| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
២២. និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថា
22. Nissayapaṭippassaddhikathā
អាណត្តិវិនិច្ឆយោ
Āṇattivinicchayo
៨៣. ‘‘និស្សយបដិបស្សទ្ធីសូ’’តិ សមូហាធារោ។ ‘‘ឧបជ្ឈាយោ បក្កន្តោ វាតិអាទីសូ’’តិ អវយវាធារោ។ ‘‘វិប្បវសិតុកាមោ’’តិ ឥមិនា និរាលយភាវំ ទស្សេតិ។ ឯវំ គតេតិ ឯវំ ឧបជ្ឈាយេ គតេតិ យោជនា។ អញ្ញទាបីតិ អញ្ញស្មិម្បិ កាលេ។ ឧបជ្ឈាយេន បវាសិតកាលេតិ អត្ថោ។ ឯកសម្ភោគបរិភោគោតិ អត្តនា វា ឧបជ្ឈាយេន វា ឯកោ បច្ចយសម្ភោគោ ច ធម្មបរិភោគោ ច។ ឯកទិវសម្បីតិ បិសទ្ទោ គរហត្ថោ, ទ្វិហាទិកំ បន បគេវាតិ អត្ថោ។ បរិហារោ នត្ថីតិ អាបត្តិបរិហារោ នត្ថិ, អាបត្តិយា បរិហរណំ អបនយនំ នត្ថីតិ អធិប្បាយោ។ លជ្ជី បេសលោតិ លជ្ជី ហុត្វា បិយសីលោ ភិក្ខូតិ សម្ពន្ធោ។ តទហេវាតិ តស្មិំ ឧបជ្ឈាយស្ស បក្កន្តអហនិ ឯវ។ តថាតិ យថា ‘‘ឧបជ្ឈាយោ លហុំ អាគមិស្សតី’’តិ បុច្ឆតិ, តថា ‘‘អហំ លហុំ អាគមិស្សាមី’’តិ វុត្តន្តិ អត្ថោ។ សចេ វទតីតិ សចេ អាចរិយោ វទតីតិ យោជនា។ អស្សាតិ ភិក្ខុស្ស។ សភាគតន្តិ លជ្ជិបេសលភាវំ។
83. ‘‘Nissayapaṭipassaddhīsū’’ti samūhādhāro. ‘‘Upajjhāyo pakkanto vātiādīsū’’ti avayavādhāro. ‘‘Vippavasitukāmo’’ti iminā nirālayabhāvaṃ dasseti. Evaṃ gateti evaṃ upajjhāye gateti yojanā. Aññadāpīti aññasmimpi kāle. Upajjhāyena pavāsitakāleti attho. Ekasambhogaparibhogoti attanā vā upajjhāyena vā eko paccayasambhogo ca dhammaparibhogo ca. Ekadivasampīti pisaddo garahattho, dvihādikaṃ pana pagevāti attho. Parihāro natthīti āpattiparihāro natthi, āpattiyā pariharaṇaṃ apanayanaṃ natthīti adhippāyo. Lajjī pesaloti lajjī hutvā piyasīlo bhikkhūti sambandho. Tadahevāti tasmiṃ upajjhāyassa pakkantaahani eva. Tathāti yathā ‘‘upajjhāyo lahuṃ āgamissatī’’ti pucchati, tathā ‘‘ahaṃ lahuṃ āgamissāmī’’ti vuttanti attho. Sace vadatīti sace ācariyo vadatīti yojanā. Assāti bhikkhussa. Sabhāgatanti lajjipesalabhāvaṃ.
យាវ អាគមនាតិ ឧបជ្ឈាយស្ស យាវ អាគមនា។ នន្តិ ឧបជ្ឈាយំ។ ‘‘វាសេន្តិយេវា’’តិបទេ ការិតកម្មំ។ តត្ថាតិ ឧបជ្ឈាយស្ស គតដ្ឋានេ។ តេនាតិ ឧបជ្ឈាយេន។ បវត្តីតិ បវត្តនំ។ នទីបូរេន វា ឧបទ្ទុតោតិ សម្ពន្ធោ។ នទីបូរត្តា ឧទកោសក្កនំ អាគមេតិ, ចោរាទីនំ ឧបទ្ទុតត្តា សហាយេ បរិយេសតិ។ សោតិ ឧបជ្ឈាយោ។
Yāva āgamanāti upajjhāyassa yāva āgamanā. Nanti upajjhāyaṃ. ‘‘Vāsentiyevā’’tipade kāritakammaṃ. Tatthāti upajjhāyassa gataṭṭhāne. Tenāti upajjhāyena. Pavattīti pavattanaṃ. Nadīpūrena vā upaddutoti sambandho. Nadīpūrattā udakosakkanaṃ āgameti, corādīnaṃ upaddutattā sahāye pariyesati. Soti upajjhāyo.
‘‘និស្សយបណាមនា’’តិ ឥមិនា អាណាបនំ អាណត្តីតិ វចនត្ថេន និស្សយបណាមនា អាណត្តីតិ វុច្ចតីតិ ទស្សេតិ។ និស្សយបណាមនាតិ និស្សយស្ស ឧបជ្ឈាចរិយស្ស បណាមនា។ តស្មា បណាមិតោ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘អាបុច្ឆីតិអាទិនា’’តិ ឯត្ថ អាទិសទ្ទេន ‘‘មា មំ សុសានគមនំ អាបុច្ឆី’’តិអាទយោ សង្គណ្ហាតិ។ តេនាតិ សទ្ធិវិហារិកេន។ ខមាបេតព្ពោតិ តិតិក្ខាបេតព្ពោ។
‘‘Nissayapaṇāmanā’’ti iminā āṇāpanaṃ āṇattīti vacanatthena nissayapaṇāmanā āṇattīti vuccatīti dasseti. Nissayapaṇāmanāti nissayassa upajjhācariyassa paṇāmanā. Tasmā paṇāmito hotīti sambandho. ‘‘Āpucchītiādinā’’ti ettha ādisaddena ‘‘mā maṃ susānagamanaṃ āpucchī’’tiādayo saṅgaṇhāti. Tenāti saddhivihārikena. Khamāpetabboti titikkhāpetabbo.
តាវាតិ មហាថេរេហិ, មហាថេរានំ វា បឋមំ។ អញ្ញត្ថាតិ ឧបជ្ឈាយស្ស វិហារតោ អញ្ញំ វិហារំ។ អប្បេវាតិ អបិ ឯវ នាម ខមេយ្យាតិ យោជនា។ តត្រេវាតិ អញ្ញត្ថេវ។ ទុព្ភិក្ខាទិទោសេនាតិ ឯត្ថ អាទិសទ្ទេន ញាតិវិយោគាទិទោសោ គហេតព្ពោ។ តំយេវាតិ អត្តនា វសិតំ តមេវ ឋានំ។ អញ្ញស្សាតិ ឧបជ្ឈាយតោ អញ្ញស្ស ភិក្ខុស្សាតិ សម្ពន្ធោ។ ឥមិនា ឧបជ្ឈាយេន បរិច្ចត្តត្តា ឧបជ្ឈាយសមោធានេ និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិ នត្ថីតិ ទីបេតិ។
Tāvāti mahātherehi, mahātherānaṃ vā paṭhamaṃ. Aññatthāti upajjhāyassa vihārato aññaṃ vihāraṃ. Appevāti api eva nāma khameyyāti yojanā. Tatrevāti aññattheva. Dubbhikkhādidosenāti ettha ādisaddena ñātiviyogādidoso gahetabbo. Taṃyevāti attanā vasitaṃ tameva ṭhānaṃ. Aññassāti upajjhāyato aññassa bhikkhussāti sambandho. Iminā upajjhāyena pariccattattā upajjhāyasamodhāne nissayapaṭippassaddhi natthīti dīpeti.
សមោធានវិនិច្ឆយោ
Samodhānavinicchayo
អាបុច្ឆិត្វាតិ =០០ អន្តេវាសិកំ អាបុច្ឆិត្វា។ តត្រាបីតិ អាចរិយន្តេវាសិកេសុបិ។ កទាតិ កស្មិំ កាលេ។ សាយន្ហេ វា រត្តិំវាតិ អជ្ជ សាយន្ហេ វា រត្តិំ វា។ តំខណេយេវាតិ តស្មិំ សម្បដិច្ឆនក្ខណេយេវ។
Āpucchitvāti =00 antevāsikaṃ āpucchitvā. Tatrāpīti ācariyantevāsikesupi. Kadāti kasmiṃ kāle. Sāyanhe vā rattiṃvāti ajja sāyanhe vā rattiṃ vā. Taṃkhaṇeyevāti tasmiṃ sampaṭicchanakkhaṇeyeva.
សោ ចាតិ អន្តេវាសិកោ ច។ តតោតិ គាមតោ។ សុគតោតិ សុដ្ឋុ គតោ, និស្សយោ បដិប្បស្សម្ភតីតិ អធិប្បាយោ។ អថាបីតិ បុន ច បរំ។ អាបុច្ឆិត្វា បក្កមនេ វិនិច្ឆយំ ទស្សេត្វា អាបុច្ឆិត្វា បក្កមនេ តំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អាចរិយំ អនាបុច្ឆា’’តិអាទិ។ ឧបចារសីមាតិក្កមេតិ ឧបចារសីមាយ អតិក្កមេ សតិ, អតិក្កមនហេតុ វាតិ យោជនា។ ឯត្ថ ច ឧបចារសីមា នាម បរិក្ខិត្តស្ស វិហារស្ស បរិក្ខេបោយេវ, អបរិក្ខិត្តស្ស បរិក្ខេបារហដ្ឋានំ។
So cāti antevāsiko ca. Tatoti gāmato. Sugatoti suṭṭhu gato, nissayo paṭippassambhatīti adhippāyo. Athāpīti puna ca paraṃ. Āpucchitvā pakkamane vinicchayaṃ dassetvā āpucchitvā pakkamane taṃ dassento āha ‘‘ācariyaṃ anāpucchā’’tiādi. Upacārasīmātikkameti upacārasīmāya atikkame sati, atikkamanahetu vāti yojanā. Ettha ca upacārasīmā nāma parikkhittassa vihārassa parikkhepoyeva, aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānaṃ.
