappaccayā pana sambādhe lomaṃ saṃharituṃ vaṭṭati.
৩৪৩. সঙ্ঘুদ্দিট্ঠং ৰা সঙ্ঘিকং ৰা সযনাসনং যথাৰুড্ঢং ন বাধেয্যাতি যোজনা। সঙ্ঘস্স উদ্দিট্ঠং সঙ্ঘুদ্দিট্ঠং, সঙ্ঘং উদ্দিস্স কতন্তি অধিপ্পাযো। যো যো ৰুড্ঢো যথাৰুড্ঢং, ৰুড্ঢপ্পটিপাটিযাতি অত্থো। ন বাধেয্যাতি ন পটিবাহেয্য। অল্লপাদা নাম যেহি অক্কন্তট্ঠানে উদকং পঞ্ঞাযতি। সযনাসনন্তি মঞ্চপীঠাদি, ইমিনা পরিভণ্ডকতা ভূমীতিপি উপলক্খিতা। সুধোতপাদকং ৰাপি সউপাহনো তথেৰাতি সম্বন্ধো। সুধোতপাদকন্তি ধোতপাদেহেৰ অক্কমিতব্বট্ঠানং। ধোতা পাদা যস্স অক্কমনস্সাতি কিরিযাৰিসেসনসমাসো। যদি পন তত্থ নেৰাসিকা অধোতপাদেহিপি ৰল়ঞ্জেন্তি, তথেৰ ৰল়ঞ্জেতুং ৰট্টতি। তথেৰাতি পরিভণ্ডকতং ভূমিং সেনাসনং ৰা নক্কমেতি অত্থো।
343. Saṅghuddiṭṭhaṃ vā saṅghikaṃ vā sayanāsanaṃ yathāvuḍḍhaṃ na bādheyyāti yojanā. Saṅghassa uddiṭṭhaṃ saṅghuddiṭṭhaṃ, saṅghaṃ uddissa katanti adhippāyo. Yo yo vuḍḍho yathāvuḍḍhaṃ, vuḍḍhappaṭipāṭiyāti attho. Na bādheyyāti na paṭibāheyya. Allapādā nāma yehi akkantaṭṭhāne udakaṃ paññāyati. Sayanāsananti mañcapīṭhādi, iminā paribhaṇḍakatā bhūmītipi upalakkhitā. Sudhotapādakaṃ vāpi saupāhano tathevāti sambandho. Sudhotapādakanti dhotapādeheva akkamitabbaṭṭhānaṃ. Dhotā pādā yassa akkamanassāti kiriyāvisesanasamāso. Yadi pana tattha nevāsikā adhotapādehipi vaḷañjenti, tatheva vaḷañjetuṃ vaṭṭati. Tathevāti paribhaṇḍakataṃ bhūmiṃ senāsanaṃ vā nakkameti attho.
৩৪৪. সঙ্ঘাটিযাতি অধিট্ঠিতসঙ্ঘাটিযা। পাদে পরিগ্গহেত্ৰা আসনং পল্লত্থো, পল্লত্থং করোতীতি পল্লত্থাতিধাতুস্স পল্লত্থেতি রূপং। ৰিহারেপি অন্তরঘরেপি পল্লত্থিকায ন নিসীদেয্যাতি অধিপ্পাযো, পরিকম্মকতং ভিত্তাদিন্তি যোজনা। পরিকম্মকতন্তি সেতৰণ্ণেন ৰা চিত্তকম্মেন ৰা কতপরিকম্মং। আদি-সদ্দো দ্ৰারৰাতপানাদিং সঙ্গণ্হাতি। ন অপস্সযেতি চীৰরাদিনা অপ্পটিচ্ছাদেত্ৰা অপস্সযনং ন করেয্য। নো ন আচমেতি নেৰ ন আচমে, আচমেয্যাতি অত্থো। দ্ৰে পটিসেধা পকতিযত্থং গমেন্তীতি। সন্তেতি ইমিনা উদকে অসন্তে অনাপত্তীতি দীপেতি।
344.Saṅghāṭiyāti adhiṭṭhitasaṅghāṭiyā. Pāde pariggahetvā āsanaṃ pallattho, pallatthaṃ karotīti pallatthātidhātussa pallattheti rūpaṃ. Vihārepi antaragharepi pallatthikāya na nisīdeyyāti adhippāyo, parikammakataṃ bhittādinti yojanā. Parikammakatanti setavaṇṇena vā cittakammena vā kataparikammaṃ. Ādi-saddo dvāravātapānādiṃ saṅgaṇhāti. Na apassayeti cīvarādinā appaṭicchādetvā apassayanaṃ na kareyya. No na ācameti neva na ācame, ācameyyāti attho. Dve paṭisedhā pakatiyatthaṃ gamentīti. Santeti iminā udake asante anāpattīti dīpeti.
৩৪৫. অকপ্পিযসমাদানেতি ভিক্খূনং সামণেরানং অকপ্পিযে সমাদানে। দৰাতি নিপাতো , কীল়াধিপ্পাযেনাতি অত্থো। সিলাপৰিজ্ঝনেতি অন্তমসো হত্থযন্তেনপি সক্খরিকাযপি খিপনে। সভাগায দেসনায আৰিকম্মে চ দুক্কটন্তি যোজেতব্বং। সভাগাযাতি ৰত্থুৰসেন সমানো ভাগো এতিস্সা আপত্তিযাতি ৰিগ্গহো। চ-সদ্দো তাদিসিযা পটিগ্গহণমত্তং সমুচ্চিনোতি।
345.Akappiyasamādāneti bhikkhūnaṃ sāmaṇerānaṃ akappiye samādāne. Davāti nipāto , kīḷādhippāyenāti attho. Silāpavijjhaneti antamaso hatthayantenapi sakkharikāyapi khipane. Sabhāgāya desanāya āvikamme ca dukkaṭanti yojetabbaṃ. Sabhāgāyāti vatthuvasena samāno bhāgo etissā āpattiyāti viggaho. Ca-saddo tādisiyā paṭiggahaṇamattaṃ samuccinoti.
৩৪৬. পটিস্সৰো নাম ‘‘উভোপি মযং ইধ ৰস্সং ৰসিস্সাম, একতো উদ্দিসাপেমা’’তিআদিপটিজাননং, তস্স ৰিসংৰাদো পচ্ছা অকরণং পটিস্সৰৰিসংৰাদো, তস্মিং, নিমিত্তত্থে ভুম্মং। সুদ্ধচিত্তস্সাতি কথনসমযে ‘‘করিস্সামী’’তি এৰং পৰত্তচিত্তস্স। ইতরস্সাতি অঞ্ঞস্স অসুদ্ধচিত্তস্স।
346.Paṭissavo nāma ‘‘ubhopi mayaṃ idha vassaṃ vasissāma, ekato uddisāpemā’’tiādipaṭijānanaṃ, tassa visaṃvādo pacchā akaraṇaṃ paṭissavavisaṃvādo, tasmiṃ, nimittatthe bhummaṃ. Suddhacittassāti kathanasamaye ‘‘karissāmī’’ti evaṃ pavattacittassa. Itarassāti aññassa asuddhacittassa.
৩৪৭. কিচ্চেতি সুক্খকট্ঠাদিগ্গহণকিচ্চে সতি এৰ পোরিসং পুরিসপ্পমাণং অভিরুহেয্যাতি সম্বন্ধো। আপদাসূতি ৰাল়মিগদস্সনাদীসু।
347.Kicceti sukkhakaṭṭhādiggahaṇakicce sati eva porisaṃ purisappamāṇaṃ abhiruheyyāti sambandho. Āpadāsūti vāḷamigadassanādīsu.
৩৪৮. পরিস্সাৰনং ৰিনাতি সম্বন্ধো। অদ্ধানন্তি হেট্ঠিমন্তেন অদ্ধযোজনসঙ্খাতং অদ্ধানং। সচে ন হোতি পরিস্সাৰনং ৰা ধম্মকরণো ৰা, সঙ্ঘাটিকণ্ণোপি অধিট্ঠাতব্বো। যাচমানস্সাতি পরিস্সাৰনং যাচন্তস্স।
348. Parissāvanaṃ vināti sambandho. Addhānanti heṭṭhimantena addhayojanasaṅkhātaṃ addhānaṃ. Sace na hoti parissāvanaṃ vā dhammakaraṇo vā, saṅghāṭikaṇṇopi adhiṭṭhātabbo. Yācamānassāti parissāvanaṃ yācantassa.
