| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
និស្សគ្គិយកថា
Nissaggiyakathā
៥៥១.
551.
ខោមំ កប្បាសកោសេយ្យំ, សាណំ ភង្គញ្ច កម្ពលំ;
Khomaṃ kappāsakoseyyaṃ, sāṇaṃ bhaṅgañca kambalaṃ;
ចីវរំ ឆព្ពិធំ វុត្តំ, ជាតិតោ បន កប្បិយំ។
Cīvaraṃ chabbidhaṃ vuttaṃ, jātito pana kappiyaṃ.
៥៥២.
552.
ទុកូលញ្ចេវ បត្តុណ្ណំ, ចិនំ សោមារបដ្ដកំ;
Dukūlañceva pattuṇṇaṃ, cinaṃ somārapaṭṭakaṃ;
ឥទ្ធិជំ ទេវទិន្នញ្ច, តស្សេតំ អនុលោមិកំ។
Iddhijaṃ devadinnañca, tassetaṃ anulomikaṃ.
៥៥៣.
553.
តិចីវរំ បរិក្ខារ-ចោឡញ្ច មុខបុញ្ឆនំ;
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷañca mukhapuñchanaṃ;
និសីទនមធិដ្ឋេយ្យ, បច្ចត្ថរណមេវ ច។
Nisīdanamadhiṭṭheyya, paccattharaṇameva ca.
៥៥៤.
554.
ឯកាហម្បិ វិនា ភិក្ខុ, ន វសេយ្យ តិចីវរំ;
Ekāhampi vinā bhikkhu, na vaseyya ticīvaraṃ;
ន វសេយ្យ តថាធិដ្ឋា, ចាតុមាសំ និសីទនំ។
Na vaseyya tathādhiṭṭhā, cātumāsaṃ nisīdanaṃ.
៥៥៥.
555.
រជិត្វា កប្បិយំ ពិន្ទុំ, ទត្វា តត្ថ តិចីវរំ;
Rajitvā kappiyaṃ binduṃ, datvā tattha ticīvaraṃ;
ឧបបន្នំ បមាណេន, អធិដ្ឋាតព្ពមេវ តំ។
Upapannaṃ pamāṇena, adhiṭṭhātabbameva taṃ.
៥៥៦.
556.
បច្ឆិមន្តេន សង្ឃាដិ, ទីឃសោ មុដ្ឋិបញ្ចកា;
Pacchimantena saṅghāṭi, dīghaso muṭṭhipañcakā;
មុដ្ឋិត្តិកា ច តិរិយំ, ឧត្តមន្តេន សា បន។
Muṭṭhittikā ca tiriyaṃ, uttamantena sā pana.
៥៥៧.
557.
សត្ថុនោ ចីវរូនាបិ, វដ្ដតីតិ បកាសិតា;
Satthuno cīvarūnāpi, vaṭṭatīti pakāsitā;
ឥទមេវុត្តរាសង្គេ, បមាណំ បរិទីបិតំ។
Idamevuttarāsaṅge, pamāṇaṃ paridīpitaṃ.
៥៥៨.
558.
មុដ្ឋិបញ្ចកំ ទីឃន្តំ, បមាណំ តិរិយន្តតោ;
Muṭṭhipañcakaṃ dīghantaṃ, pamāṇaṃ tiriyantato;
អឌ្ឍតេយ្យំ ទ្វិហត្ថំ វា, សេសេ អន្តរវាសកេ។
Aḍḍhateyyaṃ dvihatthaṃ vā, sese antaravāsake.
៥៥៩.
559.
អហតាហតកប្បានំ, សង្ឃាដិ ទិគុណា មតា;
Ahatāhatakappānaṃ, saṅghāṭi diguṇā matā;
ឯកបដ្ដុត្តរាសង្គោ, ឯវមន្តរវាសកោ។
Ekapaṭṭuttarāsaṅgo, evamantaravāsako.
៥៦០.
560.
ឧតុទ្ធដានំ បន ចីវរានំ;
Utuddhaṭānaṃ pana cīvarānaṃ;
សង្ឃាដិ ភិក្ខុស្ស ចតុគ្គុណា វា;
Saṅghāṭi bhikkhussa catugguṇā vā;
ទុវេបិ សេសា ទិគុណាវ វុត្តា;
Duvepi sesā diguṇāva vuttā;
យថាសុខំ វដ្ដតិ បំសុកូលំ។
Yathāsukhaṃ vaṭṭati paṃsukūlaṃ.
៥៦១.
561.
តីណិបិ ទ្វេបិ ចេកំ វា, ឆិន្ទិតព្ពំ បហោតិ ចេ;
Tīṇipi dvepi cekaṃ vā, chinditabbaṃ pahoti ce;
សព្ពេសុ អប្បហោន្តេសុ, ទេយ្យមន្វាធិកម្បិ វា។
Sabbesu appahontesu, deyyamanvādhikampi vā.
៥៦២.
562.
អច្ឆិន្នំ វា អនាទិន្នំ, ធារេន្តស្ស តិចីវរំ;
Acchinnaṃ vā anādinnaṃ, dhārentassa ticīvaraṃ;
ភិក្ខុនោ ទុក្កដំ វុត្តំ, ទុព្ភោគេន ច សេវតោ។
Bhikkhuno dukkaṭaṃ vuttaṃ, dubbhogena ca sevato.
៥៦៣.
563.
កុសិំ អឌ្ឍកុសិញ្ចាបិ, មណ្ឌលំ អឌ្ឍមណ្ឌលំ;
Kusiṃ aḍḍhakusiñcāpi, maṇḍalaṃ aḍḍhamaṇḍalaṃ;
វិវដ្ដំ អនុវិវដ្ដំ, ពាហន្តម្បិ ច ភិក្ខុនោ។
Vivaṭṭaṃ anuvivaṭṭaṃ, bāhantampi ca bhikkhuno.
៥៦៤.
564.
ទស្សេត្វាវ វិធិំ សព្ពំ, បញ្ចកាទិប្បភេទកំ;
Dassetvāva vidhiṃ sabbaṃ, pañcakādippabhedakaṃ;
ឆិន្នំ សមណសារុប្បំ, កាតព្ពំ តុ តិចីវរំ។
Chinnaṃ samaṇasāruppaṃ, kātabbaṃ tu ticīvaraṃ.
៥៦៥.
565.
ទានេនច្ឆិជ្ជគាហេន, វិស្សាសគ្គហណេន ច;
Dānenacchijjagāhena, vissāsaggahaṇena ca;
ហីនាយាវត្តនេនាបិ, សិក្ខាយ ច បហានតោ។
Hīnāyāvattanenāpi, sikkhāya ca pahānato.
៥៦៦.
566.
បច្ចុទ្ធារវិនាសេហិ, លិង្គស្ស បរិវត្តនា;
Paccuddhāravināsehi, liṅgassa parivattanā;
សព្ពំ ភិជ្ជតិធិដ្ឋានំ, ឆិទ្ទភាវេ តិចីវរំ។
Sabbaṃ bhijjatidhiṭṭhānaṃ, chiddabhāve ticīvaraṃ.
៥៦៧.
567.
កនិដ្ឋស្សង្គុលស្សេវ , នខបិដ្ឋិប្បមាណកំ;
Kaniṭṭhassaṅgulasseva , nakhapiṭṭhippamāṇakaṃ;
វិនិវិទ្ធំ បនច្ឆិទ្ទ-មធិដ្ឋានវិនាសនំ។
Vinividdhaṃ panacchidda-madhiṭṭhānavināsanaṃ.
៥៦៨.
568.
ឯកោ តន្តុបិ អច្ឆិន្នោ, អធិដ្ឋានំ ន ភិន្ទតិ;
Eko tantupi acchinno, adhiṭṭhānaṃ na bhindati;
សេតភាវំ ករោន្តេន, ធោតម្បិ រជកេន វា។
Setabhāvaṃ karontena, dhotampi rajakena vā.
៥៦៩.
569.
បឋមំ អគ្គឡំ ទត្វា, បច្ឆា ឆិន្ទតិ រក្ខតិ;
Paṭhamaṃ aggaḷaṃ datvā, pacchā chindati rakkhati;
ឃដេត្វា កោដិយោ ទ្វេ វា, បច្ឆា ឆិន្ទតិ រក្ខតិ។
Ghaṭetvā koṭiyo dve vā, pacchā chindati rakkhati.
៥៧០.
570.
ចតុរដ្ឋង្គុលា ឱរំ, ឯកទ្វិន្នំ តិរីយតោ;
Caturaṭṭhaṅgulā oraṃ, ekadvinnaṃ tirīyato;
តិណ្ណម្បិ ទីឃតោ ឆិទ្ទំ, ភិន្ទតេវ វិទត្ថិយា។
Tiṇṇampi dīghato chiddaṃ, bhindateva vidatthiyā.
៥៧១.
571.
និសីទនស្ស ទីឃេន, ភវន្តិ ទ្វេ វិទត្ថិយោ;
Nisīdanassa dīghena, bhavanti dve vidatthiyo;
វិត្ថារេន ទិយឌ្ឍា ច, សុគតស្ស វិទត្ថិយា។
Vitthārena diyaḍḍhā ca, sugatassa vidatthiyā.
៥៧២.
572.
ហោន្តិ កណ្ឌុប្បដិច្ឆាទិ, តិរិយំ ទ្វេ វិទត្ថិយោ;
Honti kaṇḍuppaṭicchādi, tiriyaṃ dve vidatthiyo;
ទីឃតោបិ ចតស្សោវ, សុគតស្ស វិទត្ថិយា។
Dīghatopi catassova, sugatassa vidatthiyā.
៥៧៣.
573.
ទីឃតោ សុគតស្សេវ, ភវន្តិ ឆ វិទត្ថិយោ;
Dīghato sugatasseva, bhavanti cha vidatthiyo;
វិត្ថារេនឌ្ឍតេយ្យាវ, សិយា វស្សិកសាដិកា។
Vitthārenaḍḍhateyyāva, siyā vassikasāṭikā.
៥៧៤.
574.
មុនិនា តីសុ ឯតេសុ, ករោន្តស្ស តទុត្តរិំ;
Muninā tīsu etesu, karontassa taduttariṃ;
អធិកច្ឆេទនំ តស្ស, បាចិត្តិយមុទីរិតំ។
Adhikacchedanaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ.
៥៧៥.
575.
មុខបុញ្ឆនចោឡស្ស, បច្ចត្ថរណកស្ស វា;
Mukhapuñchanacoḷassa, paccattharaṇakassa vā;
បមាណំ អប្បមាណេន, ន ចេវ បរិទីបិតំ។
Pamāṇaṃ appamāṇena, na ceva paridīpitaṃ.
៥៧៦.
576.
សទសំ អទសំ សព្ពំ, បច្ចត្ថរណចីវរំ;
Sadasaṃ adasaṃ sabbaṃ, paccattharaṇacīvaraṃ;
មហន្តំ ខុទ្ទកំ ឯក-មនេកម្បិ ច វដ្ដតិ។
Mahantaṃ khuddakaṃ eka-manekampi ca vaṭṭati.
៥៧៧.
577.
មុខបុញ្ឆនចោឡេកំ, ទ្វេបិ វដ្ដន្តិ សព្ពថា;
Mukhapuñchanacoḷekaṃ, dvepi vaṭṭanti sabbathā;
សទសំ អទសំ វាបិ, សទសំវ និសីទនំ។
Sadasaṃ adasaṃ vāpi, sadasaṃva nisīdanaṃ.
៥៧៨.
578.
អទសា រជិតាយេវ, វដ្ដតាទិន្នកប្បកា;
Adasā rajitāyeva, vaṭṭatādinnakappakā;
វុត្តា កណ្ឌុប្បដិច្ឆាទិ, តថា វស្សិកសាដិកា។
Vuttā kaṇḍuppaṭicchādi, tathā vassikasāṭikā.
៥៧៩.
579.
គណនំ វា បមាណំ វា, ន បរិក្ខារចោឡកេ;
Gaṇanaṃ vā pamāṇaṃ vā, na parikkhāracoḷake;
បមាណគណនាតីតិ, ភណន្តិ បកតញ្ញុនោ។
Pamāṇagaṇanātīti, bhaṇanti pakataññuno.
៥៨០.
580.
សុគតដ្ឋង្គុលាយាមំ, ចតុរង្គុលវិត្ថតំ;
Sugataṭṭhaṅgulāyāmaṃ, caturaṅgulavitthataṃ;
វិកប្បនុបគំ ហោតិ, បច្ឆិមំ នាម ចីវរំ។
Vikappanupagaṃ hoti, pacchimaṃ nāma cīvaraṃ.
៥៨១.
581.
បរិស្សាវបដំ បត្ត-បោត្ថកត្ថវិកាទិកំ;
Parissāvapaṭaṃ patta-potthakatthavikādikaṃ;
អធិដ្ឋេយ្យ បរិក្ខារ-ចោឡំ បច្ឆិមចីវរំ។
Adhiṭṭheyya parikkhāra-coḷaṃ pacchimacīvaraṃ.
៥៨២.
582.
ពហូនិ ឯកតោ កត្វា, អធិដ្ឋាតុម្បិ វដ្ដតិ;
Bahūni ekato katvā, adhiṭṭhātumpi vaṭṭati;
មាតុអាទីនមត្ថាយ, ឋបិតេ នត្ថិ ទោសតា។
Mātuādīnamatthāya, ṭhapite natthi dosatā.
៥៨៣.
583.
វស្សមាសេ អធិដ្ឋេយ្យ, ចតុរោ វស្សសាដិកំ;
Vassamāse adhiṭṭheyya, caturo vassasāṭikaṃ;
បុន បច្ចុទ្ធរិត្វា តំ, វិកប្បេយ្យ តតោ បរំ។
Puna paccuddharitvā taṃ, vikappeyya tato paraṃ.
៥៨៤.
584.
តាវ កណ្ឌុប្បដិច្ឆាទិំ, យាវ រោគោ ន សម្មតិ;
Tāva kaṇḍuppaṭicchādiṃ, yāva rogo na sammati;
អធិដ្ឋហិត្វា តតោ ឧទ្ធំ, ឧទ្ធរិត្វា វិកប្បយេ។
Adhiṭṭhahitvā tato uddhaṃ, uddharitvā vikappaye.
៥៨៥.
585.
‘‘ឥមំ កណ្ឌុប្បដិច្ឆាទិំ, ឥមមន្តរវាសកំ;
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, imamantaravāsakaṃ;
អធិដ្ឋាមី’’តិធិដ្ឋេយ្យ, សេសេសុបិ អយំ នយោ។
Adhiṭṭhāmī’’tidhiṭṭheyya, sesesupi ayaṃ nayo.
៥៨៦.
586.
‘‘ឥមំ កណ្ឌុប្បដិច្ឆាទិំ, ឯត’’ន្តិ ច អសម្មុខេ;
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, eta’’nti ca asammukhe;
វត្វា បច្ចុទ្ធរេយ្យេវំ, សេសេសុបិ វិចក្ខណោ។
Vatvā paccuddhareyyevaṃ, sesesupi vicakkhaṇo.
៥៨៧.
587.
អាភោគំ មនសា កត្វា, កាយេន ផុសនាកតំ;
Ābhogaṃ manasā katvā, kāyena phusanākataṃ;
វចសាធិដ្ឋិតញ្ចាតិ, អធិដ្ឋានំ ទ្វិធា មតំ។
Vacasādhiṭṭhitañcāti, adhiṭṭhānaṃ dvidhā mataṃ.
៥៨៨.
588.
ឥតិ សព្ពមិទំ វុត្តំ, តេចីវរិកភិក្ខុនោ;
Iti sabbamidaṃ vuttaṃ, tecīvarikabhikkhuno;
តថា វត្វាវធិដ្ឋេយ្យ, តំ បរិក្ខារចោឡិកោ។
Tathā vatvāvadhiṭṭheyya, taṃ parikkhāracoḷiko.
៥៨៩.
589.
តិចីវរំ បរិក្ខារ-ចោឡំ កាតុម្បិ វដ្ដតិ;
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷaṃ kātumpi vaṭṭati;
ឯវំ ចុទោសិតេ វុត្តោ, បរិហារោ និរត្ថកោ។
Evaṃ cudosite vutto, parihāro niratthako.
៥៩០.
590.
ន, តេចីវរិកស្សេវ, វុត្តត្តា តត្ថ សត្ថុនា;
Na, tecīvarikasseva, vuttattā tattha satthunā;
តំ បរិក្ខារចោឡស្ស, តស្មា សព្ពម្បិ វដ្ដតិ។
Taṃ parikkhāracoḷassa, tasmā sabbampi vaṭṭati.
៥៩១.
591.
‘‘អធិដ្ឋេតិ វិកប្បេតិ, អនាបត្តី’’តិ ឯត្ថ ច;
‘‘Adhiṭṭheti vikappeti, anāpattī’’ti ettha ca;
អធិដ្ឋាតព្ពកស្សេវ, វិកប្បនវិធានតោ។
Adhiṭṭhātabbakasseva, vikappanavidhānato.
៥៩២.
592.
ភិក្ខុស្សេវំ ករោន្តស្ស, ន ទោសោ ឧបលព្ភតិ;
Bhikkhussevaṃ karontassa, na doso upalabbhati;
ឯវញ្ច ន សិយា កស្មា, មុខបុញ្ឆនកាទិកំ។
Evañca na siyā kasmā, mukhapuñchanakādikaṃ.
៥៩៣.
593.
មុខបុញ្ឆនកាទីនំ, តេសំ កិច្ចវិធានតោ;
Mukhapuñchanakādīnaṃ, tesaṃ kiccavidhānato;
អកិច្ចស្សាមិកស្សស្ស, អធិដ្ឋានំ តុ យុជ្ជតិ។
Akiccassāmikassassa, adhiṭṭhānaṃ tu yujjati.
៥៩៤.
594.
និធានមុខមេតន្តិ, មហាបច្ចរិយំ បន;
Nidhānamukhametanti, mahāpaccariyaṃ pana;
វុត្តត្តា ច និសេធេតុំ, ន សក្កា វិនយញ្ញុនា។
Vuttattā ca nisedhetuṃ, na sakkā vinayaññunā.
៥៩៥.
595.
ចីវរំ បរិបុណ្ណន្តិ, និទានុប្បត្តិតោបិ ច;
Cīvaraṃ paripuṇṇanti, nidānuppattitopi ca;
និធានមុខមេតន្តិ, វេទិតព្ពំ វិភាវិនា។
Nidhānamukhametanti, veditabbaṃ vibhāvinā.
៥៩៦.
596.
កុសវាកាទិចីរានិ, កម្ពលំ កេសវាលជំ;
Kusavākādicīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;
ថុល្លច្ចយំ ធារយតោ-លូកបក្ខាជិនក្ខិបេ។
Thullaccayaṃ dhārayato-lūkapakkhājinakkhipe.
៥៩៧.
597.
កទលេរកទុស្សេសុ, អក្កទុស្សេ ច បោត្ថកេ;
Kadalerakadussesu, akkadusse ca potthake;
ទុក្កដំ តិរិដេ វាបិ, វេឋនេ កញ្ចុកេបិ ច។
Dukkaṭaṃ tiriṭe vāpi, veṭhane kañcukepi ca.
៥៩៨.
598.
សព្ពនីលកមញ្ជេដ្ឋ-កណ្ហលោហិតបីតកេ ;
Sabbanīlakamañjeṭṭha-kaṇhalohitapītake ;
មហានាមមហារង្គ-រត្តេសុបិ ច ទុក្កដំ។
Mahānāmamahāraṅga-rattesupi ca dukkaṭaṃ.
៥៩៩.
599.
អច្ឆិន្នទសកេ ទីឃ-ផលបុប្ផទសេសុ ច;
Acchinnadasake dīgha-phalapupphadasesu ca;
អច្ឆិន្នចីវរស្សេត្ថ, នត្ថិ កិញ្ចិ អកប្បិយំ។
Acchinnacīvarassettha, natthi kiñci akappiyaṃ.
៦០០.
600.
អធិដ្ឋេតិ វិកប្បេតិ, វិស្សជ្ជេតិ វិនស្សតិ;
Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati;
អន្តោទសាហំ វិស្សាសេ, អនាបត្តិ បកាសិតា។
Antodasāhaṃ vissāse, anāpatti pakāsitā.
៦០១.
601.
កថិនំ នាម នាមេន, សមុដ្ឋានមិទំ បន;
Kathinaṃ nāma nāmena, samuṭṭhānamidaṃ pana;
អចិត្តមក្រិយំ វុត្តំ, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Acittamakriyaṃ vuttaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
បឋមកថិនកថា។
Paṭhamakathinakathā.
៦០២.
602.
គាមាទីសុ បទេសេសុ, តិបញ្ចសុ តិចីវរំ;
Gāmādīsu padesesu, tipañcasu ticīvaraṃ;
ឋបេត្វា ឯករត្តម្បិ, សង្ឃសម្មុតិយា វិនា។
Ṭhapetvā ekarattampi, saṅghasammutiyā vinā.
៦០៣.
603.
ភិក្ខុនោ បន តេនស្ស, វិប្បវត្ថុំ ន វដ្ដតិ;
Bhikkhuno pana tenassa, vippavatthuṃ na vaṭṭati;
ហោតិ និស្សគ្គិយំ វិប្ប-វសតោ អរុណុគ្គមេ។
Hoti nissaggiyaṃ vippa-vasato aruṇuggame.
៦០៤.
604.
ចីវរំ និក្ខិបិត្វាន, ន្ហាយន្តស្សេវ រត្តិយំ;
Cīvaraṃ nikkhipitvāna, nhāyantasseva rattiyaṃ;
អរុណេ ឧដ្ឋិតេ កិំ នុ, កាតព្ពំ តេន ភិក្ខុនា។
Aruṇe uṭṭhite kiṃ nu, kātabbaṃ tena bhikkhunā.
៦០៥.
605.
ទុក្កដំ មុនិនា វុត្តំ, និស្សគ្គិយនិវាសនេ;
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, nissaggiyanivāsane;
តព្ភយា បន សោ ភិក្ខុ, នគ្គោ គច្ឆតិ ទុក្កដំ។
Tabbhayā pana so bhikkhu, naggo gacchati dukkaṭaṃ.
៦០៦.
606.
អច្ឆិន្នចីវរដ្ឋានេ, ឋិតត្តា បន ភិក្ខុនោ;
Acchinnacīvaraṭṭhāne, ṭhitattā pana bhikkhuno;
ន តស្សាកប្បិយំ នាម, ចីវរំ អត្ថិ កិញ្ចិបិ។
Na tassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ atthi kiñcipi.
៦០៧.
607.
និគាសេត្វា គហេត្វា ច, គន្ត្វា ភិក្ខុស្ស សន្តិកំ;
Nigāsetvā gahetvā ca, gantvā bhikkhussa santikaṃ;
និស្សជ្ជិត្វា បនាបត្តិ, ទេសេតព្ពាវ វិញ្ញុនា។
Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva viññunā.
៦០៨.
608.
បរស្ស និស្សជ្ជិត្វា តំ, ទុក្កដំ បរិភុញ្ជតោ;
Parassa nissajjitvā taṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato;
បយោគេ ច បយោគេ ច, ហោតិ បារុបនាទិសុ។
Payoge ca payoge ca, hoti pārupanādisu.
៦០៩.
609.
អនាបត្តិ តមញ្ញស្ស, ភិក្ខុនោ បរិភុញ្ជតោ;
Anāpatti tamaññassa, bhikkhuno paribhuñjato;
អទេន្តស្ស ច និស្សដ្ឋំ, ទុក្កដំ បរិយាបុតំ។
Adentassa ca nissaṭṭhaṃ, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
៦១០.
610.
ថេរេ ច ទហរេ មគ្គំ, គច្ឆន្តេសុ ឧភោសុបិ;
There ca dahare maggaṃ, gacchantesu ubhosupi;
បត្តចីវរមាទាយ, ឱហីនេ ទហរេ បន។
Pattacīvaramādāya, ohīne dahare pana.
៦១១.
611.
អសម្បត្តេ គរុំ តស្មិំ, ឧគ្គច្ឆត្យរុណោ យទិ;
Asampatte garuṃ tasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi;
ហោតិ និស្សគ្គិយំ វត្ថំ, ន បស្សម្ភតិ និស្សយោ។
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, na passambhati nissayo.
៦១២.
612.
មុហុត្តំ វិស្សមិត្វាន, គច្ឆន្តេ ទហរេ បន;
Muhuttaṃ vissamitvāna, gacchante dahare pana;
ហោតិ និស្សគ្គិយំ វត្ថំ, បស្សម្ភតិ ច និស្សយោ។
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
៦១៣.
613.
សុតា ធម្មកថា យស្មិំ, ឧគ្គច្ឆត្យរុណោ យទិ;
Sutā dhammakathā yasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi;
ហោតិ និស្សគ្គិយំ វត្ថំ, បស្សម្ភតិ ច និស្សយោ។
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
៦១៤.
614.
បច្ចុទ្ធារេ អនាបត្តិ, លទ្ធសម្មុតិកស្សបិ;
Paccuddhāre anāpatti, laddhasammutikassapi;
អន្តោយេវារុណេ តំ វា, វិស្សជ្ជេតិ វិនស្សតិ។
Antoyevāruṇe taṃ vā, vissajjeti vinassati.
៦១៥.
615.
បឋមេន សមានាវ, សមុដ្ឋានាទយោ នយា;
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo nayā;
អបច្ចុទ្ធរណំ ឯត្ថ, អក្រិយាតិ វិសេសិតំ។
Apaccuddharaṇaṃ ettha, akriyāti visesitaṃ.
ទុតិយកថិនកថា។
Dutiyakathinakathā.
៦១៦.
616.
អកាលចីវរំ មាស-បរមំ និក្ខិបេ សតិ;
Akālacīvaraṃ māsa-paramaṃ nikkhipe sati;
បច្ចាសាយ តតោ ឧទ្ធំ, ឋបេតុំ ន ច វដ្ដតិ។
Paccāsāya tato uddhaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
៦១៧.
617.
ទសាហាតិក្កមោយេវ;
Dasāhātikkamoyeva;
បឋមេ កថិនេ ឥធ;
Paṭhame kathine idha;
មាសស្សាតិក្កមោ វុត្តោ;
Māsassātikkamo vutto;
សេសោ តេន សមោ មតោ។
Seso tena samo mato.
តតិយកថិនកថា។
Tatiyakathinakathā.
៦១៨.
618.
ភិក្ខុ ភិក្ខុនិយា ភុត្តំ, វត្ថំ អញ្ញាតិកាយ យោ;
Bhikkhu bhikkhuniyā bhuttaṃ, vatthaṃ aññātikāya yo;
ធោវាបេតិ រជាបេតិ, អាកោដាបេតិ ចេ តតោ។
Dhovāpeti rajāpeti, ākoṭāpeti ce tato.
៦១៩.
619.
តស្ស និស្សគ្គិយាបត្តិ, បឋមេន បកាសិតា;
Tassa nissaggiyāpatti, paṭhamena pakāsitā;
តថា សេសេហិ ច ទ្វីហិ, ទីបិតំ ទុក្កដទ្វយំ។
Tathā sesehi ca dvīhi, dīpitaṃ dukkaṭadvayaṃ.
៦២០.
620.
សិក្ខមានាយ វា ហត្ថេ, ធោវនត្ថាយ ទេតិ ចេ;
Sikkhamānāya vā hatthe, dhovanatthāya deti ce;
សា ហុត្វា ឧបសម្បន្នា, បច្ឆា ធោវតិ សោ នយោ។
Sā hutvā upasampannā, pacchā dhovati so nayo.
៦២១.
621.
សាមណេរនិទ្ទេសេបិ, លិង្គំ ចេ បរិវត្តតិ;
Sāmaṇeraniddesepi, liṅgaṃ ce parivattati;
ភិក្ខុនីសុបសម្បជ្ជ, ធោតេ និស្សគ្គិយំ សិយា។
Bhikkhunīsupasampajja, dhote nissaggiyaṃ siyā.
៦២២.
622.
ទហរានញ្ច ភិក្ខូនំ, ហត្ថេ វត្ថេ និយ្យាទិតេ;
Daharānañca bhikkhūnaṃ, hatthe vatthe niyyādite;
បរិវត្តិតលិង្គេសុ, តេសុបេស នយោ មតោ។
Parivattitaliṅgesu, tesupesa nayo mato.
៦២៣.
623.
តថា ភិក្ខុនិយា ហត្ថេ, ទិន្នេ ‘‘ធោវា’’តិ ចីវរេ;
Tathā bhikkhuniyā hatthe, dinne ‘‘dhovā’’ti cīvare;
បរិវត្តេ តុ លិង្គស្មិំ, សចេ ធោវតិ វដ្ដតិ។
Parivatte tu liṅgasmiṃ, sace dhovati vaṭṭati.
៦២៤.
624.
‘‘ធោវា’’តិ ភិក្ខុនី វុត្តា, សចេ សព្ពំ ករោតិ សា;
‘‘Dhovā’’ti bhikkhunī vuttā, sace sabbaṃ karoti sā;
ធោវនប្បច្ចយាយេវ, តស្ស និស្សគ្គិយំ សិយា។
Dhovanappaccayāyeva, tassa nissaggiyaṃ siyā.
៦២៥.
625.
‘‘ឥមស្មិំ ចីវរេ សព្ពំ, កត្តព្ពំ ត្វំ ករោហិ’’តិ;
‘‘Imasmiṃ cīvare sabbaṃ, kattabbaṃ tvaṃ karohi’’ti;
ហោតិ និស្សគ្គិយញ្ចេវ, វទតោ ទុក្កដទ្វយំ។
Hoti nissaggiyañceva, vadato dukkaṭadvayaṃ.
៦២៦.
626.
ញាតិកាញាតិសញ្ញិស្ស, បច្ចត្ថរនិសីទនំ;
Ñātikāñātisaññissa, paccattharanisīdanaṃ;
អញ្ញស្ស សន្តកំ វាបិ, ធោវាបេន្តស្ស ទុក្កដំ។
Aññassa santakaṃ vāpi, dhovāpentassa dukkaṭaṃ.
៦២៧.
627.
ឯកតោឧបសម្បន្នា, ភិក្ខុនីនំ វសេន យា;
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;
តាយ ធោវាបនេ វាបិ, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Tāya dhovāpane vāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៦២៨.
628.
អវុត្តា បរិភុត្តំ វា, អញ្ញំ វា យទិ ធោវតិ;
Avuttā paribhuttaṃ vā, aññaṃ vā yadi dhovati;
ន ទោសោ, សញ្ចរិត្តេន, សមុដ្ឋានាទយោ សមា។
Na doso, sañcarittena, samuṭṭhānādayo samā.
បុរាណចីវរធោវាបនកថា។
Purāṇacīvaradhovāpanakathā.
៦២៩.
629.
វិកប្បនុបគំ កិញ្ចិ, បច្ឆិមំ បន ចីវរំ;
Vikappanupagaṃ kiñci, pacchimaṃ pana cīvaraṃ;
គណ្ហតោ ហោតិ អាបត្តិ, ឋបេត្វា បារិវត្តកំ។
Gaṇhato hoti āpatti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
៦៣០.
630.
បយោគេ គហណត្ថាយ, ទុក្កដំ បរិយាបុតំ;
Payoge gahaṇatthāya, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ;
តស្ស និស្សគ្គិយាបត្តិ, គហណេន បកាសិតា។
Tassa nissaggiyāpatti, gahaṇena pakāsitā.
៦៣១.
631.
សចេ អនុបសម្បន្ន-ហត្ថេ បេសេតិ ចីវរំ;
Sace anupasampanna-hatthe peseti cīvaraṃ;
អញ្ញត្រ បារិវត្តាបិ, គហេតុំ បន វដ្ដតិ។
Aññatra pārivattāpi, gahetuṃ pana vaṭṭati.
៦៣២.
632.
ញាតិកាយបិ អញ្ញាតិ-សញ្ញិស្ស វិមតិស្ស វា;
Ñātikāyapi aññāti-saññissa vimatissa vā;
ឯកតោឧបសម្បន្ន-ហត្ថា គណ្ហាតិ ទុក្កដំ។
Ekatoupasampanna-hatthā gaṇhāti dukkaṭaṃ.
៦៣៣.
633.
‘‘ទស្សាមី’’តិ ច អាភោគំ, កត្វា វា បារិវត្តកំ;
‘‘Dassāmī’’ti ca ābhogaṃ, katvā vā pārivattakaṃ;
តាវកាលិកវិស្សាស-គ្គាហេ ទោសោ ន វិជ្ជតិ។
Tāvakālikavissāsa-ggāhe doso na vijjati.
៦៣៤.
634.
អញ្ញំ បន បរិក្ខារំ, ន ទោសោ ហោតិ គណ្ហតោ;
Aññaṃ pana parikkhāraṃ, na doso hoti gaṇhato;
សញ្ចរិត្តសមុដ្ឋានំ, ឥទំ វុត្តំ ក្រិយាក្រិយំ។
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, idaṃ vuttaṃ kriyākriyaṃ.
ចីវរបដិគ្គហណកថា។
Cīvarapaṭiggahaṇakathā.
៦៣៥.
635.
ចីវរំ វិញ្ញាបេន្តស្ស, អញ្ញាតកាប្បវារិតំ;
Cīvaraṃ viññāpentassa, aññātakāppavāritaṃ;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, អញ្ញត្រ សមយា បន។
Hoti nissaggiyāpatti, aññatra samayā pana.
៦៣៦.
636.
តិកបាចិត្តិយំ វុត្តំ, តថេវ ទ្វិកទុក្កដំ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva dvikadukkaṭaṃ;
ញាតកេញាតិសញ្ញិស្ស, តត្ថ វេមតិកស្ស ច។
Ñātakeñātisaññissa, tattha vematikassa ca.
៦៣៧.
637.
សមយេ វិញ្ញាបេន្តស្ស, ញាតកេ វា បវារិតេ;
Samaye viññāpentassa, ñātake vā pavārite;
អញ្ញស្សត្ថាយ វា តស្ស, ញាតកេ វា បវារិតេ។
Aññassatthāya vā tassa, ñātake vā pavārite.
៦៣៨.
638.
អនាបត្តីតិ ញាតព្ពំ, តថា ឧម្មត្តកាទិនោ;
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino;
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា។
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិកថា។
Aññātakaviññattikathā.
៦៣៩.
639.
អប្បវារិតមញ្ញាតិំ , ចីវរំ តុ តទុត្តរិំ;
Appavāritamaññātiṃ , cīvaraṃ tu taduttariṃ;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, វិញ្ញាបេន្តស្ស ភិក្ខុនោ។
Hoti nissaggiyāpatti, viññāpentassa bhikkhuno.
៦៤០.
640.
យស្ស តីណិបិ នដ្ឋានិ, ទ្វេ វា ឯកម្បិ វា បន;
Yassa tīṇipi naṭṭhāni, dve vā ekampi vā pana;
ទ្វេ វា ឯកម្បិ វា តេន, សាទិតព្ពំ ន កិញ្ចិបិ។
Dve vā ekampi vā tena, sāditabbaṃ na kiñcipi.
៦៤១.
641.
សេសកំ អាហរន្តស្ស, ទិន្នេ នច្ឆិន្នការណា;
Sesakaṃ āharantassa, dinne nacchinnakāraṇā;
សន្តកេ ញាតកាទីនំ, អត្តនោបិ ធនេន វា។
Santake ñātakādīnaṃ, attanopi dhanena vā.
៦៤២.
642.
អនាបត្តីតិ ញាតព្ពំ, តថា ឧម្មត្តកាទិនោ;
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino;
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា។
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
តតុត្តរិកថា។
Tatuttarikathā.
៦៤៣.
643.
កល្យាណកម្យតាហេតុ , អាបជ្ជតិ វិកប្បនំ;
Kalyāṇakamyatāhetu , āpajjati vikappanaṃ;
ចីវរេ បន យោ តស្ស, លាភា និស្សគ្គិយំ ភវេ។
Cīvare pana yo tassa, lābhā nissaggiyaṃ bhave.
៦៤៤.
644.
មហគ្ឃំ ទាតុកាមម្ហិ, អប្បគ្ឃំ វិញ្ញាបេតិ យោ;
Mahagghaṃ dātukāmamhi, appagghaṃ viññāpeti yo;
សន្តកេ ញាតកាទីនំ, អនាបត្តិ បកាសិតា។
Santake ñātakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
៦៤៥.
645.
ញាតកេញ្ញាតិសញ្ញិស្ស, ទុក្កដំ វិមតិស្ស ច;
Ñātakeññātisaññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca;
សញ្ចរិត្តសមា វុត្តា, សមុដ្ឋានាទយោ នយា។
Sañcarittasamā vuttā, samuṭṭhānādayo nayā.
បឋមោបក្ខដកថា។
Paṭhamopakkhaṭakathā.
៦៤៦.
646.
ទុតិយោបក្ខដេ យស្មា, វត្តព្ពំ នត្ថិ កិញ្ចិបិ;
Dutiyopakkhaṭe yasmā, vattabbaṃ natthi kiñcipi;
តស្មា អនន្តរេនស្ស, សទិសោវ វិនិច្ឆយោ។
Tasmā anantarenassa, sadisova vinicchayo.
ទុតិយោបក្ខដកថា។
Dutiyopakkhaṭakathā.
៦៤៧.
647.
រញ្ញា វា រាជភោគ្គេន, ភិក្ខុមុទ្ទិស្សមាភតំ;
Raññā vā rājabhoggena, bhikkhumuddissamābhataṃ;
អកប្បិយំ សុវណ្ណាទិំ, គហេតុំ ន ច វដ្ដតិ។
Akappiyaṃ suvaṇṇādiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
៦៤៨.
648.
រជតំ ជាតរូបំ វា, អត្តនោ វា បរស្ស វា;
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, attano vā parassa vā;
អត្ថាយ គណ្ហិតុំ កិញ្ចិ, ទីយមានំ ន វដ្ដតិ។
Atthāya gaṇhituṃ kiñci, dīyamānaṃ na vaṭṭati.
៦៤៩.
649.
អញ្ញស្សត្ថាយ និទ្ទិដ្ឋំ, ភិក្ខុនោ បដិគ្គណ្ហតោ;
Aññassatthāya niddiṭṭhaṃ, bhikkhuno paṭiggaṇhato;
ទុក្កដំ តស្ស ហោតីតិ, មហាបច្ចរិយំ បន។
Dukkaṭaṃ tassa hotīti, mahāpaccariyaṃ pana.
៦៥០.
650.
នេត្វា អកប្បិយំ ភណ្ឌំ, ឥត្ថំ កោចិ សចេ វទេ;
Netvā akappiyaṃ bhaṇḍaṃ, itthaṃ koci sace vade;
‘‘ឥទំ សង្ឃស្ស ទម្មីតិ, បុគ្គលស្ស គណស្ស វា។
‘‘Idaṃ saṅghassa dammīti, puggalassa gaṇassa vā.
៦៥១.
651.
អារាមំ វា វិហារំ វា, ចេតិយំ វា ករោហិ’’តិ;
Ārāmaṃ vā vihāraṃ vā, cetiyaṃ vā karohi’’ti;
ន ច វដ្ដតិ តំ វត្ថុំ, សព្ពេសំ សម្បដិច្ឆិតុំ។
Na ca vaṭṭati taṃ vatthuṃ, sabbesaṃ sampaṭicchituṃ.
៦៥២.
652.
អនាមសិត្វា សង្ឃំ វា, គណំ វា បុគ្គលម្បិ វា;
Anāmasitvā saṅghaṃ vā, gaṇaṃ vā puggalampi vā;
‘‘ចេតិយស្ស វិហារស្ស, ទេមា’’តិបិ វទន្តិ ចេ។
‘‘Cetiyassa vihārassa, demā’’tipi vadanti ce.
៦៥៣.
653.
តំ ហិរញ្ញំ សុវណ្ណំ វា, និសេធេតុំ ន វដ្ដតិ;
Taṃ hiraññaṃ suvaṇṇaṃ vā, nisedhetuṃ na vaṭṭati;
អារាមិកានំ វត្តព្ពំ, ‘‘វទន្តេវមិមេ’’តិ ច។
Ārāmikānaṃ vattabbaṃ, ‘‘vadantevamime’’ti ca.
៦៥៤.
654.
រជតំ ជាតរូបំ វា, សង្ឃស្ស បដិគ្គណ្ហតោ;
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, saṅghassa paṭiggaṇhato;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, បរិភោគេ ច ទុក្កដំ។
Hoti nissaggiyāpatti, paribhoge ca dukkaṭaṃ.
៦៥៥.
655.
តឡាកស្ស ច ខេត្តត្តា, សស្សុប្បត្តិនិទានតោ;
Taḷākassa ca khettattā, sassuppattinidānato;
គហណំ បរិភោគោ វា, ន ច វដ្ដតិ ភិក្ខុនោ។
Gahaṇaṃ paribhogo vā, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
៦៥៦.
656.
‘‘ចត្តារោ បច្ចយេ សង្ឃោ, គណោ វា បរិភុញ្ជតុ’’;
‘‘Cattāro paccaye saṅgho, gaṇo vā paribhuñjatu’’;
ឥច្ចេវំ បន វត្វា ចេ, ទេតិ សព្ពម្បិ វដ្ដតិ។
Iccevaṃ pana vatvā ce, deti sabbampi vaṭṭati.
៦៥៧.
657.
ការាបេតិ ច កេទារេ, ឆិន្ទាបេត្វា វនំ បន;
Kārāpeti ca kedāre, chindāpetvā vanaṃ pana;
កេទារេសុ បុរាណេសុ, អតិរេកម្បិ គណ្ហតិ។
Kedāresu purāṇesu, atirekampi gaṇhati.
៦៥៨.
658.
អបរិច្ឆិន្នភាគស្មិំ, នវសស្សេបិ ‘‘ឯត្តកំ;
Aparicchinnabhāgasmiṃ, navasassepi ‘‘ettakaṃ;
ភាគំ ទេថា’’តិ វត្វា ចេ, ឧដ្ឋាបេតិ កហាបណេ។
Bhāgaṃ dethā’’ti vatvā ce, uṭṭhāpeti kahāpaṇe.
៦៥៩.
659.
វត្វា អកប្បិយំ វាចំ, ‘‘កសថ វបថា’’តិ ច;
Vatvā akappiyaṃ vācaṃ, ‘‘kasatha vapathā’’ti ca;
ឧប្បាទិតញ្ច សព្ពេសំ, ហោតិ សព្ពមកប្បិយំ។
Uppāditañca sabbesaṃ, hoti sabbamakappiyaṃ.
៦៦០.
660.
‘‘ឯត្តកោ នាម ភាគោតិ, ឯត្តិកាយ ច ភូមិយា’’;
‘‘Ettako nāma bhāgoti, ettikāya ca bhūmiyā’’;
បតិដ្ឋាបេតិ យោ ភូមិំ, អវត្វា កសថាទិកំ។
Patiṭṭhāpeti yo bhūmiṃ, avatvā kasathādikaṃ.
៦៦១.
661.
សយមេវ បមាណស្ស, ជាននត្ថំ តុ ភូមិយា;
Sayameva pamāṇassa, jānanatthaṃ tu bhūmiyā;
រជ្ជុយា វាបិ ទណ្ឌេន, ខេត្តំ មិនាតិ យោ បន។
Rajjuyā vāpi daṇḍena, khettaṃ mināti yo pana.
៦៦២.
662.
ខលេ វា រក្ខតិ ឋត្វា, ខលតោបិ តតោ បុន;
Khale vā rakkhati ṭhatvā, khalatopi tato puna;
នីហរាបេតិ វា វីហី, តស្សេវេតមកប្បិយំ។
Nīharāpeti vā vīhī, tassevetamakappiyaṃ.
៦៦៣.
663.
‘‘ឯត្តកេហិ ច វីហីហិ, ឥទំ អាហរថា’’តិ ច;
‘‘Ettakehi ca vīhīhi, idaṃ āharathā’’ti ca;
អាហរន្តិ សចេ វុត្តា, តស្សេវេតមកប្បិយំ។
Āharanti sace vuttā, tassevetamakappiyaṃ.
៦៦៤.
664.
‘‘ឯត្តកេន ហិរញ្ញេន, ឥទមាហរថា’’តិ ច;
‘‘Ettakena hiraññena, idamāharathā’’ti ca;
អាហរន្តិ ច យំ វុត្តា, សព្ពេសំ តមកប្បិយំ។
Āharanti ca yaṃ vuttā, sabbesaṃ tamakappiyaṃ.
៦៦៥.
665.
បេសការកទាសំ វា, អញ្ញំ វា រជកាទិសុ;
Pesakārakadāsaṃ vā, aññaṃ vā rajakādisu;
អារាមិកានំ នាមេន, ទេន្តេ វដ្ដតិ គណ្ហិតុំ។
Ārāmikānaṃ nāmena, dente vaṭṭati gaṇhituṃ.
៦៦៦.
666.
‘‘គាវោ ទេមា’’តិ វុត្តេបិ, គហេតុំ ន ច វដ្ដតិ;
‘‘Gāvo demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati;
បញ្ចគោរសភោគត្ថំ, វុត្តេ ទេមាតិ វដ្ដតិ។
Pañcagorasabhogatthaṃ, vutte demāti vaṭṭati.
៦៦៧.
667.
អជិកាទីសុ ឯសេវ, នយោ ញេយ្យោ វិភាវិនា;
Ajikādīsu eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
កប្បិយេន ច វាក្យេន, សព្ពំ វដ្ដតិ គណ្ហិតុំ។
Kappiyena ca vākyena, sabbaṃ vaṭṭati gaṇhituṃ.
៦៦៨.
668.
ហត្ថិំ វា មហិសំ អស្សំ, គោណំ កុក្កុដសូករំ;
Hatthiṃ vā mahisaṃ assaṃ, goṇaṃ kukkuṭasūkaraṃ;
ទេន្តេសុ ច មនុស្សេសុ, ន ច វដ្ដតិ គណ្ហិតុំ។
Dentesu ca manussesu, na ca vaṭṭati gaṇhituṃ.
៦៦៩.
669.
បដិសិទ្ធេបិ សង្ឃស្ស, ទត្វា គច្ឆតិ ចេ បន;
Paṭisiddhepi saṅghassa, datvā gacchati ce pana;
មូលំ ទត្វា ច សង្ឃស្ស, កេចិ គណ្ហន្តិ វដ្ដតិ។
Mūlaṃ datvā ca saṅghassa, keci gaṇhanti vaṭṭati.
៦៧០.
670.
‘‘ខេត្តំ វត្ថុំ តឡាកំ វា, ទេម គោអជិកាទិកំ;
‘‘Khettaṃ vatthuṃ taḷākaṃ vā, dema goajikādikaṃ;
វិហារស្សា’’តិ វុត្តេបិ, និសេធេតុំ ន វដ្ដតិ។
Vihārassā’’ti vuttepi, nisedhetuṃ na vaṭṭati.
៦៧១.
671.
តិក្ខត្តុំ ចោទនា វុត្តា, ឆក្ខត្តុំ ឋានមព្រវិ;
Tikkhattuṃ codanā vuttā, chakkhattuṃ ṭhānamabravi;
យទិ ចោទេតិយេវ ឆ, ចោទនា ទិគុណា ឋិតិ។
Yadi codetiyeva cha, codanā diguṇā ṭhiti.
៦៧២.
672.
អនាបត្តិ អចោទេត្វា, លទ្ធេ ឧម្មត្តកាទិនោ;
Anāpatti acodetvā, laddhe ummattakādino;
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា។
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
រាជសិក្ខាបទកថា។
Rājasikkhāpadakathā.
ចីវរវគ្គោ បឋមោ។
Cīvaravaggo paṭhamo.
៦៧៣.
673.
ឯកេនាបិ ច មិស្សេត្វា, សន្ថតំ កោសិយំសុនា;
Ekenāpi ca missetvā, santhataṃ kosiyaṃsunā;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, ការាបេន្តស្ស ភិក្ខុនោ។
Hoti nissaggiyāpatti, kārāpentassa bhikkhuno.
៦៧៤.
674.
បរត្ថាយ ករោន្តស្ស, ការាបេន្តស្ស សន្ថតំ;
Paratthāya karontassa, kārāpentassa santhataṃ;
អញ្ញេន ច កតំ លទ្ធា, សេវមានស្ស ទុក្កដំ។
Aññena ca kataṃ laddhā, sevamānassa dukkaṭaṃ.
៦៧៥.
675.
អនាបត្តិ វិតានំ វា, ភូមត្ថរណមេវ វា;
Anāpatti vitānaṃ vā, bhūmattharaṇameva vā;
ភិសិ ពិព្ពោហនំ វាបិ, ករោន្តស្សាទិកម្មិនោ។
Bhisi bibbohanaṃ vāpi, karontassādikammino.
កោសិយកថា។
Kosiyakathā.
៦៧៦.
676.
កាឡកេឡកលោមានំ, សុទ្ធានំ សន្ថតំ សចេ;
Kāḷakeḷakalomānaṃ, suddhānaṃ santhataṃ sace;
ករេយ្យាបត្តិ ហោតិស្ស, សេសំ តុ បឋមូបមំ។
Kareyyāpatti hotissa, sesaṃ tu paṭhamūpamaṃ.
សុទ្ធកាឡកកថា។
Suddhakāḷakakathā.
៦៧៧.
677.
អនាបត្តិ តុលំ វាបិ, ពហុំ វា សព្ពមេវ វា;
Anāpatti tulaṃ vāpi, bahuṃ vā sabbameva vā;
ករោន្តស្ស គហេត្វាន, ឱទាតំ កបិលម្បិ វា។
Karontassa gahetvāna, odātaṃ kapilampi vā.
៦៧៨.
678.
អនុក្កមេន ឯតានិ, សន្ថតានិ ច តីណិបិ;
Anukkamena etāni, santhatāni ca tīṇipi;
និស្សជ្ជិត្វាបិ លទ្ធានិ, សេវមានស្ស ទុក្កដំ។
Nissajjitvāpi laddhāni, sevamānassa dukkaṭaṃ.
៦៧៩.
679.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
ឥមេសំ បន តិណ្ណម្បិ, តតិយំ តុ ក្រិយាក្រិយំ។
Imesaṃ pana tiṇṇampi, tatiyaṃ tu kriyākriyaṃ.
ទ្វេភាគកថា។
Dvebhāgakathā.
៦៨០.
680.
ឆន្នំ ឱរេន វស្សានំ, ករោន្តស្ស ច សន្ថតំ;
Channaṃ orena vassānaṃ, karontassa ca santhataṃ;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, ឋបេត្វា ភិក្ខុសម្មុតិំ។
Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
៦៨១.
681.
អនាបត្តិ បរត្ថាយ, ការាបេតិ ករោតិ វា;
Anāpatti paratthāya, kārāpeti karoti vā;
កតំ វា បន អញ្ញេន, លភិត្វា បរិភុញ្ជតោ។
Kataṃ vā pana aññena, labhitvā paribhuñjato.
៦៨២.
682.
ឆព្ពស្សានិ ករោន្តស្ស, តទុទ្ធម្បិ ច សន្ថតំ;
Chabbassāni karontassa, taduddhampi ca santhataṃ;
វិតានេ សាណិបាការេ, និស្សជ្ជិត្វា កតេបិ ច។
Vitāne sāṇipākāre, nissajjitvā katepi ca.
ឆព្ពស្សកថា។
Chabbassakathā.
៦៨៣.
683.
អនាបត្តិ អនាទាយ, អសន្តេ សន្ថតេ បន;
Anāpatti anādāya, asante santhate pana;
អញ្ញស្សត្ថាយ ការេតុំ, កតញ្ច បរិភុញ្ជិតុំ។
Aññassatthāya kāretuṃ, katañca paribhuñjituṃ.
៦៨៤.
684.
អនាទានវសេនស្ស, សុគតស្ស វិទត្ថិយា;
Anādānavasenassa, sugatassa vidatthiyā;
ករណេន ច សត្ថារា, វុត្តមេតំ ក្រិយាក្រិយំ។
Karaṇena ca satthārā, vuttametaṃ kriyākriyaṃ.
៦៨៥.
685.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
អនន្តរស្សិមស្សាបិ, វិសេសោ នុបលព្ភតិ។
Anantarassimassāpi, viseso nupalabbhati.
និសីទនសន្ថតកថា។
Nisīdanasanthatakathā.
៦៨៦.
686.
គច្ឆន្តេ បន យានេ វា, ហត្ថិអស្សាទិកេសុ វា;
Gacchante pana yāne vā, hatthiassādikesu vā;
ឋបេតិ យទិ លោមានិ, សាមិកស្ស អជានតោ។
Ṭhapeti yadi lomāni, sāmikassa ajānato.
៦៨៧.
687.
តិយោជនមតីតេសុ, តេសុ អាបត្តិ ភិក្ខុនោ;
Tiyojanamatītesu, tesu āpatti bhikkhuno;
អគច្ឆន្តេសុ តេស្វេវ, ឋបិតេសុប្យយំ នយោ។
Agacchantesu tesveva, ṭhapitesupyayaṃ nayo.
៦៨៨.
688.
យានេ បន អគច្ឆន្តេ, អស្សេ វា ហត្ថិបិដ្ឋិយំ;
Yāne pana agacchante, asse vā hatthipiṭṭhiyaṃ;
ឋបេត្វា អភិរូហិត្វា, សចេ សារេតិ វដ្ដតិ។
Ṭhapetvā abhirūhitvā, sace sāreti vaṭṭati.
៦៨៩.
689.
ន វដ្ដតីតិ និទ្ទិដ្ឋំ, កុរុន្ទដ្ឋកថាយ ហិ;
Na vaṭṭatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi;
តំ បនញ្ញំ ហរាបេតិ, វចនេន វិរុជ្ឈតិ។
Taṃ panaññaṃ harāpeti, vacanena virujjhati.
៦៩០.
690.
កណ្ណច្ឆិទ្ទេសុ លោមានិ, បក្ខិបិត្វាបិ គច្ឆតោ;
Kaṇṇacchiddesu lomāni, pakkhipitvāpi gacchato;
ហោតិយេវ កិរាបត្តិ, លោមានំ គណនាវសា។
Hotiyeva kirāpatti, lomānaṃ gaṇanāvasā.
៦៩១.
691.
សុត្តកេន ច ពន្ធិត្វា, ឋបិតំ បន វដ្ដតិ;
Suttakena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana vaṭṭati;
វេណិំ កត្វា ហរន្តស្ស, អាបត្តិ បរិទីបិតា។
Veṇiṃ katvā harantassa, āpatti paridīpitā.
៦៩២.
692.
សុង្កឃាតំ អនុប្បត្វា, ចោរាទីហិ ឧបទ្ទុតោ;
Suṅkaghātaṃ anuppatvā, corādīhi upadduto;
យោ ចញ្ញវិហិតោ វាបិ, អាបត្តិ យទិ គច្ឆតិ។
Yo caññavihito vāpi, āpatti yadi gacchati.
៦៩៣.
693.
តិយោជនំ ហរន្តស្ស, ឩនកំ វា តិយោជនំ;
Tiyojanaṃ harantassa, ūnakaṃ vā tiyojanaṃ;
តថា បច្ចាហរន្តស្ស, តានិយេវ តិយោជនំ។
Tathā paccāharantassa, tāniyeva tiyojanaṃ.
៦៩៤.
694.
និវាសត្ថាយ វា គន្ត្វា, ហរន្តស្ស តតោ បរំ;
Nivāsatthāya vā gantvā, harantassa tato paraṃ;
អច្ឆិន្នំ វាបិ និស្សដ្ឋំ, លភិត្វា ហរតោបិ ច។
Acchinnaṃ vāpi nissaṭṭhaṃ, labhitvā haratopi ca.
៦៩៥.
695.
ហរាបេន្តស្ស អញ្ញេន, ហរតោ កតភណ្ឌកំ;
Harāpentassa aññena, harato katabhaṇḍakaṃ;
តថា ឧម្មត្តកាទីនំ, អនាបត្តិ បកាសិតា។
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
៦៩៦.
696.
ឥទំ បន សមុដ្ឋានំ, កាយតោ កាយចិត្តតោ;
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kāyato kāyacittato;
អចិត្តំ កាយកម្មញ្ច, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Acittaṃ kāyakammañca, ticittañca tivedanaṃ.
ឯឡកលោមកថា។
Eḷakalomakathā.
៦៩៧.
697.
សមុដ្ឋានាទិនា សទ្ធិំ, លោមធោវាបនម្បិ ច;
Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, lomadhovāpanampi ca;
ចីវរស្ស បុរាណស្ស, ធោវាបនសមំ មតំ។
Cīvarassa purāṇassa, dhovāpanasamaṃ mataṃ.
ឯឡកលោមធោវាបនកថា។
Eḷakalomadhovāpanakathā.
៦៩៨.
698.
គណ្ហេយ្យ វា គណ្ហាបេយ្យ, រជតំ ជាតរូបកំ;
Gaṇheyya vā gaṇhāpeyya, rajataṃ jātarūpakaṃ;
និស្សជ្ជិត្វា បនាបត្តិ, ទេសេតព្ពាវ ភិក្ខុនា។
Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva bhikkhunā.
៦៩៩.
699.
រជតំ ជាតរូបញ្ច, ឧភិន្នំ មាសកោបិ ច;
Rajataṃ jātarūpañca, ubhinnaṃ māsakopi ca;
ឯតំ ចតុព្ពិធំ វត្ថុ, ហោតិ និស្សគ្គិយាវហំ។
Etaṃ catubbidhaṃ vatthu, hoti nissaggiyāvahaṃ.
៧០០.
700.
មុត្តា មណិ សិលា សង្ខោ, បវាឡំ លោហិតង្កកោ;
Muttā maṇi silā saṅkho, pavāḷaṃ lohitaṅkako;
មសារគល្លំ ធញ្ញានិ, សត្ត គោមហិសាទិកំ។
Masāragallaṃ dhaññāni, satta gomahisādikaṃ.
៧០១.
701.
ខេត្តំ វត្ថុំ តឡាកញ្ច, ទាសិទាសាទិកំ បន;
Khettaṃ vatthuṃ taḷākañca, dāsidāsādikaṃ pana;
ទុក្កដស្សេវ វត្ថូនិ, ទីបិតានិ មហេសិនា។
Dukkaṭasseva vatthūni, dīpitāni mahesinā.
៧០២.
702.
មុគ្គមាសាទិកំ សព្ពំ, សប្បិអាទីនិ តណ្ឌុលា;
Muggamāsādikaṃ sabbaṃ, sappiādīni taṇḍulā;
សុត្តំ វត្ថំ ហលំ ផាលំ, កប្បិយំ ឯវមាទិកំ។
Suttaṃ vatthaṃ halaṃ phālaṃ, kappiyaṃ evamādikaṃ.
៧០៣.
703.
តត្ថត្តនោ បនត្ថាយ, វត្ថុំ និស្សគ្គិយស្ស ហិ;
Tatthattano panatthāya, vatthuṃ nissaggiyassa hi;
សម្បដិច្ឆតិ យោ ភិក្ខុ, តស្ស និស្សគ្គិយំ សិយា។
Sampaṭicchati yo bhikkhu, tassa nissaggiyaṃ siyā.
៧០៤.
704.
សង្ឃាទីនំ តមត្ថាយ, គណ្ហតោ ទុក្កដំ តថា;
Saṅghādīnaṃ tamatthāya, gaṇhato dukkaṭaṃ tathā;
ទុក្កដស្ស ច វត្ថុម្បិ, សព្ពត្ថាយ ច ទុក្កដំ។
Dukkaṭassa ca vatthumpi, sabbatthāya ca dukkaṭaṃ.
៧០៥.
705.
សចេ កហាបណាទីនំ, សហស្សំ បដិគណ្ហតិ;
Sace kahāpaṇādīnaṃ, sahassaṃ paṭigaṇhati;
វត្ថូនំ គណនាយស្ស, អាបត្តិគណនា សិយា។
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
៧០៦.
706.
តថា សិថិលពទ្ធេសុ, ថវិកាទីសុ រូបតោ;
Tathā sithilabaddhesu, thavikādīsu rūpato;
អាបត្តិគណនា វុត្តា, មហាបច្ចរិយំ បន។
Āpattigaṇanā vuttā, mahāpaccariyaṃ pana.
៧០៧.
707.
‘‘ឥទំ អយ្យស្ស ហោតូ’’តិ, វុត្តេ វា បន កេនចិ;
‘‘Idaṃ ayyassa hotū’’ti, vutte vā pana kenaci;
សចេ គណ្ហិតុកាមោបិ, និសេធេតព្ពមេវ ច។
Sace gaṇhitukāmopi, nisedhetabbameva ca.
៧០៨.
708.
បដិក្ខិត្តេបិ តំ វត្ថុំ, ឋបេត្វា យទិ គច្ឆតិ;
Paṭikkhittepi taṃ vatthuṃ, ṭhapetvā yadi gacchati;
តថា គោបាយិតព្ពំ តំ, យថា តំ ន វិនស្សតិ។
Tathā gopāyitabbaṃ taṃ, yathā taṃ na vinassati.
៧០៩.
709.
‘‘អាហរេទមិទំ គណ្ហ, ឥទំ ទេហីធ និក្ខិប’’;
‘‘Āharedamidaṃ gaṇha, idaṃ dehīdha nikkhipa’’;
ឥច្ចេវំ ភិក្ខុនោ វត្តុំ, ន វដ្ដតិ អកប្បិយំ។
Iccevaṃ bhikkhuno vattuṃ, na vaṭṭati akappiyaṃ.
៧១០.
710.
ឋបេត្វា រូបិយគ្គាហំ, និស្សដ្ឋបរិវត្តិតំ;
Ṭhapetvā rūpiyaggāhaṃ, nissaṭṭhaparivattitaṃ;
សព្ពេហិ បរិភោត្តព្ពំ, ភាជេត្វា សប្បិអាទិកំ។
Sabbehi paribhottabbaṃ, bhājetvā sappiādikaṃ.
៧១១.
711.
អត្តនោ បត្តភាគម្បិ, បដិគ្គាហកភិក្ខុនោ;
Attano pattabhāgampi, paṭiggāhakabhikkhuno;
គហេតុំ អញ្ញតោ លទ្ធំ, ភុញ្ជិតុំ វា ន វដ្ដតិ។
Gahetuṃ aññato laddhaṃ, bhuñjituṃ vā na vaṭṭati.
៧១២.
712.
យំ កិញ្ចិ បន សម្ភូតំ, បច្ចយំ វត្ថុតោ តតោ;
Yaṃ kiñci pana sambhūtaṃ, paccayaṃ vatthuto tato;
ភិក្ខុនោ សេវមានស្ស, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Bhikkhuno sevamānassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៧១៣.
713.
អជ្ឈារាមេ អនាបត្តិ, តមជ្ឈាវសថេបិ វា;
Ajjhārāme anāpatti, tamajjhāvasathepi vā;
គហេត្វា វា គហាបេត្វា, និក្ខិបន្តស្ស ភិក្ខុនោ។
Gahetvā vā gahāpetvā, nikkhipantassa bhikkhuno.
៧១៤.
714.
តិកបាចិត្តិយំ វុត្តំ, រូបិយន្តិ អរូបិយេ;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, rūpiyanti arūpiye;
សញ្ញិនោ វិមតិស្សាបិ, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Saññino vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៧១៥.
715.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
ក្រិយាក្រិយមិទំ វុត្តំ, អយមេវ វិសេសតា។
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ayameva visesatā.
រូបិយបដិគ្គហណកថា។
Rūpiyapaṭiggahaṇakathā.
៧១៦.
716.
វត្ថុំ និស្សគ្គិយស្សាបិ, វត្ថុំ វា ទុក្កដស្ស ច;
Vatthuṃ nissaggiyassāpi, vatthuṃ vā dukkaṭassa ca;
កប្បិយស្ស ច វត្ថុំ វា, យោ និស្សគ្គិយវត្ថុនា។
Kappiyassa ca vatthuṃ vā, yo nissaggiyavatthunā.
៧១៧.
717.
វត្ថុនា ទុក្កដស្សាបិ, វត្ថុំ និស្សគ្គិយស្ស វា;
Vatthunā dukkaṭassāpi, vatthuṃ nissaggiyassa vā;
បរិវត្តេតិ អាបត្តិ, កប្បិយេន ច វត្ថុនា។
Parivatteti āpatti, kappiyena ca vatthunā.
៧១៨.
718.
ទុក្កដស្ស ច វត្ថុំ វា, វត្ថុំ វា កប្បិយស្ស ច;
Dukkaṭassa ca vatthuṃ vā, vatthuṃ vā kappiyassa ca;
វត្ថុនា ទុក្កដស្សេវ, បរិវត្តេតិ ទុក្កដំ។
Vatthunā dukkaṭasseva, parivatteti dukkaṭaṃ.
៧១៩.
719.
វត្ថុនា កប្បិយស្សាបិ, តថា ទុក្កដវត្ថុកំ;
Vatthunā kappiyassāpi, tathā dukkaṭavatthukaṃ;
បរិវត្តេតិ យោ តស្ស, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Parivatteti yo tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៧២០.
720.
វត្ថុនោ ទុក្កដស្សាបិ, តថា និស្សគ្គិយស្ស ច;
Vatthuno dukkaṭassāpi, tathā nissaggiyassa ca;
គហណំ វារិតំ បុព្ពេ, ឥមិនា បរិវត្តនំ។
Gahaṇaṃ vāritaṃ pubbe, iminā parivattanaṃ.
៧២១.
721.
រូបិយន្តិ ច សញ្ញិស្ស, វិមតិស្ស អរូបិយេ;
Rūpiyanti ca saññissa, vimatissa arūpiye;
តេន ទ្វេ ទុក្កដា ហោន្តិ, ចេតាបេន្តស្ស រូបិយំ។
Tena dve dukkaṭā honti, cetāpentassa rūpiyaṃ.
៧២២.
722.
អរូបិយន្តិ សញ្ញិស្ស, អនាបត្តិ អរូបិយេ;
Arūpiyanti saññissa, anāpatti arūpiye;
‘‘ឥទំ គហេត្វា ទេហី’’តិ, វទតោបិ ច បញ្ចហិ។
‘‘Idaṃ gahetvā dehī’’ti, vadatopi ca pañcahi.
៧២៣.
723.
សេសំ អនន្តរេនេវ, សមុដ្ឋានាទិកំ សមំ;
Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ;
ឥទំ ក្រិយសមុដ្ឋានំ, អយមេវ វិសេសតា។
Idaṃ kriyasamuṭṭhānaṃ, ayameva visesatā.
រូបិយសំវោហារកថា។
Rūpiyasaṃvohārakathā.
៧២៤.
724.
កប្បិយំ កប្បិយេនេវ, បរិវត្តយតោ បន;
Kappiyaṃ kappiyeneva, parivattayato pana;
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, ឋបេត្វា សហធម្មិកេ។
Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā sahadhammike.
៧២៥.
725.
អកប្បិយស្ស វត្ថុស្ស, តេនេវ បរិវត្តនំ;
Akappiyassa vatthussa, teneva parivattanaṃ;
ន គច្ឆតីតិ និទ្ទិដ្ឋំ, កយវិក្កយសង្គហំ។
Na gacchatīti niddiṭṭhaṃ, kayavikkayasaṅgahaṃ.
៧២៦.
726.
តស្មា មាតាបិតូនម្បិ, វត្ថុំ យំ កិញ្ចិ កប្បិយំ;
Tasmā mātāpitūnampi, vatthuṃ yaṃ kiñci kappiyaṃ;
‘‘ឥមំ ទេហិមិនា ហី’’តិ, វទតោ បន ទុក្កដំ។
‘‘Imaṃ dehiminā hī’’ti, vadato pana dukkaṭaṃ.
៧២៧.
727.
សកំ វា ទេតិ ចេ ភណ្ឌំ, ឯវំ វត្វាន មាតុយា;
Sakaṃ vā deti ce bhaṇḍaṃ, evaṃ vatvāna mātuyā;
មាតុយា វា តថា ភណ្ឌំ, សយំ គណ្ហាតិ ទុក្កដំ។
Mātuyā vā tathā bhaṇḍaṃ, sayaṃ gaṇhāti dukkaṭaṃ.
៧២៨.
728.
សហត្ថំ បរភណ្ឌស្មិំ, បរហត្ថញ្ច អត្តនោ;
Sahatthaṃ parabhaṇḍasmiṃ, parahatthañca attano;
ភណ្ឌកេ បន សម្បត្តេ, និស្សគ្គិយមុទីរិតំ។
Bhaṇḍake pana sampatte, nissaggiyamudīritaṃ.
៧២៩.
729.
‘‘គហេត្វា វា ឥទំ នាម, ភុញ្ជិត្វា ឱទនំ ឥមំ;
‘‘Gahetvā vā idaṃ nāma, bhuñjitvā odanaṃ imaṃ;
ឥទំ នាម ករោហី’’តិ, វត្តុំ បន ន វដ្ដតិ។
Idaṃ nāma karohī’’ti, vattuṃ pana na vaṭṭati.
៧៣០.
730.
វិឃាសាទមថញ្ញំ វា, ‘‘ភុញ្ជិត្វា ឱទនំ ឥមំ;
Vighāsādamathaññaṃ vā, ‘‘bhuñjitvā odanaṃ imaṃ;
ឆល្លិំ វា បន វល្លិំ វា, កដ្ឋំ វា ទារុមេវ វា។
Challiṃ vā pana valliṃ vā, kaṭṭhaṃ vā dārumeva vā.
៧៣១.
731.
អាហរា’’តិ វទន្តស្ស, វត្ថូនំ គណនាវសា;
Āharā’’ti vadantassa, vatthūnaṃ gaṇanāvasā;
ហោន្តិ អាបត្តិយោ តស្ស, ភិក្ខុនោ កយវិក្កយេ។
Honti āpattiyo tassa, bhikkhuno kayavikkaye.
៧៣២.
732.
‘‘ឥមញ្ច យាគុំ បិវ ភុញ្ជ ភត្តំ;
‘‘Imañca yāguṃ piva bhuñja bhattaṃ;
ភុត្តោសិ ភុញ្ជិស្សសិ ភុញ្ជសីទំ;
Bhuttosi bhuñjissasi bhuñjasīdaṃ;
ភត្តំ, ឥមំ នាម ករោហិ កម្មំ’’;
Bhattaṃ, imaṃ nāma karohi kammaṃ’’;
ឥច្ចេវ វត្តុំ បន វដ្ដតេវ។
Icceva vattuṃ pana vaṭṭateva.
៧៣៣.
733.
ភូមិយា សោធនេ វាបិ, លិម្បនេ វត្ថធោវនេ;
Bhūmiyā sodhane vāpi, limpane vatthadhovane;
ឯត្ថ កិញ្ចាបិ នត្ថញ្ញំ, ភណ្ឌំ និស្សជ្ជិតព្ពកំ។
Ettha kiñcāpi natthaññaṃ, bhaṇḍaṃ nissajjitabbakaṃ.
៧៣៤.
734.
និស្សគ្គិយេ ច វត្ថុម្ហិ, នដ្ឋេ ភុត្តេបិ វា យថា;
Nissaggiye ca vatthumhi, naṭṭhe bhuttepi vā yathā;
ទេសេតព្ពាវ អាបត្តិ, ទេសេតព្ពា តថា អយំ។
Desetabbāva āpatti, desetabbā tathā ayaṃ.
៧៣៥.
735.
‘‘ឥមិនាវ ឥមំ នាម, គហេត្វា ទេហិ មេ’’ឥតិ;
‘‘Imināva imaṃ nāma, gahetvā dehi me’’iti;
អាចិក្ខតិ អនាបត្តិ, ឋបេត្វា ភណ្ឌសាមិកំ។
Ācikkhati anāpatti, ṭhapetvā bhaṇḍasāmikaṃ.
៧៣៦.
736.
‘‘ឥទំ មមត្ថិ អត្ថោ មេ, ឥមិនា’’តិ ច ភាសតោ;
‘‘Idaṃ mamatthi attho me, iminā’’ti ca bhāsato;
សេសំ អនន្តរេនេវ, សមុដ្ឋានាទិកំ សមំ។
Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
កយវិក្កយកថា។
Kayavikkayakathā.
កោសិយវគ្គោ ទុតិយោ។
Kosiyavaggo dutiyo.
៧៣៧.
737.
មត្តិកាយោមយា បត្តា, កប្បិយា ជាតិតោ ទុវេ;
Mattikāyomayā pattā, kappiyā jātito duve;
តយោ បត្តស្ស វណ្ណា តុ, ឧក្កដ្ឋោ មជ្ឈិមោមកោ។
Tayo pattassa vaṇṇā tu, ukkaṭṭho majjhimomako.
៧៣៨.
738.
ទ្វិន្នំ តណ្ឌុលនាឡីនំ, ភត្តំ មគធនាឡិយា;
Dvinnaṃ taṇḍulanāḷīnaṃ, bhattaṃ magadhanāḷiyā;
ខាទនញ្ច ចតុព្ភាគំ, ព្យញ្ជនញ្ច តទូបិយំ។
Khādanañca catubbhāgaṃ, byañjanañca tadūpiyaṃ.
៧៣៩.
739.
ឧក្កដ្ឋោ នាម សោ បត្តោ, យោ តំ សព្ពំ តុ គណ្ហតិ;
Ukkaṭṭho nāma so patto, yo taṃ sabbaṃ tu gaṇhati;
មជ្ឈិមោ តស្សុបឌ្ឍោ ច, តទុបឌ្ឍោ ច ឱមកោ។
Majjhimo tassupaḍḍho ca, tadupaḍḍho ca omako.
៧៤០.
740.
ឧក្កដ្ឋស្ស ច ឧក្កដ្ឋោ, តស្សេវោមកមជ្ឈិមា;
Ukkaṭṭhassa ca ukkaṭṭho, tassevomakamajjhimā;
ឯវំ មជ្ឈិមឱមេសុ, នវ បត្តា ភវន្តិ ហិ។
Evaṃ majjhimaomesu, nava pattā bhavanti hi.
៧៤១.
741.
ឧក្កដ្ឋុក្កដ្ឋកោ តេសុ, អបត្តោ ឱមកោមកោ;
Ukkaṭṭhukkaṭṭhako tesu, apatto omakomako;
តស្មា នាបិ អធិដ្ឋានំ, ន គច្ឆន្តិ វិកប្បនំ។
Tasmā nāpi adhiṭṭhānaṃ, na gacchanti vikappanaṃ.
៧៤២.
742.
សេសំ សត្តវិធំ បត្តំ, បត្តលក្ខណសំយុតំ;
Sesaṃ sattavidhaṃ pattaṃ, pattalakkhaṇasaṃyutaṃ;
អធិដ្ឋាយ វិកប្បេត្វា, បរិភុញ្ជេយ្យ បណ្ឌិតោ។
Adhiṭṭhāya vikappetvā, paribhuñjeyya paṇḍito.
៧៤៣.
743.
ទសាហបរមំ កាលំ, ធារេយ្យ អតិរេកតោ;
Dasāhaparamaṃ kālaṃ, dhāreyya atirekato;
អតិក្កមយតោ បត្តំ, តញ្ហិ និស្សគ្គិយំ សិយា។
Atikkamayato pattaṃ, tañhi nissaggiyaṃ siyā.
៧៤៤.
744.
យំ បត្តំ ន វិកប្បេតិ, យំ នាធិដ្ឋេតិ វា បន;
Yaṃ pattaṃ na vikappeti, yaṃ nādhiṭṭheti vā pana;
វិនយញ្ញូហិ សោ បត្តោ, អតិរេកោតិ វណ្ណិតោ។
Vinayaññūhi so patto, atirekoti vaṇṇito.
៧៤៥.
745.
វត្តព្ពំ តុ ‘‘ឥមំ បត្តំ, អធិដ្ឋាមី’’តិ សម្មុខេ;
Vattabbaṃ tu ‘‘imaṃ pattaṃ, adhiṭṭhāmī’’ti sammukhe;
‘‘ឯតំ បត្ត’’ន្តិ ទូរស្មិំ, បច្ចុទ្ធារេប្យយំ នយោ។
‘‘Etaṃ patta’’nti dūrasmiṃ, paccuddhārepyayaṃ nayo.
៧៤៦.
746.
អាភោគំ មនសា កត្វា, កត្វា កាយវិការកំ;
Ābhogaṃ manasā katvā, katvā kāyavikārakaṃ;
កាយេនបិ ច បត្តស្ស, អធិដ្ឋានំ បកាសិតំ។
Kāyenapi ca pattassa, adhiṭṭhānaṃ pakāsitaṃ.
៧៤៧.
747.
បត្តោ ជហតិធិដ្ឋានំ, ទានភេទកនាសតោ;
Patto jahatidhiṭṭhānaṃ, dānabhedakanāsato;
វិព្ភមុទ្ធារបច្ចក្ខ-បរិវត្តនគាហតោ។
Vibbhamuddhārapaccakkha-parivattanagāhato.
៧៤៨.
748.
កង្គុសិត្ថប្បមាណេន, ខេនាធិដ្ឋានមុជ្ឈតិ;
Kaṅgusitthappamāṇena, khenādhiṭṭhānamujjhati;
បិទហិត្វា អធិដ្ឋេយ្យ, អយោចុណ្ណេន វាណិយា។
Pidahitvā adhiṭṭheyya, ayocuṇṇena vāṇiyā.
៧៤៩.
749.
យោ ហិ និស្សគ្គិយំ បត្តំ, អនិស្សជ្ជេវ ភុញ្ជតិ;
Yo hi nissaggiyaṃ pattaṃ, anissajjeva bhuñjati;
ទុក្កដំ តស្ស និទ្ទិដ្ឋំ, ភុត្វា ធោវនធោវនេ។
Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, bhutvā dhovanadhovane.
៧៥០.
750.
សុវណ្ណមណិបត្តោ ច, វេឡុរិយផលិកុព្ភវោ;
Suvaṇṇamaṇipatto ca, veḷuriyaphalikubbhavo;
កំសកាចមយោ បត្តោ, តិបុសីសមយោបិ ច។
Kaṃsakācamayo patto, tipusīsamayopi ca.
៧៥១.
751.
តថា ទារុមយោ បត្តោ, តម្ពសជ្ឈុមយោបិ ច;
Tathā dārumayo patto, tambasajjhumayopi ca;
ឯកាទសវិធោ បត្តោ, វុត្តោ ទុក្កដវត្ថុកោ។
Ekādasavidho patto, vutto dukkaṭavatthuko.
៧៥២.
752.
ឃដសីសកដាហោ ច, តុម្ពំ ចស្សានុលោមិកំ;
Ghaṭasīsakaṭāho ca, tumbaṃ cassānulomikaṃ;
តម្ពលោហមយំ តត្ថ, ថាលកំ បន វដ្ដតិ។
Tambalohamayaṃ tattha, thālakaṃ pana vaṭṭati.
៧៥៣.
753.
ផលិកកាចកំសានំ, តដ្ដិកាទីនិ កានិចិ;
Phalikakācakaṃsānaṃ, taṭṭikādīni kānici;
បុគ្គលស្ស ន វដ្ដន្តិ, វដ្ដន្តិ គិហិសង្ឃិកា។
Puggalassa na vaṭṭanti, vaṭṭanti gihisaṅghikā.
៧៥៤.
754.
យំ កិញ្ចិ សោទកំ បត្តំ, បដិសាមេយ្យ ទុក្កដំ;
Yaṃ kiñci sodakaṃ pattaṃ, paṭisāmeyya dukkaṭaṃ;
សាធុកំ វោទកំ កត្វា, បដិសាមេយ្យ បណ្ឌិតោ។
Sādhukaṃ vodakaṃ katvā, paṭisāmeyya paṇḍito.
៧៥៥.
755.
ភិក្ខុនោ សោទកំ បត្តំ, ឱតាបេតុំ ន វដ្ដតិ;
Bhikkhuno sodakaṃ pattaṃ, otāpetuṃ na vaṭṭati;
ឧណ្ហេ ន និទហេតព្ពោ, និទហន្តស្ស ទុក្កដំ។
Uṇhe na nidahetabbo, nidahantassa dukkaṭaṃ.
៧៥៦.
756.
មិឌ្ឍន្តេ បរិភណ្ឌន្តេ, ឋបេតុំ ន ច វដ្ដតិ;
Miḍḍhante paribhaṇḍante, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati;
មិឌ្ឍិយា បរិភណ្ឌេ វា, វិត្ថិណ្ណេ បន វដ្ដតិ។
Miḍḍhiyā paribhaṇḍe vā, vitthiṇṇe pana vaṭṭati.
៧៥៧.
757.
ទារុអាធារកេ បត្តេ, ទ្វេ ឋបេតុម្បិ វដ្ដតិ;
Dāruādhārake patte, dve ṭhapetumpi vaṭṭati;
អយមេវ នយោ ទណ្ឌ-ភូមិអាធារកេសុបិ។
Ayameva nayo daṇḍa-bhūmiādhārakesupi.
៧៥៨.
758.
តដ្ដិកាយបិ ចោឡេ វា, បោត្ថកេ កដសារកេ;
Taṭṭikāyapi coḷe vā, potthake kaṭasārake;
បរិភណ្ឌកតាយាបិ, ភូមិយំ វាលុកាសុ វា។
Paribhaṇḍakatāyāpi, bhūmiyaṃ vālukāsu vā.
៧៥៩.
759.
តថារូបាសុ សុទ្ធាសុ, ឋបេតុំ បន វដ្ដតិ;
Tathārūpāsu suddhāsu, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati;
សរជាយ ឋបេន្តស្ស, ទុក្កដំ ខរភូមិយា។
Sarajāya ṭhapentassa, dukkaṭaṃ kharabhūmiyā.
៧៦០.
760.
ទណ្ឌេ វា នាគទន្តេ វា, លគ្គេតុម្បិ ន វដ្ដតិ;
Daṇḍe vā nāgadante vā, laggetumpi na vaṭṭati;
ឆត្តង្គមញ្ចបីឋេសុ, ឋបេន្តស្ស ច ទុក្កដំ។
Chattaṅgamañcapīṭhesu, ṭhapentassa ca dukkaṭaṃ.
៧៦១.
761.
អដនីសុ ហិ ពន្ធិត្វា, ឱលម្ពេតុម្បិ វដ្ដតិ;
Aṭanīsu hi bandhitvā, olambetumpi vaṭṭati;
ពន្ធិត្វា បន មញ្ចស្ស, ឋបេតុំបរិ វដ្ដតិ។
Bandhitvā pana mañcassa, ṭhapetuṃpari vaṭṭati.
៧៦២.
762.
មញ្ចបីឋដ្ដកេ បត្តំ, ឋបេតុំ បន វដ្ដតិ;
Mañcapīṭhaṭṭake pattaṃ, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati;
ភត្តបូរោបិ វា ឆត្តេ, ឋបេតុំ ន ច វដ្ដតិ។
Bhattapūropi vā chatte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
តយោ ភាណវារា និដ្ឋិតា។
Tayo bhāṇavārā niṭṭhitā.
៧៦៣.
763.
កវាដំ ន បណាមេយ្យ, បត្តហត្ថោ សចេ បន;
Kavāṭaṃ na paṇāmeyya, pattahattho sace pana;
យេន កេនចិ អង្គេន, បណាមេយ្យស្ស ទុក្កដំ។
Yena kenaci aṅgena, paṇāmeyyassa dukkaṭaṃ.
៧៦៤.
764.
ន នីហរេយ្យ បត្តេន, ចលកានដ្ឋិកានិ វា;
Na nīhareyya pattena, calakānaṭṭhikāni vā;
ឧច្ឆិដ្ឋមុទកំ វាបិ, នីហរន្តស្ស ទុក្កដំ។
Ucchiṭṭhamudakaṃ vāpi, nīharantassa dukkaṭaṃ.
៧៦៥.
765.
បត្តំ បដិគ្គហំ កត្វា, ធោវិតុំ ហត្ថមេវ វា;
Pattaṃ paṭiggahaṃ katvā, dhovituṃ hatthameva vā;
មុខតោ នីហដំ បត្តេ, ឋបេតុំ ន ច វដ្ដតិ។
Mukhato nīhaṭaṃ patte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
៧៦៦.
766.
អនាបត្តិ ទសាហស្ស, អន្តោយេវ ច យោ បន;
Anāpatti dasāhassa, antoyeva ca yo pana;
អធិដ្ឋេតិ វិកប្បេតិ, វិស្សជ្ជេតិ វិនស្សតិ។
Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati.
៧៦៧.
767.
បឋមស្ស ហិ បត្តស្ស, បឋមេន មហេសិនា;
Paṭhamassa hi pattassa, paṭhamena mahesinā;
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, កថិនេន សមា មតា។
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
បឋមបត្តកថា។
Paṭhamapattakathā.
៧៦៨.
768.
បញ្ចពន្ធនឩនស្មិំ, បត្តេ សតិ ច យោ បន;
Pañcabandhanaūnasmiṃ, patte sati ca yo pana;
វិញ្ញាបេយ្យ នវំ បត្តំ, តស្ស និស្សគ្គិយំ សិយា។
Viññāpeyya navaṃ pattaṃ, tassa nissaggiyaṃ siyā.
៧៦៩.
769.
ពន្ធនំ ឯកមុទ្ទិដ្ឋំ, ទ្វង្គុលាយ ច រាជិយា;
Bandhanaṃ ekamuddiṭṭhaṃ, dvaṅgulāya ca rājiyā;
ពន្ធនានិ ច ចត្តារិ, តថាដ្ឋង្គុលរាជិយា។
Bandhanāni ca cattāri, tathāṭṭhaṅgularājiyā.
៧៧០.
770.
បញ្ច វា រាជិយោ យស្ស, ឯកា វាបិ ទសង្គុលា;
Pañca vā rājiyo yassa, ekā vāpi dasaṅgulā;
អបត្តោ នាមយំ បត្តោ, វិញ្ញាបេយ្យ តតោ បរំ។
Apatto nāmayaṃ patto, viññāpeyya tato paraṃ.
៧៧១.
771.
អយោបត្តោ អនេកេហិ, លោហមណ្ឌលកេហិ វា;
Ayopatto anekehi, lohamaṇḍalakehi vā;
ពទ្ធោ វដ្ដតិ មដ្ឋោ ចេ, អយោចុណ្ណេន វាណិយា។
Baddho vaṭṭati maṭṭho ce, ayocuṇṇena vāṇiyā.
៧៧២.
772.
បត្តំ សង្ឃស្ស និស្សដ្ឋំ, តស្ស និស្សគ្គិយំ បន;
Pattaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ, tassa nissaggiyaṃ pana;
អនុកម្បាយ តំ តស្មិំ, អគណ្ហន្តស្ស ទុក្កដំ។
Anukampāya taṃ tasmiṃ, agaṇhantassa dukkaṭaṃ.
៧៧៣.
773.
ទីយមានេ តុ បត្តស្មិំ, យស្ស សោ ន ច រុច្ចតិ;
Dīyamāne tu pattasmiṃ, yassa so na ca ruccati;
អប្បិច្ឆតាយ វា បត្តំ, តំ ន គណ្ហាតិ វដ្ដតិ។
Appicchatāya vā pattaṃ, taṃ na gaṇhāti vaṭṭati.
៧៧៤.
774.
អបត្តស្ស តុ ភិក្ខុស្ស;
Apattassa tu bhikkhussa;
ន ទាតព្ពោតិ ទីបិតោ;
Na dātabboti dīpito;
តត្ថ យោ បត្តបរិយន្តោ;
Tattha yo pattapariyanto;
សោ ទេយ្យោ តស្ស ភិក្ខុនោ។
So deyyo tassa bhikkhuno.
៧៧៥.
775.
សចេ សោ តំ ជិគុច្ឆន្តោ, អប្បទេសេ ឋបេតិ វា;
Sace so taṃ jigucchanto, appadese ṭhapeti vā;
វិស្សជ្ជេតិ អភោគេន, បរិភុញ្ជតិ ទុក្កដំ។
Vissajjeti abhogena, paribhuñjati dukkaṭaṃ.
៧៧៦.
776.
នដ្ឋេ ភិន្នេបិ វា បត្តេ, អនាបត្តិ បកាសិតា;
Naṭṭhe bhinnepi vā patte, anāpatti pakāsitā;
អត្តនោ ញាតកាទីនំ, គណ្ហតោ វា ធនេន វា។
Attano ñātakādīnaṃ, gaṇhato vā dhanena vā.
៧៧៧.
777.
សញ្ចរិត្តសមុដ្ឋានំ , ក្រិយំ បណ្ណត្តិវជ្ជកំ;
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
កាយកម្មំ វចីកម្មំ, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
ទុតិយបត្តកថា។
Dutiyapattakathā.
៧៧៨.
778.
សប្បិអាទិំ បុរេភត្តំ, ភេសជ្ជំ បដិគយ្ហ ហិ;
Sappiādiṃ purebhattaṃ, bhesajjaṃ paṭigayha hi;
សាមិសម្បិ បុរេភត្តំ, បរិភុញ្ជតិ វដ្ដតិ។
Sāmisampi purebhattaṃ, paribhuñjati vaṭṭati.
៧៧៩.
779.
តតោ បដ្ឋាយ សត្តាហំ, តំ វដ្ដតិ និរាមិសំ;
Tato paṭṭhāya sattāhaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ;
សត្តាហាតិក្កមេ តស្ស, និស្សគ្គិយមុទីរិតំ។
Sattāhātikkame tassa, nissaggiyamudīritaṃ.
៧៨០.
780.
បច្ឆាភត្តម្បិ គណ្ហិត្វា, កត្វា សន្និធិការកំ;
Pacchābhattampi gaṇhitvā, katvā sannidhikārakaṃ;
សាយតោ បន សត្តាហំ, វដ្ដតេវ និរាមិសំ។
Sāyato pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
៧៨១.
781.
បុរេភត្តម្បិ បច្ឆា វា, សយមុគ្គហិតំ បន;
Purebhattampi pacchā vā, sayamuggahitaṃ pana;
សរីរភោគេ នេតព្ពំ, សាយិតុំ ន ច វដ្ដតិ។
Sarīrabhoge netabbaṃ, sāyituṃ na ca vaṭṭati.
៧៨២.
782.
នវនីតំ បុរេភត្តំ, ភិក្ខុនា គហិតំ សចេ;
Navanītaṃ purebhattaṃ, bhikkhunā gahitaṃ sace;
តាបេត្វានុបសម្បន្នោ, ទេតិ វដ្ដតិ សាមិសំ។
Tāpetvānupasampanno, deti vaṭṭati sāmisaṃ.
៧៨៣.
783.
សយំ តាបេតិ ចេ ភិក្ខុ, សត្តាហម្បិ និរាមិសំ;
Sayaṃ tāpeti ce bhikkhu, sattāhampi nirāmisaṃ;
តាបនំ នវនីតស្ស, សាមបាកោ ន ហោតិ សោ។
Tāpanaṃ navanītassa, sāmapāko na hoti so.
៧៨៤.
784.
បច្ឆាភត្តំ គហេត្វា ចេ, យេន កេនចិ តាបិតំ;
Pacchābhattaṃ gahetvā ce, yena kenaci tāpitaṃ;
វដ្ដតេវ ច តំ សប្បិ, សត្តាហម្បិ និរាមិសំ។
Vaṭṭateva ca taṃ sappi, sattāhampi nirāmisaṃ.
៧៨៥.
785.
ខីរំ ទធិំ ចាបិ បដិគ្គហេត្វា;
Khīraṃ dadhiṃ cāpi paṭiggahetvā;
សយំ បុរេភត្តមថោ ករោតិ;
Sayaṃ purebhattamatho karoti;
សប្បិំ បុរេភត្តកមេវ តស្ស;
Sappiṃ purebhattakameva tassa;
និរាមិសំ វដ្ដតិ ភិក្ខុនោ តំ។
Nirāmisaṃ vaṭṭati bhikkhuno taṃ.
៧៨៦.
786.
បច្ឆាភត្តកតោ ឧទ្ធំ, តំ ន វដ្ដតិ សាយិតុំ;
Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ;
សវត្ថុកស្ស សប្បិស្ស, គហិតត្តាវ ភិក្ខុនោ។
Savatthukassa sappissa, gahitattāva bhikkhuno.
៧៨៧.
787.
សត្តាហាតិក្កមេបិស្ស , ន ទោសោ កោចិ វិជ្ជតិ;
Sattāhātikkamepissa , na doso koci vijjati;
‘‘បដិគ្គហេត្វា តានី’’តិ, វុត្តត្តា ហិ មហេសិនា។
‘‘Paṭiggahetvā tānī’’ti, vuttattā hi mahesinā.
៧៨៨.
788.
យថា កប្បិយសប្បិម្ហិ, និស្សគ្គិយមុទីរិតំ;
Yathā kappiyasappimhi, nissaggiyamudīritaṃ;
តថាកប្បិយសប្បិម្ហិ, ទុក្កដំ បរិទីបិតំ។
Tathākappiyasappimhi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
៧៨៩.
789.
សព្ពាកប្បិយមំសានំ , វជ្ជេត្វា មំសមេវ ច;
Sabbākappiyamaṃsānaṃ , vajjetvā maṃsameva ca;
ខីរំ ទធិ ច សប្បិ ច, នវនីតញ្ច វដ្ដតិ។
Khīraṃ dadhi ca sappi ca, navanītañca vaṭṭati.
៧៩០.
790.
‘‘យេសំ កប្បតិ មំសញ្ហិ, តេសំ សប្បី’’តិ កិំ ឥទំ?
‘‘Yesaṃ kappati maṃsañhi, tesaṃ sappī’’ti kiṃ idaṃ?
បណីតភោជនស្សាបិ, តថា សត្តាហកាលិកេ។
Paṇītabhojanassāpi, tathā sattāhakālike.
៧៩១.
791.
និស្សគ្គិយស្ស វត្ថូនំ, បរិច្ឆេទនិយាមនំ;
Nissaggiyassa vatthūnaṃ, paricchedaniyāmanaṃ;
ន ចាកប្បិយមំសានំ, សប្បិអាទិ និវារិតំ។
Na cākappiyamaṃsānaṃ, sappiādi nivāritaṃ.
៧៩២.
792.
នវនីតេបិ សប្បិម្ហិ, គហិតុគ្គហិតាទិកេ;
Navanītepi sappimhi, gahituggahitādike;
សព្ពោ វុត្តនយេនេវ, វេទិតព្ពោ វិនិច្ឆយោ។
Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
៧៩៣.
793.
តេលភិក្ខាយ ភិក្ខូនំ, បវិដ្ឋានំ ឧបាសកា;
Telabhikkhāya bhikkhūnaṃ, paviṭṭhānaṃ upāsakā;
តេលំ វា នវនីតំ វា, សប្បិំ វា អាកិរន្តិ ហិ។
Telaṃ vā navanītaṃ vā, sappiṃ vā ākiranti hi.
៧៩៤.
794.
ភត្តសិត្ថានិ វា តត្ថ, តណ្ឌុលា វា ភវន្តិ ចេ;
Bhattasitthāni vā tattha, taṇḍulā vā bhavanti ce;
អាទិច្ចបក្កសំសដ្ឋំ, ហោតិ សត្តាហកាលិកំ។
Ādiccapakkasaṃsaṭṭhaṃ, hoti sattāhakālikaṃ.
៧៩៥.
795.
តិលសាសបតេលំ វា, មធុកេរណ្ឌតេលកំ;
Tilasāsapatelaṃ vā, madhukeraṇḍatelakaṃ;
គហិតំ តុ បុរេភត្តំ, សាមិសម្បិ និរាមិសំ។
Gahitaṃ tu purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
៧៩៦.
796.
បច្ឆាភត្តកតោ ឧទ្ធំ, សាយិតព្ពំ និរាមិសំ;
Pacchābhattakato uddhaṃ, sāyitabbaṃ nirāmisaṃ;
សត្តាហាតិក្កមេ តេសំ, វសា និស្សគ្គិយំ សិយា។
Sattāhātikkame tesaṃ, vasā nissaggiyaṃ siyā.
៧៩៧.
797.
ឯរណ្ឌមធុកដ្ឋីនិ, សាសបាទីនិ ចត្តនា;
Eraṇḍamadhukaṭṭhīni, sāsapādīni cattanā;
គហេត្វា កតតេលម្បិ, ហោតិ សត្តាហកាលិកំ។
Gahetvā katatelampi, hoti sattāhakālikaṃ.
៧៩៨.
798.
យាវជីវិកវត្ថុត្តា, តេសំ តិណ្ណម្បិ ភិក្ខុនោ;
Yāvajīvikavatthuttā, tesaṃ tiṇṇampi bhikkhuno;
សវត្ថុគហណេ តស្ស, កាចាបត្តិ ន វិជ្ជតិ។
Savatthugahaṇe tassa, kācāpatti na vijjati.
៧៩៩.
799.
អត្តនា យំ កតំ តេលំ, តំ វដ្ដតិ និរាមិសំ;
Attanā yaṃ kataṃ telaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ;
សត្តាហាតិក្កមេនស្ស, ហោតិ និស្សគ្គិយំ បន។
Sattāhātikkamenassa, hoti nissaggiyaṃ pana.
៨០០.
800.
ទុក្កដំ សាសបាទីនំ, តេលត្ថាយេវ ភិក្ខុនា;
Dukkaṭaṃ sāsapādīnaṃ, telatthāyeva bhikkhunā;
គហេត្វា ឋបិតានំ តុ, សត្តាហាតិក្កមេ សិយា។
Gahetvā ṭhapitānaṃ tu, sattāhātikkame siyā.
៨០១.
801.
នាឡិកេរករញ្ជានំ, តេលំ កុរុវកស្ស ច;
Nāḷikerakarañjānaṃ, telaṃ kuruvakassa ca;
និម្ពកោសម្ពកានញ្ច, តេលំ ភល្លាតកស្ស ច។
Nimbakosambakānañca, telaṃ bhallātakassa ca.
៨០២.
802.
ឥច្ចេវមាទិកំ សព្ពំ, អវុត្តំ បាឡិយំ បន;
Iccevamādikaṃ sabbaṃ, avuttaṃ pāḷiyaṃ pana;
គហេត្វា និក្ខិបន្តស្ស, ទុក្កដំ សមយច្ចយេ។
Gahetvā nikkhipantassa, dukkaṭaṃ samayaccaye.
៨០៣.
803.
យាវកាលិកភេទញ្ច , យាវជីវកមេវ ច;
Yāvakālikabhedañca , yāvajīvakameva ca;
វិទិត្វា សេសមេត្ថាបិ, សប្បិនា សទិសោ នយោ។
Viditvā sesametthāpi, sappinā sadiso nayo.
៨០៤.
804.
អច្ឆមច្ឆវរាហានំ, សុសុកាគទ្រភស្ស ច;
Acchamacchavarāhānaṃ, susukāgadrabhassa ca;
វសានំ បន បញ្ចន្នំ, តេលំ បញ្ចវិធំ ភវេ។
Vasānaṃ pana pañcannaṃ, telaṃ pañcavidhaṃ bhave.
៨០៥.
805.
សព្ពមេវ វសាតេលំ, កប្បិយាកប្បិយស្ស ច;
Sabbameva vasātelaṃ, kappiyākappiyassa ca;
មនុស្សានំ វសាតេលំ, ឋបេត្វា បន វដ្ដតិ។
Manussānaṃ vasātelaṃ, ṭhapetvā pana vaṭṭati.
៨០៦.
806.
វសំ បដិគ្គហេត្វាន, បុរេភត្តំ បនត្តនា;
Vasaṃ paṭiggahetvāna, purebhattaṃ panattanā;
បក្កំ វដ្ដតិ សំសដ្ឋំ, សត្តាហម្បិ និរាមិសំ។
Pakkaṃ vaṭṭati saṃsaṭṭhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ.
៨០៧.
807.
សចេ អនុបសម្បន្នោ, កត្វា តំ ទេតិ វដ្ដតិ;
Sace anupasampanno, katvā taṃ deti vaṭṭati;
សាមិសម្បិ បុរេភត្តំ, តតោ ឧទ្ធំ និរាមិសំ។
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
៨០៨.
808.
បដិគ្គហេតុំ កាតុំ វា, បច្ឆាភត្តំ ន វដ្ដតិ;
Paṭiggahetuṃ kātuṃ vā, pacchābhattaṃ na vaṭṭati;
សេសោ វុត្តនយេនេវ, វេទិតព្ពោ វិភាវិនា។
Seso vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
៨០៩.
809.
គហិតញ្ហិ បុរេភត្តំ, មធុំ មធុករីកតំ;
Gahitañhi purebhattaṃ, madhuṃ madhukarīkataṃ;
វដ្ដតេវ បុរេភត្តំ, សាមិសម្បិ និរាមិសំ។
Vaṭṭateva purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
៨១០.
810.
បច្ឆាភត្តកតោ ឧទ្ធំ, សត្តាហម្បិ និរាមិសំ;
Pacchābhattakato uddhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ;
សត្តាហាតិក្កមេ ទោសោ, វត្ថូនំ គណនាវសា។
Sattāhātikkame doso, vatthūnaṃ gaṇanāvasā.
៨១១.
811.
ឧច្ឆុម្ហា បន និព្ពត្តំ, បក្កាបក្កំ ឃនាឃនំ;
Ucchumhā pana nibbattaṃ, pakkāpakkaṃ ghanāghanaṃ;
រសាទិ បន តំ សព្ពំ, ‘‘ផាណិត’’ន្តិ បវុច្ចតិ។
Rasādi pana taṃ sabbaṃ, ‘‘phāṇita’’nti pavuccati.
៨១២.
812.
ផាណិតំ តុ បុរេភត្តំ, គហិតំ បន វដ្ដតិ;
Phāṇitaṃ tu purebhattaṃ, gahitaṃ pana vaṭṭati;
សាមិសម្បិ បុរេភត្តំ, តតោ ឧទ្ធំ និរាមិសំ។
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
៨១៣.
813.
អសំសដ្ឋេន ឧច្ឆុស្ស, រសេន កតផាណិតំ;
Asaṃsaṭṭhena ucchussa, rasena kataphāṇitaṃ;
គហិតេន បុរេភត្តំ, តទហេវ និរាមិសំ។
Gahitena purebhattaṃ, tadaheva nirāmisaṃ.
៨១៤.
814.
ឧច្ឆុំ បដិគ្គហេត្វាន, កតេបេស នយោ មតោ;
Ucchuṃ paṭiggahetvāna, katepesa nayo mato;
បច្ឆាភត្តកតោ ឧទ្ធំ, តំ ន វដ្ដតិ សាយិតុំ។
Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ.
៨១៥.
815.
គហិតត្តា សវត្ថុស្ស, សត្តាហាតិក្កមេបិ ច;
Gahitattā savatthussa, sattāhātikkamepi ca;
ហោតិ តស្ស អនាបត្តិ, បច្ឆាភត្តំ កតេបិ ច។
Hoti tassa anāpatti, pacchābhattaṃ katepi ca.
៨១៦.
816.
សំសដ្ឋញ្ច បុរេភត្តំ, គហិតំ តមុបាសកោ;
Saṃsaṭṭhañca purebhattaṃ, gahitaṃ tamupāsako;
តទហេ ទេតិ ចេ កត្វា, សាមិសម្បិ ច វដ្ដតិ។
Tadahe deti ce katvā, sāmisampi ca vaṭṭati.
៨១៧.
817.
សំសដ្ឋេន បុរេភត្តំ, គហិតេន សយំកតំ;
Saṃsaṭṭhena purebhattaṃ, gahitena sayaṃkataṃ;
បច្ឆាភត្តំ កតញ្ចាបិ, សត្តាហម្បិ និរាមិសំ។
Pacchābhattaṃ katañcāpi, sattāhampi nirāmisaṃ.
៨១៨.
818.
កតំ មធុកបុប្ផានំ, ផាណិតំ សីតវារិនា;
Kataṃ madhukapupphānaṃ, phāṇitaṃ sītavārinā;
សាមិសម្បិ បុរេភត្តំ, តតោ ឧទ្ធំ និរាមិសំ។
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
៨១៩.
819.
សត្តាហាតិក្កមេបិស្ស, ទុក្កដំ បរិទីបិតំ;
Sattāhātikkamepissa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
បក្ខិបិត្វា កតំ ខីរំ, ហោតិ តំ យាវកាលិកំ។
Pakkhipitvā kataṃ khīraṃ, hoti taṃ yāvakālikaṃ.
៨២០.
820.
ផលានំ បន សព្ពេសំ, យាវកាលិកសញ្ញិនំ;
Phalānaṃ pana sabbesaṃ, yāvakālikasaññinaṃ;
យាវកាលិកមិច្ចេវ, ផាណិតំ បរិទីបិតំ។
Yāvakālikamicceva, phāṇitaṃ paridīpitaṃ.
៨២១.
821.
បច្ឆាភត្តម្បិ ភិក្ខុស្ស, បច្ចយេ សតិ កេវលំ;
Pacchābhattampi bhikkhussa, paccaye sati kevalaṃ;
កាលិកា បន វដ្ដន្តិ, បុរេភត្តំ យថាសុខំ។
Kālikā pana vaṭṭanti, purebhattaṃ yathāsukhaṃ.
៨២២.
822.
លភិត្វា បន និស្សដ្ឋំ, តំ តុ សត្តាហកាលិកំ;
Labhitvā pana nissaṭṭhaṃ, taṃ tu sattāhakālikaṃ;
អរុអាទីនិ មក្ខេតុំ, សាយិតុំ វា ន វដ្ដតិ។
Aruādīni makkhetuṃ, sāyituṃ vā na vaṭṭati.
៨២៣.
823.
អញ្ញស្ស បន ភិក្ខុស្ស, កាយភោគេ ច វដ្ដតិ;
Aññassa pana bhikkhussa, kāyabhoge ca vaṭṭati;
ចជិត្វា និរបេក្ខោវ, លភិត្វា បុន សាយិតុំ។
Cajitvā nirapekkhova, labhitvā puna sāyituṃ.
៨២៤.
824.
អនាបត្តិ អធិដ្ឋេតិ, វិស្សជ្ជេតិ វិនស្សតិ;
Anāpatti adhiṭṭheti, vissajjeti vinassati;
អច្ឆិន្ទិត្វា ច វិស្សាសំ, គណ្ហតុម្មត្តកាទិនោ។
Acchinditvā ca vissāsaṃ, gaṇhatummattakādino.
៨២៥.
825.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, កថិនេន សមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
សទាកថិនចិត្តេន, បឋមេនេវ សត្ថុនា។
Sadākathinacittena, paṭhameneva satthunā.
ភេសជ្ជសិក្ខាបទកថា។
Bhesajjasikkhāpadakathā.
៨២៦.
826.
មាសោ សេសោតិ គិម្ហានំ, បរិយេសេយ្យ សាដិកំ;
Māso sesoti gimhānaṃ, pariyeseyya sāṭikaṃ;
អទ្ធមាសោវ សេសោតិ, កត្វា បរិទហេ ពុធោ។
Addhamāsova sesoti, katvā paridahe budho.
៨២៧.
827.
កត្វា បន សតុប្បាទំ, វស្សសាដិកចីវរំ;
Katvā pana satuppādaṃ, vassasāṭikacīvaraṃ;
និប្ផាទេន្តស្ស ភិក្ខុស្ស, សមយេ បិដ្ឋិសម្មតេ។
Nipphādentassa bhikkhussa, samaye piṭṭhisammate.
៨២៨.
828.
ហោតិ និស្សគ្គិយាបត្តិ, ញាតកាញ្ញាតកាទិនោ;
Hoti nissaggiyāpatti, ñātakāññātakādino;
តេសុយេវ ច វិញ្ញត្តិំ, កត្វា និប្ផាទនេ តថា។
Tesuyeva ca viññattiṃ, katvā nipphādane tathā.
៨២៩.
829.
កត្វា បន សតុប្បាទំ, សមយេ កុច្ឆិសញ្ញិតេ;
Katvā pana satuppādaṃ, samaye kucchisaññite;
និប្ផាទេន្តស្ស ភិក្ខុស្ស, វត្ថមញ្ញាតកាទិនោ។
Nipphādentassa bhikkhussa, vatthamaññātakādino.
៨៣០.
830.
តស្សាទិន្នកបុព្ពេសុ , វត្តភេទេន ទុក្កដំ;
Tassādinnakapubbesu , vattabhedena dukkaṭaṃ;
ករោតោ តត្រ វិញ្ញត្តិំ, និស្សគ្គិយមុទីរិតំ។
Karoto tatra viññattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
៨៣១.
831.
ឱវស្សាបេតិ ចេ កាយំ, នគ្គោ សតិបិ ចីវរេ;
Ovassāpeti ce kāyaṃ, naggo satipi cīvare;
ន្ហានស្ស បរិយោសានេ, ទុក្កដំ វិវដង្គណេ។
Nhānassa pariyosāne, dukkaṭaṃ vivaṭaṅgaṇe.
៨៣២.
832.
ឩនកេ បន មាសស្មិំ, អតិរេកោតិ សញ្ញិនោ;
Ūnake pana māsasmiṃ, atirekoti saññino;
តត្ថ វេមតិកស្សាបិ, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៨៣៣.
833.
អច្ឆិន្នចីវរស្សាបិ, អនាបត្តាបទាសុបិ;
Acchinnacīvarassāpi, anāpattāpadāsupi;
ន្ហានកោដ្ឋកវាបីសុ, ន្ហាយន្តស្ស ច ភិក្ខុនោ។
Nhānakoṭṭhakavāpīsu, nhāyantassa ca bhikkhuno.
៨៣៤.
834.
សញ្ចរិត្តសមុដ្ឋានំ , ក្រិយំ បណ្ណត្តិវជ្ជកំ;
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
កាយកម្មំ វចីកម្មំ, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
វស្សិកសាដិកកថា។
Vassikasāṭikakathā.
៨៣៥.
835.
សាមំ តុ ចីវរំ ទត្វា, អច្ឆិន្ទន្តស្ស តំ បុន;
Sāmaṃ tu cīvaraṃ datvā, acchindantassa taṃ puna;
សកសញ្ញាយ ភិក្ខុស្ស, តស្ស និស្សគ្គិយំ សិយា។
Sakasaññāya bhikkhussa, tassa nissaggiyaṃ siyā.
៨៣៦.
836.
ឯកាយេវ បនាបត្តិ, ឯកមច្ឆិន្ទតោ សិយា;
Ekāyeva panāpatti, ekamacchindato siyā;
ពហូនិ ឯកពទ្ធានិ, អច្ឆិន្ទន្តស្ស វា តថា។
Bahūni ekabaddhāni, acchindantassa vā tathā.
៨៣៧.
837.
វិសុំ ឋិតានិ ឯកេក-មាហរាបយតោ បន;
Visuṃ ṭhitāni ekeka-māharāpayato pana;
វត្ថានំ គណនាយស្ស, អាបត្តិគណនា សិយា។
Vatthānaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
៨៣៨.
838.
‘‘មយា ទិន្នានិ សព្ពានិ, អាហរា’’តិ ច ភាសតោ;
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, āharā’’ti ca bhāsato;
ឯកេន វចនេនេវ, ហោន្តិ អាបត្តិយោ ពហូ។
Ekena vacaneneva, honti āpattiyo bahū.
៨៣៩.
839.
អាណាបេតិ សចេ អញ្ញំ, ភិក្ខុំ គណ្ហាតិ ចីវរំ;
Āṇāpeti sace aññaṃ, bhikkhuṃ gaṇhāti cīvaraṃ;
ពហូនិ គណ្ហតាណត្តោ, ឯកំ បាចិត្តិយំ សិយា។
Bahūni gaṇhatāṇatto, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
៨៤០.
840.
‘‘មយា ទិន្នានិ សព្ពានិ, គណ្ហា’’តិ វទតោ បន;
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, gaṇhā’’ti vadato pana;
ឯកាយស្ស ច វាចាយ, ហោន្តិ អាបត្តិយោ ពហូ។
Ekāyassa ca vācāya, honti āpattiyo bahū.
៨៤១.
841.
‘‘សង្ឃាដិមុត្តរាសង្គំ, គណ្ហ គណ្ហា’’តិ ភាសតោ;
‘‘Saṅghāṭimuttarāsaṅgaṃ, gaṇha gaṇhā’’ti bhāsato;
ហោតិ វាចាយ វាចាយ, អាណាបេន្តស្ស ទុក្កដំ។
Hoti vācāya vācāya, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
៨៤២.
842.
វិកប្បនុបគំ កិញ្ចិ, ឋបេត្វា បច្ឆិមំ បរំ;
Vikappanupagaṃ kiñci, ṭhapetvā pacchimaṃ paraṃ;
អញ្ញំ បន បរិក្ខារំ, ឆិន្ទាបេន្តស្ស ទុក្កដំ។
Aññaṃ pana parikkhāraṃ, chindāpentassa dukkaṭaṃ.
៨៤៣.
843.
ឋបេត្វា ឧបសម្បន្នំ, អញ្ញេសំ ចីវរាទិកំ;
Ṭhapetvā upasampannaṃ, aññesaṃ cīvarādikaṃ;
អច្ឆិន្ទតោបិ ភិក្ខុស្ស, ហោតិ អាបត្តិ ទុក្កដំ។
Acchindatopi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
៨៤៤.
844.
ឯវំ អនុបសម្បន្នេ, ឧបសម្បន្នសញ្ញិនោ;
Evaṃ anupasampanne, upasampannasaññino;
តត្ថ វេមតិកស្សាបិ, អច្ឆិន្ទន្តស្ស ទុក្កដំ។
Tattha vematikassāpi, acchindantassa dukkaṭaṃ.
៨៤៥.
845.
សោ វា ទេតិ សចេ តុដ្ឋោ, ទុដ្ឋោ វិស្សាសមេវ វា;
So vā deti sace tuṭṭho, duṭṭho vissāsameva vā;
គណ្ហតោបិ អនាបត្តិ, តថា ឧម្មត្តកាទិនោ។
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino.
៨៤៦.
846.
អទិន្នាទានតុល្យាវ, សមុដ្ឋានាទយោ នយា;
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
អញ្ញត្រ វេទនាយេត្ថ, ហោតិ សា ទុក្ខវេទនា។
Aññatra vedanāyettha, hoti sā dukkhavedanā.
ចីវរច្ឆិន្ទនកថា។
Cīvaracchindanakathā.
៨៤៧.
847.
វិញ្ញាបេត្វា សចេ សុត្តំ, ឆព្ពិធំ សានុលោមិកំ;
Viññāpetvā sace suttaṃ, chabbidhaṃ sānulomikaṃ;
ចីវរំ តន្តវាយេហិ, វាយាបេតិ ន វដ្ដតិ។
Cīvaraṃ tantavāyehi, vāyāpeti na vaṭṭati.
៨៤៨.
848.
សាមំ វិញ្ញាបិតំ សុត្តំ, អកប្បិយមុទីរិតំ;
Sāmaṃ viññāpitaṃ suttaṃ, akappiyamudīritaṃ;
តន្តវាយោបិ វិញ្ញត្តោ, តថា អញ្ញាតកាទិកោ។
Tantavāyopi viññatto, tathā aññātakādiko.
៨៤៩.
849.
វិញ្ញត្តតន្តវាយេន, សុត្តេនាកប្បិយេន ច;
Viññattatantavāyena, suttenākappiyena ca;
ចីវរំ វាយាបេន្តស្ស, និស្សគ្គិយមុទីរិតំ។
Cīvaraṃ vāyāpentassa, nissaggiyamudīritaṃ.
៨៥០.
850.
វិទត្ថិមត្តេ ទីឃេន, ហត្ថមត្តេ តិរីយតោ;
Vidatthimatte dīghena, hatthamatte tirīyato;
វីតេ និស្សគ្គិយំ វុត្តំ, ផលកេ ផលកេបិ ច។
Vīte nissaggiyaṃ vuttaṃ, phalake phalakepi ca.
៨៥១.
851.
តេនេវ កប្បិយំ សុត្តំ, វាយាបេន្តស្ស ទុក្កដំ;
Teneva kappiyaṃ suttaṃ, vāyāpentassa dukkaṭaṃ;
តថេវ តន្តវាយេន, កប្បិយេន អកប្បិយំ។
Tatheva tantavāyena, kappiyena akappiyaṃ.
៨៥២.
852.
ឯកន្តរិកតោ វាបិ, ទីឃតោ វា តិរីយតោ;
Ekantarikato vāpi, dīghato vā tirīyato;
កប្បិយាកប្បិយេហេវ, វីតេ សុត្តេហិ ទុក្កដំ។
Kappiyākappiyeheva, vīte suttehi dukkaṭaṃ.
៨៥៣.
853.
កប្បិយាកប្បិយេហេវ, តន្តវាយេហិ វេ កតេ;
Kappiyākappiyeheva, tantavāyehi ve kate;
កប្បិយាកប្បិយំ សុត្តំ, មិស្សេត្វា តស្ស ទុក្កដំ។
Kappiyākappiyaṃ suttaṃ, missetvā tassa dukkaṭaṃ.
៨៥៤.
854.
សចេ អកប្បិយំ សុត្តំ, វារេនេវ វិនន្តិ តេ;
Sace akappiyaṃ suttaṃ, vāreneva vinanti te;
ទស្សេត្វាវ បរិច្ឆេទំ, អកប្បិយវិតេ បន។
Dassetvāva paricchedaṃ, akappiyavite pana.
៨៥៥.
855.
បាចិត្តិយំ បមាណស្មិំ, តទូនេ ទុក្កដំ សិយា;
Pācittiyaṃ pamāṇasmiṃ, tadūne dukkaṭaṃ siyā;
ឥតរេន វិតេ វត្ថេ, ឧភយត្ថេវ ទុក្កដំ។
Itarena vite vatthe, ubhayattheva dukkaṭaṃ.
៨៥៦.
856.
ទ្វេបិ វេមំ គហេត្វា វា, ឯកតោ វា វិនន្តិ ចេ;
Dvepi vemaṃ gahetvā vā, ekato vā vinanti ce;
ផលកេ ផលកេ តស្ស, ទុក្កដំ បរិទីបិតំ។
Phalake phalake tassa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
៨៥៧.
857.
ឯតេនេវ ឧបាយេន, ភេទេ សព្ពត្ថ សាធុកំ;
Eteneva upāyena, bhede sabbattha sādhukaṃ;
អាបត្តិភេទោ វិញ្ញេយ្យោ, វិញ្ញុនា វិនយញ្ញុនា។
Āpattibhedo viññeyyo, viññunā vinayaññunā.
៨៥៨.
858.
កប្បិយោ តន្តវាយោបិ, សចេ សុត្តម្បិ កប្បិយំ;
Kappiyo tantavāyopi, sace suttampi kappiyaṃ;
ចីវរំ វាយាបេន្តស្ស, អនាបត្តិ បកាសិតា។
Cīvaraṃ vāyāpentassa, anāpatti pakāsitā.
៨៥៩.
859.
អនាបត្តិ បរិស្សាវេ, អាយោគេ អំសពទ្ធកេ;
Anāpatti parissāve, āyoge aṃsabaddhake;
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, សញ្ចរិត្តសមា មតា។
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
សុត្តវិញ្ញត្តិកថា។
Suttaviññattikathā.
៨៦០.
860.
អប្បវារិតញាតីនំ, តន្តវាយេ សមេច្ច ចេ;
Appavāritañātīnaṃ, tantavāye samecca ce;
វិកប្បំ ចីវរេ ភិក្ខុ, អាបជ្ជតិ ន វដ្ដតិ។
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjati na vaṭṭati.
៨៦១.
861.
ទីឃាយតប្បិតត្ថាយ, សុត្តវឌ្ឍនកេ កតេ;
Dīghāyatappitatthāya, suttavaḍḍhanake kate;
ភិក្ខុ និស្សគ្គិយាបត្តិំ, អាបជ្ជតិ ន សំសយោ។
Bhikkhu nissaggiyāpattiṃ, āpajjati na saṃsayo.
៨៦២.
862.
ភិក្ខុនោ ញាតកាទីនំ, តន្តវាយេសុ អត្តនោ;
Bhikkhuno ñātakādīnaṃ, tantavāyesu attano;
ធនេនញ្ញស្ស ចត្ថាយ, អនាបត្តិំ វិនិទ្ទិសេ។
Dhanenaññassa catthāya, anāpattiṃ viniddise.
៨៦៣.
863.
វាយាបេន្តស្ស អប្បគ្ឃំ, មហគ្ឃំ កត្តុកាមិនោ;
Vāyāpentassa appagghaṃ, mahagghaṃ kattukāmino;
តថា ឧម្មត្តកាទីនំ, សេសំ វុត្តមនន្តរេ។
Tathā ummattakādīnaṃ, sesaṃ vuttamanantare.
បេសការកថា។
Pesakārakathā.
៨៦៤.
864.
វស្សំវុដ្ឋេ យមុទ្ទិស្ស, ភិក្ខូ ទីយតិ ចីវរំ;
Vassaṃvuṭṭhe yamuddissa, bhikkhū dīyati cīvaraṃ;
បវារណាយ បុព្ពេវ, តំ ហោតច្ចេកចីវរំ។
Pavāraṇāya pubbeva, taṃ hotaccekacīvaraṃ.
៨៦៥.
865.
បុរេ បវារណាយេវ, ភាជេត្វា យទិ គយ្ហតិ;
Pure pavāraṇāyeva, bhājetvā yadi gayhati;
វស្សច្ឆេទោ ន កាតព្ពោ, សង្ឃិកំ តំ ករោតិ ចេ។
Vassacchedo na kātabbo, saṅghikaṃ taṃ karoti ce.
៨៦៦.
866.
អនាបត្តិ អធិដ្ឋេតិ, អន្តោសមយមេវ តំ;
Anāpatti adhiṭṭheti, antosamayameva taṃ;
វិស្សជ្ជេតិ វិកប្បេតិ, វិនស្សតិ ច ឌយ្ហតិ។
Vissajjeti vikappeti, vinassati ca ḍayhati.
៨៦៧.
867.
តស្សច្ចាយិកវត្ថស្ស, កថិនេ តុ អនត្ថតេ;
Tassaccāyikavatthassa, kathine tu anatthate;
បរិហារេកមាសោវ, ទសាហបរមោ មតោ។
Parihārekamāsova, dasāhaparamo mato.
៨៦៨.
868.
អត្ថតេ កថិនេ តស្ស, បញ្ច មាសា បកាសិតា;
Atthate kathine tassa, pañca māsā pakāsitā;
បរិហារោ មុនិន្ទេន, ទសាហបរមា បន។
Parihāro munindena, dasāhaparamā pana.
៨៦៩.
869.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, កថិនេន សមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
បឋមេនាក្រិយាចិត្តំ, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Paṭhamenākriyācittaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
អច្ចេកចីវរកថា។
Accekacīvarakathā.
៨៧០.
870.
វសិត្វា បន ចេ ភិក្ខុ, បុព្ពកត្តិកបុណ្ណមំ;
Vasitvā pana ce bhikkhu, pubbakattikapuṇṇamaṃ;
ឋបេត្វា ចីវរំ គាមេ, បច្ចយេ សតិ តាទិសេ។
Ṭhapetvā cīvaraṃ gāme, paccaye sati tādise.
៨៧១.
871.
ឆារត្តបរមំ តេន, វសិតព្ពំ វិនា តតោ;
Chārattaparamaṃ tena, vasitabbaṃ vinā tato;
ឧត្តរិំ វសតោ ទោសោ, វិនា សង្ឃស្ស សម្មុតិំ។
Uttariṃ vasato doso, vinā saṅghassa sammutiṃ.
៨៧២.
872.
កត្តិកេយេវ មាសស្មិំ, បឋមាយ បវារិតោ;
Kattikeyeva māsasmiṃ, paṭhamāya pavārito;
បច្ឆិមេន បមាណេន, យុត្តេ សាសង្កសម្មតេ។
Pacchimena pamāṇena, yutte sāsaṅkasammate.
៨៧៣.
873.
សេនាសនេ វសន្តោវ, ឋបេតុំ ឯកចីវរំ;
Senāsane vasantova, ṭhapetuṃ ekacīvaraṃ;
ចតុរង្គសមាយោគេ, លភតីតិ បកាសិតោ។
Caturaṅgasamāyoge, labhatīti pakāsito.
៨៧៤.
874.
យំ គាមំ គោចរំ កត្វា, ភិក្ខុ អារញ្ញកេ វសេ;
Yaṃ gāmaṃ gocaraṃ katvā, bhikkhu āraññake vase;
តស្មិំ គាមេ ឋបេតុំ តំ, មាសមេកំ តុ វដ្ដតិ។
Tasmiṃ gāme ṭhapetuṃ taṃ, māsamekaṃ tu vaṭṭati.
៨៧៥.
875.
អញ្ញត្ថេវ វសន្តស្ស, ឆារត្តបរមំ មតំ;
Aññattheva vasantassa, chārattaparamaṃ mataṃ;
អយមស្ស អធិប្បាយោ, បដិច្ឆន្នោ បកាសិតោ។
Ayamassa adhippāyo, paṭicchanno pakāsito.
៨៧៦.
876.
សេនាសនមថាគន្ត្វា, សត្តមំ អរុណំ បន;
Senāsanamathāgantvā, sattamaṃ aruṇaṃ pana;
ឧដ្ឋាបេតុំ វិទូរត្តា, អសក្កោន្តស្ស ភិក្ខុនោ។
Uṭṭhāpetuṃ vidūrattā, asakkontassa bhikkhuno.
៨៧៧.
877.
គាមសីមម្បិ វា គន្ត្វា, វសិត្វា យត្ថ កត្ថចិ;
Gāmasīmampi vā gantvā, vasitvā yattha katthaci;
ចីវរស្ស បវត្តិំ សោ, ញត្វា គច្ឆតិ វដ្ដតិ។
Cīvarassa pavattiṃ so, ñatvā gacchati vaṭṭati.
៨៧៨.
878.
ឯវញ្ចាបិ អសក្កោន្តោ, ញត្វា តត្ថេវ បណ្ឌិតោ;
Evañcāpi asakkonto, ñatvā tattheva paṇḍito;
ខិប្បំ បច្ចុទ្ធរេ ឋានេ, អតិរេកេ ហិ តិដ្ឋតិ។
Khippaṃ paccuddhare ṭhāne, atireke hi tiṭṭhati.
៨៧៩.
879.
វិស្សជ្ជេតិ អនាបត្តិ, វិនស្សតិ ច ឌយ្ហតិ;
Vissajjeti anāpatti, vinassati ca ḍayhati;
អច្ឆិន្ទនេ ច វិស្សាសេ, ភិក្ខុសម្មុតិយាបិ វា។
Acchindane ca vissāse, bhikkhusammutiyāpi vā.
៨៨០.
880.
សមុដ្ឋានាទយោ សព្ពេ, កថិនេន សមា មតា;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
ទុតិយេន, មុនិន្ទេន, តេន សាសង្កសម្មតេ។
Dutiyena, munindena, tena sāsaṅkasammate.
សាសង្កកថា។
Sāsaṅkakathā.
៨៨១.
881.
ជានំ បរិណតំ លាភំ, ភិក្ខុសង្ឃស្ស យោ បន;
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, bhikkhusaṅghassa yo pana;
អត្តនោ បរិណាមេយ្យ, តស្ស និស្សគ្គិយំ សិយា។
Attano pariṇāmeyya, tassa nissaggiyaṃ siyā.
៨៨២.
882.
សចេ ‘‘អញ្ញស្ស ទេហី’’តិ, បរិណាមេតិ ភិក្ខុនោ;
Sace ‘‘aññassa dehī’’ti, pariṇāmeti bhikkhuno;
សុទ្ធិកំ សុទ្ធចិត្តេន, បាចិត្តិយមុទីរិតំ។
Suddhikaṃ suddhacittena, pācittiyamudīritaṃ.
៨៨៣.
883.
ចីវរំ វា បរស្សេក-មេកំ វា បន អត្តនោ;
Cīvaraṃ vā parasseka-mekaṃ vā pana attano;
បរិណាមេយ្យ ចេ សទ្ធិំ, ទ្វេ បាចិត្តិយោ សិយុំ។
Pariṇāmeyya ce saddhiṃ, dve pācittiyo siyuṃ.
៨៨៤.
884.
សង្ឃស្ស បន យំ ទិន្នំ, តំ គហេតុំ ន វដ្ដតិ;
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, taṃ gahetuṃ na vaṭṭati;
សង្ឃស្សេវ បទាតព្ពោ, អទេន្តស្ស បរាជយោ។
Saṅghasseva padātabbo, adentassa parājayo.
៨៨៥.
885.
ចេតិយស្ស ច សង្ឃស្ស, បុគ្គលស្សបិ វា បន;
Cetiyassa ca saṅghassa, puggalassapi vā pana;
អញ្ញស្ស បោណមញ្ញស្ស, បរិណាមេយ្យ ទុក្កដំ។
Aññassa poṇamaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
៨៨៦.
886.
យោ បនន្តមសោ ភិក្ខុ, សុនខស្សបិ ឱណតំ;
Yo panantamaso bhikkhu, sunakhassapi oṇataṃ;
សុនខស្ស បនញ្ញស្ស, បរិណាមេយ្យ ទុក្កដំ។
Sunakhassa panaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
៨៨៧.
887.
ឥទញ្ហិ តិសមុដ្ឋានំ, ក្រិយំ សញ្ញាវិមោក្ខកំ;
Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ;
កាយកម្មំ វចីកម្មំ, តិចិត្តញ្ច តិវេទនំ។
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
បរិណតកថា។
Pariṇatakathā.
បត្តវគ្គោ តតិយោ។
Pattavaggo tatiyo.
៨៨៨.
888.
តេនេកវត្ថុគ្គតរង្គមាលំ;
Tenekavatthuggataraṅgamālaṃ;
សីលន្តមាបត្តិវិបត្តិគាហំ;
Sīlantamāpattivipattigāhaṃ;
តរន្តិ បញ្ញត្តិមហាសមុទ្ទំ;
Taranti paññattimahāsamuddaṃ;
វិនិច្ឆយំ យេ បនិមំ តរន្តិ។
Vinicchayaṃ ye panimaṃ taranti.
ឥតិ វិនយវិនិច្ឆយេ និស្សគ្គិយកថា និដ្ឋិតា។
Iti vinayavinicchaye nissaggiyakathā niṭṭhitā.
