| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
২. নিপ্পপঞ্চৰগ্গো
2. Nippapañcavaggo
১. নিপ্পপঞ্চপঞ্হো
1. Nippapañcapañho
১. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৰতা ‘নিপ্পপঞ্চারামা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ নিপ্পপঞ্চরতিনো’তি, কতমং তং নিপ্পপঞ্চ’’ন্তি? ‘‘সোতাপত্তিফলং, মহারাজ, নিপ্পপঞ্চং, সকদাগামিফলং নিপ্পপঞ্চং, অনাগামিফলং নিপ্পপঞ্চং, অরহত্তফলং নিপ্পপঞ্চ’’ন্তি।
1. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘nippapañcārāmā, bhikkhave, viharatha nippapañcaratino’ti, katamaṃ taṃ nippapañca’’nti? ‘‘Sotāpattiphalaṃ, mahārāja, nippapañcaṃ, sakadāgāmiphalaṃ nippapañcaṃ, anāgāmiphalaṃ nippapañcaṃ, arahattaphalaṃ nippapañca’’nti.
‘‘যদি, ভন্তে নাগসেন, সোতাপত্তিফলং নিপ্পপঞ্চং, সকদাগামিঅনাগামিঅরহত্তফলং নিপ্পপঞ্চং , কিস্স পন ইমে ভিক্খূ উদ্দিসন্তি পরিপুচ্ছন্তি সুত্তং গেয্যং ৰেয্যাকরণং গাথং উদানং ইতিৰুত্তকং জাতকং অব্ভুতধম্মং ৰেদল্লং, নৰকম্মেন পলিবুজ্ঝন্তি দানেন চ পূজায চ, ননু তে জিনপ্পটিক্খিত্তং কম্মং করোতী’’তি?
‘‘Yadi, bhante nāgasena, sotāpattiphalaṃ nippapañcaṃ, sakadāgāmianāgāmiarahattaphalaṃ nippapañcaṃ , kissa pana ime bhikkhū uddisanti paripucchanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, navakammena palibujjhanti dānena ca pūjāya ca, nanu te jinappaṭikkhittaṃ kammaṃ karotī’’ti?
‘‘যে তে, মহারাজ, ভিক্খূ উদ্দিসন্তি পরিপুচ্ছন্তি সুত্তং গেয্যং ৰেয্যাকরণং গাথং উদানং ইতিৰুত্তকং জাতকং অব্ভুতধম্মং ৰেদল্লং, নৰকম্মেন পলিবুজ্ঝন্তি দানেন চ পূজায চ, সব্বে তে নিপ্পপঞ্চস্স পত্তিযা করোন্তি। যে তে, মহারাজ, সভাৰপরিসুদ্ধা পুব্বে ৰাসিতৰাসনা, তে একচিত্তক্খণেন নিপ্পপচ হোন্তি। যে পন তে ভিক্খূ মহারজক্খা, তে ইমেহি পযোগেহি নিপ্পপঞ্চা হোন্তি।
‘‘Ye te, mahārāja, bhikkhū uddisanti paripucchanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, navakammena palibujjhanti dānena ca pūjāya ca, sabbe te nippapañcassa pattiyā karonti. Ye te, mahārāja, sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā, te ekacittakkhaṇena nippapaca honti. Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā, te imehi payogehi nippapañcā honti.