৩৪৯. আবাধপ্পচ্চযা অঞ্ঞত্র সেসঙ্গে চ অত্তঘাতনে চ দুক্কটন্তি যোজনা। সেসঙ্গেতি অঙ্গজাততো কণ্ণনাসাদিঅৰসেসে অৰযৰচ্ছেদনে। অত্তঘাতনেতি আহারুপচ্ছেদাদিনা অত্তনো মারণে।
349. Ābādhappaccayā aññatra sesaṅge ca attaghātane ca dukkaṭanti yojanā. Sesaṅgeti aṅgajātato kaṇṇanāsādiavasese avayavacchedane. Attaghātaneti āhārupacchedādinā attano māraṇe.
৩৫০. তূলিকায কযিরমানং ইত্থিপুরিসাদিকং চিত্তঞ্চ পোত্থকঞ্চ কট্ঠাদীসু কযিরমানং চিত্তপোত্থকানি, তানিযেৰ রূপানীতি সমাসো। জাতকাদীনি পন পরেহি কারাপেতুং লব্ভন্তি। মালাকম্মাদীনি সযম্পি কাতুং লব্ভন্তি। আরামারঞ্ঞগেহেসু ভুঞ্জন্তং ন উট্ঠাপেয্যাতি যোজেতব্বং। ৰিহারসঙ্খাতো আরামো চ অরঞ্ঞঞ্চ অন্তরঘরসঙ্খাতং গেহঞ্চাতি দ্ৰন্দো। ‘‘আরাম…পে॰… গেহেসূ’’তি ৰত্তব্বে এ-কারস্স অ-কারকরণেন গাথাবন্ধৰসেন ৰুত্তং। ওকাসে কতে পন ‘‘পৰিসথা’’তি ৰুত্তে চ পৰিসিতব্বং উপনিসীদিতব্বঞ্চ।
350. Tūlikāya kayiramānaṃ itthipurisādikaṃ cittañca potthakañca kaṭṭhādīsu kayiramānaṃ cittapotthakāni, tāniyeva rūpānīti samāso. Jātakādīni pana parehi kārāpetuṃ labbhanti. Mālākammādīni sayampi kātuṃ labbhanti. Ārāmāraññagehesu bhuñjantaṃ na uṭṭhāpeyyāti yojetabbaṃ. Vihārasaṅkhāto ārāmo ca araññañca antaragharasaṅkhātaṃ gehañcāti dvando. ‘‘Ārāma…pe… gehesū’’ti vattabbe e-kārassa a-kārakaraṇena gāthābandhavasena vuttaṃ. Okāse kate pana ‘‘pavisathā’’ti vutte ca pavisitabbaṃ upanisīditabbañca.
৩৫১. পুমযুত্তানি যানানি চ সিৰিকঞ্চ হত্থৰট্টকঞ্চ পাটঙ্কিঞ্চ অভিরুহিতুং গিলানস্স কপ্পতেতি সম্বন্ধো। পুমযুত্তানীতি অস্সগৰাদিপুরিসযুত্তানি, ন ধেনুযুত্তানি, সারথি পন ইত্থী ৰা হোতু পুরিসো ৰা, ৰট্টতি। হত্থৰট্টকেপি এসেৰ নযো, যানানীতি রথসকটাদীনি, সিৰিকন্তি পীঠকসিৰিকং, পীঠকযানন্তি অত্থো। পাটঙ্কীতি অন্দোলিকা। গিলানস্সাতি এত্থ গিলানো নাম ন অপ্পকেনপি সীসাবাধাদিমত্তেন ৰেদিতব্বো, যো পন ন সক্কোতি ৰিনা যানেন গন্তুং, এৰরূপো ৰেদিতব্বো। তথা হি যানং অনুজানন্তেন ভগৰতা কোসলেসু জনপদেসু ভগৰন্তং দস্সনায সাৰত্থিং গচ্ছন্তং অঞ্ঞতরং গিলানং ভিক্খুং গন্তুমসক্কুণেয্যতায অঞ্ঞতরস্মিং রুক্খমূলে নিসিন্নং দিস্ৰা মনুস্সেহি তং পৰত্তিং ঞত্ৰা ‘‘এহি, ভন্তে, গমিস্সামা’’তি ৰুত্তে ‘‘নাহং, আৰুসো, গমিস্সামি, গিলানোম্হী’’তি ৰুত্তৰত্থুস্মিং (মহাৰ॰ ২৫৩) অনুঞ্ঞাতং, তথা ৰদন্তো চ সো ভিক্খু গমনুপচ্ছেদসাধকমেৰ গেলঞ্ঞং সন্ধাযাহাতি ৰিঞ্ঞাযতি অধিপ্পেতত্থনিপ্ফত্তিযা উপচ্ছিন্নত্তা, অপিচ যানেন একপরিচ্ছেদায উপাহনায পরিচ্ছেদং ঠপেন্তেন অট্ঠকথাচরিযেন ‘‘গিলানেন ভিক্খুনা সউপাহনেনাতি এত্থ গিলানো নাম যো ন সক্কোতি অনুপাহনেন গামং পৰিসিতু’’ন্তি অট্ঠকথাযং (মহাৰ॰ অট্ঠ॰ ২৫৬) ৰুত্তং, তস্মা যথাৰুত্তগিলানোৰ গিলানোতি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বং।
351. Pumayuttāni yānāni ca sivikañca hatthavaṭṭakañca pāṭaṅkiñca abhiruhituṃ gilānassa kappateti sambandho. Pumayuttānīti assagavādipurisayuttāni, na dhenuyuttāni, sārathi pana itthī vā hotu puriso vā, vaṭṭati. Hatthavaṭṭakepi eseva nayo, yānānīti rathasakaṭādīni, sivikanti pīṭhakasivikaṃ, pīṭhakayānanti attho. Pāṭaṅkīti andolikā. Gilānassāti ettha gilāno nāma na appakenapi sīsābādhādimattena veditabbo, yo pana na sakkoti vinā yānena gantuṃ, evarūpo veditabbo. Tathā hi yānaṃ anujānantena bhagavatā kosalesu janapadesu bhagavantaṃ dassanāya sāvatthiṃ gacchantaṃ aññataraṃ gilānaṃ bhikkhuṃ gantumasakkuṇeyyatāya aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ disvā manussehi taṃ pavattiṃ ñatvā ‘‘ehi, bhante, gamissāmā’’ti vutte ‘‘nāhaṃ, āvuso, gamissāmi, gilānomhī’’ti vuttavatthusmiṃ (mahāva. 253) anuññātaṃ, tathā vadanto ca so bhikkhu gamanupacchedasādhakameva gelaññaṃ sandhāyāhāti viññāyati adhippetatthanipphattiyā upacchinnattā, apica yānena ekaparicchedāya upāhanāya paricchedaṃ ṭhapentena aṭṭhakathācariyena ‘‘gilānena bhikkhunā saupāhanenāti ettha gilāno nāma yo na sakkoti anupāhanena gāmaṃ pavisitu’’nti aṭṭhakathāyaṃ (mahāva. aṭṭha. 256) vuttaṃ, tasmā yathāvuttagilānova gilānoti niṭṭhamettha gantabbaṃ.
৩৫২. দৰং করণেতি কেল়িযা করণে। অঞ্ঞস্সাতি অন্তমসো দুস্সীলস্সাপি। উপলাল়নেতি ‘‘পত্তং দস্সামি, চীৰরং দস্সামী’’তিআদিনা।
352.Davaṃkaraṇeti keḷiyā karaṇe. Aññassāti antamaso dussīlassāpi. Upalāḷaneti ‘‘pattaṃ dassāmi, cīvaraṃ dassāmī’’tiādinā.
৩৫৩. ৰিৰরিত্ৰা ন দস্সযেতি সম্বন্ধনীযং। তা ভিক্খুনিযো।
353. Vivaritvā na dassayeti sambandhanīyaṃ. Tā bhikkhuniyo.
৩৫৪. ওৰাদন্তি ভিক্খুনীহি তেরসিযং ৰা চাতুদ্দসিযং ৰা আগন্ত্ৰা উপোসথং পুচ্ছিত্ৰা ‘‘চাতুদ্দসো’’তিআদিনা ভিক্খুনা আচিক্খিতে পুন তাহি উপোসথদিৰসে সমাগন্ত্ৰা ওৰাদূপসঙ্কমনযাচনং, তং পাতিমোক্খুদ্দেসকস্স আরোচেত্ৰা তেন কতসন্নিট্ঠানং গহেত্ৰা পাটিপদে পচ্চাহরিতব্বন্তি অজাননকং বালঞ্চ তথা কাতুং অসমত্থং গিলানঞ্চ পাটিপদে গন্তুকামং গমিযঞ্চ ৰজ্জেত্ৰা অঞ্ঞস্স গহণপচ্চাহরণানি অকাতুং ন ৰট্টতি। তেন ৰুত্তং ‘‘ন গণ্হতো’’তিআদি।
354.Ovādanti bhikkhunīhi terasiyaṃ vā cātuddasiyaṃ vā āgantvā uposathaṃ pucchitvā ‘‘cātuddaso’’tiādinā bhikkhunā ācikkhite puna tāhi uposathadivase samāgantvā ovādūpasaṅkamanayācanaṃ, taṃ pātimokkhuddesakassa ārocetvā tena katasanniṭṭhānaṃ gahetvā pāṭipade paccāharitabbanti ajānanakaṃ bālañca tathā kātuṃ asamatthaṃ gilānañca pāṭipade gantukāmaṃ gamiyañca vajjetvā aññassa gahaṇapaccāharaṇāni akātuṃ na vaṭṭati. Tena vuttaṃ ‘‘na gaṇhato’’tiādi.
