| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / суд̇д̇анибаад̇а-адтагат̇аа • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
2. бад̇хаанасуд̇д̇аван̣н̣анаа
2. Padhānasuttavaṇṇanā
428. д̇ам̣ мам̣ бад̇хаанабахид̇ад̇д̇анд̇и бад̇хаанасуд̇д̇ам̣. гаа уббад̇д̇и? ‘‘бад̇хаанааяа г̇амиссаами, зд̇т̇а мз ран̃ж̇ад̇ий мано’’д̇и ааяасмаа аананд̣̇о баб̣б̣аж̇ж̇аасуд̇д̇ам̣ нидтаабзси. бхаг̇аваа г̇анд̇хагудияам̣ нисинно жинд̇зси – ‘‘маяаа чаб̣б̣ассаани бад̇хаанам̣ бад̇т̇аяамаанзна д̣̇уггарагааригаа гад̇аа, д̇ам̣ аж̇ж̇а бхигкуунам̣ гат̇зссаамий’’д̇и. ат̇а г̇анд̇хагудид̇о нигкамид̇ваа б̣уд̣̇д̇хаасанз нисинно ‘‘д̇ам̣ мам̣ бад̇хаанабахид̇ад̇д̇а’’нд̇и аарабхид̇ваа имам̣ суд̇д̇амабхааси.
428.Taṃmaṃ padhānapahitattanti padhānasuttaṃ. Kā uppatti? ‘‘Padhānāya gamissāmi, ettha me rañjatī mano’’ti āyasmā ānando pabbajjāsuttaṃ niṭṭhāpesi. Bhagavā gandhakuṭiyaṃ nisinno cintesi – ‘‘mayā chabbassāni padhānaṃ patthayamānena dukkarakārikā katā, taṃ ajja bhikkhūnaṃ kathessāmī’’ti. Atha gandhakuṭito nikkhamitvā buddhāsane nisinno ‘‘taṃ maṃ padhānapahitatta’’nti ārabhitvā imaṃ suttamabhāsi.
д̇ад̇т̇а д̇ам̣ манд̇и д̣̇вийхиби важанзхи ад̇д̇аанамзва нид̣̇д̣̇исад̇и. бад̇хаанабахид̇ад̇д̇анд̇и ниб̣б̣аанад̇т̇ааяа бзсид̇ажид̇д̇ам̣ барижжад̇д̇аад̇д̇абхаавам̣ ваа. над̣̇им̣ нзран̃ж̇арам̣ бад̇ийд̇и лагкан̣ам̣ нид̣̇д̣̇исад̇и. лагкан̣ан̃хи бад̇хаанабахид̇ад̇д̇ааяа нзран̃ж̇араа над̣̇ий. д̇знзва жзд̇т̇а убаяог̇аважанам̣. аяам̣ банад̇т̇о ‘‘над̣̇ияаа нзран̃ж̇арааяаа’’д̇и, нзран̃ж̇арааяа д̇ийрзд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. вибараггаммаад̇и ад̇ийва бараггамид̇ваа. жхааяанд̇анд̇и аббаан̣агаж̇жхаанамануяун̃ж̇анд̇ам̣ . яог̇агкзмасса бад̇д̇ияаад̇и жад̇уухи яог̇зхи кзмасса ниб̣б̣аанасса ад̇хиг̇амад̇т̇ам̣.
Tattha taṃ manti dvīhipi vacanehi attānameva niddisati. Padhānapahitattanti nibbānatthāya pesitacittaṃ pariccattaattabhāvaṃ vā. Nadiṃ nerañjaraṃ patīti lakkhaṇaṃ niddisati. Lakkhaṇañhi padhānapahitattāya nerañjarā nadī. Teneva cettha upayogavacanaṃ. Ayaṃ panattho ‘‘nadiyā nerañjarāyā’’ti, nerañjarāya tīreti vuttaṃ hoti. Viparakkammāti atīva parakkamitvā. Jhāyantanti appāṇakajjhānamanuyuñjantaṃ . Yogakkhemassa pattiyāti catūhi yogehi khemassa nibbānassa adhigamatthaṃ.
429. намужийд̇и мааро. со хи ад̇д̇ано висаяаа нигкамид̇угаамз д̣̇звамануссз на мун̃жад̇и, анд̇арааяам̣ нзсам̣ гарод̇и, д̇асмаа ‘‘намужий’’д̇и вужжад̇и. гарун̣ам̣ ваажанд̇и ануд̣̇д̣̇аяааяуд̇д̇ам̣ ваажам̣. бхаасамаано убааг̇амийд̇и ид̣̇ам̣ уд̇д̇аанамзва. гасмаа бана убааг̇ад̇о? махаабурисо гира згад̣̇ивасам̣ жинд̇зси – ‘‘саб̣б̣ад̣̇аа аахаарам̣ бариязсамаано ж̇ийвид̇з саабзгко ход̇и, на жа саггаа ж̇ийвид̇з саабзгкзна амад̇ам̣ ад̇хиг̇анд̇у’’нд̇и . д̇ад̇о аахаарубажчзд̣̇ааяа бадибаж̇ж̇и, д̇зна гисо д̣̇уб̣б̣ан̣н̣о жа ахоси. ат̇а мааро ‘‘аяам̣ самб̣од̇хааяа маг̇г̇о ход̇и, на ход̇ийд̇и аж̇аананд̇о ад̇игхорам̣ д̇абам̣ гарод̇и, гад̣̇аажи мама висаяам̣ ад̇иггамзяяаа’’д̇и бхийд̇о ‘‘ид̣̇ан̃жид̣̇ан̃жа вад̇ваа ваарзссаамий’’д̇и ааг̇ад̇о. д̇знзвааха – ‘‘гисо д̇вамаси д̣̇уб̣б̣ан̣н̣о, санд̇игз маран̣ам̣ д̇аваа’’д̇и.
429.Namucīti māro. So hi attano visayā nikkhamitukāme devamanusse na muñcati, antarāyaṃ nesaṃ karoti, tasmā ‘‘namucī’’ti vuccati. Karuṇaṃ vācanti anuddayāyuttaṃ vācaṃ. Bhāsamāno upāgamīti idaṃ uttānameva. Kasmā pana upāgato? Mahāpuriso kira ekadivasaṃ cintesi – ‘‘sabbadā āhāraṃ pariyesamāno jīvite sāpekkho hoti, na ca sakkā jīvite sāpekkhena amataṃ adhigantu’’nti . Tato āhārupacchedāya paṭipajji, tena kiso dubbaṇṇo ca ahosi. Atha māro ‘‘ayaṃ sambodhāya maggo hoti, na hotīti ajānanto atighoraṃ tapaṃ karoti, kadāci mama visayaṃ atikkameyyā’’ti bhīto ‘‘idañcidañca vatvā vāressāmī’’ti āgato. Tenevāha – ‘‘kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tavā’’ti.
