Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / нзд̇д̇иббагаран̣а-дийгаа • Nettippakaraṇa-ṭīkā

3. нид̣̇д̣̇зсаваараван̣н̣анаа

3. Niddesavāravaṇṇanā

4. нид̣̇д̣̇зсаваарз сааман̃н̃ад̇од̇и саад̇хааран̣ад̇о. висзсзнаад̇и асаад̇хааран̣ад̇о. бад̣̇ад̇т̇од̇и сад̣̇д̣̇ад̇т̇о. лагкан̣анд̇и сабхааво. гамод̇и анубуб̣б̣ий. зд̇д̇аавад̇аад̇и зд̇д̇агаббамаан̣абхааво. хзд̇ваад̣̇ийд̇и хзд̇упалабхуумиубанисаасабхааг̇ависабхааг̇алагкан̣анаяаа. висзсад̇о бана лагкан̣анд̇и самб̣анд̇хо.

4. Niddesavāre sāmaññatoti sādhāraṇato. Visesenāti asādhāraṇato. Padatthoti saddattho. Lakkhaṇanti sabhāvo. Kamoti anupubbī. Ettāvatāti ettakappamāṇabhāvo. Hetvādīti hetuphalabhūmiupanisāsabhāgavisabhāgalakkhaṇanayā. Visesato pana lakkhaṇanti sambandho.

хаарасан̇кзбаван̣н̣анаа

Hārasaṅkhepavaṇṇanā

1. яам̣, бхигкавзд̇и зд̇т̇а яанд̇и бажжад̇д̇аважанам̣, д̇ан̃жа сукам̣, соманассанд̇и д̣̇ваязна самаанаад̇хигаран̣анд̇и гад̇ваа ‘‘ассаад̣̇ийяад̇ийд̇и ассаад̣̇о, сукам̣, соманассан̃жаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣. сукаад̣̇ивзд̣̇анаа вияа манаабияаруубаад̣̇иби авийд̇арааг̇асса ассаад̣̇зд̇аб̣б̣анд̇и ааха ‘‘звам̣ идтаарамман̣амбий’’д̇и. ‘‘ассаад̣̇зд̇и зд̇ааяаад̇и ваа ассаад̣̇о, д̇ан̣хаа’’д̇и зд̇зна ‘‘яа’’нд̇и хзд̇уад̇т̇з нибаад̇од̇и д̣̇ассзд̇и. д̇ад̇рааяамад̇т̇о – язна хзд̇унаа бан̃жубаад̣̇аанагканд̇хз бадижжа ассаад̣̇анийяабхаавзна уббаж̇ж̇ад̇и сукам̣ соманассам̣, аяам̣ д̇ан̣хаасан̇каад̇о ассаад̣̇о ассаад̣̇анагирияааяа гааран̣анд̇и. ид̇и гад̇ваа аяамад̇т̇о д̣̇идтаабхинанд̣̇анаад̣̇ибхаавад̇о вибаллаасзсуби самбхавад̇ийд̇и ааха ‘‘звам̣ вибаллаасаабий’’д̇и. анидтамбийд̇и би-сад̣̇д̣̇зна идтамбийд̇и яож̇зд̇аб̣б̣ам̣, анавасзсаа саасаваа д̇хаммаа ид̇ха аарамман̣аг̇г̇ахан̣зна г̇ахид̇аад̇и ааха ‘‘саб̣б̣зсам̣ д̇збхуумагасан̇каараана’’нд̇и.

1.Yaṃ, bhikkhaveti ettha yanti paccattavacanaṃ, tañca sukhaṃ, somanassanti dvayena samānādhikaraṇanti katvā ‘‘assādīyatīti assādo, sukhaṃ, somanassañcā’’ti vuttaṃ. Sukhādivedanā viya manāpiyarūpādipi avītarāgassa assādetabbanti āha ‘‘evaṃ iṭṭhārammaṇampī’’ti. ‘‘Assādeti etāyāti vā assādo, taṇhā’’ti etena ‘‘ya’’nti hetuatthe nipātoti dasseti. Tatrāyamattho – yena hetunā pañcupādānakkhandhe paṭicca assādanīyabhāvena uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ taṇhāsaṅkhāto assādo assādanakiriyāya kāraṇanti. Iti katvā ayamattho diṭṭhābhinandanādibhāvato vipallāsesupi sambhavatīti āha ‘‘evaṃ vipallāsāpī’’ti. Aniṭṭhampīti pi-saddena iṭṭhampīti yojetabbaṃ, anavasesā sāsavā dhammā idha ārammaṇaggahaṇena gahitāti āha ‘‘sabbesaṃ tebhūmakasaṅkhārāna’’nti.

д̣̇угкаад̣̇угкамасукавзд̣̇анаананд̇и зд̇т̇а д̣̇угкасабхааваа зва ад̣̇угкамасукаа взд̣̇анаа г̇ахид̇аа анидтаарамман̣асса ад̇хиббзд̇ад̇д̇аа, на сукасабхааваа. яам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣ ‘‘яааяам̣, бханд̇з, ад̣̇угкамасукаа взд̣̇анаа, санд̇асмим̣ зсаа бан̣ийд̇з сукз вуд̇д̇аа бхаг̇авад̇аа’’д̇и (ма. ни. 2.88; сам̣. ни. 4.267). ‘‘сукабарияааяасаб̣бхаавад̇о’’д̇и иминаа идтад̇аамад̇д̇ад̇оби лзсзна сад̇д̇аанам̣ аарамман̣асса ассаад̣̇анийяад̇аа самбхавад̇ийд̇и д̣̇ассзд̇и.

Dukkhādukkhamasukhavedanānanti ettha dukkhasabhāvā eva adukkhamasukhā vedanā gahitā aniṭṭhārammaṇassa adhippetattā, na sukhasabhāvā. Yaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ti (ma. ni. 2.88; saṃ. ni. 4.267). ‘‘Sukhapariyāyasabbhāvato’’ti iminā iṭṭhatāmattatopi lesena sattānaṃ ārammaṇassa assādanīyatā sambhavatīti dasseti.

аад̣̇ийнаво д̣̇осаниссанд̣̇анад̇ааяа д̣̇осо, свааяам̣ бийл̣анавуд̇д̇ияаа взд̣̇ид̇аб̣б̣од̇и ааха ‘‘аад̣̇ийнаво д̣̇угкаа взд̣̇анаа, д̇иссоби ваа д̣̇угкад̇аа’’д̇и. звам̣ д̣̇осад̇т̇ад̇ам̣ аад̣̇ийнавасса д̣̇ассзд̇ваа ид̣̇аани габан̣ад̇т̇ад̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ат̇а ваа’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. яад̇од̇и яасмаа д̣̇осагабан̣асабхаавад̇д̇аад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и.

Ādīnavo dosanissandanatāya doso, svāyaṃ pīḷanavuttiyā veditabboti āha ‘‘ādīnavo dukkhā vedanā, tissopi vā dukkhatā’’ti. Evaṃ dosatthataṃ ādīnavassa dassetvā idāni kapaṇatthataṃ dassetuṃ ‘‘atha vā’’tiādi vuttaṃ. Yatoti yasmā dosakapaṇasabhāvattāti vuttaṃ hoti.

ниссарад̇ийд̇и вивид̇д̇и, саб̣б̣асан̇кааравивзгод̇и ад̇т̇о. сааман̃н̃анид̣̇д̣̇зсзнаад̇и ниссаран̣асад̣̇д̣̇аважанийяад̇аасааман̃н̃зна. буримаананд̇и ассаад̣̇аад̣̇ийнавад̇аанам̣. убааяо жаад̇иаад̣̇ийсу жа-сад̣̇д̣̇о бад̣̇абууран̣амад̇д̇анд̇и гад̇ваа ааха ‘‘бажчимаанан̃жаа’’д̇и, палаад̣̇ийнанд̇и ад̇т̇о. д̇ад̣̇анд̇ог̇ад̇хабхзд̣̇аананд̇и арияамаг̇г̇абарияаабаннависзсаанам̣.

Nissaratīti vivitti, sabbasaṅkhāravivekoti attho. Sāmaññaniddesenāti nissaraṇasaddavacanīyatāsāmaññena. Purimānanti assādādīnavatānaṃ. Upāyo cātiādīsu ca-saddo padapūraṇamattanti katvā āha ‘‘pacchimānañcā’’ti, phalādīnanti attho. Tadantogadhabhedānanti ariyamaggapariyāpannavisesānaṃ.

гаамабхаваад̣̇ийнанд̇и аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна на руубааруубабхаваа зва г̇ахид̇аа, ат̇а ко д̇з жа сан̃н̃ийбхаваад̣̇аяо жа згавогаарабхаваад̣̇аяо жа г̇ахид̇аа. д̇знааха ‘‘д̇ин̣н̣ам̣ д̇ин̣н̣ам̣ бхаваана’’нд̇и.

Kāmabhavādīnanti ādi-saddena na rūpārūpabhavā eva gahitā, atha kho te ca saññībhavādayo ca ekavokārabhavādayo ca gahitā. Tenāha ‘‘tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ bhavāna’’nti.

яаавад̣̇зва анубаад̣̇аабариниб̣б̣аанад̇т̇аа бхаг̇авад̇о д̣̇зсанаад̇и ааха ‘‘нану жа…бз… нибпаад̣̇ийяад̇ий’’д̇и. ‘‘вуд̇д̇амзваа’’д̇и иминаа бунаруд̇д̇ид̣̇осам̣ жод̣̇зд̇и. ид̇аро ‘‘сажжамзд̇а’’нд̇и ануж̇аанид̇ваа ‘‘д̇ан̃жа ко’’д̇иаад̣̇инаа барихарад̇и. ‘‘барамбарааяаа’’д̇и зд̇зна аж̇жхад̇д̇ам̣ яонисоманасигааро вияа на барад̇огхосо аасаннагааран̣ам̣ д̇хаммаад̇хиг̇амасса д̇хаммасса бажжад̇д̇ам̣ взд̣̇анийяад̇д̇аад̇и д̣̇ассзд̇и. д̇ат̇аа хи ‘‘агкаад̇ааро д̇ат̇ааг̇ад̇аа, бадибаннаа бамогканд̇и, жхааяино маараб̣анд̇ханаа’’д̇и (д̇ха. ба. 276) вуд̇д̇ам̣. д̇ад̣̇ад̇хиг̇амагааран̣ам̣ арияамаг̇г̇аад̇хиг̇амагааран̣ам̣ сияаа. гим̣ бана д̇анд̇и ааха ‘‘самбад̇д̇ибхавахзд̇уу’’д̇и, д̇зна жаримад̇д̇абхаавахзд̇убхууд̇ам̣ бун̃н̃асамбад̇д̇им̣ вад̣̇ад̇и.

Yāvadeva anupādāparinibbānatthā bhagavato desanāti āha ‘‘nanu ca…pe… nipphādīyatī’’ti. ‘‘Vuttamevā’’ti iminā punaruttidosaṃ codeti. Itaro ‘‘saccameta’’nti anujānitvā ‘‘tañca kho’’tiādinā pariharati. ‘‘Paramparāyā’’ti etena ajjhattaṃ yonisomanasikāro viya na paratoghoso āsannakāraṇaṃ dhammādhigamassa dhammassa paccattaṃ vedanīyattāti dasseti. Tathā hi ‘‘akkhātāro tathāgatā, paṭipannā pamokkhanti, jhāyino mārabandhanā’’ti (dha. pa. 276) vuttaṃ. Tadadhigamakāraṇaṃ ariyamaggādhigamakāraṇaṃ siyā. Kiṃ pana tanti āha ‘‘sampattibhavahetū’’ti, tena carimattabhāvahetubhūtaṃ puññasampattiṃ vadati.

‘‘ад̇д̇аануд̣̇идтим̣ уухажжа, звам̣ мажжуд̇аро сияаа’’д̇и ид̣̇ам̣ арияамаг̇г̇асса буб̣б̣абхааг̇абадибад̣̇ааяа палабхаавасаад̇ханам̣. язна хи вид̇хинаа ад̇д̇аануд̣̇идтисамуг̇гхаад̇о, мажжуд̇аран̣ан̃жа сияаа, со ‘‘зва’’нд̇и иминаа багаасид̇од̇и. ад̇д̇аануд̣̇идтисамуг̇гхаад̇амажжуд̇аран̣аанам̣ палабхаавз вад̇д̇аб̣б̣амзва над̇т̇и.

‘‘Attānudiṭṭhiṃ ūhacca, evaṃ maccutaro siyā’’ti idaṃ ariyamaggassa pubbabhāgapaṭipadāya phalabhāvasādhanaṃ. Yena hi vidhinā attānudiṭṭhisamugghāto, maccutaraṇañca siyā, so ‘‘eva’’nti iminā pakāsitoti. Attānudiṭṭhisamugghātamaccutaraṇānaṃ phalabhāve vattabbameva natthi.

‘‘д̇хаммо хавз’’д̇и бана г̇аат̇ааяам̣ логияасса бун̃н̃апаласса вуд̇д̇ад̇д̇аа ааха ‘‘ид̣̇ам̣ пала’’нд̇и. яам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зд̇аб̣б̣ам̣, д̇ам̣ палам̣. яам̣ ниб̣б̣ад̇д̇агам̣, со убааяо. аяамзд̇т̇а винижчаяо. д̇знааха ‘‘зд̇зна наязнаа’’д̇иаад̣̇и. убад̇хисамбад̇д̇ийд̇и ад̇д̇абхаавасобхаа.

‘‘Dhammo have’’ti pana gāthāyaṃ lokiyassa puññaphalassa vuttattā āha ‘‘idaṃ phala’’nti. Yaṃ nibbattetabbaṃ, taṃ phalaṃ. Yaṃ nibbattakaṃ, so upāyo. Ayamettha vinicchayo. Tenāha ‘‘etena nayenā’’tiādi. Upadhisampattīti attabhāvasobhā.

висуд̣̇д̇хийд̇и н̃аан̣ад̣̇ассанависуд̣̇д̇хи ад̇хиббзд̇аад̇и ааха – ‘‘зд̇т̇ааби…бз… вин̃н̃аад̇у’’нд̇и. ‘‘яасмаа банаа’’д̇иаад̣̇инааби д̇амзвад̇т̇ам̣ важананд̇арз баагадад̇арам̣ гарод̇и.

Visuddhīti ñāṇadassanavisuddhi adhippetāti āha – ‘‘etthāpi…pe… viññātu’’nti. ‘‘Yasmā panā’’tiādināpi tamevatthaṃ vacanantare pākaṭataraṃ karoti.

саруубад̇о ааг̇ад̇аани ‘‘яад̇о ко, бхигкавз, бхигку бан̃жаннам̣ убаад̣̇аанагканд̇хаанам̣ самуд̣̇аяан̃жа ад̇т̇ан̇г̇аман̃жа ассаад̣̇ан̃жа аад̣̇ийнаван̃жа ниссаран̣ан̃жа яат̇аабхууд̇ам̣ баж̇аанаад̇ий’’д̇иаад̣̇ийсу (сам̣. ни. 3.26-28). згад̣̇зсзна ааг̇ад̇аани ‘‘сам̣яож̇аниязсу, бхигкавз, д̇хаммзсу ассаад̣̇аанубассино вихарад̇о (сам̣. ни. 2.53), б̣ахуд̣̇угкаа б̣ахубааяаасаа, аад̣̇ийнаво зд̇т̇а бхияяо (ма. ни. 1.117), сан̇каараанамзд̇ам̣ ниссаран̣ам̣, яад̣̇ид̣̇ам̣ ниб̣б̣аана’’нд̇иаад̣̇ийсу (бади. ма. 1.24; 3.41). на саруубзна ааг̇ад̇аани яат̇аа сааман̃н̃апаласуд̇д̇аад̣̇ийсу. ад̇т̇авасзнаад̇и ассаад̣̇зд̇аб̣б̣аад̣̇иад̇т̇авасзна. на бабан̃жид̇од̇и на вид̇т̇аарид̇о.