‘‘যথা, মহারাজ, একো পুরিসো খেত্তে বীজং রোপেত্ৰা অত্তনো যথাবলৰীরিযেন ৰিনা পাকারৰতিযা ধঞ্ঞং উদ্ধরেয্য, একো পুরিসো খেত্তে বীজং রোপেত্ৰা ৰনং পৰিসিত্ৰা কট্ঠঞ্চ সাখঞ্চ ছিন্দিত্ৰা ৰতিপাকারং কত্ৰা ধঞ্ঞং উদ্ধরেয্য। যা তত্থ তস্স ৰতিপাকারপরিযেসনা, সা ধঞ্ঞত্থায। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যে তে সভাৰপরিসুদ্ধা পুব্বে ৰাসিতৰাসনা, তে একচিত্তক্খণেন নিপ্পপঞ্চা হোন্তি, ৰিনা ৰতিপাকারং পুরিসো ৰিয ধঞ্ঞুদ্ধারো। যে পন তে ভিক্খূ মহারজক্খা, তে ইমেহি পযোগেহি নিপ্পপঞ্চা হোন্তি, ৰতিপাকারং কত্ৰা পুরিসো ৰিয ধঞ্ঞুদ্ধারো।
‘‘Yathā, mahārāja, eko puriso khette bījaṃ ropetvā attano yathābalavīriyena vinā pākāravatiyā dhaññaṃ uddhareyya, eko puriso khette bījaṃ ropetvā vanaṃ pavisitvā kaṭṭhañca sākhañca chinditvā vatipākāraṃ katvā dhaññaṃ uddhareyya. Yā tattha tassa vatipākārapariyesanā, sā dhaññatthāya. Evameva kho, mahārāja, ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā, te ekacittakkhaṇena nippapañcā honti, vinā vatipākāraṃ puriso viya dhaññuddhāro. Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā, te imehi payogehi nippapañcā honti, vatipākāraṃ katvā puriso viya dhaññuddhāro.
‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, পুরিসো মহতিমহন্তে অম্বরুক্খমত্থকে ফলপিণ্ডি ভৰেয্য, অথ তত্থ যো কোচি ইদ্ধিমা আগন্ত্ৰা তস্স ফলং হরেয্য, যো পন তত্থ অনিদ্ধিমা, সো কট্ঠঞ্চ ৰল্লিঞ্চ ছিন্দিত্ৰা নিস্সেণিং বন্ধিত্ৰা তায তং রুক্খং অভিরুহিত্ৰা ফলং হরেয্য। যা তত্থ তস্স নিস্সেণিপরিযেসনা, সা ফলত্থায। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যে তে সভাৰপরিসুদ্ধা পুব্বে ৰাসিতৰাসনা, তে একচিত্তক্খণেন নিপ্পপঞ্চা হোন্তি, ইদ্ধিমা ৰিয রুক্খফলং হরন্তো। যে পন তে ভিক্খূ মহারজক্খা, তে ইমিনা পযোগেন সচ্চানি অভিসমেন্তি, নিস্সেণিযা ৰিয পুরিসো রুক্খফলং হরন্তো ।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, puriso mahatimahante ambarukkhamatthake phalapiṇḍi bhaveyya, atha tattha yo koci iddhimā āgantvā tassa phalaṃ hareyya, yo pana tattha aniddhimā, so kaṭṭhañca valliñca chinditvā nisseṇiṃ bandhitvā tāya taṃ rukkhaṃ abhiruhitvā phalaṃ hareyya. Yā tattha tassa nisseṇipariyesanā, sā phalatthāya. Evameva kho, mahārāja, ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā, te ekacittakkhaṇena nippapañcā honti, iddhimā viya rukkhaphalaṃ haranto. Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā, te iminā payogena saccāni abhisamenti, nisseṇiyā viya puriso rukkhaphalaṃ haranto .
‘‘যথা ৰা পন, মহারাজ, একো পুরিসো অত্থকরণিকো এককো যেৰ সামিকং উপগন্ত্ৰা অত্থং সাধেতি। একো ধনৰা ধনৰসেন পরিসং ৰড্ঢেত্ৰা পরিসায অত্থং সাধেতি। যা তত্থ তস্স পরিসপরিযেসনা, সা অত্থত্থায। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যে তে সভাৰপরিসুদ্ধা পুব্বে ৰাসিতৰাসনা, তে একচিত্তক্খণেন ছসু অভিঞ্ঞাসু ৰসিভাৰং পাপুণন্তি, পুরিসো ৰিয এককো অত্থসিদ্ধিং করোন্তো। যে পন তে ভিক্খূ মহারজক্খা, তে ইমেহি পযোগেহি সামঞ্ঞত্থমভিসাধেন্তি, পরিসায ৰিয পুরিসো অত্থসিদ্ধিং করোন্তো।
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, eko puriso atthakaraṇiko ekako yeva sāmikaṃ upagantvā atthaṃ sādheti. Eko dhanavā dhanavasena parisaṃ vaḍḍhetvā parisāya atthaṃ sādheti. Yā tattha tassa parisapariyesanā, sā atthatthāya. Evameva kho, mahārāja, ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā, te ekacittakkhaṇena chasu abhiññāsu vasibhāvaṃ pāpuṇanti, puriso viya ekako atthasiddhiṃ karonto. Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā, te imehi payogehi sāmaññatthamabhisādhenti, parisāya viya puriso atthasiddhiṃ karonto.