430. зван̃жа бана вад̇ваа ат̇асса маран̣асанд̇игабхаавам̣ саавзнд̇о ааха – ‘‘сахассабхааг̇о маран̣асса, згам̣со д̇ава ж̇ийвид̇а’’нд̇и. д̇ассад̇т̇о – сахассам̣ бхааг̇аанам̣ ассаад̇и сахассабхааг̇о. го со ? маран̣асса бажжаяод̇и баатасзсо. зго ам̣сод̇и згам̣со. ид̣̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ ход̇и – аяам̣ аббаан̣агаж̇жхаанаад̣̇исахассабхааг̇о д̇ава маран̣асса бажжаяо, д̇ад̇о бана д̇з зго зва бхааг̇о ж̇ийвид̇ам̣, звам̣ санд̇игз маран̣ам̣ д̇аваад̇и. звам̣ маран̣асса санд̇игабхаавам̣ саавзд̇ваа ат̇а нам̣ ж̇ийвид̇з самуссаахзнд̇о ааха ‘‘ж̇ийва бхо ж̇ийвид̇ам̣ сзяяо’’д̇и. гат̇ам̣ сзяяод̇и жз. ж̇ийвам̣ бун̃н̃аани гаахасийд̇и.
430. Evañca pana vatvā athassa maraṇasantikabhāvaṃ sāvento āha – ‘‘sahassabhāgo maraṇassa, ekaṃso tava jīvita’’nti. Tassattho – sahassaṃ bhāgānaṃ assāti sahassabhāgo. Ko so ? Maraṇassa paccayoti pāṭhaseso. Eko aṃsoti ekaṃso. Idaṃ vuttaṃ hoti – ayaṃ appāṇakajjhānādisahassabhāgo tava maraṇassa paccayo, tato pana te eko eva bhāgo jīvitaṃ, evaṃ santike maraṇaṃ tavāti. Evaṃ maraṇassa santikabhāvaṃ sāvetvā atha naṃ jīvite samussāhento āha ‘‘jīva bho jīvitaṃ seyyo’’ti. Kathaṃ seyyoti ce. Jīvaṃ puññāni kāhasīti.
431. ат̇а ад̇д̇анаа саммад̇аани бун̃н̃аани д̣̇ассзнд̇о ааха – ‘‘жарад̇о жа д̇з б̣рахмажарияа’’нд̇и. д̇ад̇т̇а б̣рахмажарияанд̇и гаалзна гаалам̣ мзт̇унавирад̇им̣ санд̇хааяааха, яам̣ д̇аабасаа гаронд̇и. ж̇уухад̇од̇и ж̇уханд̇асса. сзсамзд̇т̇а баагадамзва.
431. Atha attanā sammatāni puññāni dassento āha – ‘‘carato ca te brahmacariya’’nti. Tattha brahmacariyanti kālena kālaṃ methunaviratiṃ sandhāyāha, yaṃ tāpasā karonti. Jūhatoti juhantassa. Sesamettha pākaṭameva.
432. д̣̇уг̇г̇о маг̇г̇од̇и имам̣ бана ад̣дхаг̇аат̇ам̣ бад̇хаанавижчанд̣̇ам̣ ж̇анзнд̇о ааха. д̇ад̇т̇а аббаан̣агаж̇жхаанаад̣̇иг̇аханад̇д̇аа д̣̇угкзна г̇анд̇аб̣б̣од̇и д̣̇уг̇г̇о, д̣̇угкид̇агааяажид̇д̇зна гад̇д̇аб̣б̣ад̇д̇аа д̣̇уггаро, санд̇игамаран̣зна д̇аад̣̇исзнааби баабун̣ид̇ум̣ асаггун̣зяяад̇о д̣̇урабхисамбхавод̇и звамад̇т̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о. ид̇о барам̣ имаа г̇аат̇аа бхан̣ам̣ мааро, адтаа б̣уд̣̇д̇хасса санд̇игзд̇и аяамубад̣дхаг̇аат̇аа сан̇г̇ийд̇игаарзхи вуд̇д̇аа. сагалаг̇аат̇аабийд̇и згз. бхаг̇авад̇аа зва бана барам̣ вияа ад̇д̇аанам̣ нид̣̇д̣̇исанд̇зна саб̣б̣амзд̇т̇а звам̣ж̇аад̇игам̣ вуд̇д̇анд̇и аяамамхаагам̣ канд̇и. д̇ад̇т̇а адтаад̇и адтааси. сзсам̣ уд̇д̇аанамзва.
432.Duggo maggoti imaṃ pana aḍḍhagāthaṃ padhānavicchandaṃ janento āha. Tattha appāṇakajjhānādigahanattā dukkhena gantabboti duggo, dukkhitakāyacittena kattabbattā dukkaro, santikamaraṇena tādisenāpi pāpuṇituṃ asakkuṇeyyato durabhisambhavoti evamattho veditabbo. Ito paraṃ imā gāthā bhaṇaṃ māro, aṭṭhā buddhassa santiketi ayamupaḍḍhagāthā saṅgītikārehi vuttā. Sakalagāthāpīti eke. Bhagavatā eva pana paraṃ viya attānaṃ niddisantena sabbamettha evaṃjātikaṃ vuttanti ayamamhākaṃ khanti. Tattha aṭṭhāti aṭṭhāsi. Sesaṃ uttānameva.
433. чадтаг̇аат̇ааяа язнад̇т̇знаад̇и зд̇т̇а барзсам̣ анд̇арааяагаран̣зна ад̇д̇ано ад̇т̇зна д̇вам̣, баабима, ааг̇ад̇осийд̇и аяамад̇хиббааяо . сзсам̣ уд̇д̇аанамзва.
433. Chaṭṭhagāthāya yenatthenāti ettha paresaṃ antarāyakaraṇena attano atthena tvaṃ, pāpima, āgatosīti ayamadhippāyo . Sesaṃ uttānameva.
434. ‘‘ж̇ийвам̣ бун̃н̃аани гаахасий’’д̇и ид̣̇ам̣ бана важанам̣ бадигкибанд̇о ‘‘ан̣умад̇д̇обий’’д̇и имам̣ г̇аат̇амааха. д̇ад̇т̇а бун̃н̃знаад̇и ваддаг̇аамим̣ маарзна вуд̇д̇ам̣ бун̃н̃ам̣ санд̇хааяа бхан̣ад̇и. сзсам̣ уд̇д̇аанамзва.
434. ‘‘Jīvaṃ puññāni kāhasī’’ti idaṃ pana vacanaṃ paṭikkhipanto ‘‘aṇumattopī’’ti imaṃ gāthamāha. Tattha puññenāti vaṭṭagāmiṃ mārena vuttaṃ puññaṃ sandhāya bhaṇati. Sesaṃ uttānameva.