សាយន្ហេ វា រត្តិភាគេ វាតិ អជ្ជ សាយន្ហេ វា រត្តិភាគេ វា។ ស្វេតិ សុវេ។
Sāyanhe vā rattibhāge vāti ajja sāyanhe vā rattibhāge vā. Sveti suve.
ពហិសីមន្តិ ឧបចារសីមតោ ពហិ។ តតោតិ ពហិសីមតោ។ ទ្វិន្នំ លេឌ្ឌុបាតានន្តិ អន្តេវាសិកតោ ទ្វិន្នំ លេឌ្ឌុបាតានំ។ អតិក្កមិត្វាតិ ឧបចារសីមតោ ពហិ អន្តេវាសិកសទ្ធិវិហារិកានំ វសនដ្ឋានតោ អតិក្កមិត្វា។
Bahisīmanti upacārasīmato bahi. Tatoti bahisīmato. Dvinnaṃ leḍḍupātānanti antevāsikato dvinnaṃ leḍḍupātānaṃ. Atikkamitvāti upacārasīmato bahi antevāsikasaddhivihārikānaṃ vasanaṭṭhānato atikkamitvā.
មុច្ចិតុកាមោតិ អន្តេវាសិកម្ហា មុច្ចិតុកាមោ ឯវ។ បណាមេតីតិ កាយវាចាហិ បណាមេតិ។ សាលយោតិ អាចរិយេ សាបេក្ខោ។ ‘‘និរាលយោ’’តិ វត្វា តស្ស អត្ថំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ន ទានី’’តិអាទិ។ ឯវម្បីតិ ធុរេ និក្ខិត្តេបិ។ ឧភិន្នំ ធុរនិក្ខេបេ សតិ, ធុរនិក្ខេបហេតុ វា បដិប្បស្សម្ភតីតិ យោជនា។ បណាមិតេន បដិបជ្ជិតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ។
Muccitukāmoti antevāsikamhā muccitukāmo eva. Paṇāmetīti kāyavācāhi paṇāmeti. Sālayoti ācariye sāpekkho. ‘‘Nirālayo’’ti vatvā tassa atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘na dānī’’tiādi. Evampīti dhure nikkhittepi. Ubhinnaṃ dhuranikkhepe sati, dhuranikkhepahetu vā paṭippassambhatīti yojanā. Paṇāmitena paṭipajjitabbanti sambandho.
វុត្តមេវត្ថំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘សចេ ហី’’តិអាទិ។ អាចរិយន្តិ និស្សយាចរិយំ។ ចេតិយំ វា វន្ទន្តំ ឧបជ្ឈាយន្តិ សម្ពន្ធោ, មគ្គប្បដិបន្នំ វា ឧបជ្ឈាយន្តិ យោជនា។ ទូរត្តាតិ ទូរភាវតោ។ ឧបរិបាសាទេតិ បាសាទស្ស ឧបរិ។ តន្តិ ឧបជ្ឈាយំ។ និសិន្នំ ឧបជ្ឈាយន្តិ សម្ពន្ធោ។
Vuttamevatthaṃ vitthārento āha ‘‘sace hī’’tiādi. Ācariyanti nissayācariyaṃ. Cetiyaṃ vā vandantaṃ upajjhāyanti sambandho, maggappaṭipannaṃ vā upajjhāyanti yojanā. Dūrattāti dūrabhāvato. Uparipāsādeti pāsādassa upari. Tanti upajjhāyaṃ. Nisinnaṃ upajjhāyanti sambandho.
សវនវសេន សមោធានេ វិនិច្ឆយោ ឯវំ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ ឧបជ្ឈាយស្ស សទ្ទន្តិ សម្ពន្ធោ។
Savanavasena samodhāne vinicchayo evaṃ veditabboti yojanā. Upajjhāyassa saddanti sambandho.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ២២. និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថា • 22. Nissayapaṭippassaddhikathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថា • Nissayapaṭippassaddhikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថាវណ្ណនា • Nissayapaṭippassaddhikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថាវណ្ណនា • Nissayapaṭippassaddhikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / និស្សយបដិប្បស្សទ្ធិកថាវណ្ណនា • Nissayapaṭippassaddhikathāvaṇṇanā