Sarūpato āgatāni ‘‘yato kho, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānātī’’tiādīsu (saṃ. ni. 3.26-28). Ekadesenaāgatāni ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato (saṃ. ni. 2.53), bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo (ma. ni. 1.117), saṅkhārānametaṃ nissaraṇaṃ, yadidaṃ nibbāna’’ntiādīsu (paṭi. ma. 1.24; 3.41). Na sarūpena āgatāni yathā sāmaññaphalasuttādīsu. Atthavasenāti assādetabbādiatthavasena. Na papañcitoti na vitthārito.

2. зсзва наяод̇и ад̇ид̣̇зсзна вижияамаанаважанасзсо ад̇ид̣̇идто. бхаавад̇т̇з д̇охи ааха ‘‘виссаж̇ж̇ид̇анд̇и виссаж̇ж̇анаа’’д̇и. суд̇д̇з ааг̇ад̇ам̣ на ад̇т̇асам̣ван̣н̣анаавасзна адтагат̇ааяам̣ ааг̇ад̇анд̇и ад̇хиббааяо. бужчаануруубад̇аа ид̇ха буб̣б̣аабаранд̇и жад̇уб̣яуухабуб̣б̣аабарад̇о имам̣ висзсзд̇ваа д̣̇ассзд̇и. бужчаанусанд̇хийд̇и бужчааяа виссаж̇ж̇анзна анусанд̇хаанам̣. адтагат̇ааяам̣ бана хздтимад̣̇зсанааяа бужчаанимид̇д̇абавад̇д̇аубарид̣̇зсанааяа самб̣анд̇хо ‘‘бужчаанусанд̇хий’’д̇и вуд̇д̇ам̣. буб̣б̣аабзгканд̇и бужчид̇ависсаж̇ж̇ид̇абад̣̇аабзгкам̣. ‘‘суд̇д̇ассаа’’д̇и ваа иминаа бужчаависсаж̇ж̇анааануг̇ийд̇ияо табзд̇ваа сзсо вижаяахаарабад̣̇ад̇т̇о сан̇г̇ахид̇од̇и бад̣̇ассааби сан̇г̇ахо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. имасмим̣ багкз г̇аат̇ааяам̣ жа-сад̣̇д̣̇о бад̣̇абууран̣амад̇д̇з д̣̇адтаб̣б̣о.

2.Esevanayoti atidesena viciyamānavacanaseso atidiṭṭho. Bhāvatthe tohi āha ‘‘vissajjitanti vissajjanā’’ti. Sutte āgataṃ na atthasaṃvaṇṇanāvasena aṭṭhakathāyaṃ āgatanti adhippāyo. Pucchānurūpatā idha pubbāparanti catubyūhapubbāparato imaṃ visesetvā dasseti. Pucchānusandhīti pucchāya vissajjanena anusandhānaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ pana heṭṭhimadesanāya pucchānimittapavattauparidesanāya sambandho ‘‘pucchānusandhī’’ti vuttaṃ. Pubbāpekkhanti pucchitavissajjitapadāpekkhaṃ. ‘‘Suttassā’’ti vā iminā pucchāvissajjanāanugītiyo ṭhapetvā seso vicayahārapadattho saṅgahitoti padassāpi saṅgaho veditabbo. Imasmiṃ pakkhe gāthāyaṃ ca-saddo padapūraṇamatte daṭṭhabbo.

‘‘жагку анижжа’’нд̇и будтз ‘‘аама, жагку анижжамзваа’’д̇и зганд̇ад̇о виссаж̇ж̇анам̣ згам̣саб̣яаагаран̣ам̣. ‘‘ан̃н̃инд̣̇рияам̣ бхаавзд̇аб̣б̣ам̣, сажчигаад̇аб̣б̣ан̃жаа’’д̇и будтз ‘‘маг̇г̇абарияаабаннам̣ бхаавзд̇аб̣б̣ам̣, палабарияаабаннам̣ сажчигаад̇аб̣б̣а’’нд̇и вибхаж̇ид̇ваа виссаж̇ж̇анам̣ вибхаж̇ж̇аб̣яаагаран̣ам̣. ‘‘ан̃н̃инд̣̇рияам̣ гусала’’нд̇и будтз ‘‘гим̣ анаваж̇ж̇адто гусаладто, уд̣̇ааху сукавибаагадто’’д̇и бадибужчид̇ваа виссаж̇ж̇анам̣ бадибужчааб̣яаагаран̣ам̣. ‘‘сассад̇о ад̇д̇аа, асассад̇о ваа’’д̇и вуд̇д̇з ‘‘аб̣яаагад̇амзд̇а’’нд̇иаад̣̇инаа ависсаж̇ж̇анам̣ табанам̣. ‘‘гим̣ банзд̇з гусалаад̇и ваа д̇хаммаад̇и ваа згад̇т̇аа, уд̣̇ааху наанад̇т̇аа’’д̇и ид̣̇ам̣ бужчанам̣ саавасзсам̣. виссаж̇ж̇анасса бана саавасзсад̇аа взнзяяаж̇жхаасаяавасзна д̣̇зсанааяам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. аббаадихийрагам̣ сауд̇д̇арам̣. саббаадихийрагам̣ нируд̇д̇арам̣. сзсам̣ вижаяахааранид̣̇д̣̇зсз сувин̃н̃зяяамзва.

‘‘Cakkhu anicca’’nti puṭṭhe ‘‘āma, cakkhu aniccamevā’’ti ekantato vissajjanaṃ ekaṃsabyākaraṇaṃ. ‘‘Aññindriyaṃ bhāvetabbaṃ, sacchikātabbañcā’’ti puṭṭhe ‘‘maggapariyāpannaṃ bhāvetabbaṃ, phalapariyāpannaṃ sacchikātabba’’nti vibhajitvā vissajjanaṃ vibhajjabyākaraṇaṃ. ‘‘Aññindriyaṃ kusala’’nti puṭṭhe ‘‘kiṃ anavajjaṭṭho kusalaṭṭho, udāhu sukhavipākaṭṭho’’ti paṭipucchitvā vissajjanaṃ paṭipucchābyākaraṇaṃ. ‘‘Sassato attā, asassato vā’’ti vutte ‘‘abyākatameta’’ntiādinā avissajjanaṃ ṭhapanaṃ. ‘‘Kiṃ panete kusalāti vā dhammāti vā ekatthā, udāhu nānatthā’’ti idaṃ pucchanaṃ sāvasesaṃ. Vissajjanassa pana sāvasesatā veneyyajjhāsayavasena desanāyaṃ veditabbā. Appāṭihīrakaṃ sauttaraṃ. Sappāṭihīrakaṃ niruttaraṃ. Sesaṃ vicayahāraniddese suviññeyyameva.

зд̇т̇а жа ассаад̣̇о ассаад̣̇ахзд̇у яаава аан̣ад̇д̇ихзд̇ууд̇и звам̣ хзд̇уунамби ассаад̣̇аад̣̇аяо взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. д̇ад̇т̇а сан̇кзбад̇о сукасукабажжаяалагкан̣о ассаад̣̇о, со висзсад̇о саг̇г̇асамбад̇д̇ияаа д̣̇ийбзд̇аб̣б̣о. саа хи д̇асса уггам̣со, сзсаа банзд̇т̇а бхавасамбад̇д̇и д̇ад̣̇анвааяигаа взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. д̇асса хзд̇у д̣̇аанамаяам̣, сийламаяан̃жа бун̃н̃агирияавад̇т̇у. д̣̇угкад̣̇угкабажжаяалагкан̣о аад̣̇ийнаво. вибарин̣аамасан̇каарад̣̇угкад̇аанам̣ д̇ад̣̇аварод̇хад̇о ваддад̣̇угкассааби зд̇т̇а сан̇г̇ахо. висзсад̇о бана гаамаанам̣ огаарод̇и д̣̇адтаб̣б̣о, свааяам̣ сам̣гилзсавад̇т̇унаа, ид̇д̇арабажжубадтаанад̇аад̣̇ийхи жа вибхаавзд̇аб̣б̣о, д̇асса хзд̇у д̣̇аса агусалагаммабат̇аа. нзгкаммам̣ ниссаран̣ам̣, д̇асса хзд̇у яат̇аарахам̣ д̇ад̣̇анужчавигаа буб̣б̣абхааг̇аббадибад̣̇аа. палам̣ д̣̇зсанаапаламзва, д̇асса хзд̇у д̣̇зсанаа. убааяо яат̇аавуд̇д̇аубааяова, д̇асса хзд̇у жад̇д̇аари жаггаани. аан̣ад̇д̇и убад̣̇зсо, д̇асса рааг̇аг̇г̇иаад̣̇ийхи логасса аад̣̇ид̇д̇ад̇аа, сад̇т̇у махаагарун̣ааяог̇о жа хзд̇у.

Ettha ca assādo assādahetu yāva āṇattihetūti evaṃ hetūnampi assādādayo veditabbā. Tattha saṅkhepato sukhasukhapaccayalakkhaṇo assādo, so visesato saggasampattiyā dīpetabbo. Sā hi tassa ukkaṃso, sesā panettha bhavasampatti tadanvāyikā veditabbā. Tassa hetu dānamayaṃ, sīlamayañca puññakiriyavatthu. Dukkhadukkhapaccayalakkhaṇo ādīnavo. Vipariṇāmasaṅkhāradukkhatānaṃ tadavarodhato vaṭṭadukkhassāpi ettha saṅgaho. Visesato pana kāmānaṃ okāroti daṭṭhabbo, svāyaṃ saṃkilesavatthunā, ittarapaccupaṭṭhānatādīhi ca vibhāvetabbo, tassa hetu dasa akusalakammapathā. Nekkhammaṃ nissaraṇaṃ, tassa hetu yathārahaṃ tadanucchavikā pubbabhāgappaṭipadā. Phalaṃ desanāphalameva, tassa hetu desanā. Upāyo yathāvuttaupāyova, tassa hetu cattāri cakkāni. Āṇatti upadeso, tassa rāgaggiādīhi lokassa ādittatā, satthu mahākaruṇāyogo ca hetu.

д̇ат̇аа жад̇уусу арияасажжзсу самуд̣̇аязна ассаад̣̇о, д̣̇угкзна аад̣̇ийнаво, маг̇г̇анирод̇хзхи ниссаран̣ам̣, маг̇г̇о ваа убааяо, д̇ад̣̇убад̣̇зсо аан̣ад̇д̇и, анубаад̣̇исзсаа ниб̣б̣аанад̇хаад̇у палам̣. ид̇и анубуб̣б̣агат̇ааяа сад̣̇д̇хим̣ б̣уд̣̇д̇хаанам̣ саамуггам̣сигааяа д̇хаммад̣̇зсанааяа нид̣̇д̇хааран̣абхаавзна вижаяо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. бад̣̇асса бад̣̇ад̇т̇асамб̣анд̇хо хзд̇у. со хи д̇асса бавад̇д̇инимид̇д̇ам̣, бан̃хасса н̃аад̇угаамад̇аа, гат̇згугаамад̇аа жа. ад̣̇идтаж̇од̇анаад̣̇ийнан̃хи жад̇уннам̣ н̃аад̇угаамад̇аа, ид̇арасса ид̇араа. виссаж̇ж̇анасса бан̃хо хзд̇у. звам̣ сзсаанамби яат̇аарахам̣ вад̇д̇аб̣б̣ам̣.

Tathā catūsu ariyasaccesu samudayena assādo, dukkhena ādīnavo, magganirodhehi nissaraṇaṃ, maggo vā upāyo, tadupadeso āṇatti, anupādisesā nibbānadhātu phalaṃ. Iti anupubbakathāya saddhiṃ buddhānaṃ sāmukkaṃsikāya dhammadesanāya niddhāraṇabhāvena vicayo veditabbo. Padassa padatthasambandho hetu. So hi tassa pavattinimittaṃ, pañhassa ñātukāmatā, kathekukāmatā ca. Adiṭṭhajotanādīnañhi catunnaṃ ñātukāmatā, itarassa itarā. Vissajjanassa pañho hetu. Evaṃ sesānampi yathārahaṃ vattabbaṃ.

3. б̣яан̃ж̇анад̇т̇аанам̣ яуд̇д̇ааяуд̇д̇абаригкаад̇и б̣яан̃ж̇анаг̇г̇ахан̣зна бад̣̇ам̣ г̇ахид̇ам̣, ад̇т̇аг̇г̇ахан̣зна бан̃хаад̣̇ийхи сад̣̇д̇хим̣ ассаад̣̇аад̣̇аяо г̇ахид̇аа. вижаяахаарабад̣̇ад̇т̇аа зва хи яуд̇д̇ааяуд̇д̇аад̣̇ивисзсасахид̇аа яуд̇д̇ихаараад̣̇ийнам̣ бад̣̇ад̇т̇аа. д̇ат̇аа хи бад̣̇адтаанабад̣̇адтаанигабхаавависидтаа д̇зязва бад̣̇адтаанахаарасса бад̣̇ад̇т̇аа. лагкан̣алагкид̇аб̣б̣ад̇аависидтаа, нид̣̇д̇хаарид̇аа жа лагкан̣ахаарасса, ниб̣б̣ажанаад̣̇ивибхааванаависидтаа жад̇уб̣яуухахаарасса, сабхааг̇ад̇хаммавасзна, висабхааг̇ад̇хаммавасзна жа аавадданависидтаа ааваддахаарасса, бхуумивибхааг̇аад̣̇ивисидтаа вибхад̇д̇ихаарасса, бадибагкад̇о баривад̇д̇анависидтаа баривад̇д̇анахаарасса, барияааяавзважанависидтаа взважанахаарасса, бабхаваад̣̇ибан̃н̃аабанависидтаа бан̃н̃ад̇д̇ихаарасса, канд̇хаад̣̇имукзхи од̇аран̣ависидтаа од̇аран̣ахаарасса, бад̣̇абад̣̇ад̇т̇абан̃хаарамбхасод̇ханависидтаа сод̇ханахаарасса, сааман̃н̃ависзсанид̣̇д̇хааран̣ависидтаа ад̇хидтаанахаарасса, бажжаяад̇хаммзхи баригкаран̣ависидтаа баригкаарахаарасса, бахаад̇аб̣б̣абхаавзд̇аб̣б̣ад̇аанид̣̇д̇хааран̣ависидтаа самааробанахаарасса бад̣̇ад̇т̇аа. ‘‘б̣яан̃ж̇анасса сабхааванируд̇д̇ид̇аа, ад̇т̇асса суд̇д̇аад̣̇ийхи авиломанам̣ яуд̇д̇абхааво’’д̇и иминаа асабхааванируд̇д̇ид̇аа, суд̇д̇аад̣̇ийхи виломанан̃жа аяуд̇д̇абхаавод̇и д̣̇ийбзд̇и, д̇зна яуд̇д̇ааяуд̇д̇ийнам̣ хзд̇ум̣ д̣̇ассзд̇и.

3.Byañjanatthānaṃ yuttāyuttaparikkhāti byañjanaggahaṇena padaṃ gahitaṃ, atthaggahaṇena pañhādīhi saddhiṃ assādādayo gahitā. Vicayahārapadatthā eva hi yuttāyuttādivisesasahitā yuttihārādīnaṃ padatthā. Tathā hi padaṭṭhānapadaṭṭhānikabhāvavisiṭṭhā teyeva padaṭṭhānahārassa padatthā. Lakkhaṇalakkhitabbatāvisiṭṭhā, niddhāritā ca lakkhaṇahārassa, nibbacanādivibhāvanāvisiṭṭhā catubyūhahārassa, sabhāgadhammavasena, visabhāgadhammavasena ca āvaṭṭanavisiṭṭhā āvaṭṭahārassa, bhūmivibhāgādivisiṭṭhā vibhattihārassa, paṭipakkhato parivattanavisiṭṭhā parivattanahārassa, pariyāyavevacanavisiṭṭhā vevacanahārassa, pabhavādipaññāpanavisiṭṭhā paññattihārassa, khandhādimukhehi otaraṇavisiṭṭhā otaraṇahārassa, padapadatthapañhārambhasodhanavisiṭṭhā sodhanahārassa, sāmaññavisesaniddhāraṇavisiṭṭhā adhiṭṭhānahārassa, paccayadhammehi parikkharaṇavisiṭṭhā parikkhārahārassa, pahātabbabhāvetabbatāniddhāraṇavisiṭṭhā samāropanahārassa padatthā. ‘‘Byañjanassa sabhāvaniruttitā, atthassa suttādīhi avilomanaṃ yuttabhāvo’’ti iminā asabhāvaniruttitā, suttādīhi vilomanañca ayuttabhāvoti dīpeti, tena yuttāyuttīnaṃ hetuṃ dasseti.

4. яонисоманасигаараад̣̇ийд̇и аад̣̇исад̣̇д̣̇зна сад̣̇д̇хаммассаванасаббурисуубаниссаяаад̣̇исаад̇хааран̣ам̣, асаад̇хааран̣ан̃жа д̣̇зяяабадиг̇г̇аахагаад̣̇им̣ сан̇г̇ан̣хаад̇и. самбхавад̇од̇и яат̇аарахам̣ д̇асса д̇хаммасса ануруубам̣. яаава саб̣б̣ад̇хаммаад̇и зд̇т̇а саб̣б̣ам̣ наама бад̣̇зсасаб̣б̣ам̣, на саб̣б̣асаб̣б̣анд̇и. аяан̃хи саб̣б̣асад̣̇д̣̇о яат̇аа батамавигаббз суд̇д̇з ааг̇ад̇ад̇хаммавасзна бад̣̇зсависаяо, звам̣ д̣̇уд̇ияавигаббз бад̣̇адтаанабад̣̇адтааниганид̣̇д̇хааран̣зна д̇ам̣д̇ам̣багаран̣абарижчиннад̇хаммаг̇г̇ахан̣ад̇о бад̣̇зсависаяо зва, на анавасзсад̇хаммависаяод̇и. суд̇д̇ааг̇ад̇ад̇хаммаанам̣ яаани бад̣̇адтаанаани, д̇зсан̃жа яаанийд̇и звам̣ гааран̣абарамбараанид̣̇д̇хааран̣алагкан̣о бад̣̇адтаанахааро, баригкаарахааро бана суд̇д̇ааг̇ад̇ад̇хаммаанам̣ д̇ам̣д̇ам̣бажжаяуббаннаанам̣ бадихзд̇убажжаяад̇аависзсавибхааваналагкан̣од̇и сад̇иби гааран̣авижааран̣абхаавз аяам̣ бад̣̇адтаанахаарабаригкаарахаараанам̣ висзсо.

4.Yonisomanasikārādīti ādisaddena saddhammassavanasappurisūpanissayādisādhāraṇaṃ, asādhāraṇañca deyyapaṭiggāhakādiṃ saṅgaṇhāti. Sambhavatoti yathārahaṃ tassa dhammassa anurūpaṃ. Yāva sabbadhammāti ettha sabbaṃ nāma padesasabbaṃ, na sabbasabbanti. Ayañhi sabbasaddo yathā paṭhamavikappe sutte āgatadhammavasena padesavisayo, evaṃ dutiyavikappe padaṭṭhānapadaṭṭhānikaniddhāraṇena taṃtaṃpakaraṇaparicchinnadhammaggahaṇato padesavisayo eva, na anavasesadhammavisayoti. Suttāgatadhammānaṃ yāni padaṭṭhānāni, tesañca yānīti evaṃ kāraṇaparamparāniddhāraṇalakkhaṇo padaṭṭhānahāro, parikkhārahāro pana suttāgatadhammānaṃ taṃtaṃpaccayuppannānaṃ paṭihetupaccayatāvisesavibhāvanalakkhaṇoti satipi kāraṇavicāraṇabhāve ayaṃ padaṭṭhānahāraparikkhārahārānaṃ viseso.

5. яат̇аа ‘‘самаанаад̇хигаран̣асамаанабад̣̇з’’д̇иаад̣̇ийсу згасад̣̇д̣̇асса ад̇т̇о самаанасад̣̇д̣̇о, звам̣ згарасадтзна бхааванаа ‘‘згуббаад̣̇аа’’д̇иаад̣̇ийсу (гат̇аа. 473) вияа згалагкан̣аад̇и зд̇т̇а згасад̣̇д̣̇о самаанад̇т̇од̇и ааха ‘‘самааналагкан̣аа’’д̇и. сам̣ван̣н̣анаавасзнаад̇и зд̇т̇а гаммад̇т̇з ана-сад̣̇д̣̇о, сам̣ван̣н̣зд̇аб̣б̣ад̇аавасзнаад̇и ад̇т̇о. лагкан̣аад̇и убалагкан̣аа. ‘‘наанад̇д̇агааяанаанад̇д̇асан̃н̃ино (д̣̇ий. ни. 3.341, 357, 359; а. ни. 9.24), наанад̇д̇асан̃н̃аанам̣ аманасигаараа’’д̇иаад̣̇ийсу сахажаарид̇аа д̣̇адтаб̣б̣аа. сан̃н̃аасахаг̇ад̇аа хи д̇хаммаа д̇ад̇т̇а сан̃н̃ааг̇г̇ахан̣зна г̇ахид̇аа. ‘‘д̣̇ад̣̇ам̣ мид̇д̇аани г̇ант̇ад̇ий’’д̇иаад̣̇ийсу (сам̣. ни. 1.246; су. ни. 189) самаанагижжад̇аа. бияаважанад̇т̇ажарияаа самаанад̇д̇ад̇ааби хи д̇ад̇т̇а мид̇д̇аг̇ант̇анагижжзна самаанагижжаа г̇аяханд̇и сан̇г̇ахавад̇т̇убхаавад̇о. ‘‘пассабажжаяаа взд̣̇анаа’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 3.126; сам̣. ни. 2.1, 39; махаава. 1; вибха. 225; уд̣̇аа. 1; нзд̇д̇и. 24) самаанахзд̇уд̇аа. яат̇аа хи пассо взд̣̇анааяа, звам̣ сан̃н̃аад̣̇ийнамби сахаж̇аад̇аад̣̇инаа бажжаяо ход̇и зваад̇и д̇зби самаанахзд̇уд̇ааяа вуд̇д̇аа зва хонд̇и. д̇ат̇аа хи вуд̇д̇ам̣ ‘‘д̇аж̇ж̇аамановин̃н̃аан̣ад̇хаад̇усампассаж̇аа жзд̇анаа’’д̇и (д̇ха. са. 5), ‘‘пудто сан̃ж̇аанаад̇и, пудто жзд̇зд̇ий’’д̇иаад̣̇и (сам̣. ни. 4.93). звам̣ ‘‘д̇ан̣хаабажжаяаа убаад̣̇аана’’нд̇и (ма. ни. 3.126; сам̣. ни. 2.1, 39; махаава. 1; вибха. 225; уд̣̇аа. 1; нзд̇д̇и. 24) звамаад̣̇иби уд̣̇аахарид̇аб̣б̣ам̣. ‘‘авиж̇ж̇аабажжаяаа сан̇каараа’’д̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 3.126; сам̣. ни. 2.1, 39; махаава. 1; вибха. 225; уд̣̇аа. 1; нзд̇д̇и. 24) самаанапалад̇аа д̣̇адтаб̣б̣аа. яат̇аа хи сан̇каараа авиж̇ж̇ааяа палам̣, звам̣ д̇ан̣хубаад̣̇аад̣̇ийнамбийд̇и д̇зби д̇ад̇т̇а г̇ахид̇аава хонд̇и. д̇знааха ‘‘буримагаммабхавасмим̣ мохо авиж̇ж̇аа ааяууханаа сан̇каараа ниганд̇и д̇ан̣хаа убаг̇аманам̣ убаад̣̇аана’’нд̇и. ‘‘руубам̣ ассаад̣̇зд̇и абхинанд̣̇ад̇и , д̇ам̣ аараб̣бха рааг̇о уббаж̇ж̇ад̇ий’’д̇и (бадтаа. 1.1.424) вуд̇д̇з д̇ам̣самбаяуд̇д̇аа взд̣̇анаад̣̇аяо вуд̇д̇аа зва хонд̇и самаанаарамман̣абхаавад̇о. на хи д̇зхи винаа д̇асса уббад̇д̇и ад̇т̇и. звамаад̣̇ийхийд̇и зд̇т̇а аад̣̇исад̣̇д̣̇зна ад̇т̇аббагаран̣алин̇г̇асад̣̇д̣̇анд̇арасаннид̇хаанасаамад̇т̇ияаад̣̇ийнамби сан̇г̇ахо д̣̇адтаб̣б̣о. ад̇т̇аад̣̇ивасзнаби хи суд̇д̇з авуд̇д̇аанамби вуд̇д̇аанам̣ вияа нид̣̇д̇хааран̣ам̣ самбхавад̇ийд̇и. вуд̇д̇аббагаарзнаад̇и ‘‘вад̇хагадтзна згалагкан̣ааний’’д̇иаад̣̇инаа баал̣ияам̣, ‘‘сахажаарид̇аа’’д̇иаад̣̇инаа адтагат̇ааяан̃жа вуд̇д̇зна багаарзна.

5. Yathā ‘‘samānādhikaraṇasamānapade’’tiādīsu ekasaddassa attho samānasaddo, evaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā ‘‘ekuppādā’’tiādīsu (kathā. 473) viya ekalakkhaṇāti ettha ekasaddo samānatthoti āha ‘‘samānalakkhaṇā’’ti. Saṃvaṇṇanāvasenāti ettha kammatthe ana-saddo, saṃvaṇṇetabbatāvasenāti attho. Lakkhaṇāti upalakkhaṇā. ‘‘Nānattakāyanānattasaññino (dī. ni. 3.341, 357, 359; a. ni. 9.24), nānattasaññānaṃ amanasikārā’’tiādīsu sahacāritā daṭṭhabbā. Saññāsahagatā hi dhammā tattha saññāggahaṇena gahitā. ‘‘Dadaṃ mittāni ganthatī’’tiādīsu (saṃ. ni. 1.246; su. ni. 189) samānakiccatā. Piyavacanatthacariyā samānattatāpi hi tattha mittaganthanakiccena samānakiccā gayhanti saṅgahavatthubhāvato. ‘‘Phassapaccayā vedanā’’tiādīsu (ma. ni. 3.126; saṃ. ni. 2.1, 39; mahāva. 1; vibha. 225; udā. 1; netti. 24) samānahetutā. Yathā hi phasso vedanāya, evaṃ saññādīnampi sahajātādinā paccayo hoti evāti tepi samānahetutāya vuttā eva honti. Tathā hi vuttaṃ ‘‘tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā’’ti (dha. sa. 5), ‘‘phuṭṭho sañjānāti, phuṭṭho cetetī’’tiādi (saṃ. ni. 4.93). Evaṃ ‘‘taṇhāpaccayā upādāna’’nti (ma. ni. 3.126; saṃ. ni. 2.1, 39; mahāva. 1; vibha. 225; udā. 1; netti. 24) evamādipi udāharitabbaṃ. ‘‘Avijjāpaccayā saṅkhārā’’tiādīsu (ma. ni. 3.126; saṃ. ni. 2.1, 39; mahāva. 1; vibha. 225; udā. 1; netti. 24) samānaphalatā daṭṭhabbā. Yathā hi saṅkhārā avijjāya phalaṃ, evaṃ taṇhupādādīnampīti tepi tattha gahitāva honti. Tenāha ‘‘purimakammabhavasmiṃ moho avijjā āyūhanā saṅkhārā nikanti taṇhā upagamanaṃ upādāna’’nti. ‘‘Rūpaṃ assādeti abhinandati , taṃ ārabbha rāgo uppajjatī’’ti (paṭṭhā. 1.1.424) vutte taṃsampayuttā vedanādayo vuttā eva honti samānārammaṇabhāvato. Na hi tehi vinā tassa uppatti atthi. Evamādīhīti ettha ādisaddena atthappakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānasāmatthiyādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo. Atthādivasenapi hi sutte avuttānampi vuttānaṃ viya niddhāraṇaṃ sambhavatīti. Vuttappakārenāti ‘‘vadhakaṭṭhena ekalakkhaṇānī’’tiādinā pāḷiyaṃ, ‘‘sahacāritā’’tiādinā aṭṭhakathāyañca vuttena pakārena.

6. ‘‘пусанадтзна пассо’’д̇иаад̣̇инаа нид̣̇д̇хаарзд̇ваа важанам̣ ниб̣б̣ажанам̣, д̇ам̣ бана бад̣̇ассзва, на ваагяассаад̇и ааха ‘‘бад̣̇аниб̣б̣ажана’’нд̇и. ад̇хиббааяанид̣̇аанаанибзд̇т̇а б̣яан̃ж̇анамукзнзва нид̣̇д̇хаарзд̇аб̣б̣аани. ниб̣б̣ажанабуб̣б̣аабарасанд̇хийсу вад̇д̇аб̣б̣амзва над̇т̇ийд̇и ааха ‘‘висзсад̇о б̣яан̃ж̇анад̣̇ваарзнзва ад̇т̇абариязсанаа’’д̇и. бавад̇д̇инимид̇д̇ам̣ аж̇жхаасаяаад̣̇и.

6. ‘‘Phusanaṭṭhena phasso’’tiādinā niddhāretvā vacanaṃ nibbacanaṃ, taṃ pana padasseva, na vākyassāti āha ‘‘padanibbacana’’nti. Adhippāyanidānānipettha byañjanamukheneva niddhāretabbāni. Nibbacanapubbāparasandhīsu vattabbameva natthīti āha ‘‘visesato byañjanadvāreneva atthapariyesanā’’ti. Pavattinimittaṃ ajjhāsayādi.

7. ‘‘бад̣̇адтаанз’’д̇и ид̣̇ам̣ суд̇д̇з ааг̇ад̇ад̇хаммаанам̣ гааран̣абхууд̇зби д̇хаммз нид̣̇д̇хаарзд̇ваа сабхааг̇ад̇о, висабхааг̇ад̇о жа аавадданам̣ гаад̇аб̣б̣анд̇и д̣̇ассанад̇т̇ам̣ вуд̇д̇ам̣, на д̇анд̇ивасзна. д̇асмаа бад̣̇адтаананид̣̇д̇хааран̣ааяа винааби аавадданам̣ яуд̇д̇амзваад̇и сид̣̇д̇хам̣ ход̇и. бад̣̇асса ваа сад̣̇д̣̇абавад̇д̇идтаанам̣ бад̣̇адтаанам̣ бад̣̇ад̇т̇о. зд̇асмим̣ багкз ‘‘аарамбхат̇а ниггамат̇аад̇и (сам̣. ни. 1.185; нзд̇д̇и. 29; бздаго. 38; ми. ба. 5.1.4) вийрияасса бад̣̇адтаана’’нд̇и (нзд̇д̇и. 29) зд̇т̇а явааяамаарамбхад̇хаад̇уаад̣̇иго ад̇т̇о вуд̇д̇о, д̇ам̣ вийрияасад̣̇д̣̇асса бавад̇д̇идтаанам̣ вийрияасад̣̇д̣̇аабхид̇хзяяо ад̇т̇од̇и звамад̇т̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о. сзсзсуби зсзва наяо. сзсагам̣ наамаг̇ахид̇ад̇о ид̇арам̣, д̇ам̣ бана д̇асса бадибагкабхууд̇ам̣ ваа сияаа, ан̃н̃ам̣ ваад̇и ааха ‘‘висабхааг̇ад̇ааяа аг̇г̇ахан̣зна ваа’’д̇и. сам̣ван̣н̣анааяа яож̇знд̇од̇и яат̇аавуд̇д̇ависабхааг̇ад̇хамманид̣̇д̇хааран̣абхууд̇зна ад̇т̇агат̇анзна баал̣ияам̣ яож̇знд̇о. д̇знааха ‘‘д̣̇зсана’’нд̇и. ‘‘бадибагкз’’д̇и ид̣̇ам̣ нид̣̇ассанамад̇д̇ам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣ сабхааг̇ад̇хаммавасзнаби аавадданасса ижчид̇ад̇д̇аа.