435. ид̣̇аани ‘‘згам̣со д̇ава ж̇ийвид̇а’’нд̇и ид̣̇ам̣ важанам̣ аараб̣бха маарам̣ санд̇аж̇ж̇знд̇о ‘‘ад̇т̇и сад̣̇д̇хаа’’д̇и имам̣ г̇аат̇амааха. д̇ад̇рааяамад̇хиббааяо – арз, маара, яо ануд̇д̇арз санд̇иварабад̣̇з ассад̣̇д̇хо бхавзяяа, сад̣̇д̇хоби ваа гусийд̇о, сад̣̇д̇хо аарад̣̇д̇хавийрияо самааноби ваа д̣̇уббан̃н̃о, д̇ам̣ д̇вам̣ ж̇ийвид̇аманубужчамаано собхзяяааси, маяхам̣ бана ануд̇д̇арз санд̇иварабад̣̇з огаббанасад̣̇д̇хаа ад̇т̇и, д̇ат̇аа гааяигажзд̇асигамасит̇илабараггамад̇аасан̇каад̇ам̣ вийрияам̣, важ̇ируубамаа бан̃н̃аа жа мама виж̇ж̇ад̇и, со д̇вам̣ звам̣ мам̣ бахид̇ад̇д̇ам̣ уд̇д̇амаж̇жхаасаяам̣ гим̣ ж̇ийваманубужчаси, гасмаа ж̇ийвид̇ам̣ бужчаси. бан̃н̃аа жа мамаад̇и зд̇т̇а жа сад̣̇д̣̇зна сад̇и самаад̇хи жа. звам̣ санд̇з язхи бан̃жахи инд̣̇риязхи саманнааг̇ад̇аа ниб̣б̣аанам̣ баабун̣анд̇и, д̇зсу згзнааби авирахид̇ам̣ звам̣ мам̣ бахид̇ад̇д̇ам̣ гим̣ ж̇ийваманубужчаси? нану – згаахам̣ ж̇ийвид̇ам̣ сзяяо, вийрияамаарабхад̇о д̣̇ал̣хам̣ (д̇ха. ба. 112). бан̃н̃аванд̇асса жхааяино, бассад̇о уд̣̇аяаб̣б̣аяанд̇и (д̇ха. ба. 111, 113).
435. Idāni ‘‘ekaṃso tava jīvita’’nti idaṃ vacanaṃ ārabbha māraṃ santajjento ‘‘atthi saddhā’’ti imaṃ gāthamāha. Tatrāyamadhippāyo – are, māra, yo anuttare santivarapade assaddho bhaveyya, saddhopi vā kusīto, saddho āraddhavīriyo samānopi vā duppañño, taṃ tvaṃ jīvitamanupucchamāno sobheyyāsi, mayhaṃ pana anuttare santivarapade okappanasaddhā atthi, tathā kāyikacetasikamasithilaparakkamatāsaṅkhātaṃ vīriyaṃ, vajirūpamā paññā ca mama vijjati, so tvaṃ evaṃ maṃ pahitattaṃ uttamajjhāsayaṃ kiṃ jīvamanupucchasi, kasmā jīvitaṃ pucchasi. Paññāca mamāti ettha ca saddena sati samādhi ca. Evaṃ sante yehi pañcahi indriyehi samannāgatā nibbānaṃ pāpuṇanti, tesu ekenāpi avirahitaṃ evaṃ maṃ pahitattaṃ kiṃ jīvamanupucchasi? Nanu – ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, vīriyamārabhato daḷhaṃ (dha. pa. 112). Paññavantassa jhāyino, passato udayabbayanti (dha. pa. 111, 113).
436-8. звам̣ маарам̣ санд̇аж̇ж̇зд̇ваа ад̇д̇ано д̣̇зхажид̇д̇аббавад̇д̇им̣ д̣̇ассзнд̇о ‘‘над̣̇ийнамабий’’би г̇аат̇аад̇д̇аяамааха. д̇амад̇т̇ад̇о баагадамзва. аяам̣ бана ад̇хиббааяаван̣н̣анаа – явааяам̣ мама сарийрз аббаан̣агаж̇жхаанавийрияавзг̇асамудтид̇о ваад̇о вад̇д̇ад̇и, логз г̇ан̇г̇ааяамунаад̣̇ийнам̣ над̣̇ийнамби сод̇аани аяам̣ висосаяз, гин̃жа мз звам̣ бахид̇ад̇д̇асса жад̇унаал̣имад̇д̇ам̣ лохид̇ам̣ на убасосзяяа. на гзвалан̃жа мз лохид̇амзва суссад̇и, абижа ко бана д̇амхи лохид̇з суссамаанамхи б̣ад̣̇д̇хааб̣ад̣̇д̇хабхзд̣̇ам̣ сарийраануг̇ад̇ам̣ бид̇д̇ам̣, асид̇абийд̇аад̣̇ибадижчаад̣̇агам̣ жад̇унаал̣имад̇д̇амзва сзмхан̃жа, гин̃жаабарам̣ д̇ад̇д̇агамзва муд̇д̇ан̃жа ож̇ан̃жа суссад̇и, д̇зсу жа суссамаанзсу мам̣сааниби кийяанд̇и, д̇асса мз звам̣ анубуб̣б̣зна мам̣сзсу кийяамаанзсу бхияяо жид̇д̇ам̣ басийд̣̇ад̇и, на д̇взва д̇аббажжаяаа сам̣сийд̣̇ад̇и. со д̇вам̣ ийд̣̇исам̣ жид̇д̇амаж̇аананд̇о сарийрамад̇д̇амзва д̣̇исваа бхан̣аси ‘‘гисо д̇вамаси д̣̇уб̣б̣ан̣н̣о, санд̇игз маран̣ам̣ д̇аваа’’д̇и. на гзвалан̃жа мз жид̇д̇амзва басийд̣̇ад̇и, абижа ко бана бхияяо сад̇и жа бан̃н̃аа жа самаад̇хи мама д̇идтад̇и, ан̣умад̇д̇оби бамаад̣̇о ваа саммохо ваа жид̇д̇авигкзбо ваа над̇т̇и, д̇асса маяхам̣ звам̣ вихарад̇о яз гзжи саман̣аб̣раахман̣аа ад̇ийд̇ам̣ ваа ад̣̇д̇хаанам̣ анааг̇ад̇ам̣ ваа зд̇арахи ваа обаггамигаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, д̇аасам̣ нид̣̇ассанабхууд̇ам̣ бад̇д̇асса уд̇д̇амавзд̣̇анам̣. яат̇аа ан̃н̃зсам̣ д̣̇угкзна пудтаанам̣ сукам̣, сийд̇зна ун̣хам̣, ун̣хзна сийд̇ам̣, куд̣̇ааяа бхож̇анам̣, бибаасааяа пудтаанам̣ уд̣̇агам̣ абзгкад̇з жид̇д̇ам̣, звам̣ бан̃жасу гаамаг̇ун̣зсу згагаамамби наабзгкагз жид̇д̇ам̣. ‘‘ахо вад̇аахам̣ субхож̇анам̣ бхун̃ж̇ид̇ваа сукасзяяам̣ саязяяа’’нд̇и ийд̣̇исзнаагаарзна мама жид̇д̇ам̣ на уббаннам̣, басса, д̇вам̣ маара, сад̇д̇асса суд̣̇д̇хад̇анд̇и.