‘‘উদ্দেসোপি, মহারাজ, বহুকারো, পরিপুচ্ছাপি বহুকারা, নৰকম্মম্পি বহুকারং, দানম্পি বহুকারং, পূজাপি বহুকারা তেসু তেসু করণীযেসু। যথা, মহারাজ, পুরিসো রাজূপসেৰী কতাৰী অমচ্চভটবলদোৰারিকঅনীকট্ঠপারিসজ্জজনেহি, তে তস্স করণীযে অনুপ্পত্তে সব্বেপি উপকারা হোন্তি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, উদ্দেসোপি বহুকারো, পরিপুচ্ছাপি বহুকারা, নৰকম্মম্পি বহুকারং, দানম্পি বহুকারং, পূজাপি বহুকারা তেসু তেসু করণীযেসু। যদি, মহারাজ, সব্বেপি অভিজাতিপরিসুদ্ধা ভৰেয্যুং, অনুসাসনেন 1 করণীযং ন ভৰেয্য। যস্মা চ খো, মহারাজ, সৰনেন করণীযং হোতি, থেরো, মহারাজ, সারিপুত্তো অপরিমিতমসঙ্খেয্যকপ্পং উপাদায উপচিতকুসলমূলো পঞ্ঞায কোটিং গতো, সোপি ৰিনা সৰনেন নাসক্খি আসৰক্খযং পাপুণিতুং। তস্মা, মহারাজ, বহুকারং সৰনং, তথা উদ্দেসোপি পরিপুচ্ছাপি। তস্মা উদ্দেসপরিপুচ্ছাপি নিপ্পপঞ্চা সঙ্খতা’’তি। ‘‘সুনিজ্ঝাপিতো, ভন্তে নাগসেন, পঞ্হো, এৰমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি।
‘‘Uddesopi, mahārāja, bahukāro, paripucchāpi bahukārā, navakammampi bahukāraṃ, dānampi bahukāraṃ, pūjāpi bahukārā tesu tesu karaṇīyesu. Yathā, mahārāja, puriso rājūpasevī katāvī amaccabhaṭabaladovārikaanīkaṭṭhapārisajjajanehi, te tassa karaṇīye anuppatte sabbepi upakārā honti. Evameva kho, mahārāja, uddesopi bahukāro, paripucchāpi bahukārā, navakammampi bahukāraṃ, dānampi bahukāraṃ, pūjāpi bahukārā tesu tesu karaṇīyesu. Yadi, mahārāja, sabbepi abhijātiparisuddhā bhaveyyuṃ, anusāsanena 2 karaṇīyaṃ na bhaveyya. Yasmā ca kho, mahārāja, savanena karaṇīyaṃ hoti, thero, mahārāja, sāriputto aparimitamasaṅkheyyakappaṃ upādāya upacitakusalamūlo paññāya koṭiṃ gato, sopi vinā savanena nāsakkhi āsavakkhayaṃ pāpuṇituṃ. Tasmā, mahārāja, bahukāraṃ savanaṃ, tathā uddesopi paripucchāpi. Tasmā uddesaparipucchāpi nippapañcā saṅkhatā’’ti. ‘‘Sunijjhāpito, bhante nāgasena, pañho, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
নিপ্পপঞ্চপঞ্হো পঠমো।
Nippapañcapañho paṭhamo.
Footnotes:
