| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / พุทฺธวํสปาฬิ • Buddhavaṃsapāḷi |
๑๑. นารทพุทฺธวํโส
11. Nāradabuddhavaṃso
๑.
1.
ปทุมสฺส อปเรน, สมฺพุโทฺธ ทฺวิปทุตฺตโม;
Padumassa aparena, sambuddho dvipaduttamo;
นารโท นาม นาเมน, อสโม อปฺปฎิปุคฺคโลฯ
Nārado nāma nāmena, asamo appaṭipuggalo.
๒.
2.
โส พุโทฺธ จกฺกวตฺติสฺส, เชโฎฺฐ ทยิตโอรโส;
So buddho cakkavattissa, jeṭṭho dayitaoraso;
อามุกฺกมาลาภรโณ, อุยฺยานํ อุปสงฺกมิฯ
Āmukkamālābharaṇo, uyyānaṃ upasaṅkami.
๓.
3.
ตตฺถาสิ รุโกฺข ยสวิปุโล, อภิรูโป พฺรหา สุจิ;
Tatthāsi rukkho yasavipulo, abhirūpo brahā suci;
ตมชฺฌปตฺวา อุปนิสีทิ, มหาโสณสฺส เหฎฺฐโตฯ
Tamajjhapatvā upanisīdi, mahāsoṇassa heṭṭhato.
๔.
4.
ตตฺถ ญาณวรุปฺปชฺชิ, อนนฺตํ วชิรูปมํ;
Tattha ñāṇavaruppajji, anantaṃ vajirūpamaṃ;
๕.
5.
ตตฺถ สพฺพกิเลสานิ, อเสสมภิวาหยิ;
Tattha sabbakilesāni, asesamabhivāhayi;
ปาปุณี เกวลํ โพธิํ, พุทฺธญาเณ จ จุทฺทสฯ
Pāpuṇī kevalaṃ bodhiṃ, buddhañāṇe ca cuddasa.
๖.
6.
ปาปุณิตฺวาน สโมฺพธิํ, ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ;
Pāpuṇitvāna sambodhiṃ, dhammacakkaṃ pavattayi;
โกฎิสตสหสฺสานํ, ปฐมาภิสมโย อหุฯ
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.
๗.
7.
มหาโทณํ นาคราชํ, วินยโนฺต มหามุนิ;
Mahādoṇaṃ nāgarājaṃ, vinayanto mahāmuni;
ปาฎิเหรํ ตทากาสิ, ทสฺสยโนฺต สเทวเกฯ
Pāṭiheraṃ tadākāsi, dassayanto sadevake.
๘.
8.
ตทา เทวมนุสฺสานํ, ตมฺหิ ธมฺมปฺปกาสเน;
Tadā devamanussānaṃ, tamhi dhammappakāsane;
นวุติโกฎิสหสฺสานิ, ตริํสุ สพฺพสํสยํฯ
Navutikoṭisahassāni, tariṃsu sabbasaṃsayaṃ.
๙.
9.
ยมฺหิ กาเล มหาวีโร, โอวที สกมตฺรชํ;
Yamhi kāle mahāvīro, ovadī sakamatrajaṃ;
อสีติโกฎิสหสฺสานํ, ตติยาภิสมโย อหุฯ
Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.
๑๐.
10.
สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ, นารทสฺส มเหสิโน;
Sannipātā tayo āsuṃ, nāradassa mahesino;
โกฎิสตสหสฺสานํ, ปฐโม อาสิ สมาคโมฯ
Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo.
๑๑.
11.
ยทา พุโทฺธ พุทฺธคุณํ, สนิทานํ ปกาสยิ;
Yadā buddho buddhaguṇaṃ, sanidānaṃ pakāsayi;
นวุติโกฎิสหสฺสานิ, สมิํสุ วิมลา ตทาฯ
Navutikoṭisahassāni, samiṃsu vimalā tadā.
๑๒.
12.
ยทา เวโรจโน นาโค, ทานํ ททาติ สตฺถุโน;
Yadā verocano nāgo, dānaṃ dadāti satthuno;
ตทา สมิํสุ ชินปุตฺตา, อสีติสตสหสฺสิโยฯ
Tadā samiṃsu jinaputtā, asītisatasahassiyo.
๑๓.
13.
อหํ เตน สมเยน, ชฎิโล อุคฺคตาปโน;
Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;
อนฺตลิกฺขจโร อาสิํ, ปญฺจาภิญฺญาสุ ปารคูฯ
Antalikkhacaro āsiṃ, pañcābhiññāsu pāragū.
๑๔.
14.
ตทาปาหํ อสมสมํ, สสงฺฆํ สปริชฺชนํ;
Tadāpāhaṃ asamasamaṃ, sasaṅghaṃ saparijjanaṃ;
อนฺนปาเนน ตเปฺปตฺวา, จนฺทเนนาภิปูชยิํฯ
Annapānena tappetvā, candanenābhipūjayiṃ.
๑๕.
15.
โสปิ มํ ตทา พฺยากาสิ, นารโท โลกนายโก;
Sopi maṃ tadā byākāsi, nārado lokanāyako;
‘‘อปริเมยฺยิโต กเปฺป, อยํ พุโทฺธ ภวิสฺสติฯ
‘‘Aparimeyyito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
๑๖.
16.
‘‘ปธานํ ปทหิตฺวาน…เป.… เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ’’ฯ
‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.
๑๗.
17.
ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา, ภิโยฺย หาเสตฺว มานสํ;
Tassāpi vacanaṃ sutvā, bhiyyo hāsetva mānasaṃ;
อธิฎฺฐหิํ วตํ อุคฺคํ, ทสปารมิปูริยาฯ
Adhiṭṭhahiṃ vataṃ uggaṃ, dasapāramipūriyā.