7.‘‘Padaṭṭhāne’’ti idaṃ sutte āgatadhammānaṃ kāraṇabhūtepi dhamme niddhāretvā sabhāgato, visabhāgato ca āvaṭṭanaṃ kātabbanti dassanatthaṃ vuttaṃ, na tantivasena. Tasmā padaṭṭhānaniddhāraṇāya vināpi āvaṭṭanaṃ yuttamevāti siddhaṃ hoti. Padassa vā saddapavattiṭṭhānaṃ padaṭṭhānaṃ padattho. Etasmiṃ pakkhe ‘‘ārambhatha nikkamathāti (saṃ. ni. 1.185; netti. 29; peṭako. 38; mi. pa. 5.1.4) vīriyassa padaṭṭhāna’’nti (netti. 29) ettha yvāyamārambhadhātuādiko attho vutto, taṃ vīriyasaddassa pavattiṭṭhānaṃ vīriyasaddābhidheyyo atthoti evamattho veditabbo. Sesesupi eseva nayo. Sesakaṃ nāmagahitato itaraṃ, taṃ pana tassa paṭipakkhabhūtaṃ vā siyā, aññaṃ vāti āha ‘‘visabhāgatāya aggahaṇena vā’’ti. Saṃvaṇṇanāya yojentoti yathāvuttavisabhāgadhammaniddhāraṇabhūtena atthakathanena pāḷiyaṃ yojento. Tenāha ‘‘desana’’nti. ‘‘Paṭipakkhe’’ti idaṃ nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ sabhāgadhammavasenapi āvaṭṭanassa icchitattā.

8. наамавасзнаад̇и саад̇хааран̣анаамавасзна. баал̣ияам̣ бана ‘‘мижчад̇д̇анияад̇аанам̣ сад̇д̇аанам̣, анияад̇аанан̃жа сад̇д̇аанам̣ д̣̇ассанабахаад̇аб̣б̣аа гилзсаа саад̇хааран̣аа’’д̇иааг̇ад̇ад̇д̇аа (нзд̇д̇и. 34) ‘‘д̣̇ассанабахаад̇аб̣б̣аад̣̇инаамавасзнаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣. вад̇т̇увасзнаад̇и сад̇д̇асанд̇аанавасзна. со хи д̇хаммаанам̣ бавад̇д̇идтаанад̇ааяа ид̇ха ‘‘вад̇т̇уу’’д̇и ад̇хиббзд̇о. д̇знааха – ‘‘бут̇уж̇ж̇анасса, сод̇аабаннасса жа гаамарааг̇аб̣яаабаад̣̇аа саад̇хааран̣аа’’д̇иаад̣̇и (нзд̇д̇и. 34). вуд̇д̇авибарияааязнаад̇и наамад̇о, вад̇т̇уд̇о жа аавзн̣игад̇ааяа. д̇ам̣д̇ам̣маг̇г̇апаладтаанан̃хи д̇ам̣д̇ам̣маг̇г̇апаладтад̇аа, бхаб̣б̣аанам̣ бхаб̣б̣ад̇аа, абхаб̣б̣аанам̣ абхаб̣б̣ад̇аа асаад̇хааран̣аа.

8.Nāmavasenāti sādhāraṇanāmavasena. Pāḷiyaṃ pana ‘‘micchattaniyatānaṃ sattānaṃ, aniyatānañca sattānaṃ dassanapahātabbā kilesā sādhāraṇā’’tiāgatattā (netti. 34) ‘‘dassanapahātabbādināmavasenā’’ti vuttaṃ. Vatthuvasenāti sattasantānavasena. So hi dhammānaṃ pavattiṭṭhānatāya idha ‘‘vatthū’’ti adhippeto. Tenāha – ‘‘puthujjanassa, sotāpannassa ca kāmarāgabyāpādā sādhāraṇā’’tiādi (netti. 34). Vuttavipariyāyenāti nāmato, vatthuto ca āveṇikatāya. Taṃtaṃmaggaphalaṭṭhānañhi taṃtaṃmaggaphalaṭṭhatā, bhabbānaṃ bhabbatā, abhabbānaṃ abhabbatā asādhāraṇā.

9. ‘‘бхаавид̇з’’д̇и ид̣̇ам̣ бхааванаагирияааяа убалагкан̣ам̣, на зд̇т̇а гаалаважанижчаад̇и ааха ‘‘бхаавзд̇аб̣б̣зд̇и ад̇т̇о’’д̇и. бхааванаа жзд̇т̇а аасзванаад̇и, гусаласад̣̇д̣̇оби анаваж̇ж̇адтод̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о . бадибагкад̇од̇и вибагкад̇о. висад̣̇исууд̣̇аахаран̣зна б̣яад̇ирзгад̇о яат̇аад̇хиббзд̇ад̇хаммаббад̇идтаанаа хзсаа.

9.‘‘Bhāvite’’ti idaṃ bhāvanākiriyāya upalakkhaṇaṃ, na ettha kālavacanicchāti āha ‘‘bhāvetabbeti attho’’ti. Bhāvanā cettha āsevanāti, kusalasaddopi anavajjaṭṭhoti veditabbo . Paṭipakkhatoti vipakkhato. Visadisūdāharaṇena byatirekato yathādhippetadhammappatiṭṭhānā hesā.

10. бад̣̇ад̇т̇ассаад̇и бад̣̇аабхид̇хзяяасса ад̇т̇асса, сабхаавад̇хаммасса ваа.

10.Padatthassāti padābhidheyyassa atthassa, sabhāvadhammassa vā.

11.

11.

нигкзбо д̣̇зсанаа. бабхаво самуд̣̇аяо.

Nikkhepo desanā. Pabhavo samudayo.

12. ‘‘авуд̇д̇аанамби сан̇г̇ахо’’д̇и иминаа авуд̇д̇асамужжаяад̇т̇о жа-сад̣̇д̣̇од̇и д̣̇ассзд̇и.

12.‘‘Avuttānampi saṅgaho’’ti iminā avuttasamuccayattho ca-saddoti dasseti.

13. ‘‘г̇аат̇аарул̣хз’’д̇и иминаа баал̣иааг̇ад̇ова бан̃хо взд̣̇ид̇аб̣б̣о, на ид̇арод̇и д̣̇ассзд̇и. д̇знааха ‘‘б̣уд̣̇д̇хаад̣̇ийхи б̣яаагад̇з’’д̇и. д̇асса ад̇т̇ассаад̇и аарад̣̇д̇хасса ад̇т̇асса, д̇зна аарамбхасод̇ханасса висаяамааха. зд̇т̇а жа ад̇т̇ад̣̇ваарзнзва бад̣̇абужчаасод̇ханамби гарийяад̇ийд̇и буна ‘‘д̇асса ад̇т̇ассаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣. ат̇а ваа виссаж̇ж̇ид̇амхийд̇и виссаж̇ж̇анз. виссаж̇ж̇анасод̇ханзна хи бан̃хаасод̇ханам̣. бан̃хзд̇и бужчааяам̣. г̇аат̇ааяанд̇и убалагкан̣ам̣, д̇зна г̇аат̇ааяам̣, суд̇д̇аг̇зяяаад̣̇ийсу жаад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. яамаараб̣бхаад̇и яам̣ сийлаад̣̇имаараб̣бха г̇аат̇аад̣̇ийсу д̣̇зсид̇ам̣, д̇асмим̣ аарамбхзд̇и ад̇т̇о. бужчид̇аад̇и бужчаагаариний, ‘‘гаа зд̇т̇а бад̣̇асуд̣̇д̇хи, гаа бан̃хаасуд̣̇д̇хи, гаа аарамбхасуд̣̇д̇хий’’д̇и звам̣ бужчаагаариний бужчам̣ гад̇ваа бавад̇д̇ид̇аа суд̣̇д̇хаасуд̣̇д̇хабаригкаад̇и яож̇анаа.

13.‘‘Gāthāruḷhe’’ti iminā pāḷiāgatova pañho veditabbo, na itaroti dasseti. Tenāha ‘‘buddhādīhi byākate’’ti. Tassa atthassāti āraddhassa atthassa, tena ārambhasodhanassa visayamāha. Ettha ca atthadvāreneva padapucchāsodhanampi karīyatīti puna ‘‘tassa atthassā’’ti vuttaṃ. Atha vā vissajjitamhīti vissajjane. Vissajjanasodhanena hi pañhāsodhanaṃ. Pañheti pucchāyaṃ. Gāthāyanti upalakkhaṇaṃ, tena gāthāyaṃ, suttageyyādīsu cāti vuttaṃ hoti. Yamārabbhāti yaṃ sīlādimārabbha gāthādīsu desitaṃ, tasmiṃ ārambheti attho. Pucchitāti pucchākārinī, ‘‘kā ettha padasuddhi, kā pañhāsuddhi, kā ārambhasuddhī’’ti evaṃ pucchākārinī pucchaṃ katvā pavattitā suddhāsuddhaparikkhāti yojanā.

14. на вигаббаяид̇аб̣б̣аад̇и яат̇аа логз ‘‘ж̇аад̇и сааман̃н̃ам̣, бхзд̣̇о сааман̃н̃ам̣, самб̣анд̇хо сааман̃н̃а’’нд̇иаад̣̇инаа сааман̃н̃ам̣ ж̇аад̇иаад̣̇им̣, д̇аб̣б̣ид̇хуран̃жа висзсам̣ вигаббзнд̇и баригаббзнд̇и, звам̣ на вигаббаяид̇аб̣б̣аад̇и ад̇т̇о. яад̣̇аа яо гаалависзсо ‘‘свз’’д̇и лад̣̇д̇хавохааро, д̇ад̣̇аа со д̇ам̣д̣̇ивасаад̇иггамз ‘‘аж̇ж̇аа’’д̇и, буна д̇ам̣д̣̇ивасаад̇иггамз ‘‘хияяо’’д̇и вохарийяад̇ийд̇и анавадтид̇асабхааваа зд̇з гаалависзсаа. д̣̇исааяаби ‘‘згам̣ авад̇хим̣ абзгкид̇ваа бурад̇т̇имаа д̣̇исаа, д̇ад̇о ан̃н̃ам̣ абзгкид̇ваа бажчимаа наама ход̇ий’’д̇иаад̣̇инаа анавадтид̇асабхаавад̇аа взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. ж̇аад̇иаад̣̇иабзгкааяаад̇и ж̇аад̇иаад̣̇ид̣̇угкависзсаабзгкааяа. сажжаабзгкааяаад̇и сажжасааман̃н̃аабзгкааяа. ‘‘д̇ан̣хаа’’д̇и вужжамаанам̣ гаамад̇ан̣хаад̣̇иабзгкааяа сааман̃н̃амби самаанам̣ сажжаабзгкааяа висзсо ход̇ийд̇и звамаад̣̇им̣ санд̇хааяааха ‘‘зса наяо самуд̣̇аяаад̣̇ийсубий’’д̇и.

14.Na vikappayitabbāti yathā loke ‘‘jāti sāmaññaṃ, bhedo sāmaññaṃ, sambandho sāmañña’’ntiādinā sāmaññaṃ jātiādiṃ, tabbidhurañca visesaṃ vikappenti parikappenti, evaṃ na vikappayitabbāti attho. Yadā yo kālaviseso ‘‘sve’’ti laddhavohāro, tadā so taṃdivasātikkame ‘‘ajjā’’ti, puna taṃdivasātikkame ‘‘hiyyo’’ti voharīyatīti anavaṭṭhitasabhāvā ete kālavisesā. Disāyapi ‘‘ekaṃ avadhiṃ apekkhitvā puratthimā disā, tato aññaṃ apekkhitvā pacchimā nāma hotī’’tiādinā anavaṭṭhitasabhāvatā veditabbā. Jātiādiapekkhāyāti jātiādidukkhavisesāpekkhāya. Saccāpekkhāyāti saccasāmaññāpekkhāya. ‘‘Taṇhā’’ti vuccamānaṃ kāmataṇhādiapekkhāya sāmaññampi samānaṃ saccāpekkhāya viseso hotīti evamādiṃ sandhāyāha ‘‘esa nayo samudayādīsupī’’ti.

16. зд̇т̇аад̇и зд̇асмим̣ б̣уд̣̇д̇хаважанз. д̇знааха ‘‘сигкад̇д̇аяасан̇каад̇ассаа’’д̇иаад̣̇и. яат̇ааруд̇ам̣ яат̇аагат̇ид̇ам̣ сад̣̇д̣̇ад̇о ад̇хиг̇ад̇ам̣ нид̣̇д̇хаарид̇ам̣, на ад̇т̇аббагаран̣алин̇г̇асад̣̇д̣̇анд̇арасаннид̇хаанаад̣̇иббамаан̣анд̇араад̇хиг̇ад̇ам̣ . ‘‘ад̇т̇ад̇о д̣̇ассид̇аа’’д̇и ид̣̇ам̣ яасмим̣ суд̇д̇з бхааванаава гат̇ид̇аа, на бахаанам̣, д̇ам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣.

16.Etthāti etasmiṃ buddhavacane. Tenāha ‘‘sikkhattayasaṅkhātassā’’tiādi. Yathārutaṃ yathākathitaṃ saddato adhigataṃ niddhāritaṃ, na atthappakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānādippamāṇantarādhigataṃ . ‘‘Atthato dassitā’’ti idaṃ yasmiṃ sutte bhāvanāva kathitā, na pahānaṃ, taṃ sandhāya vuttaṃ.

наяасан̇кзбаван̣н̣анаа

Nayasaṅkhepavaṇṇanā

17. д̇ан̣хаавиж̇ж̇аахи гаран̣абхууд̇аахи. сам̣гилзсо багко зд̇ассаад̇и сам̣гилзсабагко, сам̣гилзсабагкиго суд̇д̇ад̇т̇о, д̇асса наяаналагкан̣од̇и яож̇анаа. вод̣̇аанабагкасса суд̇д̇ад̇т̇ассаад̇и самб̣анд̇хо. вудтаанаг̇ааминияаа, б̣алававибассанааяа жа д̣̇угкаад̣̇ийсу барин̃н̃зяяад̇аад̣̇ийни маг̇г̇аануг̇ун̣о г̇ахан̣аагааро ануг̇аахан̣анаяо. яад̣̇и звам̣ гат̇ам̣ наяод̇и ааха ‘‘д̇асса банаа’’д̇иаад̣̇и. д̇ад̇т̇а ‘‘наяавохааро’’д̇и иминаа наяаад̇хидтаанам̣ наяод̇и вуд̇д̇анд̇и д̣̇ассзд̇и.

