| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সুত্তনিপাতপাল়ি • Suttanipātapāḷi |
১২. নিগ্রোধকপ্পসুত্তং
12. Nigrodhakappasuttaṃ
এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা আল়ৰিযং ৰিহরতি অগ্গাল়ৰে চেতিযে। তেন খো পন সমযেন আযস্মতো ৰঙ্গীসস্স উপজ্ঝাযো নিগ্রোধকপ্পো নাম থেরো অগ্গাল়ৰে চেতিযে অচিরপরিনিব্বুতো হোতি। অথ খো আযস্মতো ৰঙ্গীসস্স রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘পরিনিব্বুতো নু খো মে উপজ্ঝাযো উদাহু নো পরিনিব্বুতো’’তি? অথ খো আযস্মা ৰঙ্গীসো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি। একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা ৰঙ্গীসো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘পরিনিব্বুতো নু খো মে উপজ্ঝাযো, উদাহু নো পরিনব্বুতো’’’তি। অথ খো আযস্মা ৰঙ্গীসো উট্ঠাযাসনা একংসং চীৰরং কত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye aciraparinibbuto hoti. Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbuto’’ti? Atha kho āyasmā vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinabbuto’’’ti. Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
৩৪৫.
345.
‘‘পুচ্ছাম 1 সত্থারমনোমপঞ্ঞং, দিট্ঠেৰ ধম্মে যো ৰিচিকিচ্ছানং ছেত্তা।
‘‘Pucchāma 2 satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā;
অগ্গাল়ৰে কালমকাসি ভিক্খু, ঞাতো যসস্সী অভিনিব্বুতত্তো॥
Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto.
৩৪৬.
346.
‘‘নিগ্রোধকপ্পো ইতি তস্স নামং, তযা কতং ভগৰা ব্রাহ্মণস্স।
‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa;
সো তং নমস্সং অচরি মুত্যপেক্খো, আরদ্ধৰীরিযো দল়্হধম্মদস্সী॥
So taṃ namassaṃ acari mutyapekkho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī.
৩৪৭.
347.
‘‘তং সাৰকং সক্য 3 মযম্পি সব্বে, অঞ্ঞাতুমিচ্ছাম সমন্তচক্খু।
‘‘Taṃ sāvakaṃ sakya 4 mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu;
সমৰট্ঠিতা নো সৰনায সোতা, তুৰং নো সত্থা ত্ৰমনুত্তরোসি॥
Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi.
৩৪৮.
348.
‘‘ছিন্দেৰ নো ৰিচিকিচ্ছং ব্রূহি মেতং, পরিনিব্বুতং ৰেদয ভূরিপঞ্ঞ।
‘‘Chindeva no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña;
মজ্ঝেৰ 5 নো ভাস সমন্তচক্খু, সক্কোৰ দেৰান সহস্সনেত্তো॥
Majjheva 6 no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto.
৩৪৯.
349.
‘‘যে কেচি গন্থা ইধ মোহমগ্গা, অঞ্ঞাণপক্খা ৰিচিকিচ্ছঠানা।
‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;
তথাগতং পত্ৰা ন তে ভৰন্তি, চক্খুঞ্হি এতং পরমং নরানং॥
Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ.
৩৫০.
350.
‘‘নো চে হি জাতু পুরিসো কিলেসে, ৰাতো যথা অব্ভধনং ৰিহানে।
‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhadhanaṃ vihāne;
তমোৰস্স নিৰুতো সব্বলোকো, ন জোতিমন্তোপি নরা তপেয্যুং॥
Tamovassa nivuto sabbaloko, na jotimantopi narā tapeyyuṃ.
৩৫১.
351.
‘‘ধীরা চ পজ্জোতকরা ভৰন্তি, তং তং অহং ৰীর 7 তথেৰ মঞ্ঞে।
‘‘Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra 8 tatheva maññe;
ৰিপস্সিনং জানমুপাগমুম্হা 9, পরিসাসু নো আৰিকরোহি কপ্পং॥
Vipassinaṃ jānamupāgamumhā 10, parisāsu no āvikarohi kappaṃ.
৩৫২.
352.
‘‘খিপ্পং গিরং এরয ৰগ্গু ৰগ্গুং, হংসোৰ পগ্গয্হ সণিকং 11 নিকূজ।
‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ 12 nikūja;
বিন্দুস্সরেন সুৰিকপ্পিতেন, সব্বেৰ তে উজ্জুগতা সুণোম॥
Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma.
৩৫৩.
353.
‘‘পহীনজাতিমরণং অসেসং, নিগ্গয্হ ধোনং 13 ৰদেস্সামি ধম্মং।
‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ 14 vadessāmi dhammaṃ;
ন কামকারো হি পুথুজ্জনানং, সঙ্খেয্যকারো চ 15 তথাগতানং॥
Na kāmakāro hi puthujjanānaṃ, saṅkheyyakāro ca 16 tathāgatānaṃ.
৩৫৪.
354.
‘‘সম্পন্নৰেয্যাকরণং তৰেদং, সমুজ্জুপঞ্ঞস্স 17 সমুগ্গহীতং।
‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa 18 samuggahītaṃ;
অযমঞ্জলী পচ্ছিমো সুপ্পণামিতো, মা মোহযী জানমনোমপঞ্ঞ॥
Ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña.
৩৫৫.
355.
‘‘পরোৰরং 19 অরিযধম্মং ৰিদিত্ৰা, মা মোহযী জানমনোমৰীর।
‘‘Parovaraṃ 20 ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīra;
ৰারিং যথা ঘম্মনি ঘম্মতত্তো, ৰাচাভিকঙ্খামি সুতং পৰস্স 21॥
Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa 22.
৩৫৬.
356.
‘‘যদত্থিকং 23 ব্রহ্মচরিযং অচরী, কপ্পাযনো কচ্চিস্স তং অমোঘং।
‘‘Yadatthikaṃ 24 brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissa taṃ amoghaṃ;
নিব্বাযি সো আদু সউপাদিসেসো, যথা ৰিমুত্তো অহু তং সুণোম’’॥
Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṃ suṇoma’’.
৩৫৭.
357.
অতারি জাতিং মরণং অসেসং,’’
Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ,’’
ইচ্চব্রৰী ভগৰা পঞ্চসেট্ঠো॥
Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho.
৩৫৮.
358.
‘‘এস সুত্ৰা পসীদামি, ৰচো তে ইসিসত্তম।
‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama;
অমোঘং কির মে পুট্ঠং, ন মং ৰঞ্চেসি ব্রাহ্মণো॥
Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo.
৩৫৯.
359.
‘‘যথাৰাদী তথাকারী, অহু বুদ্ধস্স সাৰকো।
‘‘Yathāvādī tathākārī, ahu buddhassa sāvako;
অচ্ছিদা মচ্চুনো জালং, ততং মাযাৰিনো দল়্হং॥
Acchidā maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ.
৩৬০.
360.
‘‘অদ্দসা ভগৰা আদিং, উপাদানস্স কপ্পিযো।
‘‘Addasā bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo;
অচ্চগা ৰত কপ্পাযনো, মচ্চুধেয্যং সুদুত্তর’’ন্তি॥
Accagā vata kappāyano, maccudheyyaṃ suduttara’’nti.
নিগ্রোধকপ্পসুত্তং দ্ৰাদসমং নিট্ঠিতং।
Nigrodhakappasuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / সুত্তনিপাত-অট্ঠকথা • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ১২. নিগ্রোধকপ্পসুত্ত-(ৰঙ্গীসসুত্ত)-ৰণ্ণনা • 12. Nigrodhakappasutta-(vaṅgīsasutta)-vaṇṇanā
