| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ • Paṭisambhidāmaggapāḷi |
៣៤. និរោធសមាបត្តិញាណនិទ្ទេសោ
34. Nirodhasamāpattiñāṇaniddeso
៨៣. កថំ ទ្វីហិ ពលេហិ សមន្នាគតត្តា តយោ ច សង្ខារានំ បដិប្បស្សទ្ធិយា សោឡសហិ ញាណចរិយាហិ នវហិ សមាធិចរិយាហិ វសិភាវតា បញ្ញា និរោធសមាបត្តិយា ញាណំ?
83. Kathaṃ dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasibhāvatā paññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṃ?
ទ្វីហិ ពលេហីតិ ទ្វេ ពលានិ – សមថពលំ, វិបស្សនាពលំ។ កតមំ សមថពលំ? នេក្ខម្មវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ។ អព្យាបាទវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ។ អាលោកសញ្ញាវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ។ អវិក្ខេបវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ…បេ.… បដិនិស្សគ្គានុបស្សី អស្សាសវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ។ បដិនិស្សគ្គានុបស្សី បស្សាសវសេន ចិត្តស្សេកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមថពលំ។
Dvīhibalehīti dve balāni – samathabalaṃ, vipassanābalaṃ. Katamaṃ samathabalaṃ? Nekkhammavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ. Abyāpādavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ. Ālokasaññāvasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ. Avikkhepavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ…pe… paṭinissaggānupassī assāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ. Paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassekaggatā avikkhepo samathabalaṃ.
សមថពលន្តិ កេនដ្ឋេន សមថពលំ? បឋមេន ឈានេន នីវរណេ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ ទុតិយេន ឈានេន វិតក្កវិចារេ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ តតិយេន ឈានេន បីតិយា ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ ចតុត្ថេន ឈានេន សុខទុក្ខេ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា រូបសញ្ញាយ បដិឃសញ្ញាយ នានត្តសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា អាកាសានញ្ចាយតនសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា វិញ្ញាណញ្ចាយតនសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា អាកិញ្ចញ្ញាយតនសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – សមថពលំ។ ឧទ្ធច្ចេ ច ឧទ្ធច្ចសហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច ន កម្បតិ ន ចលតិ ន វេធតីតិ – សមថពលំ។ ឥទំ សមថពលំ។
Samathabalanti kenaṭṭhena samathabalaṃ? Paṭhamena jhānena nīvaraṇe na kampatīti – samathabalaṃ. Dutiyena jhānena vitakkavicāre na kampatīti – samathabalaṃ. Tatiyena jhānena pītiyā na kampatīti – samathabalaṃ. Catutthena jhānena sukhadukkhe na kampatīti – samathabalaṃ. Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya na kampatīti – samathabalaṃ. Uddhacce ca uddhaccasahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti – samathabalaṃ. Idaṃ samathabalaṃ.
កតមំ វិបស្សនាពលំ? អនិច្ចានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ ទុក្ខានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ អនត្តានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ និព្ពិទានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ វិរាគានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ ។ និរោធានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ បដិនិស្សគ្គានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ រូបេ អនិច្ចានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ …បេ.… រូបេ បដិនិស្សគ្គានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។ វេទនាយ…បេ.… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ… ចក្ខុស្មិំ…បេ.… ជរាមរណេ អនិច្ចានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ…បេ.… ជរាមរណេ បដិនិស្សគ្គានុបស្សនា វិបស្សនាពលំ។
Katamaṃ vipassanābalaṃ? Aniccānupassanā vipassanābalaṃ. Dukkhānupassanā vipassanābalaṃ. Anattānupassanā vipassanābalaṃ. Nibbidānupassanā vipassanābalaṃ. Virāgānupassanā vipassanābalaṃ . Nirodhānupassanā vipassanābalaṃ. Paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ. Rūpe aniccānupassanā vipassanābalaṃ …pe… rūpe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ. Vedanāya…pe… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe… cakkhusmiṃ…pe… jarāmaraṇe aniccānupassanā vipassanābalaṃ…pe… jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā vipassanābalaṃ.
វិបស្សនាពលន្តិ កេនដ្ឋេន វិបស្សនាពលំ? អនិច្ចានុបស្សនាយ និច្ចសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ ទុក្ខានុបស្សនាយ សុខសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ អនត្តានុបស្សនាយ អត្តសញ្ញាយ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ និព្ពិទានុបស្សនាយ នន្ទិយា ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ វិរាគានុបស្សនាយ រាគេ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ និរោធានុបស្សនាយ សមុទយេ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ បដិនិស្សគ្គានុបស្សនាយ អាទានេ ន កម្បតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ អវិជ្ជាយ ច អវិជ្ជា សហគតកិលេសេ ច ខន្ធេ ច ន កម្បតិ ន ចលតិ ន វេធតីតិ – វិបស្សនាពលំ។ ឥទំ វិបស្សនាពលំ។
Vipassanābalanti kenaṭṭhena vipassanābalaṃ? Aniccānupassanāya niccasaññāya na kampatīti – vipassanābalaṃ. Dukkhānupassanāya sukhasaññāya na kampatīti – vipassanābalaṃ. Anattānupassanāya attasaññāya na kampatīti – vipassanābalaṃ. Nibbidānupassanāya nandiyā na kampatīti – vipassanābalaṃ. Virāgānupassanāya rāge na kampatīti – vipassanābalaṃ. Nirodhānupassanāya samudaye na kampatīti – vipassanābalaṃ. Paṭinissaggānupassanāya ādāne na kampatīti – vipassanābalaṃ. Avijjāya ca avijjā sahagatakilese ca khandhe ca na kampati na calati na vedhatīti – vipassanābalaṃ. Idaṃ vipassanābalaṃ.
តយោ ច សង្ខារានំ បដិប្បស្សទ្ធិយាតិ កតមេសំ តិណ្ណន្នំ សង្ខារានំ បដិប្បស្សទ្ធិយា? ទុតិយំ ឈានំ សមាបន្នស្ស វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារា បដិប្បស្សទ្ធា ហោន្តិ។ ចតុត្ថំ ឈានំ សមាបន្នស្ស អស្សាសបស្សាសា កាយសង្ខារា បដិប្បស្សទ្ធា ហោន្តិ។ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នស្ស សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារា បដិប្បស្សទ្ធា ហោន្តិ។ ឥមេសំ តិណ្ណន្នំ សង្ខារានំ បដិប្បស្សទ្ធិយា ។
Tayo ca saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyāti katamesaṃ tiṇṇannaṃ saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā? Dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā vacīsaṅkhārā paṭippassaddhā honti. Catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā kāyasaṅkhārā paṭippassaddhā honti. Saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca cittasaṅkhārā paṭippassaddhā honti. Imesaṃ tiṇṇannaṃ saṅkhārānaṃ paṭippassaddhiyā .
៨៤. សោឡសហិ ញាណចរិយាហីតិ កតមាហិ សោឡសហិ ញាណចរិយាហិ? អនិច្ចានុបស្សនា ញាណចរិយា, ទុក្ខានុបស្សនា ញាណចរិយា, អនត្តានុបស្សនា ញាណចរិយា, និព្ពិទានុបស្សនា ញាណចរិយា, វិរាគានុបស្សនា ញាណចរិយា, និរោធានុបស្សនា ញាណចរិយា, បដិនិស្សគ្គានុបស្សនា ញាណចរិយា, វិវដ្ដនានុបស្សនា ញាណចរិយា, សោតាបត្តិមគ្គោ ញាណចរិយា, សោតាបត្តិផលសមាបត្តិ ញាណចរិយា, សកទាគាមិមគ្គោ ញាណចរិយា, សកទាគាមិផលសមាបត្តិ ញាណចរិយា, អនាគាមិមគ្គោ ញាណចរិយា, អនាគាមិផលសមាបត្តិ ញាណចរិយា, អរហត្តមគ្គោ ញាណចរិយា, អរហត្តផលសមាបត្តិ ញាណចរិយា – ឥមាហិ សោឡសហិ ញាណចរិយាហិ។
84.Soḷasahi ñāṇacariyāhīti katamāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi? Aniccānupassanā ñāṇacariyā, dukkhānupassanā ñāṇacariyā, anattānupassanā ñāṇacariyā, nibbidānupassanā ñāṇacariyā, virāgānupassanā ñāṇacariyā, nirodhānupassanā ñāṇacariyā, paṭinissaggānupassanā ñāṇacariyā, vivaṭṭanānupassanā ñāṇacariyā, sotāpattimaggo ñāṇacariyā, sotāpattiphalasamāpatti ñāṇacariyā, sakadāgāmimaggo ñāṇacariyā, sakadāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā, anāgāmimaggo ñāṇacariyā, anāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā, arahattamaggo ñāṇacariyā, arahattaphalasamāpatti ñāṇacariyā – imāhi soḷasahi ñāṇacariyāhi.
៨៥. នវហិ សមាធិចរិយាហីតិ កតមាហិ នវហិ សមាធិចរិយាហិ? បឋមំ ឈានំ សមាធិចរិយា, ទុតិយំ ឈានំ សមាធិចរិយា, តតិយំ ឈានំ សមាធិចរិយា, ចតុត្ថំ ឈានំ សមាធិចរិយា, អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិ…បេ.… វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិ… អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិ… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិ សមាធិចរិយា។ បឋមំ ឈានំ បដិលាភត្ថាយ វិតក្កោ ច វិចារោ ច បីតិ ច សុខញ្ច ចិត្តេកគ្គតា ច…បេ.… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិំ បដិលាភត្ថាយ វិតក្កោ ច វិចារោ ច បីតិ ច សុខញ្ច ចិត្តេកគ្គតា ច – ឥមាហិ នវហិ សមាធិចរិយាហិ។
85.Navahi samādhicariyāhīti katamāhi navahi samādhicariyāhi? Paṭhamaṃ jhānaṃ samādhicariyā, dutiyaṃ jhānaṃ samādhicariyā, tatiyaṃ jhānaṃ samādhicariyā, catutthaṃ jhānaṃ samādhicariyā, ākāsānañcāyatanasamāpatti…pe… viññāṇañcāyatanasamāpatti… ākiñcaññāyatanasamāpatti… nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti samādhicariyā. Paṭhamaṃ jhānaṃ paṭilābhatthāya vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca…pe… nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya vitakko ca vicāro ca pīti ca sukhañca cittekaggatā ca – imāhi navahi samādhicariyāhi.
វសីតិ បញ្ច វសិយោ។ អាវជ្ជនវសី, សមាបជ្ជនវសី, អធិដ្ឋានវសី , វុដ្ឋានវសី, បច្ចវេក្ខណាវសី។ បឋមំ ឈានំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ អាវជ្ជតិ; អាវជ្ជនាយ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – អាវជ្ជនវសី។ បឋមំ ឈានំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ សមាបជ្ជតិ; សមាបជ្ជនាយ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – សមាបជ្ជនវសី។ បឋមំ ឈានំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ អធិដ្ឋាតិ ; អធិដ្ឋានេ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – អធិដ្ឋានវសី។ បឋមំ ឈានំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ វុដ្ឋាតិ; វុដ្ឋានេ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – វុដ្ឋានវសី។ បឋមំ ឈានំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ បច្ចវេក្ខតិ; បច្ចវេក្ខណាយ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – បច្ចវេក្ខណាវសី។
Vasīti pañca vasiyo. Āvajjanavasī, samāpajjanavasī, adhiṭṭhānavasī , vuṭṭhānavasī, paccavekkhaṇāvasī. Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ āvajjati; āvajjanāya dandhāyitattaṃ natthīti – āvajjanavasī. Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ samāpajjati; samāpajjanāya dandhāyitattaṃ natthīti – samāpajjanavasī. Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ adhiṭṭhāti ; adhiṭṭhāne dandhāyitattaṃ natthīti – adhiṭṭhānavasī. Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ vuṭṭhāti; vuṭṭhāne dandhāyitattaṃ natthīti – vuṭṭhānavasī. Paṭhamaṃ jhānaṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ paccavekkhati; paccavekkhaṇāya dandhāyitattaṃ natthīti – paccavekkhaṇāvasī.
ទុតិយំ ឈានំ…បេ.… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ អាវជ្ជតិ; អាវជ្ជនាយ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – អាវជ្ជនវសី។ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិំ យត្ថិច្ឆកំ យទិច្ឆកំ យាវតិច្ឆកំ សមាបជ្ជតិ…បេ.… អធិដ្ឋាតិ… វុដ្ឋាតិ… បច្ចវេក្ខតិ; បច្ចវេក្ខណាយ ទន្ធាយិតត្តំ នត្ថីតិ – បច្ចវេក្ខណាវសី។ ឥមា បញ្ច វសិយោ។ តំ ញាតដ្ឋេន ញាណំ, បជាននដ្ឋេន បញ្ញា។ តេន វុច្ចតិ – ‘‘ទ្វីហិ ពលេហិ សមន្នាគតត្តា តយោ ច សង្ខារានំ បដិបស្សទ្ធិយា សោឡសហិ ញាណចរិយាហិ នវហិ សមាធិចរិយាហិ វសីភាវតា បញ្ញា និរោធសមាបត្តិយា ញាណំ’’។
Dutiyaṃ jhānaṃ…pe… nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ āvajjati; āvajjanāya dandhāyitattaṃ natthīti – āvajjanavasī. Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ yatthicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ samāpajjati…pe… adhiṭṭhāti… vuṭṭhāti… paccavekkhati; paccavekkhaṇāya dandhāyitattaṃ natthīti – paccavekkhaṇāvasī. Imā pañca vasiyo. Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ, pajānanaṭṭhena paññā. Tena vuccati – ‘‘dvīhi balehi samannāgatattā tayo ca saṅkhārānaṃ paṭipassaddhiyā soḷasahi ñāṇacariyāhi navahi samādhicariyāhi vasībhāvatā paññā nirodhasamāpattiyā ñāṇaṃ’’.
និរោធសមាបត្តិញាណនិទ្ទេសោ ចតុត្តិំសតិមោ។
Nirodhasamāpattiñāṇaniddeso catuttiṃsatimo.
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / បដិសម្ភិទាមគ្គ-អដ្ឋកថា • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā / ៣៤. និរោធសមាបត្តិញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា • 34. Nirodhasamāpattiñāṇaniddesavaṇṇanā