17.Taṇhāvijjāhi karaṇabhūtāhi. Saṃkileso pakkho etassāti saṃkilesapakkho, saṃkilesapakkhiko suttattho, tassa nayanalakkhaṇoti yojanā. Vodānapakkhassa suttatthassāti sambandho. Vuṭṭhānagāminiyā, balavavipassanāya ca dukkhādīsu pariññeyyatādīni maggānuguṇo gahaṇākāro anugāhaṇanayo. Yadi evaṃ kathaṃ nayoti āha ‘‘tassa panā’’tiādi. Tattha ‘‘nayavohāro’’ti iminā nayādhiṭṭhānaṃ nayoti vuttanti dasseti.

18. б̣аад̇хагаад̣̇ибхаавад̇од̇и б̣аад̇хагабабхавасанд̇инияяаанабхаавад̇о. ан̃н̃ат̇аабхааваабхаавзнаад̇и аб̣аад̇хагааббабхаваасанд̇и анияяаанабхааваабхаавзна. сажжасабхаавад̇д̇аад̇и амусаасабхаавад̇д̇аа. ависам̣ваад̣̇анад̇од̇и арияасабхааваад̣̇ибхаавасса на висам̣ваад̣̇анад̇о зганд̇игад̇д̇аад̇и ад̇т̇о.

18.Bādhakādibhāvatoti bādhakapabhavasantiniyyānabhāvato. Aññathābhāvābhāvenāti abādhakaappabhavaasanti aniyyānabhāvābhāvena. Saccasabhāvattāti amusāsabhāvattā. Avisaṃvādanatoti ariyasabhāvādibhāvassa na visaṃvādanato ekantikattāti attho.

19. сам̣гилидтад̇хаммаад̇и сам̣гилзсасаманнааг̇ад̇аа д̇хаммаа сад̣̇д̇хамманаяаговид̣̇аад̇и сажжабадижжасамуббаад̣̇аад̣̇ид̇хамманаяагусалаа, згад̇д̇аад̣̇инаяагусалаа ваа.

19.Saṃkiliṭṭhadhammāti saṃkilesasamannāgatā dhammā saddhammanayakovidāti saccapaṭiccasamuppādādidhammanayakusalā, ekattādinayakusalā vā.

20. ад̇т̇ависсаж̇ж̇анзсууд̇и ‘‘имз д̇хаммаа гусалаа’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. 1) суд̇д̇з гад̇абан̃хависсаж̇ж̇анзсу жзва адтагат̇ааяа гад̇аад̇т̇асам̣ван̣н̣анаасу жа. ‘‘вод̣̇аанияаа’’д̇и иминаа анаваж̇ж̇ад̇хаммаа ид̇ха гусалаад̇и ад̇хиббзд̇аа, на сукавибаагаад̇и д̣̇ассзд̇и. д̇асса д̇асса ад̇т̇анаяасса яож̇анад̇т̇ам̣ манасаа вологаяад̇зд̇и яож̇анаа.

20.Atthavissajjanesūti ‘‘ime dhammā kusalā’’tiādinā (dha. sa. 1) sutte katapañhavissajjanesu ceva aṭṭhakathāya kataatthasaṃvaṇṇanāsu ca. ‘‘Vodāniyā’’ti iminā anavajjadhammā idha kusalāti adhippetā, na sukhavipākāti dasseti. Tassa tassa atthanayassa yojanatthaṃ manasā volokayateti yojanā.

21. яад̣̇и гаран̣абхууд̇ам̣, гат̇ам̣ д̇асса ад̇т̇анд̇араабхаавод̇и ааха ‘‘язна хий’’д̇иаад̣̇и. д̣̇исаабхууд̇ад̇хаммаанам̣ вологаяанасамаанаяанабхаавад̇о вохаарабхууд̇о, гаммабхууд̇о жа наяо, на нанд̣̇ияааваддаад̣̇аяо вияа ад̇т̇абхууд̇од̇и ‘‘вохааранаяо, гамманаяо’’д̇и жа вужжад̇и.

21. Yadi karaṇabhūtaṃ, kathaṃ tassa atthantarābhāvoti āha ‘‘yena hī’’tiādi. Disābhūtadhammānaṃ volokayanasamānayanabhāvato vohārabhūto, kammabhūto ca nayo, na nandiyāvaṭṭādayo viya atthabhūtoti ‘‘vohāranayo, kammanayo’’ti ca vuccati.

д̣̇ваад̣̇асабад̣̇аван̣н̣анаа

Dvādasapadavaṇṇanā

23. абарияосид̇з бад̣̇зд̇и ужжааран̣авзлааяам̣ бад̣̇з асамад̇д̇з, виббагад̇зд̇и ад̇т̇о. барияосид̇з хи ‘‘бад̣̇а’’нд̇вз саман̃н̃аа сияаа, на ‘‘агкара’’нд̇и ад̇хиббааяо. бад̣̇асса взважанад̇ааяа ад̇т̇авасзна барияааяам̣ каранд̇ам̣ сан̃жаранд̇ам̣ вияа ход̇и, на звам̣ ван̣н̣о авзважанад̇д̇аад̇и ааха барияааяавасзна агкаран̣ад̇о’’д̇и. на хи ван̣н̣асса барияааяо виж̇ж̇ад̇ий’’д̇и ид̣̇ам̣ агаараад̣̇иван̣н̣ависзсам̣ санд̇хааяа вад̣̇ад̇и, на ван̣н̣асааман̃н̃ам̣. д̇асса хи ван̣н̣о агкаранд̇и барияааяо вуд̇д̇о зваад̇и.

23.Apariyosite padeti uccāraṇavelāyaṃ pade asamatte, vippakateti attho. Pariyosite hi ‘‘pada’’ntve samaññā siyā, na ‘‘akkhara’’nti adhippāyo. Padassa vevacanatāya atthavasena pariyāyaṃ kharantaṃ sañcarantaṃ viya hoti, na evaṃ vaṇṇo avevacanattāti āha pariyāyavasena akkharaṇato’’ti. Na hi vaṇṇassa pariyāyo vijjatī’’ti idaṃ akārādivaṇṇavisesaṃ sandhāya vadati, na vaṇṇasāmaññaṃ. Tassa hi vaṇṇo akkharanti pariyāyo vutto evāti.

агкарасад̣̇д̣̇асса ад̇т̇ам̣ вад̇ваа д̇аббасан̇г̇зна ван̣н̣асад̣̇д̣̇ассаби вад̇д̇ум̣ ‘‘гзнадтзна ван̣н̣о’’д̇иаад̣̇имааха. д̇ад̇т̇а нану бад̣̇зна, ваагязна ваа ад̇т̇о сам̣ван̣н̣ийяад̇и, на агкарзнаад̇и жод̣̇анам̣ манаси гад̇ваа ааха ‘‘ван̣н̣о зва хий’’д̇иаад̣̇и. бад̣̇аад̣̇ибхаавзнаад̇и бад̣̇аваагяабхаавзна. яат̇аасамб̣анд̇ханд̇и яат̇аасан̇гзд̇ам̣. аяам̣-сад̣̇д̣̇о имассад̇т̇асса ваажаго, аяам̣ ад̇т̇о имасса сад̣̇д̣̇асса важанийяод̇и яат̇ааг̇ахид̇асан̇гзд̇аануруубам̣ сад̣̇д̣̇ад̇т̇аанам̣ ваажагаважанийяабхааво. ат̇а ваа явааяам̣ сад̣̇д̣̇ад̇т̇аанам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ авинаабхааво, со самб̣анд̇хо. д̇ад̣̇ануруубам̣ згагкарам̣ наамабад̣̇ам̣ ‘‘маа звам̣ ман̃н̃асий’’д̇иаад̣̇ийсу маа-гаараад̣̇и. гзжийд̇и абхаяаг̇ириваасино. д̇з хи абхид̇хаммад̣̇зсанам̣ ‘‘манасаад̣̇зсанаа’’д̇и вад̣̇анд̇и, яад̇о раахулаажарияо ‘‘висуд̣̇д̇хагарун̣аанам̣ манасаад̣̇зсанаа ваажааяа агкаран̣ад̇о агкарасан̃н̃ид̇аа’’д̇и ааха.

Akkharasaddassa atthaṃ vatvā tappasaṅgena vaṇṇasaddassapi vattuṃ ‘‘kenaṭṭhena vaṇṇo’’tiādimāha. Tattha nanu padena, vākyena vā attho saṃvaṇṇīyati, na akkharenāti codanaṃ manasi katvā āha ‘‘vaṇṇo eva hī’’tiādi. Padādibhāvenāti padavākyabhāvena. Yathāsambandhanti yathāsaṅketaṃ. Ayaṃ-saddo imassatthassa vācako, ayaṃ attho imassa saddassa vacanīyoti yathāgahitasaṅketānurūpaṃ saddatthānaṃ vācakavacanīyabhāvo. Atha vā yvāyaṃ saddatthānaṃ aññamaññaṃ avinābhāvo, so sambandho. Tadanurūpaṃ ekakkharaṃ nāmapadaṃ ‘‘mā evaṃ maññasī’’tiādīsu -kārādi. Kecīti abhayagirivāsino. Te hi abhidhammadesanaṃ ‘‘manasādesanā’’ti vadanti, yato rāhulācariyo ‘‘visuddhakaruṇānaṃ manasādesanā vācāya akkharaṇato akkharasaññitā’’ti āha.

сад̇ваббад̇хаананд̇и д̣̇раб̣яаббад̇хаанам̣. наамабад̣̇з хи д̣̇раб̣яамаавибхууд̇аруубам̣, гирияаа анаавибхууд̇аруубаа яат̇аа ‘‘пассо’’д̇и (ма. ни. 3.126; сам̣. ни. 2.1, 39; махаава. 1; вибха. 225; уд̣̇аа. 1; нзд̇д̇и. 24). аакяаад̇абад̣̇з бана гирияаа аавибхууд̇аруубаа, д̣̇раб̣яаманаавибхууд̇аруубам̣ яат̇аа ‘‘пусад̇ий’’д̇и. д̇зна нзсам̣ сад̇вагирияааббад̇хаанад̇аа вуд̇д̇аа. гирияаависзсаг̇г̇ахан̣анимид̇д̇анд̇и гирияаависзсааваб̣од̇хахзд̇у гирияаависзсад̣̇ийбанад̇о, яат̇аа ‘‘жираббавааси’’нд̇и (д̇ха. ба. 219) зд̇т̇а ба-сад̣̇д̣̇о васанагирияааяа вияог̇ависидтад̇ам̣ д̣̇ийбзд̇и. ‘‘звам̣ манаси гарот̇а, маа звам̣ манасаагад̇т̇аа’’д̇иаад̣̇ийсу гирияаависзсасса ж̇од̇аго звам̣-сад̣̇д̣̇о. ‘‘звам̣сийлаа (д̣̇ий. ни. 3.142) звам̣д̇хаммаа’’д̇иаад̣̇ийсу (д̣̇ий. ни. 2.13; ма. ни. 3. 198; сам̣. ни. 5.378) сад̇вависзсасса. звам̣ сзсанибаад̇абад̣̇аанамбийд̇и ад̇хиббааяо. д̇знааха ‘‘гирияааяа…бз… нибаад̇абад̣̇а’’нд̇и.

Satvappadhānanti drabyappadhānaṃ. Nāmapade hi drabyamāvibhūtarūpaṃ, kiriyā anāvibhūtarūpā yathā ‘‘phasso’’ti (ma. ni. 3.126; saṃ. ni. 2.1, 39; mahāva. 1; vibha. 225; udā. 1; netti. 24). Ākhyātapade pana kiriyā āvibhūtarūpā, drabyamanāvibhūtarūpaṃ yathā ‘‘phusatī’’ti. Tena nesaṃ satvakiriyāppadhānatā vuttā. Kiriyāvisesaggahaṇanimittanti kiriyāvisesāvabodhahetu kiriyāvisesadīpanato, yathā ‘‘cirappavāsi’’nti (dha. pa. 219) ettha pa-saddo vasanakiriyāya viyogavisiṭṭhataṃ dīpeti. ‘‘Evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākatthā’’tiādīsu kiriyāvisesassa jotako evaṃ-saddo. ‘‘Evaṃsīlā (dī. ni. 3.142) evaṃdhammā’’tiādīsu (dī. ni. 2.13; ma. ni. 3. 198; saṃ. ni. 5.378) satvavisesassa. Evaṃ sesanipātapadānampīti adhippāyo. Tenāha ‘‘kiriyāya…pe… nipātapada’’nti.

сан̇кзбад̇о вуд̇д̇ам̣, гим̣ бана д̇анд̇и ааха ‘‘бад̣̇аабхихид̇а’’нд̇и. ат̇а ваа сан̇кзбад̇о вуд̇д̇ам̣, яо агкарзхи сан̇гаасид̇од̇и вужжад̇и. бад̣̇аабхихид̇ам̣ бад̣̇зхи гат̇ид̇ам̣, яо бад̣̇зхи багаасид̇од̇и вужжад̇и. д̇ад̣̇убхаяам̣, яад̣̇и бад̣̇асамуд̣̇ааяо ваагяам̣, д̇асса го барижчзд̣̇о. яаавад̇аа ад̇хиббзд̇ад̇т̇абарияосаанам̣, д̇аавад̇аа згаваагяанд̇иби вад̣̇анд̇и, б̣ахуубзд̇т̇а багаарз ван̣н̣знд̇и. гим̣ д̇зхи, саакяаад̇ам̣ сааб̣яаяам̣ сагаарагам̣ сависзсанам̣ ‘‘ваагяа’’нд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. нану жа бад̣̇знаби ад̇т̇о б̣яан̃ж̇ийяад̇ийд̇и жод̣̇анам̣ манаси гад̇ваа ааха ‘‘бад̣̇амад̇д̇асаванзби хий’’д̇иаад̣̇и. аагаарзсу ваагяавибхааг̇зсу абхихид̇ам̣ гат̇ид̇ам̣ ниб̣б̣ажанам̣ аагаараабхихид̇ам̣ ниб̣б̣ажанам̣. ‘‘абхихид̇анд̇и жа баал̣иааг̇ад̇а’’нд̇и вад̣̇анд̇и.

Saṅkhepato vuttaṃ, kiṃ pana tanti āha ‘‘padābhihita’’nti. Atha vā saṅkhepato vuttaṃ, yo akkharehi saṅkāsitoti vuccati. Padābhihitaṃ padehi kathitaṃ, yo padehi pakāsitoti vuccati. Tadubhayaṃ, yadi padasamudāyo vākyaṃ, tassa ko paricchedo. Yāvatā adhippetatthapariyosānaṃ, tāvatā ekavākyantipi vadanti, bahūpettha pakāre vaṇṇenti. Kiṃ tehi, sākhyātaṃ sābyayaṃ sakārakaṃ savisesanaṃ ‘‘vākya’’nti daṭṭhabbaṃ. Nanu ca padenapi attho byañjīyatīti codanaṃ manasi katvā āha ‘‘padamattasavanepi hī’’tiādi. Ākāresu vākyavibhāgesu abhihitaṃ kathitaṃ nibbacanaṃ ākārābhihitaṃ nibbacanaṃ. ‘‘Abhihitanti ca pāḷiāgata’’nti vadanti.