๑๘.
18.
นครํ ธญฺญวตี นาม, สุเทโว นาม ขตฺติโย;
Nagaraṃ dhaññavatī nāma, sudevo nāma khattiyo;
อโนมา นาม ชนิกา, นารทสฺส มเหสิโนฯ
Anomā nāma janikā, nāradassa mahesino.
๑๙.
19.
นววสฺสสหสฺสานิ , อคารํ อชฺฌ โส วสิ;
Navavassasahassāni , agāraṃ ajjha so vasi;
ชิโต วิชิตาภิราโม, ตโย ปาสาทมุตฺตมาฯ
Jito vijitābhirāmo, tayo pāsādamuttamā.
๒๐.
20.
ติจตฺตารีสสหสฺสานิ, นาริโย สมลงฺกตา;
Ticattārīsasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
วิชิตเสนา นาม นารี, นนฺทุตฺตโร นาม อตฺรโชฯ
Vijitasenā nāma nārī, nanduttaro nāma atrajo.
๒๑.
21.
นิมิเตฺต จตุโร ทิสฺวา, ปทสา คมเนน นิกฺขมิ;
Nimitte caturo disvā, padasā gamanena nikkhami;
๒๒.
22.
พฺรหฺมุนา ยาจิโต สโนฺต, นารโท โลกนายโก;
Brahmunā yācito santo, nārado lokanāyako;
วตฺติ จกฺกํ มหาวีโร, ธนญฺจุยฺยานมุตฺตเมฯ
Vatti cakkaṃ mahāvīro, dhanañcuyyānamuttame.
๒๓.
23.
ภทฺทสาโล ชิตมิโตฺต, อเหสุํ อคฺคสาวกา;
Bhaddasālo jitamitto, ahesuṃ aggasāvakā;
วาเสโฎฺฐ นามุปฎฺฐาโก, นารทสฺส มเหสิโนฯ
Vāseṭṭho nāmupaṭṭhāko, nāradassa mahesino.
๒๔.
24.
อุตฺตรา ผคฺคุนี เจว, อเหสุํ อคฺคสาวิกา;
Uttarā phaggunī ceva, ahesuṃ aggasāvikā;
โพธิ ตสฺส ภควโต, มหาโสโณติ วุจฺจติฯ
Bodhi tassa bhagavato, mahāsoṇoti vuccati.
๒๕.
25.
อุคฺคริโนฺท วสโภ จ, อเหสุํ อคฺคุปฎฺฐกา;
Uggarindo vasabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;
๒๖.
26.
อฎฺฐาสีติรตนานิ , อจฺจุคฺคโต มหามุนิ;
Aṭṭhāsītiratanāni , accuggato mahāmuni;
กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, ทสสหสฺสี วิโรจติฯ
Kañcanagghiyasaṅkāso, dasasahassī virocati.
๒๗.
27.
ตสฺส พฺยามปฺปภา กายา, นิทฺธาวติ ทิโสทิสํ;
Tassa byāmappabhā kāyā, niddhāvati disodisaṃ;
นิรนฺตรํ ทิวารตฺติํ, โยชนํ ผรเต สทาฯ
Nirantaraṃ divārattiṃ, yojanaṃ pharate sadā.
๒๘.
28.
น เกจิ เตน สมเยน, สมนฺตา โยชเน ชนา;
Na keci tena samayena, samantā yojane janā;
อุกฺกาปทีเป อุชฺชาเลนฺติ, พุทฺธรํสีหิ โอตฺถฎาฯ
Ukkāpadīpe ujjālenti, buddharaṃsīhi otthaṭā.
๒๙.
29.
นวุติวสฺสสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;
Navutivassasahassāni, āyu vijjati tāvade;
ตาวตา ติฎฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํฯ
Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.
๓๐.
30.
ยถา อุฬูหิ คคนํ, วิจิตฺตํ อุปโสภติ;
Yathā uḷūhi gaganaṃ, vicittaṃ upasobhati;
ตเถว สาสนํ ตสฺส, อรหเนฺตหิ โสภติฯ
Tatheva sāsanaṃ tassa, arahantehi sobhati.
๓๑.
31.
สํสารโสตํ ตรณาย, เสสเก ปฎิปนฺนเก;
Saṃsārasotaṃ taraṇāya, sesake paṭipannake;
ธมฺมเสตุํ ทฬฺหํ กตฺวา, นิพฺพุโต โส นราสโภฯ
Dhammasetuṃ daḷhaṃ katvā, nibbuto so narāsabho.
๓๒.
32.
โสปิ พุโทฺธ อสมสโม, เตปิ ขีณาสวา อตุลเตชา;
Sopi buddho asamasamo, tepi khīṇāsavā atulatejā;
สพฺพํ ตมนฺตรหิตํ, นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราฯ
Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.
๓๓.
33.
นารโท ชินวสโภ, นิพฺพุโต สุทสฺสเน ปุเร;
Nārado jinavasabho, nibbuto sudassane pure;
ตเตฺถวสฺส ถูปวโร, จตุโยชนมุคฺคโตติฯ
Tatthevassa thūpavaro, catuyojanamuggatoti.
นารทสฺส ภควโต วํโส นวโมฯ
Nāradassa bhagavato vaṃso navamo.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / พุทฺธวํส-อฎฺฐกถา • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ๑๑. นารทพุทฺธวํสวณฺณนา • 11. Nāradabuddhavaṃsavaṇṇanā