৩৫৫. লোকাযতন্তি নিরত্থককারণপ্পটিসংযুত্তং তিত্থিযসত্থং। তিরচ্ছানৰিজ্জা চ ইমিনাৰ উপলক্খিতা। ন ৰাচেয্যাতি পরেসং ন ৰাচেয্য। ইমিনাৰ অত্তনো পরিযাপুণনম্পি পটিক্খিত্তং লোকাযততিরচ্ছানৰিজ্জাতি চ রাগদোসমোহৰড্ঢানি বুদ্ধাদিগরহিতা সগ্গমোক্খানং তিরো তিরিযতো অঞ্চিতা গতা পৰত্তা কব্বনাটকাদিকা সব্বাপি ৰিজ্জা অনুলোমৰসেন ৰা ৰিনযপরিযাযং পত্ৰা গরুকে ঠাতব্বন্তি ৰিনযযুত্তিতোপি সঙ্গহিতাতি ৰেদিতব্বা। এৰঞ্চ নো গরূনমুপদেসো। পেল়াযপীতি যত্থ পাতিং ঠপেত্ৰা সুখিনো ভুঞ্জন্তি, তম্বলোহেন রজতেন ৰা কতায তায আসিত্তকূপধানসঙ্খাতায পেল়ায ঠপেত্ৰা।
355.Lokāyatanti niratthakakāraṇappaṭisaṃyuttaṃ titthiyasatthaṃ. Tiracchānavijjā ca imināva upalakkhitā. Na vāceyyāti paresaṃ na vāceyya. Imināva attano pariyāpuṇanampi paṭikkhittaṃ lokāyatatiracchānavijjāti ca rāgadosamohavaḍḍhāni buddhādigarahitā saggamokkhānaṃ tiro tiriyato añcitā gatā pavattā kabbanāṭakādikā sabbāpi vijjā anulomavasena vā vinayapariyāyaṃ patvā garuke ṭhātabbanti vinayayuttitopi saṅgahitāti veditabbā. Evañca no garūnamupadeso. Peḷāyapīti yattha pātiṃ ṭhapetvā sukhino bhuñjanti, tambalohena rajatena vā katāya tāya āsittakūpadhānasaṅkhātāya peḷāya ṭhapetvā.
৩৫৬. পারুতঞ্চ নিৰাসনঞ্চ, গিহীনং হত্থিসোণ্ডাদিৰসেন পারুতনিৰাসনং যস্স পারুপনস্স নিৰাসনস্সাতি কিরিযাৰিসেসনসমাসো । গিহিপারুতনিৰাসনং ন পারুপে ন নিৰাসেয্যাতি সম্বন্ধো। সংৰেল্লিযং ন নিৰাসেয্যাতি মল্লকম্মকরাদযো ৰিয কচ্ছং কত্ৰা ন নিৰাসেয্য। এৰং নিৰাসেতুং গিলানস্সাপি মগ্গপ্পটিপন্নস্সাপি ন ৰট্টতি। যম্পি মগ্গং গচ্ছন্তা একং ৰা দ্ৰে ৰা কোণে উক্খিপিত্ৰা অন্তরৰাসকস্স উপরি লগ্গন্তি, ন ৰট্টতি। এৰং অপারুপিত্ৰা অনিৰাসেত্ৰা চ নিব্বিকারং পরিমণ্ডলং পারুপিতব্বং তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেন্তেন পরিমণ্ডলং নিৰাসেতব্বঞ্চ, তথা অপারুপিত্ৰা অনিৰাসেত্ৰা চ আরামে ৰা অন্তরঘরে ৰা অনাদরেন যং কিঞ্চি ৰিকারং করোন্তস্স দুক্কটং। দাযন্তি ৰনং। নালিম্পযেয্যাতি ‘‘সব্বূপকারানি ৰিনস্সন্তূ’’তি ৰা খিড্ডাধিপ্পাযেন ৰা নালিম্পযেয্য।
356. Pārutañca nivāsanañca, gihīnaṃ hatthisoṇḍādivasena pārutanivāsanaṃ yassa pārupanassa nivāsanassāti kiriyāvisesanasamāso . Gihipārutanivāsanaṃ na pārupe na nivāseyyāti sambandho. Saṃvelliyaṃ na nivāseyyāti mallakammakarādayo viya kacchaṃ katvā na nivāseyya. Evaṃ nivāsetuṃ gilānassāpi maggappaṭipannassāpi na vaṭṭati. Yampi maggaṃ gacchantā ekaṃ vā dve vā koṇe ukkhipitvā antaravāsakassa upari lagganti, na vaṭṭati. Evaṃ apārupitvā anivāsetvā ca nibbikāraṃ parimaṇḍalaṃ pārupitabbaṃ timaṇḍalaṃ paṭicchādentena parimaṇḍalaṃ nivāsetabbañca, tathā apārupitvā anivāsetvā ca ārāme vā antaraghare vā anādarena yaṃ kiñci vikāraṃ karontassa dukkaṭaṃ. Dāyanti vanaṃ. Nālimpayeyyāti ‘‘sabbūpakārāni vinassantū’’ti vā khiḍḍādhippāyena vā nālimpayeyya.
৩৫৭. ৰড্ঢিং নো পযোজযে অঞ্ঞাতকপ্পৰারিতে নো যাচেতি যোজনা। অঞ্ঞস্সাতি সহধম্মিকস্সাপি। কতিপাহং ভুত্ৰা ৰাতি যোজনীযং। পুনোতি নিপাতো।
357. Vaḍḍhiṃ no payojaye aññātakappavārite no yāceti yojanā. Aññassāti sahadhammikassāpi. Katipāhaṃ bhutvā vāti yojanīyaṃ. Punoti nipāto.
৩৫৮. দণ্ডিনং ঞত্ৰা ৰা অঞত্ৰা ৰা উদ্দিস্স রক্খং যাচনে দণ্ডিতে দণ্ডো অস্স গীৰাতি যোজনা। দণ্ডং গণ্হতীতি পচ্চযন্তস্স দণ্ডিনং দণ্ডগ্গহণন্তি অত্থো। উদ্দিস্সাতি ‘‘অম্হাকং ৰিহারে অসুকেন চ অসুকেন চ ইদং নাম কত’’ন্তি, ‘‘করিস্স’’ন্তি ৰা এৰং অতীতং ৰা অনাগতং ৰা আরব্ভ। যাচনেতি ৰোহারিকেসু যাচনে সতি। দণ্ডিতেতি তেহি দণ্ডে গহিতে সো দণ্ডো অস্স যাচকস্স ভিক্খুনো গীৰা, ইণং হোতীতি অত্থো। ৰোহারিকেহি পন ‘‘কেনা’’তি ৰুত্তে ‘‘অসুকেনাতি ৰত্তুং অম্হাকং ন ৰট্টতি, তুম্হেযেৰ জানিস্সথ, কেৰলঞ্হি মযং রক্খং যাচাম, তং নো দেথ, অৰহটভণ্ডঞ্চ মং আহরাপেথা’’তি ৰত্তব্বং । এৰং অনোদিস্স আচিক্খণা হোতি, সা ৰট্টতি। পারাজিকাদিকাতি পারাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটানি।
358. Daṇḍinaṃ ñatvā vā añatvā vā uddissa rakkhaṃ yācane daṇḍite daṇḍo assa gīvāti yojanā. Daṇḍaṃ gaṇhatīti paccayantassa daṇḍinaṃ daṇḍaggahaṇanti attho. Uddissāti ‘‘amhākaṃ vihāre asukena ca asukena ca idaṃ nāma kata’’nti, ‘‘karissa’’nti vā evaṃ atītaṃ vā anāgataṃ vā ārabbha. Yācaneti vohārikesu yācane sati. Daṇḍiteti tehi daṇḍe gahite so daṇḍo assa yācakassa bhikkhuno gīvā, iṇaṃ hotīti attho. Vohārikehi pana ‘‘kenā’’ti vutte ‘‘asukenāti vattuṃ amhākaṃ na vaṭṭati, tumheyeva jānissatha, kevalañhi mayaṃ rakkhaṃ yācāma, taṃ no detha, avahaṭabhaṇḍañca maṃ āharāpethā’’ti vattabbaṃ . Evaṃ anodissa ācikkhaṇā hoti, sā vaṭṭati. Pārājikādikāti pārājikathullaccayadukkaṭāni.
৩৫৯.
359.
‘‘হরন্তেসু পরিক্খারং,
‘‘Harantesu parikkhāraṃ,
চোরো চোরোতি ভাসিতে।
Coro coroti bhāsite;
অনত্থাযেসং গণ্হন্তে’’তি॥ –
Anatthāyesaṃ gaṇhante’’ti. –
পাঠেহি ভৰিতব্বং। এৰঞ্হি সতি ‘‘হরন্তেসূ’’তি বহুৰচনেন সহ ঘটতে। পরিক্খারং হরন্তেসু এসং অনত্থায ‘‘চোরো চোরো’’তি ভাসিতে দণ্ডং গণ্হন্তে তত্তকং অস্স গীৰাতি যোজেতব্বং। হরন্তেসূতি চোরেসু গহেত্ৰা গচ্ছন্তেসু। এসন্তি চোরানং। গণ্হন্তেতি ৰোহারিকজনে গণ্হন্তে। যত্তকং গহিতং, তত্তকং অস্স ভিক্খুনো গীৰা, ভণ্ডদেয্যং হোতীতি অত্থো।
Pāṭhehi bhavitabbaṃ. Evañhi sati ‘‘harantesū’’ti bahuvacanena saha ghaṭate. Parikkhāraṃ harantesu esaṃ anatthāya ‘‘coro coro’’ti bhāsite daṇḍaṃ gaṇhante tattakaṃ assa gīvāti yojetabbaṃ. Harantesūti coresu gahetvā gacchantesu. Esanti corānaṃ. Gaṇhanteti vohārikajane gaṇhante. Yattakaṃ gahitaṃ, tattakaṃ assa bhikkhuno gīvā, bhaṇḍadeyyaṃ hotīti attho.
৩৬০. পাকারকুট্টানং বহি ৰল়ঞ্জে ৰাপি ৰীহাদিনাল়িকেরাদিরোপিমে হরিতে ৰাপি ৰিঘাসুচ্চারসঙ্কারমুত্তং নাৰলোকিয ছড্ডেয্য, দুক্কটন্তি সম্বন্ধো। ৰল়ঞ্জে নাৰলোকিযাতি চ ইমিনা ওলোকেত্ৰা ৰা অৰল়ঞ্জে ৰা ৰিঘাসাদীনি ছড্ডেন্তস্স অনাপত্তীতি দীপেতি। ৰীহি আদি যেসং সালিআদীনং তে ৰীহাদযো, নাল়িকেরো আদি যেসং অম্বপনসাদীনং তে নাল়িকেরাদযো, ৰীহাদযো চ নাল়িকেরাদযো চাতি দ্ৰন্দো, তেসং রোপো, তেন নিব্বত্তং ৰীহাদি…পে॰… রোপিমং। হরিতেতি হরিতট্ঠানে। ৰিঘাসো নাম উচ্ছিট্ঠোদকচলকাদি।
360. Pākārakuṭṭānaṃ bahi vaḷañje vāpi vīhādināḷikerādiropime harite vāpi vighāsuccārasaṅkāramuttaṃ nāvalokiya chaḍḍeyya, dukkaṭanti sambandho. Vaḷañje nāvalokiyāti ca iminā oloketvā vā avaḷañje vā vighāsādīni chaḍḍentassa anāpattīti dīpeti. Vīhi ādi yesaṃ sāliādīnaṃ te vīhādayo, nāḷikero ādi yesaṃ ambapanasādīnaṃ te nāḷikerādayo, vīhādayo ca nāḷikerādayo cāti dvando, tesaṃ ropo, tena nibbattaṃ vīhādi…pe… ropimaṃ. Hariteti haritaṭṭhāne. Vighāso nāma ucchiṭṭhodakacalakādi.
৩৬১. ধম্মযুত্তম্পি নচ্চঞ্চ গীতঞ্চ ৰাদিতঞ্চ যোজাপেতুঞ্চ পযোজেতুঞ্চ পযুত্তানি পস্সিতুঞ্চ ‘‘উপহারং করোমা’’তি ৰুত্তে সম্পটিচ্ছিতুং ৰা ন লব্ভন্তি সম্বন্ধো। ধম্মযুত্তম্পীতি রতনত্তযগুণূপসংহিততায অন্তমসো ধম্মেন পুঞ্ঞেন সংযুত্তম্পি। নচ্চন্তি অন্তমসো মোরসুকমক্কটাদীনং নচ্চম্পি। গীতন্তি অন্তমসো গীতস্স পুব্বভাগে কযিরমানং দন্তগীতম্পি। ৰাদিতন্তি অন্তমসো উদকভেরিৰাদিতম্পি। যোজাপেতুন্তি অঞ্ঞেহি কারাপেতুং। পযোজেতুন্তি অত্তনা কাতুং। আযতকেন গীতস্সরেন ধম্মম্পি ভাসিতুং ন ৰট্টতি। পযুত্তানীতি পরেহি যেহি কেহিচি কতানি। পস্সিতুন্তি ইমিনা অনোলোচনদস্সনম্পি গহিতন্তি সোতুন্তিপি অত্থো ৰিঞ্ঞাযতি। অন্তরারামে ঠিতস্স পস্সতো অনাপত্তি। ৰীথিযং ঠত্ৰা গীৰং পরিৰত্তেত্ৰা পস্সতোপি আপত্তিযেৰ। যেন কেনচি করণীযেন গতট্ঠানে পস্সতি, সুণাতি ৰা, অনাপত্তি। সম্পটিচ্ছিতুন্তি ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিতুং। ‘‘উপহারকরণং নাম সুন্দর’’ন্তি ৰত্তুং ৰট্টতি। ৰা-সদ্দো সমুচ্চযে।
361. Dhammayuttampi naccañca gītañca vāditañca yojāpetuñca payojetuñca payuttāni passituñca ‘‘upahāraṃ karomā’’ti vutte sampaṭicchituṃ vā na labbhanti sambandho. Dhammayuttampīti ratanattayaguṇūpasaṃhitatāya antamaso dhammena puññena saṃyuttampi. Naccanti antamaso morasukamakkaṭādīnaṃ naccampi. Gītanti antamaso gītassa pubbabhāge kayiramānaṃ dantagītampi. Vāditanti antamaso udakabherivāditampi. Yojāpetunti aññehi kārāpetuṃ. Payojetunti attanā kātuṃ. Āyatakena gītassarena dhammampi bhāsituṃ na vaṭṭati. Payuttānīti parehi yehi kehici katāni. Passitunti iminā anolocanadassanampi gahitanti sotuntipi attho viññāyati. Antarārāme ṭhitassa passato anāpatti. Vīthiyaṃ ṭhatvā gīvaṃ parivattetvā passatopi āpattiyeva. Yena kenaci karaṇīyena gataṭṭhāne passati, suṇāti vā, anāpatti. Sampaṭicchitunti ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchituṃ. ‘‘Upahārakaraṇaṃ nāma sundara’’nti vattuṃ vaṭṭati. Vā-saddo samuccaye.
৩৬২. ‘‘কীল়ত্থং কতং রাজাগার’’ন্তিআদিনা সম্বন্ধিতব্বং। চিত্তেন ৰিচিত্তকং আগারং চিত্তাগারকং।
362. ‘‘Kīḷatthaṃ kataṃ rājāgāra’’ntiādinā sambandhitabbaṃ. Cittena vicittakaṃ āgāraṃ cittāgārakaṃ.
৩৬৩. আসনেন নৰে ন পটিবাহেয্যাতি যোজনা। আসনেনাতি আসনতো। ন পটিবাহেয্যাতি ন উট্ঠাপেয্য। উণ্হে চীৰরং ন নিদহেয্যাতি যোজনীযং। ন নিদহেয্যাতি অধিকং ন নিদহেয্য। গরুনাতি আচরিযুপজ্ঝাযেন। পণামিতোতি ‘‘মা ইধ পৰিসা’’তিআদিনা নিক্কড্ঢিতো।
363. Āsanena nave na paṭibāheyyāti yojanā. Āsanenāti āsanato. Na paṭibāheyyāti na uṭṭhāpeyya. Uṇhe cīvaraṃ na nidaheyyāti yojanīyaṃ. Na nidaheyyāti adhikaṃ na nidaheyya. Garunāti ācariyupajjhāyena. Paṇāmitoti ‘‘mā idha pavisā’’tiādinā nikkaḍḍhito.
৩৬৪. সত্তহি আপত্তীহি চ ভিক্খুং ৰাপি অঞ্ঞেনেৰ চ উপাসকং ৰাপি পরম্মুখা অক্কোসনে দুক্কটন্তি যোজেতব্বং। আপত্তীহি চাতি চ-সদ্দো অৰধারণে। অঞ্ঞেনেৰ চাতি এত্থ এৰ চাতি নিপাতসমুদাযো, একো এৰ ৰা অৰধারণে, ৰুত্ততো অঞ্ঞেনেৰ ‘‘অসদ্ধো’’তিআদিনাতি অত্থো। পরম্মুখাতি নিপাতো, তস্স অসম্মুখেতি অত্থো। সম্মুখা ৰদন্তস্স পাচিত্তিযং। পাপগরহণৰসেন পন ৰদতো অনাপত্তি।
364. Sattahi āpattīhi ca bhikkhuṃ vāpi aññeneva ca upāsakaṃ vāpi parammukhā akkosane dukkaṭanti yojetabbaṃ. Āpattīhi cāti ca-saddo avadhāraṇe. Aññeneva cāti ettha eva cāti nipātasamudāyo, eko eva vā avadhāraṇe, vuttato aññeneva ‘‘asaddho’’tiādināti attho. Parammukhāti nipāto, tassa asammukheti attho. Sammukhā vadantassa pācittiyaṃ. Pāpagarahaṇavasena pana vadato anāpatti.
৩৬৫. সদ্ধাদেয্যং সদ্ধায দাতব্বং চীৰরঞ্চ চ-সদ্দেন অৰসেসম্পি ৰিনিপাতেতুং নাসেতুং ন লব্ভং, পিতূনং লব্ভন্তি সম্বন্ধো। ঞাতীনম্পীতি পি-সদ্দো সম্ভাৰনে।
365.Saddhādeyyaṃ saddhāya dātabbaṃ cīvarañca ca-saddena avasesampi vinipātetuṃ nāsetuṃ na labbhaṃ, pitūnaṃ labbhanti sambandho. Ñātīnampīti pi-saddo sambhāvane.
৩৬৬. অঞ্ঞত্র ৰস্সংৰুত্থো অঞ্ঞতো ভাগং গণ্হেয্য, দুক্কটন্তি সম্বন্ধো। অঞ্ঞত্রাতি অঞ্ঞস্মিং ৰিহারে। অঞ্ঞতোতি অঞ্ঞৰিহারতো। পটিদেয্যাতি গহিতট্ঠানে দদেয্য। গহিতে তস্মিং ৰত্থুস্মিং নট্ঠে ৰা জিণ্ণে ৰা তস্স গীৰাহো তীতি সম্বন্ধো। চোদিতো নো দদেয্য, তেসং ধুরনিক্খেপতো ভণ্ডগ্ঘকারিযো হোতীতি যোজনা। চোদিতোতি ৰত্থুসামিকেহি ‘‘দেহী’’তি ৰুত্তো। তেসন্তি তস্মিং ৰিহারে লাভীনং ভিক্খূনং।
366. Aññatra vassaṃvuttho aññato bhāgaṃ gaṇheyya, dukkaṭanti sambandho. Aññatrāti aññasmiṃ vihāre. Aññatoti aññavihārato. Paṭideyyāti gahitaṭṭhāne dadeyya. Gahite tasmiṃ vatthusmiṃ naṭṭhe vā jiṇṇe vā tassa gīvāho tīti sambandho. Codito no dadeyya, tesaṃ dhuranikkhepato bhaṇḍagghakāriyo hotīti yojanā. Coditoti vatthusāmikehi ‘‘dehī’’ti vutto. Tesanti tasmiṃ vihāre lābhīnaṃ bhikkhūnaṃ.
৩৬৭. সন্তরুত্তরো ৰা কল্লো সউপাহনো ৰা গামং ন পৰিসেয্য, চামরীমকসবীজনিং ন ধারেয্যাতি যোজনীযং। অন্তরঞ্চ উত্তরঞ্চ, সহ অন্তরুত্তরেন সন্তরুত্তরো। অগ্গল়গুত্তে ৰিহারে সঙ্ঘাটিং নিক্খিপিত্ৰা গন্তুং ৰট্টতি। আরঞ্ঞকেন পন ভণ্ডুক্খলিকায পক্খিপিত্ৰা পাসাণরুক্খসুসিরাদীসু পটিচ্ছন্নেসু ঠপেত্ৰা গন্তব্বং। অন্তরুত্তরানং নিক্খেপে অযমেৰ নযো। কল্লোতি অগিলানো। মকসানং বীজনী মকসবীজনী, চমরীনং ৰাল়েহি কতা মকসবীজনীতি সমাসো।
367. Santaruttaro vā kallo saupāhano vā gāmaṃ na paviseyya, cāmarīmakasabījaniṃ na dhāreyyāti yojanīyaṃ. Antarañca uttarañca, saha antaruttarena santaruttaro. Aggaḷagutte vihāre saṅghāṭiṃ nikkhipitvā gantuṃ vaṭṭati. Āraññakena pana bhaṇḍukkhalikāya pakkhipitvā pāsāṇarukkhasusirādīsu paṭicchannesu ṭhapetvā gantabbaṃ. Antaruttarānaṃ nikkhepe ayameva nayo. Kalloti agilāno. Makasānaṃ bījanī makasabījanī, camarīnaṃ vāḷehi katā makasabījanīti samāso.
৩৬৮. আরামতো বহীতি সম্বন্ধনীযং। আরামতোতি আরামূপচারতো। ন ধারেয্যাতি অগিলানো ন ধারেয্য। যস্স পন কাযদাহো ৰা পিত্তকোপো ৰা হোতি, চক্খু ৰা দুব্বলং, অঞ্ঞো ৰা কোচি আবাধো ৰিনা ছত্তেন উপ্পজ্জতি, তস্স গামে ৰা অরঞ্ঞে ৰা ছত্তং ৰট্টতি। গুত্তিযা লব্ভতীতি ৰস্সে চীৰরগুত্তত্থং, ৰাল়মিগচোরভযেসু অত্তগুত্তত্থম্পি লব্ভতীতি অত্থো। একপণ্ণছত্তং পন সব্বত্থেৰ ৰট্টতি।
368. Ārāmato bahīti sambandhanīyaṃ. Ārāmatoti ārāmūpacārato. Na dhāreyyāti agilāno na dhāreyya. Yassa pana kāyadāho vā pittakopo vā hoti, cakkhu vā dubbalaṃ, añño vā koci ābādho vinā chattena uppajjati, tassa gāme vā araññe vā chattaṃ vaṭṭati. Guttiyā labbhatīti vasse cīvaraguttatthaṃ, vāḷamigacorabhayesu attaguttatthampi labbhatīti attho. Ekapaṇṇachattaṃ pana sabbattheva vaṭṭati.
৩৬৯. উভতোকাজং ন গাহেয্যাতি সম্বন্ধো। উভতো দণ্ডস্স উভযকোটিযং ভারবন্ধকাজং উভতোকাজং, অলোপতপ্পুরিসো। একন্তরিককাজকন্তি অন্তরমেৰ অন্তরিকং, একঞ্চ অন্তরিকঞ্চাতি দ্ৰন্দো, একন্তরিকে ভারবন্ধকাজন্তি তপ্পুরিসো একতোকাজকং, অন্তরিককাজকন্তি ৰুত্তং হোতি। হত্থে ওলম্বো অস্স ভারস্সাতি সমাসো।
369. Ubhatokājaṃ na gāheyyāti sambandho. Ubhato daṇḍassa ubhayakoṭiyaṃ bhārabandhakājaṃ ubhatokājaṃ, alopatappuriso. Ekantarikakājakanti antarameva antarikaṃ, ekañca antarikañcāti dvando, ekantarike bhārabandhakājanti tappuriso ekatokājakaṃ, antarikakājakanti vuttaṃ hoti. Hatthe olambo assa bhārassāti samāso.
৩৭০. অনোকাসকতন্তি ‘‘করোতু মে আযস্মা ওকাসং, অহং তং ৰত্তুকামো’’তি এৰং চোদকেন ওকাসে কারাপিতে নত্থি ওকাসো কতো অনেন চুদিতকেনাতি বহুব্বীহি। চোদেয্যাতি চাৰনঅক্কোসকম্মৰুট্ঠানাধিপ্পাযেন চোদেয্য। উপোসথপ্পৰারণট্ঠপনঅনুৰিজ্জধম্মকথাধিপ্পাযেসু ওকাসকম্মং নত্থি। সুদ্ধস্সাতি অনাপত্তিকতায সুদ্ধস্স। অৰত্থুস্মিন্তি অকারণে। তথাতি দুক্কটং অতিদিসতি। করোন্তেনাপি ‘‘ভূতমেৰ নু খো আপত্তিং ৰদতি, অভূত’’ন্তি এৰং উপপরিক্খিত্ৰা কাতব্বা। ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পুগ্গলং তুলযিত্ৰা ওকাসং কাতু’’ন্তি (মহাৰ॰ ১৫৩) হি ৰুত্তং।
370.Anokāsakatanti ‘‘karotu me āyasmā okāsaṃ, ahaṃ taṃ vattukāmo’’ti evaṃ codakena okāse kārāpite natthi okāso kato anena cuditakenāti bahubbīhi. Codeyyāti cāvanaakkosakammavuṭṭhānādhippāyena codeyya. Uposathappavāraṇaṭṭhapanaanuvijjadhammakathādhippāyesu okāsakammaṃ natthi. Suddhassāti anāpattikatāya suddhassa. Avatthusminti akāraṇe. Tathāti dukkaṭaṃ atidisati. Karontenāpi ‘‘bhūtameva nu kho āpattiṃ vadati, abhūta’’nti evaṃ upaparikkhitvā kātabbā. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, puggalaṃ tulayitvā okāsaṃ kātu’’nti (mahāva. 153) hi vuttaṃ.
৩৭১. সত্তানং পকতঙ্গুলেন অট্ঠঙ্গুলাধিকং মঞ্চপ্পটিপাদং ৰা উচ্চপাদকং মঞ্চং ৰা ন ধারযেতি যোজনা। পকতিযা অঙ্গুলং পকতঙ্গুলং। তঞ্চ ৰড্ঢকিঅঙ্গুলং ৰেদিতব্বং। অট্ঠ চ তানি অঙ্গুলানি চ, তেহি তমধিকং যস্সাতি সমাসো। মঞ্চানং পটিপাদো, যত্থ মঞ্চপাদে নিক্খিপন্তি। অট্ঠঙ্গুলতো উচ্চা পাদা যস্সাতি বহুব্বীহি।
371. Sattānaṃ pakataṅgulena aṭṭhaṅgulādhikaṃ mañcappaṭipādaṃ vā uccapādakaṃ mañcaṃ vā na dhārayeti yojanā. Pakatiyā aṅgulaṃ pakataṅgulaṃ. Tañca vaḍḍhakiaṅgulaṃ veditabbaṃ. Aṭṭha ca tāni aṅgulāni ca, tehi tamadhikaṃ yassāti samāso. Mañcānaṃ paṭipādo, yattha mañcapāde nikkhipanti. Aṭṭhaṅgulato uccā pādā yassāti bahubbīhi.
৩৭২. মূগব্বতাদিন্তি মূগানমিৰ তুণ্হীভাৰসঙ্খাতং ৰতং আদি যস্স গোৰতাদিনো তিত্থিযৰতস্সাতি সমাসো। খুরমেৰ ভণ্ডং খুরভণ্ডং। পুব্বে ন্হাপিতো ন্হাপিতপুব্বকো, ৰিসেসনস্স পরনিপাতো।
372.Mūgabbatādinti mūgānamiva tuṇhībhāvasaṅkhātaṃ vataṃ ādi yassa govatādino titthiyavatassāti samāso. Khurameva bhaṇḍaṃ khurabhaṇḍaṃ. Pubbe nhāpito nhāpitapubbako, visesanassa paranipāto.
৩৭৩. হত্থকম্মন্তি হত্থেন কাতব্বং ৰড্ঢকিআদীনং কম্মং। অনুস্সরণং ‘‘কপ্পিযত্তং মে যেন যাচিতং, অম্হেহি ইমস্স দাতব্ব’’ন্তি এৰং চিত্তপ্পৰত্তিঅনুসারো, তস্সা যাচনায অনুসারো তদনুসারো, ততো লদ্ধং যং কিঞ্চি গহেতুন্তি যোজনা। কম্মতো নিগ্গতো নিক্কম্মো, ৰিঘাসাদাদি। তং অযাচিত্ৰাপি কারেতুন্তি সম্বন্ধো। আহরাপেতুন্তি অরঞ্ঞতো আনেতুং। অপরসন্তকন্তি দারুতিণপলালাদিকং অপরপরিগ্গহিতং।
373.Hatthakammanti hatthena kātabbaṃ vaḍḍhakiādīnaṃ kammaṃ. Anussaraṇaṃ ‘‘kappiyattaṃ me yena yācitaṃ, amhehi imassa dātabba’’nti evaṃ cittappavattianusāro, tassā yācanāya anusāro tadanusāro, tato laddhaṃ yaṃ kiñci gahetunti yojanā. Kammato niggato nikkammo, vighāsādādi. Taṃ ayācitvāpi kāretunti sambandho. Āharāpetunti araññato ānetuṃ. Aparasantakanti dārutiṇapalālādikaṃ aparapariggahitaṃ.
৩৭৪. গিহীনং যত্তকং দেতি, গোপকে দেন্তে গহেতুং লব্ভং, সঙ্ঘচেতিযসন্তকে যথাপরিচ্ছেদং গহেতুং লব্ভন্তি যোজনা। দেতীতি গোপকো ভিক্খূনং দেতি। গহেতুন্তি তত্তকং গহেতুং। সঙ্ঘচেতিযসন্তকেতি ৰেতনগোপকেহি দীযমানে সঙ্ঘস্স চেতিযস্স চ সন্তকে। যথাপরিচ্ছেদন্তি যং তেসং সঙ্ঘেন অনুঞ্ঞাতং হোতি ‘‘দিৰসে দিৰসে এত্তকং নাম খাদথা’’তি, তং পরিচ্ছেদং অনতিক্কম্ম। সঙ্ঘিকে চ চেতিযসন্তকে চ কেণিযা গহেত্ৰা আরক্খন্তস্সেৰ হি দানে পরিচ্ছেদো নত্থি।
374. Gihīnaṃ yattakaṃ deti, gopake dente gahetuṃ labbhaṃ, saṅghacetiyasantake yathāparicchedaṃ gahetuṃ labbhanti yojanā. Detīti gopako bhikkhūnaṃ deti. Gahetunti tattakaṃ gahetuṃ. Saṅghacetiyasantaketi vetanagopakehi dīyamāne saṅghassa cetiyassa ca santake. Yathāparicchedanti yaṃ tesaṃ saṅghena anuññātaṃ hoti ‘‘divase divase ettakaṃ nāma khādathā’’ti, taṃ paricchedaṃ anatikkamma. Saṅghike ca cetiyasantake ca keṇiyā gahetvā ārakkhantasseva hi dāne paricchedo natthi.
৩৭৫. ‘‘কাযৰাচাহি দ্ৰীহি আপত্তিং আপজ্জেয্যা’’তি যেভুয্যৰসেন ৰুত্তং, মেথুনধম্মে পরূপক্কমে সতি সাদিযন্তস্স অকিরিযসমুট্ঠানভাৰসম্ভৰতো। ছহি ৰাতি আপত্তুপ্পত্তিকারণসঙ্খাতেহি ছহি সমুট্ঠানেহি ৰা আপত্তিং আপজ্জেয্যাতি সম্বন্ধো। সব্বাপত্তীনঞ্হি কাযো ৰাচা কাযৰাচা কাযচিত্তং ৰাচাচিত্তং কাযৰাচাচিত্তন্তি ছ সমুট্ঠানানি। তত্থ পুরিমানি তীণি অচিত্তকানি, পচ্ছিমানি সচিত্তকানি।
375.‘‘Kāyavācāhi dvīhi āpattiṃ āpajjeyyā’’ti yebhuyyavasena vuttaṃ, methunadhamme parūpakkame sati sādiyantassa akiriyasamuṭṭhānabhāvasambhavato. Chahi vāti āpattuppattikāraṇasaṅkhātehi chahi samuṭṭhānehi vā āpattiṃ āpajjeyyāti sambandho. Sabbāpattīnañhi kāyo vācā kāyavācā kāyacittaṃ vācācittaṃ kāyavācācittanti cha samuṭṭhānāni. Tattha purimāni tīṇi acittakāni, pacchimāni sacittakāni.
তিধা একসমুট্ঠানা, পঞ্চধা দ্ৰিসমুট্ঠিতা।
Tidhā ekasamuṭṭhānā, pañcadhā dvisamuṭṭhitā;
দ্ৰিধা তিচতুরো ঠানা, একধা ছসমুট্ঠিতা॥
Dvidhā ticaturo ṭhānā, ekadhā chasamuṭṭhitā.
তত্থ চতুত্থেন পঞ্চমেন ছট্ঠেন চ সমুট্ঠানতো একসমুট্ঠানা তিধা। পঠমচতুত্থেহি চ দুতিযপঞ্চমেহি চ ততিযছট্ঠেহি চ চতুত্থছট্ঠেহি চ পঞ্চমছট্ঠেহি চ সমুট্ঠানতো দ্ৰিসমুট্ঠিতা পঞ্চধা । পঠমেহি চ তীহি পচ্ছিমেহি চ তীহি সমুট্ঠানতো তিসমুট্ঠানা দ্ৰিধা। পঠমততিযচতুত্থছট্ঠেহি চ দুতিযততিযপঞ্চমছট্ঠেহি চ সমুট্ঠানতো চতুসমুট্ঠানা দ্ৰিধা। ছহিপি সমুট্ঠিতো ছসমুট্ঠানা একধা। অলজ্জি…পে॰… সঞ্ঞিতায চাতি ইমেহি ছহি ৰা আপত্তিং আপজ্জেয্যাতি সম্বন্ধো। যো সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতি, আপত্তিং পরিগূহতি, অগতিগমনঞ্চ গচ্ছতি, এদিসো ৰুচ্চতি অলজ্জী পুগ্গলো। অলজ্জী চ অঞ্ঞাণো চ কুক্কুচ্চপকতো চ কুক্কুচ্চেন অভিভূতোতি দ্ৰন্দো। ভাৰে ত্তপ্পচ্চযো।
Tattha catutthena pañcamena chaṭṭhena ca samuṭṭhānato ekasamuṭṭhānā tidhā. Paṭhamacatutthehi ca dutiyapañcamehi ca tatiyachaṭṭhehi ca catutthachaṭṭhehi ca pañcamachaṭṭhehi ca samuṭṭhānato dvisamuṭṭhitā pañcadhā. Paṭhamehi ca tīhi pacchimehi ca tīhi samuṭṭhānato tisamuṭṭhānā dvidhā. Paṭhamatatiyacatutthachaṭṭhehi ca dutiyatatiyapañcamachaṭṭhehi ca samuṭṭhānato catusamuṭṭhānā dvidhā. Chahipi samuṭṭhito chasamuṭṭhānā ekadhā. Alajji…pe… saññitāya cāti imehi chahi vā āpattiṃ āpajjeyyāti sambandho. Yo sañcicca āpattiṃ āpajjati, āpattiṃ parigūhati, agatigamanañca gacchati, ediso vuccati alajjī puggalo. Alajjī ca aññāṇo ca kukkuccapakato ca kukkuccena abhibhūtoti dvando. Bhāve ttappaccayo.
তত্থ যো অকপ্পিযভাৰং জানন্তোযেৰ মদ্দিত্ৰা ৰীতিক্কমং করোতি, অযং অলজ্জিতা আপজ্জতি। মন্দো মোমূহো কত্তব্বাকত্তব্বং অজানন্তো অকত্তব্বং করোতি, কত্তব্বং ৰিরাধেতি, অযং অঞ্ঞাণত্তা আপজ্জতি। কপ্পিযাকপ্পিযং নিস্সায কুক্কুচ্চে উপ্পন্নে ৰিনযধরং অপুচ্ছিত্ৰা মদ্দিত্ৰা ৰীতিক্কমতি, অযং কুক্কুচ্চপকতত্তা আপজ্জতি। সতিযা প্লৰো সম্মোহো সতিপ্লৰো, সহসেয্যতিচীৰরৰিপ্পৰাসাদীনি সতিপ্লৰা আপজ্জতি। কপ্পঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ কপ্পাকপ্পিযং, কপ্পাকপ্পিযে সঞ্ঞা, সা অস্স অত্থীতি কপ্পা…পে॰… সঞ্ঞী, তস্স ভাৰোতি তা-পচ্চযো। য-লোপেন পন ‘‘সঞ্ঞিতা’’তি ৰুত্তং, করণত্থে ৰা পচ্চত্তৰচনং। তে চ ‘‘অকপ্পিযে’’তিআদীনং যথাক্কমেন যুজ্জন্তি। তত্থ যো অচ্ছমংসং ‘‘সূকরমংস’’ন্তি খাদতি, ৰিকালে কালসঞ্ঞিতায ভুঞ্জতি, অযং অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতায আপজ্জতি। যো পন সূকরমংসং ‘‘অচ্ছমংস’’ন্তি খাদতি, কালে ৰিকালসঞ্ঞায ভুঞ্জতি, অযং কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতায আপজ্জতি।
Tattha yo akappiyabhāvaṃ jānantoyeva madditvā vītikkamaṃ karoti, ayaṃ alajjitā āpajjati. Mando momūho kattabbākattabbaṃ ajānanto akattabbaṃ karoti, kattabbaṃ virādheti, ayaṃ aññāṇattā āpajjati. Kappiyākappiyaṃ nissāya kukkucce uppanne vinayadharaṃ apucchitvā madditvā vītikkamati, ayaṃ kukkuccapakatattā āpajjati. Satiyā plavo sammoho satiplavo, sahaseyyaticīvaravippavāsādīni satiplavā āpajjati. Kappañca akappiyañca kappākappiyaṃ, kappākappiye saññā, sā assa atthīti kappā…pe… saññī, tassa bhāvoti tā-paccayo. Ya-lopena pana ‘‘saññitā’’ti vuttaṃ, karaṇatthe vā paccattavacanaṃ. Te ca ‘‘akappiye’’tiādīnaṃ yathākkamena yujjanti. Tattha yo acchamaṃsaṃ ‘‘sūkaramaṃsa’’nti khādati, vikāle kālasaññitāya bhuñjati, ayaṃ akappiye kappiyasaññitāya āpajjati. Yo pana sūkaramaṃsaṃ ‘‘acchamaṃsa’’nti khādati, kāle vikālasaññāya bhuñjati, ayaṃ kappiye akappiyasaññitāya āpajjati.
৩৭৬. অলজ্জিঅঞ্ঞাণতায কাযৰাচাহি আপত্তিং ছাদযেতি যোজনা। লিঙ্গেতি লিঙ্গপরিৰত্তননিমিত্তং। লিঙ্গে সঙ্ঘে চ গণে চ একস্মিং চাতি আপত্তিৰুট্ঠিতি চতুধা হোতীতি সেসো।
376. Alajjiaññāṇatāya kāyavācāhi āpattiṃ chādayeti yojanā. Liṅgeti liṅgaparivattananimittaṃ. Liṅge saṅghe ca gaṇe ca ekasmiṃ cāti āpattivuṭṭhiti catudhā hotīti seso.
৩৭৭. পচ্চযদ্ৰযেতি চীৰরে পিণ্ডপাতে চ। পরিকথোভাসৰিঞ্ঞত্তীতি অভিলাপমত্তমেতং। সহচরিতস্স পন নিমিত্তকম্মস্সাপি এত্থেৰ সঙ্গহো ৰেদিতব্বো। তত্থ পরিযাযেন কথনং পরিকথা। উজুকমেৰ অৰত্ৰা যথা অধিপ্পাযো ৰিভূতো হোতি, এৰং ওভাসনং ওভাসো। পচ্চযে উদ্দিস্স যথা অধিপ্পাযো ঞাযতি, এৰং ৰিঞ্ঞাপনং ৰিঞ্ঞত্তি। নিমিত্তকরণং নিমিত্তকম্মং। ততিযেতি সেনাসনে। সেসেতি গিলানপচ্চযে।
377.Paccayadvayeti cīvare piṇḍapāte ca. Parikathobhāsaviññattīti abhilāpamattametaṃ. Sahacaritassa pana nimittakammassāpi ettheva saṅgaho veditabbo. Tattha pariyāyena kathanaṃ parikathā. Ujukameva avatvā yathā adhippāyo vibhūto hoti, evaṃ obhāsanaṃ obhāso. Paccaye uddissa yathā adhippāyo ñāyati, evaṃ viññāpanaṃ viññatti. Nimittakaraṇaṃ nimittakammaṃ. Tatiyeti senāsane. Seseti gilānapaccaye.
৩৭৮. পঞ্চন্নং সহধম্মিকানং অচ্চযে দানং ন রূহতীতি সম্বন্ধো। অচ্চযে দানন্তি ‘‘মমচ্চযেন ময্হং সন্তকং উপজ্ঝাযস্স হোতূ’’তিআদিনা এৰং অত্তনো অপগমে দানং। তন্তি অচ্চযেন দিন্নং চীৰরাদিকং সঙ্ঘস্সেৰ চ হোতি, ন ভিক্খুনোতি অধিপ্পাযো। গিহীনং পনাতি গিহীনং অচ্চযে দানং পন। ইদমেত্থ দানগ্গহণলক্খণং – ‘‘ইদং তুয্হং দম্মী’’তিআদিনা সম্মুখা ৰা ‘‘ইত্থন্নামস্স দেমী’’তিআদিনা পরম্মুখাপি দিন্নংযেৰ হোতি। ‘‘তুয্হং গণ্হাহী’’তি ৰুত্তে ‘‘ময্হং গণ্হামী’’তি ৰদতি, সুদিন্নং সুগ্গহিতঞ্চ। ‘‘তৰ সন্তকং করোহি, তৰ সন্তকং হোতু, তৰ সন্তকং কারাপেহী’’তি ৰুত্তে ‘‘মম সন্তকং করোমি, মম সন্তকং হোতু, মম সন্তকং করিস্সামী’’তি ৰদতি। দুদ্দিন্নং দুগ্গহিতঞ্চ। সচে পন ‘‘তৰ সন্তকং করোহী’’তি ৰুত্তে ‘‘সাধু, ভন্তে, ময্হং গণ্হামী’’তি গণ্হাতি, সুগ্গহিতন্তি।
378. Pañcannaṃ sahadhammikānaṃ accaye dānaṃ na rūhatīti sambandho. Accaye dānanti ‘‘mamaccayena mayhaṃ santakaṃ upajjhāyassa hotū’’tiādinā evaṃ attano apagame dānaṃ. Tanti accayena dinnaṃ cīvarādikaṃ saṅghasseva ca hoti, na bhikkhunoti adhippāyo. Gihīnaṃ panāti gihīnaṃ accaye dānaṃ pana. Idamettha dānaggahaṇalakkhaṇaṃ – ‘‘idaṃ tuyhaṃ dammī’’tiādinā sammukhā vā ‘‘itthannāmassa demī’’tiādinā parammukhāpi dinnaṃyeva hoti. ‘‘Tuyhaṃ gaṇhāhī’’ti vutte ‘‘mayhaṃ gaṇhāmī’’ti vadati, sudinnaṃ suggahitañca. ‘‘Tava santakaṃ karohi, tava santakaṃ hotu, tava santakaṃ kārāpehī’’ti vutte ‘‘mama santakaṃ karomi, mama santakaṃ hotu, mama santakaṃ karissāmī’’ti vadati. Duddinnaṃ duggahitañca. Sace pana ‘‘tava santakaṃ karohī’’ti vutte ‘‘sādhu, bhante, mayhaṃ gaṇhāmī’’ti gaṇhāti, suggahitanti.
৩৭৯. ভিক্খু ৰা সামণেরো ৰা উপস্সযে ভিক্খুনীনং ৰিহারে কালং কযিরাথ যদি কালঙ্করেয্য, তত্থ তস্মিং উভিন্নং সন্তকে ভিক্খুসঙ্ঘো এৰ দাযজ্জো সামী হোতীতি সেসো। সেসেপীতি অৰসেসে ভিক্খুনিসিক্খমানসামণেরিসন্তকেপি। অযং নযোতি যদি তে ভিক্খূনং ৰিহারে কালং করেয্যুং, তেসং সন্তকে ভিক্খুনিসঙ্ঘো এৰ দাযজ্জোতি অযমেৰ নযোতি অত্থো।
379. Bhikkhu vā sāmaṇero vā upassaye bhikkhunīnaṃ vihāre kālaṃ kayirātha yadi kālaṅkareyya, tattha tasmiṃ ubhinnaṃ santake bhikkhusaṅgho eva dāyajjo sāmī hotīti seso. Sesepīti avasese bhikkhunisikkhamānasāmaṇerisantakepi. Ayaṃ nayoti yadi te bhikkhūnaṃ vihāre kālaṃ kareyyuṃ, tesaṃ santake bhikkhunisaṅgho eva dāyajjoti ayameva nayoti attho.
৩৮০. ‘‘ইমং নেত্ৰা অসুকস্স দেহী’’তি দিন্নং যাৰ পরস্স হত্থং ন পাপুণাতি, তাৰ পুরিমস্সেৰ, যো পহিণতি, তস্সেৰাতি অত্থো। দম্মীতি ‘‘ইত্থন্নামস্স দেমী’’তি দিন্নং পন পচ্ছিমস্সেৰ, যস্স পহিণতি, তস্সেৰ সন্তকন্তি অত্থো। ইমং ৰিধিং ‘‘ৰুত্তনযেন ইমে সামিনো হোন্তী’’তি এতং পকারং ঞত্ৰা ৰিস্সাসগ্গাহং ৰা গণ্হে, মতকচীৰরং ৰা অধিট্ঠেতি যোজনা। ৰিস্সাসগাহন্তি সামীসু জীৰন্তেসু ৰিস্সাসেন গাহং গহেত্ৰা। মতকচীৰরং অধিট্ঠেতি তেসু মতেসু অঞ্ঞে চে ভিক্খূ ন সন্তি, ‘‘ময্হং তং পাপুণাতী’’তি মতকচীৰরং অধিট্ঠেয্য। অঞ্ঞেসং অদত্ৰা দূরে ঠপিতমতকপরিক্খারা পন তত্থ তত্থ সঙ্ঘস্সেৰ হোন্তি। ভিক্খুম্হি কালকতে সঙ্ঘো সামী পত্তচীৰরে, অপিচ গিলানুপট্ঠাকা বহূপকারা, সঙ্ঘেন তিচীৰরঞ্চ পত্তঞ্চ গিলানুপট্ঠাকানং দাতব্বং। যং তত্থ লহুভণ্ডং লহুপরিক্খারং, তং সম্মুখীভূতেন সঙ্ঘেন ভাজেতব্বং। যং তত্থ গরুভণ্ডং গরুপরিক্খারং, তং আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স অৰিস্সজ্জিযং অৰেভঙ্গিযং। গিলানুপট্ঠাকো নাম গিহী ৰা হোতু পব্বজিতো ৰা, অন্তমসো মাতুগামোপি, সব্বে ভাগং লভন্তি। বহূ চে সব্বে সমগ্গা হুত্ৰা উপট্ঠহন্তি, সব্বেসং সমভাগো দাতব্বো। যো পনেত্থ ৰিসেসেন উপট্ঠহতি, তস্স ৰিসেসো কাতব্বো।
380. ‘‘Imaṃ netvā asukassa dehī’’ti dinnaṃ yāva parassa hatthaṃ na pāpuṇāti, tāva purimasseva, yo pahiṇati, tassevāti attho. Dammīti ‘‘itthannāmassa demī’’ti dinnaṃ pana pacchimasseva, yassa pahiṇati, tasseva santakanti attho. Imaṃ vidhiṃ ‘‘vuttanayena ime sāmino hontī’’ti etaṃ pakāraṃ ñatvā vissāsaggāhaṃ vā gaṇhe, matakacīvaraṃ vā adhiṭṭheti yojanā. Vissāsagāhanti sāmīsu jīvantesu vissāsena gāhaṃ gahetvā. Matakacīvaraṃ adhiṭṭheti tesu matesu aññe ce bhikkhū na santi, ‘‘mayhaṃ taṃ pāpuṇātī’’ti matakacīvaraṃ adhiṭṭheyya. Aññesaṃ adatvā dūre ṭhapitamatakaparikkhārā pana tattha tattha saṅghasseva honti. Bhikkhumhi kālakate saṅgho sāmī pattacīvare, apica gilānupaṭṭhākā bahūpakārā, saṅghena ticīvarañca pattañca gilānupaṭṭhākānaṃ dātabbaṃ. Yaṃ tattha lahubhaṇḍaṃ lahuparikkhāraṃ, taṃ sammukhībhūtena saṅghena bhājetabbaṃ. Yaṃ tattha garubhaṇḍaṃ garuparikkhāraṃ, taṃ āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa avissajjiyaṃ avebhaṅgiyaṃ. Gilānupaṭṭhāko nāma gihī vā hotu pabbajito vā, antamaso mātugāmopi, sabbe bhāgaṃ labhanti. Bahū ce sabbe samaggā hutvā upaṭṭhahanti, sabbesaṃ samabhāgo dātabbo. Yo panettha visesena upaṭṭhahati, tassa viseso kātabbo.
৩৮১. ‘‘লোহভণ্ডে পহরণিং ঠপেত্ৰা সব্বং কপ্পতী’’তিআদিনা যোজেতব্বং। পহরণিন্তি আৰুধং। পাদুকা চ সঙ্কমনীযো পল্লঙ্কো চাতি দ্ৰন্দো। মত্তিকামযে কতকং কুম্ভকারিকঞ্চ ঠপেত্ৰা সব্বং কপ্পতীতি যোজনীযং, ধনিযস্সেৰ সব্বমত্তিকামযকুটি কুম্ভকারিকাতি।
381. ‘‘Lohabhaṇḍe paharaṇiṃ ṭhapetvā sabbaṃ kappatī’’tiādinā yojetabbaṃ. Paharaṇinti āvudhaṃ. Pādukā ca saṅkamanīyo pallaṅko cāti dvando. Mattikāmaye katakaṃ kumbhakārikañca ṭhapetvā sabbaṃ kappatīti yojanīyaṃ, dhaniyasseva sabbamattikāmayakuṭi kumbhakārikāti.
পকিণ্ণকনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।
Pakiṇṇakaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