‘‘ниб̣б̣аанам̣ маг̇г̇ад̇и, ниб̣б̣аанад̇т̇игзхи ваа маг̇г̇ийяад̇и, гилзсз ваа маарзнд̇о г̇ажчад̇ийд̇и маг̇г̇о’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. адта. 16) ниб̣б̣ажанаанам̣ вид̇т̇ааро. д̇ам̣нид̣̇д̣̇зсагат̇анад̇д̇аа нид̣̇д̣̇зсод̇и имамад̇т̇амааха ‘‘ниб̣б̣ажанавид̇т̇ааро ниравасзсад̣̇зсанад̇д̇аа нид̣̇д̣̇зсо’’д̇и. бад̣̇зхийд̇и ваагяааваяавабхууд̇зхи, ваагяад̇о вибхаж̇ж̇амаанзхи ваа аакяаад̇аад̣̇ибад̣̇зхи. д̇знааха ‘‘ваагяасса вибхааг̇о’’д̇и, д̇ат̇аа жааха ‘‘абарияосид̇з’’д̇иаад̣̇и. абарз бана ‘‘багад̇ибажжаяалобаад̣̇зсаад̣̇ивасзна агкаравибхааг̇о аагааро, нируд̇д̇инаязна бад̣̇авибхааг̇о ниб̣б̣ажанам̣, ваагяавибхааг̇о нид̣̇д̣̇зсо. ван̣н̣абад̣̇аваагяаани хи авибхад̇д̇аани, вибхад̇д̇аани жа ча б̣яан̃ж̇анабад̣̇ааний’’д̇и вад̣̇анд̇и. чадтам̣ важананд̇и чадтам̣ бад̣̇ам̣. гаад̇аб̣б̣анд̇и ‘‘агкарам̣ бад̣̇ам̣ б̣яан̃ж̇анам̣ аагааро д̇ат̇зва нируд̇д̇и нид̣̇д̣̇зсо чадтаважана’’нд̇и г̇аат̇ааяам̣ звам̣ гад̇д̇аб̣б̣ам̣, сам̣ван̣н̣анаавасзна ваа аагаарабад̣̇ам̣ жад̇уд̇т̇ам̣ гаад̇аб̣б̣анд̇и ад̇т̇о. саб̣б̣о сад̣̇д̣̇авохааро вибхад̇д̇зхи, авибхад̇д̇зхи жа агкарабад̣̇аваагязхзва, д̇ад̣̇ан̃н̃аббагааро над̇т̇ийд̇и ааха ‘‘яаанимааний’’д̇иаад̣̇и.

‘‘Nibbānaṃ maggati, nibbānatthikehi vā maggīyati, kilese vā mārento gacchatīti maggo’’tiādinā (dha. sa. aṭṭha. 16) nibbacanānaṃ vitthāro. Taṃniddesakathanattā niddesoti imamatthamāha ‘‘nibbacanavitthāro niravasesadesanattā niddeso’’ti. Padehīti vākyāvayavabhūtehi, vākyato vibhajjamānehi vā ākhyātādipadehi. Tenāha ‘‘vākyassa vibhāgo’’ti, tathā cāha ‘‘apariyosite’’tiādi. Apare pana ‘‘pakatipaccayalopādesādivasena akkharavibhāgo ākāro, niruttinayena padavibhāgo nibbacanaṃ, vākyavibhāgo niddeso. Vaṇṇapadavākyāni hi avibhattāni, vibhattāni ca cha byañjanapadānī’’ti vadanti. Chaṭṭhaṃ vacananti chaṭṭhaṃ padaṃ. Kātabbanti ‘‘akkharaṃ padaṃ byañjanaṃ ākāro tatheva nirutti niddeso chaṭṭhavacana’’nti gāthāyaṃ evaṃ kattabbaṃ, saṃvaṇṇanāvasena vā ākārapadaṃ catutthaṃ kātabbanti attho. Sabbo saddavohāro vibhattehi, avibhattehi ca akkharapadavākyeheva, tadaññappakāro natthīti āha ‘‘yānimānī’’tiādi.

24. гаасанаасад̣̇д̣̇о гаммад̇т̇од̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘гаасийяад̇ий’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. бад̣̇зхи д̇аава ад̇т̇асса сан̇гаасанаа, багаасанаа жа ход̇у, бад̣̇аавад̇хигааби сам̣ван̣н̣анаа ижчид̇аад̇и агкарзхи бана гат̇анд̇и ааха ‘‘агкарзхи суяяамаанзхий’’д̇иаад̣̇и. бад̣̇ад̇т̇асамбадибад̇д̇ийд̇и бад̣̇аабхид̇хзяяаад̇т̇ааваб̣од̇хо. ‘‘агкарзхи сан̇гаасзд̇ий’’д̇иаад̣̇инаа агкарагаран̣ам̣ сан̇гаасанабхууд̇ам̣ уг̇гхаданагирияам̣ вад̣̇анд̇зна яат̇аавуд̇д̇о ад̇т̇о саад̇хид̇од̇и д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘д̇ат̇аа хий’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣.

24.Kāsanāsaddo kammatthoti dassetuṃ ‘‘kāsīyatī’’tiādi vuttaṃ. Padehi tāva atthassa saṅkāsanā, pakāsanā ca hotu, padāvadhikāpi saṃvaṇṇanā icchitāti akkharehi pana kathanti āha ‘‘akkharehi suyyamānehī’’tiādi. Padatthasampaṭipattīti padābhidheyyaatthāvabodho. ‘‘Akkharehi saṅkāsetī’’tiādinā akkharakaraṇaṃ saṅkāsanabhūtaṃ ugghaṭanakiriyaṃ vadantena yathāvutto attho sādhitoti dassetuṃ ‘‘tathā hī’’tiādi vuttaṃ.

вибхаж̇ануд̇д̇аанийгаммабан̃н̃ад̇д̇ийд̇и згад̇д̇анид̣̇д̣̇зсо самаахаарод̇и аяам̣ д̣̇ванд̣̇асамаасо. убхаязнаад̇и ‘‘виваран̣аа, вибхаж̇анаа’’д̇и иминаа д̣̇ваязна. зд̇зхийд̇и зд̇т̇а зва-гааро луд̇д̇анид̣̇д̣̇идтод̇и ааха ‘‘зд̇зхи зваа’’д̇и. ‘‘сан̇гаасанаа…бз… абхаавад̇о’’д̇и иминаа яат̇аад̇хиббзд̇аануунаавад̇хааран̣апалам̣ д̣̇ассзд̇и. уг̇гхаданаад̣̇ийд̇и аад̣̇исад̣̇д̣̇зна вибан̃жананаяаани сан̇г̇ан̣хаад̇и.

Vibhajanuttānīkammapaññattīti ekattaniddeso samāhāroti ayaṃ dvandasamāso. Ubhayenāti ‘‘vivaraṇā, vibhajanā’’ti iminā dvayena. Etehīti ettha eva-kāro luttaniddiṭṭhoti āha ‘‘etehi evā’’ti. ‘‘Saṅkāsanā…pe… abhāvato’’ti iminā yathādhippetaanūnāvadhāraṇaphalaṃ dasseti. Ugghaṭanādīti ādisaddena vipañcananayāni saṅgaṇhāti.

25. саммаа яуд̇д̇од̇и саммаа авибарийд̇ам̣, анавасзсад̇о жа яуд̇д̇о сахид̇о. д̇ат̇аа хи вуд̇д̇ам̣ ‘‘ануунаа’’д̇и. саб̣б̣о хи баал̣иад̇т̇о ад̇т̇абад̣̇аад̇т̇анаязхи анавасзсад̇о сан̇г̇ахид̇о. д̇знааха ‘‘саб̣б̣асса хий’’д̇иаад̣̇и.

25.Sammāyuttoti sammā aviparītaṃ, anavasesato ca yutto sahito. Tathā hi vuttaṃ ‘‘anūnā’’ti. Sabbo hi pāḷiattho atthapadaatthanayehi anavasesato saṅgahito. Tenāha ‘‘sabbassa hī’’tiādi.

26. гасмаа банзд̇т̇а муулабад̣̇абад̣̇адтаанаани асан̇г̇ахид̇аанийд̇и? бад̣̇ад̇т̇анд̇араабхаавад̇о. муулабад̣̇аани хи наяаанам̣ самудтаанамад̇д̇ад̇д̇аа бад̣̇адтаанаанийд̇и д̣̇ассид̇ояам̣ наяо. д̇зна вуд̇д̇ам̣ ‘‘ид̇о винимуд̇д̇о гожи нзд̇д̇ибад̣̇ад̇т̇о над̇т̇ий’’д̇и.

26. Kasmā panettha mūlapadapadaṭṭhānāni asaṅgahitānīti? Padatthantarābhāvato. Mūlapadāni hi nayānaṃ samuṭṭhānamattattā padaṭṭhānānīti dassitoyaṃ nayo. Tena vuttaṃ ‘‘ito vinimutto koci nettipadattho natthī’’ti.

нзд̇д̇ияаа гааран̣абхууд̇ааяа. хаараа сам̣ван̣н̣зд̇аб̣б̣аад̇и суд̇д̇асса ад̇т̇асам̣ван̣н̣анаавасзна хаараа вид̇т̇аарзд̇аб̣б̣аа. свааяанд̇и со аяам̣ сам̣ван̣н̣анааггамо. язна ануггамзна нзд̇д̇ияам̣ д̣̇зсид̇аа, д̇знзва суд̇д̇з ад̇т̇асам̣ван̣н̣анаавасзна яож̇зд̇аб̣б̣аад̇и. звам̣ сид̣̇д̇хзд̇и д̣̇зсанааггамзнзва сид̣̇д̇хз. аяам̣ аарамбход̇и ‘‘сол̣аса хаараа батама’’нд̇и звам̣ бавад̇д̇о аарамбхо. имамад̇т̇анд̇и имам̣ вужжамаананияамасан̇каад̇ам̣ ад̇т̇ам̣.

Nettiyā kāraṇabhūtāya. Hārā saṃvaṇṇetabbāti suttassa atthasaṃvaṇṇanāvasena hārā vitthāretabbā. Svāyanti so ayaṃ saṃvaṇṇanākkamo. Yena anukkamena nettiyaṃ desitā, teneva sutte atthasaṃvaṇṇanāvasena yojetabbāti. Evaṃ siddheti desanākkameneva siddhe. Ayaṃ ārambhoti ‘‘soḷasa hārā paṭhama’’nti evaṃ pavatto ārambho. Imamatthanti imaṃ vuccamānaniyamasaṅkhātaṃ atthaṃ.

яад̣̇и д̣̇зсид̇аггамзнзва хааранаяаа суд̇д̇з яож̇зд̇аб̣б̣аа сияум̣, гим̣ со гамо гааран̣анирабзгко, уд̣̇ааху гааран̣асаабзгкод̇и? гин̃жзд̇т̇а – яад̣̇и д̇аава гааран̣анирабзгко хааранаяаанам̣ ануггамо, анзгз ад̇т̇аа вужжамаанаа авассам̣ згзна гамзна вужжанд̇ийд̇и. звам̣ санд̇з язна гзнажи гамзна суд̇д̇з яож̇зд̇аб̣б̣аа сияум̣, д̇ат̇аа сад̇и нияамо нирад̇т̇аго сияаа. ат̇а гааран̣асаабзгко, гим̣ д̇ам̣ гааран̣анд̇и? ид̇аро гааран̣аг̇авзсанам̣ агад̇ваа ад̇т̇о звзд̇т̇а г̇авзсид̇аб̣б̣од̇и ад̇хиббааязна ‘‘нааяамануяог̇о на гад̇т̇ажи ануггамз нивисад̇ий’’д̇и вад̇ваа ‘‘на бана маяам̣ д̣̇зваанам̣бияасса манорат̇авигхаад̇ааяа жзд̇змаа’’д̇и гамагааран̣ам̣ вижаарзнд̇о ‘‘абижаа’’д̇иаад̣̇инаа д̣̇зсанаахаарасса д̇аава аад̣̇ид̇о д̣̇зсанааяа гааран̣ам̣ бад̇идтабзд̇и. д̇ад̇т̇а д̇хаммад̣̇зсанааяа ниссаяо ассаад̣̇аад̣̇ийнаваниссаран̣аани, сарийрам̣ аан̣ад̇д̇и. багад̇ияаа сабхаавзна. нид̣̇д̇хааран̣зна винааби бад̇идтаабхаавад̇о ниссаяабхаавад̇о.

Yadi desitakkameneva hāranayā sutte yojetabbā siyuṃ, kiṃ so kamo kāraṇanirapekkho, udāhu kāraṇasāpekkhoti? Kiñcettha – yadi tāva kāraṇanirapekkho hāranayānaṃ anukkamo, aneke atthā vuccamānā avassaṃ ekena kamena vuccantīti. Evaṃ sante yena kenaci kamena sutte yojetabbā siyuṃ, tathā sati niyamo niratthako siyā. Atha kāraṇasāpekkho, kiṃ taṃ kāraṇanti? Itaro kāraṇagavesanaṃ akatvā attho evettha gavesitabboti adhippāyena ‘‘nāyamanuyogo na katthaci anukkame nivisatī’’ti vatvā ‘‘na pana mayaṃ devānaṃpiyassa manorathavighātāya cetemā’’ti kamakāraṇaṃ vicārento ‘‘apicā’’tiādinā desanāhārassa tāva ādito desanāya kāraṇaṃ patiṭṭhapeti. Tattha dhammadesanāya nissayo assādādīnavanissaraṇāni, sarīraṃ āṇatti. Pakatiyā sabhāvena. Niddhāraṇena vināpi patiṭṭhābhāvato nissayabhāvato.

‘‘д̇ат̇аа хи вагкад̇ий’’д̇иаад̣̇инаа яат̇аавуд̇д̇ам̣ ад̇т̇ам̣ баагадад̇арам̣ гарод̇и. зса наяо ид̇арзсуби.

‘‘Tathā hi vakkhatī’’tiādinā yathāvuttaṃ atthaṃ pākaṭataraṃ karoti. Esa nayo itaresupi.

вижаяаананд̇аранд̇и вижаяахаараананд̇арам̣. сзсзсуби зсзва наяо. д̇ат̇аа хийд̇и лагкан̣ахааравибхан̇г̇з яуд̇д̇ааяуд̇д̇аанам̣ гааран̣абарамбарааяа бариг̇г̇ахид̇асабхааваанам̣ авуд̇д̇аанамби згалагкан̣ад̇ааяа г̇ахан̣ам̣ вуд̇д̇ам̣.

Vicayānantaranti vicayahārānantaraṃ. Sesesupi eseva nayo. Tathā hīti lakkhaṇahāravibhaṅge yuttāyuttānaṃ kāraṇaparamparāya pariggahitasabhāvānaṃ avuttānampi ekalakkhaṇatāya gahaṇaṃ vuttaṃ.

ад̇т̇ад̇о нид̣̇д̇хаарид̇аананд̇и ад̇т̇уд̣̇д̇хаарабуб̣б̣аабараанусанд̇хиаад̣̇иад̇т̇ад̇о суд̇д̇анд̇арад̇о уд̣̇д̇хадаанам̣ сам̣ван̣н̣ияамаанасуд̇д̇з аанийд̇аанам̣ баал̣ид̇хаммаанам̣. сад̣̇д̣̇ад̇о, бамаан̣анд̇арад̇о жа лад̣̇д̇хаанам̣ ид̇ха вижаарзд̇аб̣б̣ад̇д̇аа ааха ‘‘ниравасзсад̇о’’д̇и. ад̇т̇ассаад̇и абхид̇хзяяад̇т̇асса. д̇хаммассаад̇и сабхаавад̇хаммасса. д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а д̇ам̣ абхиниробзд̇ийд̇и д̇асмим̣ д̇асмим̣ ад̇т̇з, д̇хаммз жа д̇ам̣ наамам̣ абхиниробзд̇и, ‘‘аяамзвам̣наамо’’д̇и вохарад̇и. ‘‘ад̇т̇асса, д̇хаммассаа’’д̇и бад̣̇ад̣̇ваязна сааман̃н̃ад̇о ад̇т̇о, д̇хаммо жа анавасзсзд̇ваа г̇ахид̇од̇и ааха ‘‘анавасзсабарияаад̣̇аана’’нд̇и, яад̇о вуд̇д̇ам̣ ‘‘д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇аа’’д̇и. д̇ат̇аад̇и яат̇аа анавасзсад̇т̇ааваб̣од̇хад̣̇ийбагам̣ анавасзсабарияаад̣̇аанам̣ гад̇ам̣ жад̇уб̣яуухабаал̣ияам̣, звам̣ бунаббунам̣ г̇аб̣бхамубзд̇ийд̇и зд̇т̇а асад̣̇д̣̇авад̇ий ад̇т̇аа бавад̇д̇ивасзна лаб̣бхамаанаа саммаабадибад̇д̇и уд̣̇д̇хадаад̇и убасам̣хаарад̇т̇о д̇ат̇аа-сад̣̇д̣̇о.

Atthato niddhāritānanti atthuddhārapubbāparānusandhiādiatthato suttantarato uddhaṭānaṃ saṃvaṇṇiyamānasutte ānītānaṃ pāḷidhammānaṃ. Saddato, pamāṇantarato ca laddhānaṃ idha vicāretabbattā āha ‘‘niravasesato’’ti. Atthassāti abhidheyyatthassa. Dhammassāti sabhāvadhammassa. Tattha tattha taṃ abhiniropetīti tasmiṃ tasmiṃ atthe, dhamme ca taṃ nāmaṃ abhiniropeti, ‘‘ayamevaṃnāmo’’ti voharati. ‘‘Atthassa, dhammassā’’ti padadvayena sāmaññato attho, dhammo ca anavasesetvā gahitoti āha ‘‘anavasesapariyādāna’’nti, yato vuttaṃ ‘‘tattha tatthā’’ti. Tathāti yathā anavasesatthāvabodhadīpakaṃ anavasesapariyādānaṃ kataṃ catubyūhapāḷiyaṃ, evaṃ punappunaṃ gabbhamupetīti ettha asaddavatī atthā pavattivasena labbhamānā sammāpaṭipatti uddhaṭāti upasaṃhārattho tathā-saddo.

д̇знзваад̇и суд̇д̇анд̇арасам̣санд̣̇анасса сабхааг̇ависабхааг̇ад̇хамманд̇арааваддануубааяабхаавад̇о зва. яад̇од̇и сабхааг̇ависабхааг̇ад̇хаммаавадданасса саад̇хааран̣аад̣̇ид̇хаммавибхаж̇ануубааяад̇д̇аа. бадивибхад̇д̇асабхаавзд̇и бадибхааг̇абхаавзна вибхад̇д̇асабхаавз.

Tenevāti suttantarasaṃsandanassa sabhāgavisabhāgadhammantarāvaṭṭanūpāyabhāvato eva. Yatoti sabhāgavisabhāgadhammāvaṭṭanassa sādhāraṇādidhammavibhajanūpāyattā. Paṭivibhattasabhāveti paṭibhāgabhāvena vibhattasabhāve.

д̇з д̇хаммаад̇и бадибагкад̇о баривад̇д̇ид̇ад̇хаммаа. на барияааяавибхааванаа бан̃н̃ад̇д̇ивибхааг̇абариг̇г̇аахигаад̇и ааха ‘‘барияаа…бз… суб̣од̇ханан̃жаа’’д̇и.

Te dhammāti paṭipakkhato parivattitadhammā. Na pariyāyavibhāvanā paññattivibhāgapariggāhikāti āha ‘‘pariyā…pe… subodhanañcā’’ti.

бужчаависод̇ханам̣ виссаж̇ж̇анам̣. аарамбхависод̇ханам̣ д̣̇зсанааяа ад̇т̇агат̇анам̣. д̇ад̣̇убхаяавижааро д̇хаад̇аад̣̇ийсу асаммуяханд̇ассзва самбхавад̇ийд̇и ааха ‘‘д̇хаад̇ааяад̇анаа…бз… самбаад̣̇зд̇у’’нд̇и. суд̣̇д̇хо аарамбход̇иаад̣̇ибаал̣инид̣̇ассанзнаби аяамзвад̇т̇о уд̣̇аахадод̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣.

Pucchāvisodhanaṃ vissajjanaṃ. Ārambhavisodhanaṃ desanāya atthakathanaṃ. Tadubhayavicāro dhātādīsu asammuyhantasseva sambhavatīti āha ‘‘dhātāyatanā…pe… sampādetu’’nti. Suddho ārambhotiādipāḷinidassanenapi ayamevattho udāhaṭoti veditabbaṃ.

‘‘гааран̣аагааро’’д̇и бад̣̇адтаанам̣ санд̇хааяа вад̣̇ад̇и. бабхзд̣̇ад̇о д̣̇зсанаагаарод̇и взважанам̣. нид̣̇д̇хаарзд̇ваа вужжамаанаанийд̇и уд̣̇д̇харид̇ваа самааробияамаанаанийд̇и ад̇хиббааяо. суд̇д̇асса ад̇т̇ам̣ д̇ат̇ад̇д̇ааваб̣од̇хааяаад̇и суд̇д̇асса бад̣̇ад̇т̇ааваг̇амамукзна жад̇усажжаабхисамаяааяа.

‘‘Kāraṇākāro’’ti padaṭṭhānaṃ sandhāya vadati. Pabhedato desanākāroti vevacanaṃ. Niddhāretvā vuccamānānīti uddharitvā samāropiyamānānīti adhippāyo. Suttassa atthaṃ tathattāvabodhāyāti suttassa padatthāvagamamukhena catusaccābhisamayāya.

взнзяяад̇д̇аяаяуд̇д̇о ад̇т̇анаяад̇д̇аяуубад̣̇зсо ‘‘взнзяяад̇д̇аяаббаяож̇ид̇о’’д̇и вуд̇д̇о. взнзяяад̇д̇аяан̃хи бажжаяасамавааяз д̇ад̣̇убад̣̇зсапалам̣ ад̇хиг̇ажчанд̇ам̣ ад̇т̇ам̣ баяож̇зд̇и наамаад̇и. д̇ад̣̇ануггамзнзваад̇и д̇зсам̣ уг̇гхадид̇ан̃н̃уаад̣̇ийнам̣ д̣̇зсанаануггамзнзва. д̇зд̇и д̇аяо ад̇т̇анаяаа. д̇зсанд̇и уг̇гхадид̇ан̃н̃уаад̣̇ийнам̣. яат̇аа уд̣̇д̣̇зсаад̣̇ийнам̣ сан̇кзбамаж̇жхимавид̇т̇ааравуд̇д̇ияаа д̇ин̣н̣ам̣ буг̇г̇алаанам̣ убагаарад̇аа, звам̣ д̇зсам̣ ад̇т̇анаяаанам̣. д̇ассаад̇и ад̇т̇анаяад̇т̇асса. д̇ад̇т̇аад̇и д̇ассам̣ д̇ассам̣ бхуумияам̣.

Veneyyattayayutto atthanayattayūpadeso ‘‘veneyyattayappayojito’’ti vutto. Veneyyattayañhi paccayasamavāye tadupadesaphalaṃ adhigacchantaṃ atthaṃ payojeti nāmāti. Tadanukkamenevāti tesaṃ ugghaṭitaññuādīnaṃ desanānukkameneva. Teti tayo atthanayā. Tesanti ugghaṭitaññuādīnaṃ. Yathā uddesādīnaṃ saṅkhepamajjhimavitthāravuttiyā tiṇṇaṃ puggalānaṃ upakāratā, evaṃ tesaṃ atthanayānaṃ. Tassāti atthanayatthassa. Tatthāti tassaṃ tassaṃ bhūmiyaṃ.

самудтаанам̣ нид̣̇аанам̣. анзгад̇хаа сад̣̇д̣̇анаяад̇о, нируд̇д̇инаяад̇о жаад̇и анзгаббагаарам̣. бад̣̇ад̇т̇о сад̣̇д̣̇ад̇т̇о. вид̇хи ануваад̣̇од̇и ид̣̇амзд̇т̇а вид̇хиважанам̣, аяамануваад̣̇од̇и аяам̣ вибхааг̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о. самаад̇хаад̇аб̣б̣од̇и барихарид̇аб̣б̣о. анусанд̇хийяаа ануруубам̣ ниг̇амзд̇аб̣б̣анд̇и яааяа анусанд̇хияаа суд̇д̇з убари д̣̇зсанаа бавад̇д̇аа, д̇ад̣̇ануруубам̣ сам̣ван̣н̣анаа ниг̇амзд̇аб̣б̣аа. баяож̇ананд̇и палам̣. бин̣д̣ад̇т̇од̇и сан̇кзбад̇т̇о. анусанд̇хийд̇и бужчаанусанд̇хиаад̣̇ианусанд̇хи. убог̇гхаадод̇и нид̣̇ассанам̣. жааланаад̇и жод̣̇анаа. бажжубадтаанам̣ барихааро.

Samuṭṭhānaṃ nidānaṃ. Anekadhā saddanayato, niruttinayato cāti anekappakāraṃ. Padattho saddattho. Vidhi anuvādoti idamettha vidhivacanaṃ, ayamanuvādoti ayaṃ vibhāgo veditabbo. Samādhātabboti pariharitabbo. Anusandhīyā anurūpaṃ nigametabbanti yāya anusandhiyā sutte upari desanā pavattā, tadanurūpaṃ saṃvaṇṇanā nigametabbā. Payojananti phalaṃ. Piṇḍatthoti saṅkhepattho. Anusandhīti pucchānusandhiādianusandhi. Upogghāṭoti nidassanaṃ. Cālanāti codanā. Paccupaṭṭhānaṃ parihāro.

багад̇иаад̣̇ибад̣̇ааваяавам̣ бхинд̣̇ид̇ваа гат̇анам̣ бхзд̣̇агат̇аа яат̇аа ‘‘д̣̇иб̣б̣анд̇ийд̇и д̣̇зваа’’д̇и (ма. ни. адта. 1.153). бад̣̇асса ад̇т̇агат̇анам̣ д̇ад̇вагат̇аа яат̇аа ‘‘б̣уд̣̇д̇ход̇и яо со бхаг̇аваа саяамбхуу анаажарияаго’’д̇и (махаани. 192; жуул̣ани. баарааяанад̇т̇уд̇иг̇аат̇аанид̣̇д̣̇зса 97; бади. ма. 1.161). барияааяаважанам̣ взважанаг̇г̇ахан̣ам̣ яат̇аа ‘‘бан̃н̃аа баж̇аананаа’’д̇и (д̇ха. са. 16). вижаяаяуд̇д̇ижад̇уб̣яуухабаривад̇д̇анахаарзгад̣̇зсасан̇г̇ахид̇аа, взважанахаарасан̇г̇ахид̇аа жаад̇и ааха ‘‘д̇з ид̇ха гад̇ибаяахаарасан̇г̇ахид̇аа’’д̇и.

Pakatiādipadāvayavaṃ bhinditvā kathanaṃ bhedakathā yathā ‘‘dibbantīti devā’’ti (ma. ni. aṭṭha. 1.153). Padassa atthakathanaṃ tatvakathā yathā ‘‘buddhoti yo so bhagavā sayambhū anācariyako’’ti (mahāni. 192; cūḷani. pārāyanatthutigāthāniddesa 97; paṭi. ma. 1.161). Pariyāyavacanaṃ vevacanaggahaṇaṃ yathā ‘‘paññā pajānanā’’ti (dha. sa. 16). Vicayayutticatubyūhaparivattanahārekadesasaṅgahitā, vevacanahārasaṅgahitā cāti āha ‘‘te idha katipayahārasaṅgahitā’’ti.

ад̇д̇ано палам̣ д̇хаарзд̇ийд̇и д̇хаммод̇и хзд̇уно д̇хаммабхааво взд̣̇ид̇аб̣б̣о. н̃аабагахзд̇ууби н̃аан̣агаран̣адтзна гаарагз багкибид̇ваа ааха ‘‘гаараго самбаабагод̇и д̣̇увид̇хо’’д̇и. буна жагкуб̣ийж̇аад̣̇иниб̣б̣ад̇д̇агамзва гааран̣ам̣ гад̇ваа д̣̇ассзнд̇о ‘‘буна…бз… д̇ивид̇хо’’д̇иаад̣̇имааха. ‘‘д̇аяо гусалахзд̇уу’’д̇иаад̣̇инаа (д̇ха. са. 1059-1060) ааг̇ад̇аа алобхаад̣̇аяо, лобхаад̣̇аяо жа хзд̇ухзд̇у наама. ‘‘жад̇д̇ааро ко, бхигкавз, махаабхууд̇аа хзд̇у, жад̇д̇ааро махаабхууд̇аа бажжаяо руубагканд̇хасса бан̃н̃аабанааяаа’’д̇иаад̣̇инаа (ма. ни. 3.86) ааг̇ад̇о бажжаяахзд̇у наама. гусалаагусалам̣ гаммам̣ ад̇д̇ано вибаагам̣ бад̇и уд̇д̇амахзд̇у наама. жагкаад̣̇иб̣ийж̇аад̣̇и жагкувин̃н̃аан̣аан̇гураад̣̇ийнам̣ асаад̇хааран̣ахзд̇у наама. гусалаагусалаанам̣ сад̇иби бажжаяад̇хаммабхаавз идтаанидтапалависзсахзд̇убхаавад̣̇ассанад̇т̇ам̣ висум̣ г̇ахан̣ам̣, сад̣̇д̣̇амаг̇г̇аанам̣ бана н̃аабагасамбаабагахзд̇убхаавад̣̇ассанад̇т̇анд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. ан̇гураад̣̇игасса асаад̇хааран̣ахзд̇у б̣ийж̇аад̣̇исамаанаж̇аад̇ияахзд̇уд̇ааяа сабхааг̇ахзд̇у . саад̇хааран̣ахзд̇у бхусасалилаад̣̇иасамаанаж̇аад̇ияад̇ааяа асабхааг̇ахзд̇у. инд̣̇рияаб̣ад̣̇д̇хасанд̇ааниго аж̇жхад̇д̇игахзд̇у, ид̇аро б̣аахирахзд̇у. гзжи бана ‘‘сасанд̇ааниго аж̇жхад̇д̇игахзд̇у, ид̇аро б̣аахирахзд̇уу’’д̇и вад̣̇анд̇и. бариг̇г̇аахаго убад̇т̇амбхаго. барамбарахзд̇у убаниссаяабажжаяо.

Attano phalaṃ dhāretīti dhammoti hetuno dhammabhāvo veditabbo. Ñāpakahetūpi ñāṇakaraṇaṭṭhena kārake pakkhipitvā āha ‘‘kārako sampāpakoti duvidho’’ti. Puna cakkhubījādinibbattakameva kāraṇaṃ katvā dassento ‘‘puna…pe… tividho’’tiādimāha. ‘‘Tayo kusalahetū’’tiādinā (dha. sa. 1059-1060) āgatā alobhādayo, lobhādayo ca hetuhetu nāma. ‘‘Cattāro kho, bhikkhave, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāyā’’tiādinā (ma. ni. 3.86) āgato paccayahetu nāma. Kusalākusalaṃ kammaṃ attano vipākaṃ pati uttamahetu nāma. Cakkhādibījādi cakkhuviññāṇaaṅkurādīnaṃ asādhāraṇahetu nāma. Kusalākusalānaṃ satipi paccayadhammabhāve iṭṭhāniṭṭhaphalavisesahetubhāvadassanatthaṃ visuṃ gahaṇaṃ, saddamaggānaṃ pana ñāpakasampāpakahetubhāvadassanatthanti daṭṭhabbaṃ. Aṅkurādikassa asādhāraṇahetu bījādisamānajātiyahetutāya sabhāgahetu. Sādhāraṇahetu bhusasalilādiasamānajātiyatāya asabhāgahetu. Indriyabaddhasantāniko ajjhattikahetu, itaro bāhirahetu. Keci pana ‘‘sasantāniko ajjhattikahetu, itaro bāhirahetū’’ti vadanti. Pariggāhako upatthambhako. Paramparahetu upanissayapaccayo.