436-8. Evaṃ māraṃ santajjetvā attano dehacittappavattiṃ dassento ‘‘nadīnamapī’’pi gāthāttayamāha. Tamatthato pākaṭameva. Ayaṃ pana adhippāyavaṇṇanā – yvāyaṃ mama sarīre appāṇakajjhānavīriyavegasamuṭṭhito vāto vattati, loke gaṅgāyamunādīnaṃ nadīnampi sotāni ayaṃ visosaye, kiñca me evaṃ pahitattassa catunāḷimattaṃ lohitaṃ na upasoseyya. Na kevalañca me lohitameva sussati, apica kho pana tamhi lohite sussamānamhi baddhābaddhabhedaṃ sarīrānugataṃ pittaṃ, asitapītādipaṭicchādakaṃ catunāḷimattameva semhañca, kiñcāparaṃ tattakameva muttañca ojañca sussati, tesu ca sussamānesu maṃsānipi khīyanti, tassa me evaṃ anupubbena maṃsesu khīyamānesu bhiyyo cittaṃ pasīdati, na tveva tappaccayā saṃsīdati. So tvaṃ īdisaṃ cittamajānanto sarīramattameva disvā bhaṇasi ‘‘kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṃ tavā’’ti. Na kevalañca me cittameva pasīdati, apica kho pana bhiyyo sati ca paññā ca samādhi mama tiṭṭhati, aṇumattopi pamādo vā sammoho vā cittavikkhepo vā natthi, tassa mayhaṃ evaṃ viharato ye keci samaṇabrāhmaṇā atītaṃ vā addhānaṃ anāgataṃ vā etarahi vā opakkamikā vedanā vedayanti, tāsaṃ nidassanabhūtaṃ pattassa uttamavedanaṃ. Yathā aññesaṃ dukkhena phuṭṭhānaṃ sukhaṃ, sītena uṇhaṃ, uṇhena sītaṃ, khudāya bhojanaṃ, pipāsāya phuṭṭhānaṃ udakaṃ apekkhate cittaṃ, evaṃ pañcasu kāmaguṇesu ekakāmampi nāpekkhake cittaṃ. ‘‘Aho vatāhaṃ subhojanaṃ bhuñjitvā sukhaseyyaṃ sayeyya’’nti īdisenākārena mama cittaṃ na uppannaṃ, passa, tvaṃ māra, sattassa suddhatanti.
439-41. звам̣ ад̇д̇ано суд̣̇д̇хад̇ам̣ д̣̇ассзд̇ваа ‘‘ниваарзссаами д̇а’’нд̇и ааг̇ад̇асса маарасса манорат̇абхан̃ж̇анад̇т̇ам̣ маарасзнам̣ гид̇д̇зд̇ваа д̇ааяа абарааж̇ид̇абхаавам̣ д̣̇ассзнд̇о ‘‘гаамаа д̇з батамаа сзнаа’’д̇иаад̣̇игаа ча г̇аат̇ааяо ааха.
439-41. Evaṃ attano suddhataṃ dassetvā ‘‘nivāressāmi ta’’nti āgatassa mārassa manorathabhañjanatthaṃ mārasenaṃ kittetvā tāya aparājitabhāvaṃ dassento ‘‘kāmā te paṭhamā senā’’tiādikā cha gāthāyo āha.
д̇ад̇т̇а яасмаа аад̣̇ид̇ова аг̇аарияабхууд̇з сад̇д̇з вад̇т̇угаамзсу гилзсагаамаа мохаяанд̇и, д̇з абхибхуяяа анаг̇аарияабхаавам̣ убаг̇ад̇аанам̣ банд̇зсу ваа сзнаасанзсу ан̃н̃ад̇аран̃н̃ад̇арзсу ваа ад̇хигусалзсу д̇хаммзсу арад̇и уббаж̇ж̇ад̇и. вуд̇д̇ан̃жзд̇ам̣ ‘‘баб̣б̣аж̇ид̇зна ко, аавусо, абхирад̇и д̣̇уггараа’’д̇и (сам̣. ни. 4.331). д̇ад̇о д̇з барабадиб̣ад̣̇д̇хаж̇ийвигад̇д̇аа куббибаасаа б̣аад̇хзд̇и, д̇ааяа б̣аад̇хид̇аанам̣ бариязсанад̇ан̣хаа жид̇д̇ам̣ гиламаяад̇и, ат̇а нзсам̣ гиланд̇ажид̇д̇аанам̣ т̇инамид̣̇д̇хам̣ оггамад̇и. д̇ад̇о висзсаманад̇хиг̇ажчанд̇аанам̣ д̣̇урабхисамбхавзсу аран̃н̃аванабад̇т̇зсу сзнаасанзсу вихарад̇ам̣ уд̇раасасан̃н̃ид̇аа бхийру ж̇ааяад̇и, д̇зсам̣ уссан̇гид̇абарисан̇гид̇аанам̣ д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ вивзгарасаманассаад̣̇аяамаанаанам̣ вихарад̇ам̣ ‘‘на сияаа ну ко зса маг̇г̇о’’д̇и бадибад̇д̇ияам̣ вижигижчаа уббаж̇ж̇ад̇и, д̇ам̣ винод̣̇зд̇ваа вихарад̇ам̣ аббамад̇д̇агзна висзсаад̇хиг̇амзна маанамагкат̇амбхаа ж̇ааяанд̇и, д̇зби винод̣̇зд̇ваа вихарад̇ам̣ д̇ад̇о ад̇хигад̇арам̣ висзсаад̇хиг̇амам̣ ниссааяа лаабхасаггаарасилогаа уббаж̇ж̇анд̇и, лаабхаад̣̇имужчид̇аа д̇хаммабад̇ируубагаани багаасзнд̇аа мижчааяасам̣ ад̇хиг̇анд̇ваа д̇ад̇т̇а тид̇аа ж̇аад̇иаад̣̇ийхи ад̇д̇аанам̣ уггам̣сзнд̇и, барам̣ вамбхзнд̇и, д̇асмаа гаамаад̣̇ийнам̣ батамасзнаад̣̇ибхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Tattha yasmā āditova agāriyabhūte satte vatthukāmesu kilesakāmā mohayanti, te abhibhuyya anagāriyabhāvaṃ upagatānaṃ pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati uppajjati. Vuttañcetaṃ ‘‘pabbajitena kho, āvuso, abhirati dukkarā’’ti (saṃ. ni. 4.331). Tato te parapaṭibaddhajīvikattā khuppipāsā bādheti, tāya bādhitānaṃ pariyesanataṇhā cittaṃ kilamayati, atha nesaṃ kilantacittānaṃ thinamiddhaṃ okkamati. Tato visesamanadhigacchantānaṃ durabhisambhavesu araññavanapatthesu senāsanesu viharataṃ utrāsasaññitā bhīru jāyati, tesaṃ ussaṅkitaparisaṅkitānaṃ dīgharattaṃ vivekarasamanassādayamānānaṃ viharataṃ ‘‘na siyā nu kho esa maggo’’ti paṭipattiyaṃ vicikicchā uppajjati, taṃ vinodetvā viharataṃ appamattakena visesādhigamena mānamakkhathambhā jāyanti, tepi vinodetvā viharataṃ tato adhikataraṃ visesādhigamaṃ nissāya lābhasakkārasilokā uppajjanti, lābhādimucchitā dhammapatirūpakāni pakāsentā micchāyasaṃ adhigantvā tattha ṭhitā jātiādīhi attānaṃ ukkaṃsenti, paraṃ vambhenti, tasmā kāmādīnaṃ paṭhamasenādibhāvo veditabbo.
442-3. звамзд̇ам̣ д̣̇асавид̇хам̣ сзнам̣ уд̣̇д̣̇исид̇ваа яасмаа саа ган̣хад̇хаммасаманнааг̇ад̇ад̇д̇аа ган̣хасса намужино убагаарааяа сам̣вад̇д̇ад̇и, д̇асмаа нам̣ д̇ава сзнаад̇и нид̣̇д̣̇исанд̇о ааха – ‘‘зсаа намужи д̇з сзнаа, ган̣хассаабхиббахаариний’’д̇и. д̇ад̇т̇а абхиббахааринийд̇и саман̣аб̣раахман̣аанам̣ гхаад̇аний ниббот̇аний, анд̇арааяагарийд̇и ад̇т̇о. на нам̣ асууро ж̇инаад̇и, ж̇зд̇ваа жа лабхад̇з суканд̇и звам̣ д̇ава сзнам̣ асууро гааяз жа ж̇ийвид̇з жа саабзгко бурисо на ж̇инаад̇и, сууро бана ж̇инаад̇и, ж̇зд̇ваа жа маг̇г̇асукам̣ паласукан̃жа ад̇хиг̇ажчад̇и. яасмаа жа лабхад̇з сукам̣, д̇асмаа сукам̣ бад̇т̇аяамаано ахамби зса мун̃ж̇ам̣ барихарзд̇и. сан̇г̇аамааважараа анивад̇д̇ино бурисаа ад̇д̇ано анивад̇д̇анагабхаававин̃н̃аабанад̇т̇ам̣ сийсз ваа д̇хаж̇з ваа аавуд̇хз ваа мун̃ж̇ад̇ин̣ам̣ б̣анд̇ханд̇и, д̇ам̣ аяамби барихарад̇ижжзва мам̣ д̇хаарзхи. д̇ава сзнааяа барааж̇ид̇асса д̇хирад̇т̇у мама ж̇ийвид̇ам̣, д̇асмаа звам̣ д̇хаарзхи – сан̇г̇аамз мз мад̇ам̣ сзяяо, яан̃жз ж̇ийвз барааж̇ид̇о, язна ж̇ийвид̇зна барааж̇ид̇о ж̇ийвз, д̇асмаа ж̇ийвид̇аа д̇аяаа саммаабадибаннаанам̣ анд̇арааяагарзна сад̣̇д̇хим̣ сан̇г̇аамз мад̇ам̣ мама сзяяод̇и ад̇т̇о.
442-3. Evametaṃ dasavidhaṃ senaṃ uddisitvā yasmā sā kaṇhadhammasamannāgatattā kaṇhassa namucino upakārāya saṃvattati, tasmā naṃ tava senāti niddisanto āha – ‘‘esā namuci te senā, kaṇhassābhippahārinī’’ti. Tattha abhippahārinīti samaṇabrāhmaṇānaṃ ghātanī nippothanī, antarāyakarīti attho. Na naṃ asūro jināti, jetvā ca labhate sukhanti evaṃ tava senaṃ asūro kāye ca jīvite ca sāpekkho puriso na jināti, sūro pana jināti, jetvā ca maggasukhaṃ phalasukhañca adhigacchati. Yasmā ca labhate sukhaṃ, tasmā sukhaṃ patthayamāno ahampi esa muñjaṃ parihareti. Saṅgāmāvacarā anivattino purisā attano anivattanakabhāvaviññāpanatthaṃ sīse vā dhaje vā āvudhe vā muñjatiṇaṃ bandhanti, taṃ ayampi pariharaticceva maṃ dhārehi. Tava senāya parājitassa dhiratthu mama jīvitaṃ, tasmā evaṃ dhārehi – saṅgāme me mataṃ seyyo, yañce jīve parājito, yena jīvitena parājito jīve, tasmā jīvitā tayā sammāpaṭipannānaṃ antarāyakarena saddhiṃ saṅgāme mataṃ mama seyyoti attho.
444. гасмаа мад̇ам̣ сзяяод̇и жз? яасмаа баг̇аал̣хзд̇т̇а…бз… суб̣б̣ад̇аа, зд̇т̇а гаамаад̣̇игааяа ад̇д̇уггам̣санабаравамбханабарияосаанааяа д̇ава сзнааяа баг̇аал̣хаа нимуг̇г̇аа анубавидтаа згз саман̣аб̣раахман̣аа на д̣̇иссанд̇и, сийлаад̣̇ийхи г̇ун̣зхи наббагаасанд̇и, анд̇хагаарам̣ бавидтаа вияа хонд̇и. зд̇з звам̣ баг̇аал̣хаа самаанаа сажзби гад̣̇аажи уммуж̇ж̇ид̇ваа нимуж̇ж̇анабурисо вияа ‘‘сааху сад̣̇д̇хаа’’д̇иаад̣̇инаа наязна уммуж̇ж̇анд̇и, д̇ат̇ааби д̇ааяа сзнааяа аж̇жход̇т̇адад̇д̇аа д̇ан̃жа маг̇г̇ам̣ на ж̇аананд̇и кзмам̣ ниб̣б̣аанаг̇аамийнам̣, саб̣б̣зби б̣уд̣̇д̇хабажжзгаб̣уд̣̇д̇хаад̣̇аяо язна г̇ажчанд̇и суб̣б̣ад̇аад̇и. имам̣ бана г̇аат̇ам̣ суд̇ваа мааро буна гин̃жи авад̇ваа зва баггаами.
444. Kasmā mataṃ seyyoti ce? Yasmā pagāḷhettha…pe… subbatā, ettha kāmādikāya attukkaṃsanaparavambhanapariyosānāya tava senāya pagāḷhā nimuggā anupaviṭṭhā eke samaṇabrāhmaṇā na dissanti, sīlādīhi guṇehi nappakāsanti, andhakāraṃ paviṭṭhā viya honti. Ete evaṃ pagāḷhā samānā sacepi kadāci ummujjitvā nimujjanapuriso viya ‘‘sāhu saddhā’’tiādinā nayena ummujjanti, tathāpi tāya senāya ajjhotthaṭattā tañca maggaṃ na jānanti khemaṃ nibbānagāmīnaṃ, sabbepi buddhapaccekabuddhādayo yena gacchanti subbatāti. Imaṃ pana gāthaṃ sutvā māro puna kiñci avatvā eva pakkāmi.
445-6. багганд̇з бана д̇асмим̣ махаасад̇д̇о д̇ааяа д̣̇уггарагааригааяа гин̃жиби висзсам̣ анад̇хиг̇ажчанд̇о ануггамзна ‘‘сияаа ну ко ан̃н̃о маг̇г̇о б̣од̇хааяаа’’д̇иаад̣̇ийни жинд̇зд̇ваа ол̣ааригаахаарам̣ аахаарзд̇ваа, б̣алам̣ г̇ахзд̇ваа, висаакабун̣н̣амад̣̇ивасз баг̇зва суж̇аад̇ааяа бааяаасам̣ барибхун̃ж̇ид̇ваа, бхад̣̇раванасан̣д̣з д̣̇иваавихаарам̣ нисийд̣̇ид̇ваа, д̇ад̇т̇а адта самаабад̇д̇ияо ниб̣б̣ад̇д̇знд̇о д̣̇ивасам̣ вийд̇инаамзд̇ваа сааяанхасамаяз махааб̣од̇химан̣д̣аабхимуко г̇анд̇ваа сод̇т̇иязна д̣̇иннаа адта д̇ин̣амудтияо б̣од̇химуулз вигирид̇ваа д̣̇асасахассалогад̇хаад̇уд̣̇звад̇аахи гад̇асаггаараб̣ахумаано –
445-6. Pakkante pana tasmiṃ mahāsatto tāya dukkarakārikāya kiñcipi visesaṃ anadhigacchanto anukkamena ‘‘siyā nu kho añño maggo bodhāyā’’tiādīni cintetvā oḷārikāhāraṃ āhāretvā, balaṃ gahetvā, visākhapuṇṇamadivase pageva sujātāya pāyāsaṃ paribhuñjitvā, bhadravanasaṇḍe divāvihāraṃ nisīditvā, tattha aṭṭha samāpattiyo nibbattento divasaṃ vītināmetvā sāyanhasamaye mahābodhimaṇḍābhimukho gantvā sotthiyena dinnā aṭṭha tiṇamuṭṭhiyo bodhimūle vikiritvā dasasahassalokadhātudevatāhi katasakkārabahumāno –
‘‘гаамам̣ д̇ажо жа нхаару жа, адти жа авасиссад̇у;
‘‘Kāmaṃ taco ca nhāru ca, aṭṭhi ca avasissatu;
убасуссад̇у ниссзсам̣, сарийрз мам̣салохид̇а’’нд̇и. –
Upasussatu nissesaṃ, sarīre maṃsalohita’’nti. –
жад̇уран̇г̇авийрияам̣ ад̇хидтахид̇ваа ‘‘на д̣̇аани б̣уд̣̇д̇хад̇д̇ам̣ абаабун̣ид̇ваа баллан̇гам̣ бхинд̣̇иссаамий’’д̇и бадин̃н̃ам̣ гад̇ваа абарааж̇ид̇абаллан̇гз нисийд̣̇и. д̇ам̣ н̃ад̇ваа мааро баабимаа ‘‘аж̇ж̇а сид̣̇д̇хад̇т̇о бадин̃н̃ам̣ гад̇ваа нисинно, аж̇ж̇зва д̣̇аанисса саа бадин̃н̃аа бадиб̣аахид̇аб̣б̣аа’’д̇и б̣од̇химан̣д̣ад̇о яаава жаггаваал̣амааяад̇ам̣ д̣̇ваад̣̇асаяож̇анавид̇т̇аарам̣ уд̣̇д̇хам̣ наваяож̇анамуг̇г̇ад̇ам̣ маарасзнам̣ самудтаабзд̇ваа д̣̇ияад̣дхаяож̇анасад̇аббамаан̣ам̣ г̇иримзкалам̣ хад̇т̇ирааж̇аанам̣ ааруяха б̣аахусахассам̣ маабзд̇ваа наанаавуд̇хаани г̇ахзд̇ваа ‘‘г̇ан̣хат̇а, ханат̇а, бахарат̇аа’’д̇и бхан̣анд̇о аал̣авагасуд̇д̇з вуд̇д̇аббагаараа вудтияо маабзси, д̇аа махаабурисам̣ бад̇ваа д̇ад̇т̇а вуд̇д̇аббагаараа зва самбаж̇ж̇им̣су. д̇ад̇о важ̇иран̇гусзна хад̇т̇им̣ гумбхз бахарид̇ваа махаабурисасса самийбам̣ нзд̇ваа ‘‘удтзхи, бхо сид̣̇д̇хад̇т̇а, баллан̇гаа’’д̇и ааха. махаабурисо ‘‘на удтахаами маараа’’д̇и вад̇ваа д̇ам̣ д̇хаж̇иним̣ саманд̇аа вилогзнд̇о имаа г̇аат̇ааяо абхааси ‘‘саманд̇аа д̇хаж̇ини’’нд̇и.
Caturaṅgavīriyaṃ adhiṭṭhahitvā ‘‘na dāni buddhattaṃ apāpuṇitvā pallaṅkaṃ bhindissāmī’’ti paṭiññaṃ katvā aparājitapallaṅke nisīdi. Taṃ ñatvā māro pāpimā ‘‘ajja siddhattho paṭiññaṃ katvā nisinno, ajjeva dānissa sā paṭiññā paṭibāhitabbā’’ti bodhimaṇḍato yāva cakkavāḷamāyataṃ dvādasayojanavitthāraṃ uddhaṃ navayojanamuggataṃ mārasenaṃ samuṭṭhāpetvā diyaḍḍhayojanasatappamāṇaṃ girimekhalaṃ hatthirājānaṃ āruyha bāhusahassaṃ māpetvā nānāvudhāni gahetvā ‘‘gaṇhatha, hanatha, paharathā’’ti bhaṇanto āḷavakasutte vuttappakārā vuṭṭhiyo māpesi, tā mahāpurisaṃ patvā tattha vuttappakārā eva sampajjiṃsu. Tato vajiraṅkusena hatthiṃ kumbhe paharitvā mahāpurisassa samīpaṃ netvā ‘‘uṭṭhehi, bho siddhattha, pallaṅkā’’ti āha. Mahāpuriso ‘‘na uṭṭhahāmi mārā’’ti vatvā taṃ dhajiniṃ samantā vilokento imā gāthāyo abhāsi ‘‘samantā dhajini’’nti.
д̇ад̇т̇а д̇хаж̇ининд̇и сзнам̣. яуд̇д̇анд̇и уяяуд̇д̇ам̣. саваахананд̇и г̇иримзкаланааг̇арааж̇асахид̇ам̣. бажжуг̇г̇ажчаамийд̇и абхимуко убари г̇амиссаами, со жа ко д̇зж̇знзва, на гааязна. гасмаа? маа мам̣ таанаа ажааваяи, мам̣ зд̇асмаа таанаа абарааж̇ид̇абаллан̇гаа мааро маа жаалзсийд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. наббасахад̇ийд̇и сахид̇ум̣ на саггод̇и, наабхибхавад̇и ваа. аамам̣ бад̇д̇анд̇и гаажаж̇аад̇ам̣ мад̇д̇игаабхааж̇анам̣. асманаад̇и баасаан̣зна. сзсамзд̇т̇а баагадамзва.
Tattha dhajininti senaṃ. Yuttanti uyyuttaṃ. Savāhananti girimekhalanāgarājasahitaṃ. Paccuggacchāmīti abhimukho upari gamissāmi, so ca kho tejeneva, na kāyena. Kasmā? Mā maṃ ṭhānā acāvayi, maṃ etasmā ṭhānā aparājitapallaṅkā māro mā cālesīti vuttaṃ hoti. Nappasahatīti sahituṃ na sakkoti, nābhibhavati vā. Āmaṃ pattanti kācajātaṃ mattikābhājanaṃ. Asmanāti pāsāṇena. Sesamettha pākaṭameva.
447-8. ид̣̇аани ‘‘зд̇ам̣ д̇з маарасзнам̣ бхинд̣̇ид̇ваа д̇ад̇о барам̣ виж̇ид̇асан̇г̇аамо самбад̇д̇ад̇хаммарааж̇аабхисзго ид̣̇ам̣ гариссаамий’’д̇и д̣̇ассзнд̇о ааха ‘‘васийгарид̇ваа’’д̇и. д̇ад̇т̇а васийгарид̇ваа сан̇габбанд̇и маг̇г̇абхааванааяа саб̣б̣ам̣ мижчаасан̇габбам̣ бахааяа саммаасан̇габбассзва бавад̇д̇анзна васийгарид̇ваа сан̇габбам̣. сад̇ин̃жа суубад̇идтид̇анд̇и гааяаад̣̇ийсу жад̇уусу таанзсу ад̇д̇ано сад̇ин̃жа судту убадтид̇ам̣ гарид̇ваа звам̣ васийгад̇асан̇габбо суббад̇идтид̇ассад̇и радтаа радтам̣ вижариссаами д̣̇звамануссабхзд̣̇з бут̇уу саавагз винаяанд̇о. ат̇а маяаа винийяамаанаа д̇з аббамад̇д̇аа…бз… на сожарз, д̇ам̣ ниб̣б̣аанаамад̇амзваад̇и ад̇хиббааяо.
447-8. Idāni ‘‘etaṃ te mārasenaṃ bhinditvā tato paraṃ vijitasaṅgāmo sampattadhammarājābhiseko idaṃ karissāmī’’ti dassento āha ‘‘vasīkaritvā’’ti. Tattha vasīkaritvā saṅkappanti maggabhāvanāya sabbaṃ micchāsaṅkappaṃ pahāya sammāsaṅkappasseva pavattanena vasīkaritvā saṅkappaṃ. Satiñca sūpatiṭṭhitanti kāyādīsu catūsu ṭhānesu attano satiñca suṭṭhu upaṭṭhitaṃ karitvā evaṃ vasīkatasaṅkappo suppatiṭṭhitassati raṭṭhā raṭṭhaṃ vicarissāmi devamanussabhede puthū sāvake vinayanto. Atha mayā vinīyamānā te appamattā…pe… na socare, taṃ nibbānāmatamevāti adhippāyo.
449-51. ат̇а мааро имаа г̇аат̇ааяо суд̇ваа ааха – ‘‘зваруубам̣ багкам̣ д̣̇исваа на бхааяаси бхигкуу’’д̇и? ‘‘аама, маара, на бхааяаамий’’д̇и. ‘‘гасмаа на бхааяасий’’д̇и? ‘‘д̣̇аанаад̣̇ийнам̣ баарамибун̃н̃аанам̣ гад̇ад̇д̇аа’’д̇и. ‘‘го зд̇ам̣ ж̇аанаад̇и д̣̇аанаад̣̇ийни д̇вамагаасий’’д̇и? ‘‘гим̣ зд̇т̇а баабима сагкигижжзна, абижа згасмим̣язва бхавз взссанд̇аро худ̇ваа яам̣ д̣̇аанамад̣̇аасим̣, д̇ассаанубхаавзна сад̇д̇агкад̇д̇ум̣ чахи багаарзхи сан̃ж̇аад̇агамбаа аяам̣ махаабат̇авийязва сагкий’’д̇и. звам̣ вуд̇д̇з уд̣̇агабарияанд̇ам̣ гад̇ваа махаабат̇авий гамби бхзравасад̣̇д̣̇ам̣ мун̃жамаанаа, яам̣ суд̇ваа мааро асанихад̇о вияа бхийд̇о д̇хаж̇ам̣ бан̣аамзд̇ваа балааяи сад̣̇д̇хим̣ барисааяа. ат̇а махаабурисо д̇ийхи яаамзхи д̇иссо виж̇ж̇аа сажчигад̇ваа арун̣уг̇г̇аманз ‘‘анзгаж̇аад̇исам̣саарам̣…бз… д̇ан̣хаанам̣ каяамаж̇жхаг̇аа’’д̇и имам̣ уд̣̇аанам̣ уд̣̇аанзси. мааро уд̣̇аанасад̣̇д̣̇зна ааг̇анд̇ваа ‘‘аяам̣‘б̣уд̣̇д̇хо аха’нд̇и бадиж̇аанаад̇и, ханд̣̇а нам̣ ануб̣анд̇хаами аабхисамаажааригам̣ бассид̇ум̣. сажасса гин̃жи гааязна ваа ваажааяа ваа калид̇ам̣ бхависсад̇и, вихзтзссаами на’’нд̇и буб̣б̣з б̣од̇хисад̇д̇абхуумияам̣ чаб̣б̣ассаани ануб̣анд̇хид̇ваа б̣уд̣̇д̇хад̇д̇ам̣ бад̇д̇ам̣ згам̣ вассам̣ ануб̣анд̇хи. д̇ад̇о бхаг̇авад̇о гин̃жи калид̇ам̣ абассанд̇о ‘‘сад̇д̇а вассааний’’д̇и имаа ниб̣б̣зж̇анийяаг̇аат̇ааяо абхааси.
449-51. Atha māro imā gāthāyo sutvā āha – ‘‘evarūpaṃ pakkhaṃ disvā na bhāyasi bhikkhū’’ti? ‘‘Āma, māra, na bhāyāmī’’ti. ‘‘Kasmā na bhāyasī’’ti? ‘‘Dānādīnaṃ pāramipuññānaṃ katattā’’ti. ‘‘Ko etaṃ jānāti dānādīni tvamakāsī’’ti? ‘‘Kiṃ ettha pāpima sakkhikiccena, apica ekasmiṃyeva bhave vessantaro hutvā yaṃ dānamadāsiṃ, tassānubhāvena sattakkhattuṃ chahi pakārehi sañjātakampā ayaṃ mahāpathavīyeva sakkhī’’ti. Evaṃ vutte udakapariyantaṃ katvā mahāpathavī kampi bheravasaddaṃ muñcamānā, yaṃ sutvā māro asanihato viya bhīto dhajaṃ paṇāmetvā palāyi saddhiṃ parisāya. Atha mahāpuriso tīhi yāmehi tisso vijjā sacchikatvā aruṇuggamane ‘‘anekajātisaṃsāraṃ…pe… taṇhānaṃ khayamajjhagā’’ti imaṃ udānaṃ udānesi. Māro udānasaddena āgantvā ‘‘ayaṃ‘buddho aha’nti paṭijānāti, handa naṃ anubandhāmi ābhisamācārikaṃ passituṃ. Sacassa kiñci kāyena vā vācāya vā khalitaṃ bhavissati, viheṭhessāmi na’’nti pubbe bodhisattabhūmiyaṃ chabbassāni anubandhitvā buddhattaṃ pattaṃ ekaṃ vassaṃ anubandhi. Tato bhagavato kiñci khalitaṃ apassanto ‘‘satta vassānī’’ti imā nibbejanīyagāthāyo abhāsi.
д̇ад̇т̇а од̇ааранд̇и ранд̇хам̣ виварам̣. наад̇хиг̇ажчиссанд̇и наад̇хиг̇амим̣. мзд̣̇аван̣н̣анд̇и мзд̣̇абин̣д̣асад̣̇исам̣. анубарияаг̇аад̇и барид̇о барид̇о аг̇амааси. муд̣̇унд̇и муд̣̇угам̣. винд̣̇змаад̇и ад̇хиг̇ажчзяяаама. ассаад̣̇анаад̇и саад̣̇убхааво. вааяасзд̇д̇од̇и вааяасо зд̇д̇о. сзсамзд̇т̇а баагадамзва.
Tattha otāranti randhaṃ vivaraṃ. Nādhigacchissanti nādhigamiṃ. Medavaṇṇanti medapiṇḍasadisaṃ. Anupariyagāti parito parito agamāsi. Mudunti mudukaṃ. Vindemāti adhigaccheyyāma. Assādanāti sādubhāvo. Vāyasettoti vāyaso etto. Sesamettha pākaṭameva.
аяам̣ бана яож̇анаа – сад̇д̇а вассаани бхаг̇аванд̇ам̣ од̇аараабзгко ануб̣анд̇хим̣ гад̇т̇ажи авиж̇аханд̇о бад̣̇аабад̣̇ам̣, звам̣ ануб̣анд̇хид̇вааби жа од̇аарам̣ наад̇хиг̇амим̣. сохам̣ яат̇аа наама мзд̣̇аван̣н̣ам̣ баасаан̣ам̣ мзд̣̇асан̃н̃ий вааяасо згасмим̣ бассз мукад̇ун̣д̣агзна виж̇жхид̇ваа ассаад̣̇ам̣ авинд̣̇амаано ‘‘аббзва наама зд̇т̇а муд̣̇у винд̣̇зма, аби ид̇о ассаад̣̇анаа сияаа’’д̇и саманд̇аа д̇ат̇зва виж̇жханд̇о анубарияааяид̇ваа гад̇т̇ажи ассаад̣̇ам̣ алад̣̇д̇хаа ‘‘баасаан̣овааяа’’нд̇и ниб̣б̣иж̇ж̇а баггамзяяа, звамзваахам̣ бхаг̇аванд̇ам̣ гааяагаммаад̣̇ийсу ад̇д̇ано барид̇д̇абан̃н̃аамукад̇ун̣д̣агзна виж̇жханд̇о саманд̇аа анубарияаг̇аа ‘‘аббзва наама гад̇т̇ажи абарисуд̣̇д̇хагааяасамаажаараад̣̇имуд̣̇убхаавам̣ винд̣̇зма, гуд̇ожи ассаад̣̇анаа сияаа’’д̇и, д̇з д̣̇аани маяам̣ ассаад̣̇ам̣ алабхамаанаа гаагова сзламаасаж̇ж̇а ниб̣б̣иж̇ж̇аабзма г̇од̇амам̣ аасаж̇ж̇а д̇ад̇о г̇од̇амаа ниб̣б̣иж̇ж̇а абзмаад̇и. звам̣ вад̣̇ад̇о гира маарасса сад̇д̇а вассаани нибпалабариссамам̣ ниссааяа б̣алавасого уд̣̇абаад̣̇и. д̇знасса висийд̣̇амаанан̇г̇абажжан̇г̇асса б̣злувабан̣д̣у наама вийн̣аа гажчад̇о бад̇ид̇аа. яаа сагим̣ гусалзхи ваад̣̇ид̇аа жад̇д̇ааро маасз мад̇хурассарам̣ мун̃жад̇и, яам̣ г̇ахзд̇ваа сагго бан̃жасикасса ад̣̇ааси. д̇ам̣ со бад̇амаанамби на б̣уж̇жхи. д̇знааха бхаг̇аваа –
Ayaṃ pana yojanā – satta vassāni bhagavantaṃ otārāpekkho anubandhiṃ katthaci avijahanto padāpadaṃ, evaṃ anubandhitvāpi ca otāraṃ nādhigamiṃ. Sohaṃ yathā nāma medavaṇṇaṃ pāsāṇaṃ medasaññī vāyaso ekasmiṃ passe mukhatuṇḍakena vijjhitvā assādaṃ avindamāno ‘‘appeva nāma ettha mudu vindema, api ito assādanā siyā’’ti samantā tatheva vijjhanto anupariyāyitvā katthaci assādaṃ aladdhā ‘‘pāsāṇovāya’’nti nibbijja pakkameyya, evamevāhaṃ bhagavantaṃ kāyakammādīsu attano parittapaññāmukhatuṇḍakena vijjhanto samantā anupariyagā ‘‘appeva nāma katthaci aparisuddhakāyasamācārādimudubhāvaṃ vindema, kutoci assādanā siyā’’ti, te dāni mayaṃ assādaṃ alabhamānā kākova selamāsajja nibbijjāpema gotamaṃ āsajja tato gotamā nibbijja apemāti. Evaṃ vadato kira mārassa satta vassāni nipphalaparissamaṃ nissāya balavasoko udapādi. Tenassa visīdamānaṅgapaccaṅgassa beluvapaṇḍu nāma vīṇā kacchato patitā. Yā sakiṃ kusalehi vāditā cattāro māse madhurassaraṃ muñcati, yaṃ gahetvā sakko pañcasikhassa adāsi. Taṃ so patamānampi na bujjhi. Tenāha bhagavā –
452.
452.
‘‘д̇асса согабарзд̇асса, вийн̣аа гажчаа абхассат̇а;
‘‘Tassa sokaparetassa, vīṇā kacchā abhassatha;
д̇ад̇о со д̣̇уммано яагко, д̇ад̇т̇званд̇арад̇хааяат̇аа’’д̇и.
Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathā’’ti.
сан̇г̇ийд̇игаарагаа аахам̣сууд̇и згз, амхаагам̣ банзд̇ам̣ нагкамад̇ийд̇и.
Saṅgītikārakā āhaṃsūti eke, amhākaṃ panetaṃ nakkhamatīti.
барамад̇т̇аж̇од̇игааяа куд̣̇д̣̇ага-адтагат̇ааяа
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
суд̇д̇анибаад̇а-адтагат̇ааяа бад̇хаанасуд̇д̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Suttanipāta-aṭṭhakathāya padhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / суд̇д̇анибаад̇абаал̣и • Suttanipātapāḷi / 2. бад̇хаанасуд̇д̇ам̣ • 2. Padhānasuttaṃ
