| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၅. ပဗ္ဗတူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
5. Pabbatūpamasuttavaṇṇanā
၁၃၆. ခတ္တိယာတိ အဘိသေကပ္ပတ္တာ။ ဣသ္သရိယမဒော ကာမဂေဓော။ ပထဝိမဏ္ဍလသ္သ မဟန္တတာ တံနိဝာသိနံ အနုယန္တတာတိ သဗ္ဗမိဒံ ယထိစ္ဆိတသ္သ ရာဇကိစ္စသ္သ သုခေန သမိဇ္ဈနသ္သ ကာရဏကိတ္တနံ။ ယာဒိသေ ရာဇကိစ္စေ ဥသ္သုက္ကံ အာပန္နော, တံ ဝိတ္ထာရတော ဒသ္သေတုံ ‘‘ဧသ ကိရာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ အန္တရဂမနာနီတိ တိဏ္ဏံ နိရန္တရဂမနာနံ အန္တရန္တရာ ဂမနာနိ။ စောရာ စိန္တယိံသူတိ ဧကော အန္တရဘောဂိကော ရာဇာပရာဓိကော ပဉ္စသတမနုသ္သပရိဝာရော စောရိယံ ကရောန္တော ဝိစရတိ, တေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။
136.Khattiyāti abhisekappattā. Issariyamado kāmagedho. Pathavimaṇḍalassa mahantatā taṃnivāsinaṃ anuyantatāti sabbamidaṃ yathicchitassa rājakiccassa sukhena samijjhanassa kāraṇakittanaṃ. Yādise rājakicce ussukkaṃ āpanno, taṃ vitthārato dassetuṃ ‘‘esa kirā’’tiādi vuttaṃ. Antaragamanānīti tiṇṇaṃ nirantaragamanānaṃ antarantarā gamanāni. Corā cintayiṃsūti eko antarabhogiko rājāparādhiko pañcasatamanussaparivāro coriyaṃ karonto vicarati, te sandhāya vuttaṃ.
‘‘အယုတ္တံ တေ ကတ’’န္တိ သစာဟံ ဝက္ခာမီတိ ယောဇနာ။ ဓုရဝိဟာရေတိ ရထသ္သ ဓုရံ ဝိယ နဂရသ္သ ဓုရဘူတေ ဝိဟာရေ။ သန္ထမ္ဘိတုန္တိ ဝိသ္သာသဘာဝေန ဥပဋ္ဌာတုံ။ သဒ္ဓာယိကောတိ သဒ္ဓာယ အယိတဗ္ဗော, သဒ္ဓေယ္ယောတိ အတ္ထော။ တေနာဟ ‘‘သဒ္ဓာတဗ္ဗော’’တိ။ ပစ္စယိကောတိ ပတ္တိယာယိတဗ္ဗော။ အဗ္ဘသမံ ပုထုလဘာဝေန။ နိပ္ပောထေန္တောတိ နိမ္မဒ္ဒေန္တော။ သဏ္ဟကရဏီယံ အတိသဏ္ဟံ ပိသန္တော နိသဒပောတော ဝိယ ပိသန္တော။
‘‘Ayuttaṃ te kata’’nti sacāhaṃ vakkhāmīti yojanā. Dhuravihāreti rathassa dhuraṃ viya nagarassa dhurabhūte vihāre. Santhambhitunti vissāsabhāvena upaṭṭhātuṃ. Saddhāyikoti saddhāya ayitabbo, saddheyyoti attho. Tenāha ‘‘saddhātabbo’’ti. Paccayikoti pattiyāyitabbo. Abbhasamaṃ puthulabhāvena. Nippothentoti nimmaddento. Saṇhakaraṇīyaṃ atisaṇhaṃ pisanto nisadapoto viya pisanto.
ဓမ္မစရိယာတိအာဒိတ္တမ္ပိ သီသံ စေလဉ္စ အဇ္ဈုပေက္ခိတ္ဝာ သမ္မာပဋိပတ္တိ ဧဝ ကာတဗ္ဗာ တသ္သာ ဧဝ ပရလောကေ ပတိဋ္ဌာဘာဝတော။ အာစိက္ခာမီတိ ကထေမိ, ကထေန္တော စ ယထာ တမတ္ထံ သမ္မဒေဝ ရာဇာ ဇာနာတိ, ဧဝံ ဇာနာပေမီတိ ။ နိပ္ဖတ္တိ ယုဒ္ဓေန ကာတဗ္ဗအတ္ထသိဒ္ဓိ။ ဝိသိနောတိ ဗန္ဓတိ ယထာဓိပ္ပေတံ စိတ္တံ ဧတေနာတိ ဝိသယော, သမတ္ထဘာဝော။ မန္တသမ္ပန္နာတိ သမ္ပန္နရာဇမန္တာ။ မဟာအမစ္စာတိ မဟောသဓာဒိသဒိသာ နီတိသတ္ထဆေကာ အမစ္စပုရိသာ။ ဥပလာပေတုန္တိ ပရေသံ အန္တရေ ဝိရောဓတ္ထံ သင္ဂဏ္ဟိတုံ။
Dhammacariyātiādittampi sīsaṃ celañca ajjhupekkhitvā sammāpaṭipatti eva kātabbā tassā eva paraloke patiṭṭhābhāvato. Ācikkhāmīti kathemi, kathento ca yathā tamatthaṃ sammadeva rājā jānāti, evaṃ jānāpemīti . Nipphatti yuddhena kātabbaatthasiddhi. Visinoti bandhati yathādhippetaṃ cittaṃ etenāti visayo, samatthabhāvo. Mantasampannāti sampannarājamantā. Mahāamaccāti mahosadhādisadisā nītisatthachekā amaccapurisā. Upalāpetunti paresaṃ antare virodhatthaṃ saṅgaṇhituṃ.
ဒ္ဝေယေဝ ပဗ္ဗတာတိ ပဗ္ဗတသဒိသာ ဒ္ဝေယေဝ ဂဟိတာ။ ရာဇောဝာဒေတိ ရာဇောဝာဒသုတ္တေ။ အာဂတာဝ တတ္တန္တိယာ အနုရူပတ္ထံ။ ဝိလုမ္ပမာနာတိ ဣတိ-သဒ္ဒော အာဒိအတ္ထော။ ဝိပတ္တီတိ ဘောဂပရိဟာနာဒိဝိနာသော။ ဟတ္ထိယုဒ္ဓာဒီဟိ ဇရာမရဏံ ဇိနိတုံ န သက္ကာ သတ္တသ္သ အဝိသယဘာဝတော။ ယေန ပန ဇိနိတုံ သက္ကာ, တံ ဒသ္သေန္တော ဘဂဝာ ‘‘ဗုဒ္ဓေ။ပေ.။ နိဝေသယေ’’တိ အာဟ။ ရတနတ္တယေ ဟိ သဒ္ဓာ နိဝိဋ္ဌာ မူလဇာတာ ပတိဋ္ဌိတာ ဧကန္တတော ဇရာမရဏဝိဇယာယ ဟောတိ။ တေနာဟ ‘‘တသ္မာ သဒ္ဓ’’န္တိ။
Dveyeva pabbatāti pabbatasadisā dveyeva gahitā. Rājovādeti rājovādasutte. Āgatāva tattantiyā anurūpatthaṃ. Vilumpamānāti iti-saddo ādiattho. Vipattīti bhogaparihānādivināso. Hatthiyuddhādīhi jarāmaraṇaṃ jinituṃ na sakkā sattassa avisayabhāvato. Yena pana jinituṃ sakkā, taṃ dassento bhagavā ‘‘buddhe…pe… nivesaye’’ti āha. Ratanattaye hi saddhā niviṭṭhā mūlajātā patiṭṭhitā ekantato jarāmaraṇavijayāya hoti. Tenāha ‘‘tasmā saddha’’nti.
ပဗ္ဗတူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Pabbatūpamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
တတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya
ကောသလသံယုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ။
Kosalasaṃyuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၅. ပဗ္ဗတူပမသုတ္တံ • 5. Pabbatūpamasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၅. ပဗ္ဗတူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 5. Pabbatūpamasuttavaṇṇanā