ниб̣б̣аанасса аниб̣б̣ад̇д̇аниязби самуд̣̇аяаббахаанасамуд̣̇аяанирод̇хаанам̣ ад̇хиг̇амаад̇хиг̇анд̇аб̣б̣абхаавад̇о ниб̣б̣аанам̣ бад̇и маг̇г̇асса хзд̇убхааво вияа маг̇г̇ам̣ бад̇и ниб̣б̣аанасса палабхааво убажаарасид̣̇д̇ход̇и ааха ‘‘палабарияааяо лаб̣бхад̇ий’’д̇и.

Nibbānassa anibbattaniyepi samudayappahānasamudayanirodhānaṃ adhigamādhigantabbabhāvato nibbānaṃ pati maggassa hetubhāvo viya maggaṃ pati nibbānassa phalabhāvo upacārasiddhoti āha ‘‘phalapariyāyo labbhatī’’ti.

бадибаж̇ж̇амаанабхууми маг̇г̇ад̇хаммаа. бадибаннабхууми палад̇хаммаа.

Paṭipajjamānabhūmi maggadhammā. Paṭipannabhūmi phaladhammā.

гижжад̇од̇и сарасад̇о. лагкан̣ад̇од̇и убалагкан̣ад̇о. сааман̃н̃ад̇од̇и самаанабхаавад̇о. д̇зна самаанахзд̇уд̇аа, самаанапалад̇аа, самаанаарамман̣ад̇аа жа г̇ахид̇аа ход̇ийд̇и. д̇ад̇т̇а яам̣ вад̇д̇аб̣б̣ам̣, д̇ам̣ хздтаа лагкан̣ахааранид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анааяам̣ вуд̇д̇амзва.

Kiccatoti sarasato. Lakkhaṇatoti upalakkhaṇato. Sāmaññatoti samānabhāvato. Tena samānahetutā, samānaphalatā, samānārammaṇatā ca gahitā hotīti. Tattha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā lakkhaṇahāraniddesavaṇṇanāyaṃ vuttameva.

абижзд̇т̇а самбаяог̇авиббаяог̇авирод̇хабагаран̣алин̇г̇асад̣̇д̣̇анд̇арасаннид̇хаанасаамад̇т̇ияаад̣̇ийнамби васзна наяавибхааг̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о. д̇ад̇т̇а самбаяог̇ад̇о д̇ааванаяавибхааг̇о – ‘‘наахам̣, бхигкавз, ан̃н̃ам̣ згад̇хаммамби саманубассаами, яам̣ звам̣ лахубаривад̇д̇ам̣, яат̇аяид̣̇ам̣ жид̇д̇а’’нд̇и (а. ни. 1.48) жид̇д̇асса лахубаривад̇д̇ид̇аа г̇ахид̇аа, д̇ам̣самбаяог̇ад̇о жзд̇асигаанамби г̇ахид̇аава ход̇и ан̃н̃ад̇т̇а нзсам̣ жид̇д̇зна самбаяог̇ад̣̇ийбанад̇о. ат̇а ваа ‘‘сан̃н̃ино’’д̇и. сан̃н̃аасахид̇ад̇ааважанзна хи нзсам̣ взд̣̇анаажзд̇анаад̣̇иванд̇ад̇ааби самбаяог̇ад̇о д̣̇ийбид̇аа ход̇и.

Apicettha sampayogavippayogavirodhapakaraṇaliṅgasaddantarasannidhānasāmatthiyādīnampi vasena nayavibhāgo veditabbo. Tattha sampayogato tāvanayavibhāgo – ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ, yathayidaṃ citta’’nti (a. ni. 1.48) cittassa lahuparivattitā gahitā, taṃsampayogato cetasikānampi gahitāva hoti aññattha nesaṃ cittena sampayogadīpanato. Atha vā ‘‘saññino’’ti. Saññāsahitatāvacanena hi nesaṃ vedanācetanādivantatāpi sampayogato dīpitā hoti.

виббаяог̇ад̇о – ‘‘ахзд̇угаа’’д̇и. хзд̇усамбаяуд̇д̇аа хи д̇хаммаа ‘‘сахзд̇угаа’’д̇и вуд̇д̇аад̇и д̇аб̣б̣ид̇хураа д̇хаммаа виббаяог̇ад̇о ‘‘ахзд̇угаа’’д̇и вуд̇д̇аад̇и вин̃н̃ааяад̇и. ат̇а ваа ‘‘асан̃н̃ино’’д̇и. сан̃н̃аавиббаяуд̇д̇аа хи д̇хаммабавад̇д̇и ид̇хаад̇хиббзд̇аа, на сан̃н̃ааяа абхаавамад̇д̇анд̇и вин̃н̃ааяад̇и.

Vippayogato – ‘‘ahetukā’’ti. Hetusampayuttā hi dhammā ‘‘sahetukā’’ti vuttāti tabbidhurā dhammā vippayogato ‘‘ahetukā’’ti vuttāti viññāyati. Atha vā ‘‘asaññino’’ti. Saññāvippayuttā hi dhammapavatti idhādhippetā, na saññāya abhāvamattanti viññāyati.

вирод̇хад̇о – ‘‘адтамаго (яама. 3.инд̣̇рияаяамагабаал̣и.439), сад̣̇д̇хаанусаарий’’д̇и (бу. ба. маад̇игаа 7.36) жа вуд̇д̇з д̇ам̣ санд̇ад̇ияам̣ сам̣яож̇анад̇д̇аяаббахаанам̣ вин̃н̃ааяад̇и, д̇ат̇аа ‘‘сад̇и ваа убаад̣̇исзсз анааг̇аамид̇аа’’д̇и (д̣̇ий. ни. 2.404; ма. ни. 1.137) вуд̇д̇з бан̃жорамбхааг̇ияасам̣яож̇анаббахаанам̣ , ‘‘д̣̇идтзва д̇хаммз ан̃н̃аа’’д̇и (д̣̇ий. ни. 2.404; ма. ни. 1.137) вуд̇д̇з анавасзсасам̣яож̇анаббахаанам̣ вин̃н̃ааяад̇и.

Virodhato – ‘‘aṭṭhamako (yama. 3.indriyayamakapāḷi.439), saddhānusārī’’ti (pu. pa. mātikā 7.36) ca vutte taṃ santatiyaṃ saṃyojanattayappahānaṃ viññāyati, tathā ‘‘sati vā upādisese anāgāmitā’’ti (dī. ni. 2.404; ma. ni. 1.137) vutte pañcorambhāgiyasaṃyojanappahānaṃ , ‘‘diṭṭheva dhamme aññā’’ti (dī. ni. 2.404; ma. ni. 1.137) vutte anavasesasaṃyojanappahānaṃ viññāyati.

багаран̣ад̇о – ‘‘аб̣яаагад̇аа д̇хаммаа’’д̇и (д̇ха. са. маад̇игаа). ад̇хигаарад̇о хи гусалаагусалабхаавзна на гат̇ид̇аад̇и н̃ааяад̇и. ‘‘убад̇хий хи нарасса сожанаа’’д̇и (сам̣. ни. 1.12, 144) жа. б̣аахираа хи д̇хаммаа ид̇ха ‘‘убад̇хий’’д̇и ад̇хиббзд̇аад̇и вин̃н̃ааяад̇и.

Pakaraṇato – ‘‘abyākatā dhammā’’ti (dha. sa. mātikā). Adhikārato hi kusalākusalabhāvena na kathitāti ñāyati. ‘‘Upadhī hi narassa socanā’’ti (saṃ. ni. 1.12, 144) ca. Bāhirā hi dhammā idha ‘‘upadhī’’ti adhippetāti viññāyati.

лин̇г̇ад̇о – ‘‘сийд̇знаби руббад̇и, ун̣хзнаби руббад̇ий’’д̇иаад̣̇и (сам̣. ни. 3.79). сийд̇аад̣̇иг̇г̇ахан̣зна хи лин̇г̇зна бхууд̇убаад̣̇ааяаббагаарассзва д̇хаммасса руубабхааво, на ид̇арасса.

Liṅgato – ‘‘sītenapi ruppati, uṇhenapi ruppatī’’tiādi (saṃ. ni. 3.79). Sītādiggahaṇena hi liṅgena bhūtupādāyappakārasseva dhammassa rūpabhāvo, na itarassa.

сад̣̇д̣̇анд̇арасаннид̇хаанад̇о – ‘‘гааяабассад̣̇д̇хи, гааяааяад̇ана’’нд̇и. ‘‘яаа взд̣̇анаагканд̇хассаа’’д̇иаад̣̇иважанад̇о хи буримо гааяасад̣̇д̣̇о самуухаваажий, ид̇аро ааяад̇анасад̣̇д̣̇асаннид̇хаанад̇о басаад̣̇аваажий.

Saddantarasannidhānato – ‘‘kāyapassaddhi, kāyāyatana’’nti. ‘‘Yā vedanākkhandhassā’’tiādivacanato hi purimo kāyasaddo samūhavācī, itaro āyatanasaddasannidhānato pasādavācī.

саамад̇т̇ияад̇о – ‘‘саб̣б̣ам̣, бхигкавз, аад̣̇ид̇д̇ам̣ (сам̣. ни. 4.28; махаава. 54), саб̣б̣з д̇асанд̇и д̣̇ан̣д̣ассаа’’д̇и (д̇ха. ба. 129) жа, д̇ат̇аа ‘‘саб̣б̣ааванд̇ам̣ логам̣ мзд̇д̇аасахаг̇ад̇зна жзд̇асаа…бз… парид̇ваа вихарад̇ий’’д̇иаад̣̇и (д̣̇ий. ни. 1.556; 3.308; ма. ни. 1.77, 232, 459, 509; 2.309; 3.230; вибха. 642). зд̇т̇а хи сад̇иби саб̣б̣асад̣̇д̣̇асса анавасзсасад̇д̇аваажагад̇д̇з аад̣̇ид̇д̇ад̇аа саабзгкассзва ад̇т̇асса ваажагад̇д̇аа бад̣̇зсаваажий саб̣б̣асад̣̇д̣̇о, логасад̣̇д̣̇оби сад̇д̇аваажий. сад̇д̇аарамман̣аа хи аббаман̃н̃аад̇и. д̇ат̇аа ‘‘маад̇арам̣ бид̇арам̣ ханд̇ваа’’д̇и (д̇ха. ба. 294-295) саб̣б̣зна саб̣б̣ам̣ хи сабадигкзбад̇о, маад̇убид̇угхаад̇агаммасса жа махаасааваж̇ж̇ад̇аабавзд̣̇анад̇о, ид̇ха жа д̇ад̣̇анун̃н̃ааяа гад̇ааяа маад̇убид̇удтаанияаа д̇аад̣̇исаа гзжи баабад̇хаммаа взнзяяавасзна г̇ахид̇аа вин̃н̃ааяад̇и. гз бана д̇зд̇и? д̇ан̣хаамаанаа. д̇ан̣хаа хи ж̇ананий сад̇д̇аанам̣. ‘‘д̇ан̣хаа ж̇анзд̇и буриса’’нд̇и (сам̣. ни. 1.55-57) хи вуд̇д̇ам̣. бид̇удтаанияо маано д̇ам̣ ниссааяа ад̇д̇асамбаг̇г̇ан̣хад̇о ‘‘ахам̣ асугасса рун̃н̃о, рааж̇амахаамад̇д̇асса ваа буд̇д̇о’’д̇и яат̇аа. саамад̇т̇ияаад̣̇ийнанд̇и аад̣̇исад̣̇д̣̇зна д̣̇зсабагад̇иаад̣̇аяо сан̇г̇аяханд̇и.

Sāmatthiyato – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, ādittaṃ (saṃ. ni. 4.28; mahāva. 54), sabbe tasanti daṇḍassā’’ti (dha. pa. 129) ca, tathā ‘‘sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā…pe… pharitvā viharatī’’tiādi (dī. ni. 1.556; 3.308; ma. ni. 1.77, 232, 459, 509; 2.309; 3.230; vibha. 642). Ettha hi satipi sabbasaddassa anavasesasattavācakatte ādittatā sāpekkhasseva atthassa vācakattā padesavācī sabbasaddo, lokasaddopi sattavācī. Sattārammaṇā hi appamaññāti. Tathā ‘‘mātaraṃ pitaraṃ hantvā’’ti (dha. pa. 294-295) sabbena sabbaṃ hi sapaṭikkhepato, mātupitughātakammassa ca mahāsāvajjatāpavedanato, idha ca tadanuññāya katāya mātupituṭṭhāniyā tādisā keci pāpadhammā veneyyavasena gahitā viññāyati. Ke pana teti? Taṇhāmānā. Taṇhā hi jananī sattānaṃ. ‘‘Taṇhā janeti purisa’’nti (saṃ. ni. 1.55-57) hi vuttaṃ. Pituṭṭhāniyo māno taṃ nissāya attasampaggaṇhato ‘‘ahaṃ asukassa ruñño, rājamahāmattassa vā putto’’ti yathā. Sāmatthiyādīnanti ādisaddena desapakatiādayo saṅgayhanti.

лаб̣бхамаанабад̣̇ад̇т̇анид̣̇д̇хааран̣амукзнаад̇и д̇асмим̣ д̇асмим̣ суд̇д̇з лаб̣бхамаанаассаад̣̇аад̣̇ихаарабад̣̇ад̇т̇анид̣̇д̇хааран̣ад̣̇ваарзна. яат̇аалагкан̣анд̇и яам̣ яам̣ лагкан̣ам̣, лагкан̣аануруубам̣ ваа яат̇аалагкан̣ам̣. хзд̇упалаад̣̇ийни убад̇хаарзд̇ваа яож̇зд̇аб̣б̣аани д̇зсам̣ васзнаад̇и ад̇хиббааяо. ид̣̇аани хзд̇упалаад̣̇аяо яз яасмим̣ хаарз сависзсам̣ ижчид̇аб̣б̣аа, д̇з д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘висзсад̇о банаа’’д̇иаад̣̇имааха. д̇ам̣ сувин̃н̃зяяамзва.

Labbhamānapadatthaniddhāraṇamukhenāti tasmiṃ tasmiṃ sutte labbhamānaassādādihārapadatthaniddhāraṇadvārena. Yathālakkhaṇanti yaṃ yaṃ lakkhaṇaṃ, lakkhaṇānurūpaṃ vā yathālakkhaṇaṃ. Hetuphalādīni upadhāretvā yojetabbāni tesaṃ vasenāti adhippāyo. Idāni hetuphalādayo ye yasmiṃ hāre savisesaṃ icchitabbā, te dassetuṃ ‘‘visesato panā’’tiādimāha. Taṃ suviññeyyameva.

нид̣̇д̣̇зсаваараван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Niddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / нзд̇д̇иббагаран̣абаал̣и • Nettippakaraṇapāḷi / 3. нид̣̇д̣̇зсавааро • 3. Niddesavāro

адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / куд̣̇д̣̇аганигааяа (адтагат̇аа) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / нзд̇д̇иббагаран̣а-адтагат̇аа • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / 3. нид̣̇д̣̇зсаваараван̣н̣анаа • 3. Niddesavāravaṇṇanā

дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / куд̣̇д̣̇аганигааяа (дийгаа) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / нзд̇д̇ивибхаавиний • Nettivibhāvinī / 3. нид̣̇д̣̇зсаваараад̇т̇авибхааванаа • 3. Niddesavāraatthavibhāvanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact