| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៤. នន្ទកោវាទសុត្តវណ្ណនា
4. Nandakovādasuttavaṇṇanā
៣៩៨. សង្ឃស្ស ភារំ អកាសិ ឧបាយេន នន្ទកត្ថេរស្ស ឱវាទេន វិនេតព្ពានំ ភិក្ខុនីនំ វិនយត្ថំ។ តេនាហ ‘‘ឥមំ បនា’’តិអាទិ។ បរិយាយតិ បវត្តតីតិ បរិយាយោ, បដិបាដីតិ អាហ – ‘‘បរិយាយេនាតិ វារេនា’’តិ។ អស្សាតិ នន្ទកត្ថេរស្ស។ វទាបេសិ អញ្ញេហិ អត្តនោ អនោកាសភាវំ។ បរិយាយេន ឱវទន្តីតិ ឱវទិតុំ សមត្ថា ភិក្ខុនិយោ វារេន ឱវទន្តិ។ ឥទំ បរិយាយេន ឱវទនំ។ ចិត្តំ ឯកគ្គំ ហោតិ បសីទតិ បុព្ពចរិយសិទ្ធេន គារវពហុមានេន គេហស្សិតបេមវសេន។
398.Saṅghassabhāraṃ akāsi upāyena nandakattherassa ovādena vinetabbānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayatthaṃ. Tenāha ‘‘imaṃ panā’’tiādi. Pariyāyati pavattatīti pariyāyo, paṭipāṭīti āha – ‘‘pariyāyenāti vārenā’’ti. Assāti nandakattherassa. Vadāpesi aññehi attano anokāsabhāvaṃ. Pariyāyena ovadantīti ovadituṃ samatthā bhikkhuniyo vārena ovadanti. Idaṃ pariyāyena ovadanaṃ. Cittaṃ ekaggaṃ hoti pasīdati pubbacariyasiddhena gāravabahumānena gehassitapemavasena.
គោតមីតិ មហាបជាបតិគោតមី។ សេដ្ឋិស្សាតិ ពារាណសិសេដ្ឋិនោ។
Gotamīti mahāpajāpatigotamī. Seṭṭhissāti bārāṇasiseṭṭhino.
តេតិ បច្ចេកពុទ្ធេ។ កិំ នុ ខោតិ បុច្ឆិ ចិរតរកាលំ បុញ្ញកិរិយាយ បរិភាវិតសន្តានតាយ, បច្ចេកពុទ្ធេសុ ច គារវពហុមានតាយ។ ទុគ្គតេហិបិ សក្កា កាតុន្តិ ទុគ្គតេហិបិ យថាវិភវំ កតា កុដិ តុម្ហាកំ វសិតុំ សក្កាតិ បុច្ឆិ។
Teti paccekabuddhe. Kiṃ nu khoti pucchi ciratarakālaṃ puññakiriyāya paribhāvitasantānatāya, paccekabuddhesu ca gāravabahumānatāya. Duggatehipi sakkā kātunti duggatehipi yathāvibhavaṃ katā kuṭi tumhākaṃ vasituṃ sakkāti pucchi.
ហត្ថកម្មំ ទេថាតិ ហត្ថកម្មំ កត្វា ទេថាតិ អត្ថោ។ អានិសំសំ អាចិក្ខិត្វាតិ ‘‘តាទិសានំ មហេសីនំ កតំ វេយ្យាវច្ចំ អម្ហាកម្បិ ទីឃរត្តំ ហិតាយ ហោតិ។ អាវាសទានញ្ច នាម មហប្ផលំ មហានិសំសំ និព្ពត្តដ្ឋានេ មហាសម្បត្តិអាវហំ ភវិស្សតី’’តិអាទិនា អានិសំសំ អាចិក្ខិត្វា។ គាឡ្ហេន ឱវាទេន តជ្ជេត្វាតិ, ‘‘ឥមេសុ នាម ករោន្តេសុ ត្វំ កស្មា ន ករោសិ, មម ជេដ្ឋកទាសស្ស ភរិយភាវំ ន ជានាសិ។ សព្ពេហិបិ ករិយមានស្ស ហត្ថកម្មស្ស អករណេ តុយ្ហំ ឥទញ្ចិទញ្ច ទុក្ខំ អាគមិស្សតី’’តិ ភយេន តជ្ជេត្វា។ សតំ សតំ ហុត្វាតិ សតំ សតំ ទាសបុត្តា ឯកជ្ឈំ ហុត្វា ឯកញ្ច ឯកញ្ច កុដិំ កត្វា អទាសិ។ ចង្កមនាទិបរិវារន្តិ ចង្កមនរត្តិដ្ឋានទិវាដ្ឋានភោជនាទិបរិវារដ្ឋានសហិតំ។ ជគ្គិត្វា ឧបដ្ឋាបេត្វា។ វិស្សជ្ជាបេសីតិ បរិច្ចជាបេសិ។ បរិវត្តាបេត្វាតិ ចេតាបេត្វា។ តិចីវរានីតិ សហស្សគ្ឃនិកានិ តិចីវរានិ កត្វា អទាសិ។ កាលេន កាលន្តិ កាលេ កាលេ, កិស្មិញ្ចិ កាលេតិ អត្ថោ។ រជ្ជេ ឋិតស្សាតិ សព្ពភូតូបការរជ្ជេ ឋិតស្ស។
Hatthakammaṃ dethāti hatthakammaṃ katvā dethāti attho. Ānisaṃsaṃ ācikkhitvāti ‘‘tādisānaṃ mahesīnaṃ kataṃ veyyāvaccaṃ amhākampi dīgharattaṃ hitāya hoti. Āvāsadānañca nāma mahapphalaṃ mahānisaṃsaṃ nibbattaṭṭhāne mahāsampattiāvahaṃ bhavissatī’’tiādinā ānisaṃsaṃ ācikkhitvā. Gāḷhena ovādena tajjetvāti, ‘‘imesu nāma karontesu tvaṃ kasmā na karosi, mama jeṭṭhakadāsassa bhariyabhāvaṃ na jānāsi. Sabbehipi kariyamānassa hatthakammassa akaraṇe tuyhaṃ idañcidañca dukkhaṃ āgamissatī’’ti bhayena tajjetvā. Sataṃ sataṃ hutvāti sataṃ sataṃ dāsaputtā ekajjhaṃ hutvā ekañca ekañca kuṭiṃ katvā adāsi. Caṅkamanādiparivāranti caṅkamanarattiṭṭhānadivāṭṭhānabhojanādiparivāraṭṭhānasahitaṃ. Jaggitvā upaṭṭhāpetvā. Vissajjāpesīti pariccajāpesi. Parivattāpetvāti cetāpetvā. Ticīvarānīti sahassagghanikāni ticīvarāni katvā adāsi. Kālena kālanti kāle kāle, kismiñci kāleti attho. Rajje ṭhitassāti sabbabhūtūpakārarajje ṭhitassa.
នន្ទកត្ថេរោបីតិ តទា ជេដ្ឋកទាសោ ឯតរហិ នន្ទកត្ថេរោ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បត្តោ។ ជេដ្ឋកទាសិធីតា …បេ.… អគ្គមហេសិដ្ឋានេ ឋិតាតិ មហាបជាបតិគោតមិំ សន្ធាយ វទតិ។ អយមាយស្មា នន្ទកោតិ អយមេវ សមុទាគមតោ អាយស្មា នន្ទកត្ថេរោ។ ឯតាវ តា ភិក្ខុនិយោតិ ឯតាវតា សមុទាគមតោ បញ្ចសតា ភិក្ខុនិយោ។
Nandakattheropīti tadā jeṭṭhakadāso etarahi nandakatthero pabbajitvā arahattaṃ patto. Jeṭṭhakadāsidhītā …pe… aggamahesiṭṭhāne ṭhitāti mahāpajāpatigotamiṃ sandhāya vadati. Ayamāyasmā nandakoti ayameva samudāgamato āyasmā nandakatthero. Etāva tā bhikkhuniyoti etāvatā samudāgamato pañcasatā bhikkhuniyo.
៣៩៩. ហេតុនាតិ ញាយេន អវិបរីតបដិបត្តិយា។ បុព្ពភាគា ហិ បុរិមា បុរិមា បដិបទា បច្ឆិមាយ ការណំ។ យាថាវសរសតោ ទិដ្ឋន្តិ យថាភូតសភាវតោ បច្ចក្ខំ វិយ។
399.Hetunāti ñāyena aviparītapaṭipattiyā. Pubbabhāgā hi purimā purimā paṭipadā pacchimāya kāraṇaṃ. Yāthāvasarasato diṭṭhanti yathābhūtasabhāvato paccakkhaṃ viya.
៤០១. តំ សភាវំ តំសភាវន្តិ តស្សា វេទនាយ បច្ចយភាវេន អនុរូបំ។
401.Taṃ sabhāvaṃ taṃsabhāvanti tassā vedanāya paccayabhāvena anurūpaṃ.
៤០៣. បឋមតរំយេវ អនិច្ចាតិ តស្សាបិ ឆាយាយ អនិច្ចភាវោ បឋមតរំយេវ សិទ្ធោ។ ន ហិ កទាចិ អនិច្ចំ និស្សាយ បវត្តំ កិញ្ចិ និច្ចំ នាម អត្ថីតិ។
403.Paṭhamataraṃyeva aniccāti tassāpi chāyāya aniccabhāvo paṭhamataraṃyeva siddho. Na hi kadāci aniccaṃ nissāya pavattaṃ kiñci niccaṃ nāma atthīti.
៤០៤. អនុបហនិត្វាតិ អវិនាសេត្វា។ កថំ បន មំសកាយំ ចម្មកាយញ្ច អវិនាសេត្វា ឥតរេសំ កន្តនំ ហោតីតិ ព្យតិរេកមុខេន ទស្សេតុំ, ‘‘តត្ថា’’តិអាទិ វុត្តំ។ ចម្មំ អល្លិយាបេន្តោតិ ចម្មេ លគ្គាបេន្តោ ចម្មបដិពទ្ធំ ករោន្តោ។ ចម្មំ ពទ្ធំ កត្វាតិ វិវរកាលេ ន ផាលេន្តោ ចម្មពទ្ធេ កត្វា។ ឯវំ អកត្វាតិ ឯវំ មំសចម្មកាយានំ វិនាសនំ អកត្វា, វិលិមំសាទិវិកន្តនេន អញ្ញមញ្ញំ វិវេចេត្វា។ តត្ថ វិលិមំសន្តិ ចម្មនិស្សិតមំសំ, បដិច្ឆន្នកិលោមកន្តិ ច វទន្តិ។ ន្ហារូតិ សុខុមន្ហារុ។ ពន្ធនន្តិ ចម្មមំសានំ សម្ពន្ធំ។ តេនាហ – ‘‘សព្ពចម្មេ លគ្គវិលិបនមំសមេវា’’តិ។ អន្តរកិលេសមេវាតិ អន្តរេ ចិត្តេ ជាតត្តា សត្តសន្តានន្តោគធតាយ អព្ភន្តរភូតកិលេសមេវ។
404.Anupahanitvāti avināsetvā. Kathaṃ pana maṃsakāyaṃ cammakāyañca avināsetvā itaresaṃ kantanaṃ hotīti byatirekamukhena dassetuṃ, ‘‘tatthā’’tiādi vuttaṃ. Cammaṃ alliyāpentoti camme laggāpento cammapaṭibaddhaṃ karonto. Cammaṃ baddhaṃ katvāti vivarakāle na phālento cammabaddhe katvā. Evaṃ akatvāti evaṃ maṃsacammakāyānaṃ vināsanaṃ akatvā, vilimaṃsādivikantanena aññamaññaṃ vivecetvā. Tattha vilimaṃsanti cammanissitamaṃsaṃ, paṭicchannakilomakanti ca vadanti. Nhārūti sukhumanhāru. Bandhananti cammamaṃsānaṃ sambandhaṃ. Tenāha – ‘‘sabbacamme laggavilipanamaṃsamevā’’ti. Antarakilesamevāti antare citte jātattā sattasantānantogadhatāya abbhantarabhūtakilesameva.
៤០៥. តជ្ជំ វាយាមន្តិ និទស្សនមត្តំ ទដ្ឋព្ពំ។ តថា ហិ បុរិសេន កុឋារិនា ឆេជ្ជំ ឆិន្ទិតេ ឆេជ្ជដ្ឋានស្ស សល្លក្ខណំ ឥច្ឆិតព្ពំ, តស្ស បដិឃាតភាវោ ឥច្ឆិតព្ពោ, កាយបរិឡាហាភាវោ ឥច្ឆិតព្ពោ, តស្ស អវដ្ឋានំ ឥច្ឆិតព្ពំ, កិច្ចន្តរេ អជ្ឈុបេក្ខណំ ឥច្ឆិតព្ពំ, ឯវំ បញ្ញាយ កិលេសេ ឆិន្ទន្តស្ស យោគិនោ វីរិយពលេន សទ្ធិំ សតិ-បីតិ-បស្សទ្ធិ-សមាធិ-ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គំ ឥច្ឆិតព្ពន្តិ អាហ – ‘‘ឯវំ ន វិនា ឆហិ…បេ.… សក្កោតី’’តិ។
405.Tajjaṃ vāyāmanti nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ. Tathā hi purisena kuṭhārinā chejjaṃ chindite chejjaṭṭhānassa sallakkhaṇaṃ icchitabbaṃ, tassa paṭighātabhāvo icchitabbo, kāyapariḷāhābhāvo icchitabbo, tassa avaṭṭhānaṃ icchitabbaṃ, kiccantare ajjhupekkhaṇaṃ icchitabbaṃ, evaṃ paññāya kilese chindantassa yogino vīriyabalena saddhiṃ sati-pīti-passaddhi-samādhi-upekkhāsambojjhaṅgaṃ icchitabbanti āha – ‘‘evaṃ na vinā chahi…pe… sakkotī’’ti.
៤០៧. តេន ការណេនាតិ យេន តាសំ ភិក្ខុនីនំ សា ធម្មទេសនា សប្បាយា, អាសេវនមន្ទតាយ បន អជ្ឈាសយេន បរិបុណ្ណសង្កប្បា ន ជាតាយេវ; បុន តថា ទេសនាយ សតិ អាសេវនពលវតាយ បរិបុណ្ណសង្កប្បា ភវិស្សន្តិ; តេន ការណេន ត្វម្បិ តា ភិក្ខុនិយោ តេនេវ ឱវាទេន ឱវទេយ្យាសីតិ។
407.Tena kāraṇenāti yena tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sā dhammadesanā sappāyā, āsevanamandatāya pana ajjhāsayena paripuṇṇasaṅkappā na jātāyeva; puna tathā desanāya sati āsevanabalavatāya paripuṇṇasaṅkappā bhavissanti; tena kāraṇena tvampi tā bhikkhuniyo teneva ovādena ovadeyyāsīti.
៤១៥. សព្ពបច្ឆិមិកាតិ សព្ពាសំ កនិដ្ឋា សោតាបន្នា, អនរិយា តត្ថ កាចិ នត្ថីតិ អត្ថោ។ តេនាហ – ‘‘សេសា បន…បេ.… ខីណាសវា ចា’’តិ។ យទិ ឯវន្តិ អខីណាសវាបិ តាទិសា ភិក្ខុនី អត្ថិ។ ឯវំ សតិ សុក្ខវិបស្សកភាវេនបិ សតិ ខីណាសវភាវេ អរិយស្ស វិនយេ អបរិបុណ្ណសង្កប្បាវាតិ អធិប្បាយេន ចោទេតិ, ‘‘កថំ បរិបុណ្ណសង្កប្បា’’តិ? ឥតរោ អជ្ឈាសយបារិបូរិយាតិ ការណំ វត្វា, ‘‘យស្ស ហី’’តិអាទិនា តមត្ថំ វិវរតិ។ អជ្ឈាសយបារិបូរិយាតិ តត្ថ អធិប្បាយបារិបូរិយា, ន សព្ពសោ គុណបារិបូរិយាតិ អធិប្បាយោ។ តេនាហ ‘‘កទា នុ ខោ’’តិអាទិ។ ឯតេន បាទកជ្ឈានសម្មសិតជ្ឈានានំ វិសទិសតាយ បុគ្គលស្ស វិបស្សនាកាលេ បវត្តអជ្ឈាសយវសេន អរិយមគ្គេ ពោជ្ឈង្គមគ្គង្គឈានង្គានំ វិសេសតាតិ អយមត្ថោ ទីបិតោតិ វេទិតព្ពោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
415.Sabbapacchimikāti sabbāsaṃ kaniṭṭhā sotāpannā, anariyā tattha kāci natthīti attho. Tenāha – ‘‘sesā pana…pe… khīṇāsavā cā’’ti. Yadi evanti akhīṇāsavāpi tādisā bhikkhunī atthi. Evaṃ sati sukkhavipassakabhāvenapi sati khīṇāsavabhāve ariyassa vinaye aparipuṇṇasaṅkappāvāti adhippāyena codeti, ‘‘kathaṃ paripuṇṇasaṅkappā’’ti? Itaro ajjhāsayapāripūriyāti kāraṇaṃ vatvā, ‘‘yassa hī’’tiādinā tamatthaṃ vivarati. Ajjhāsayapāripūriyāti tattha adhippāyapāripūriyā, na sabbaso guṇapāripūriyāti adhippāyo. Tenāha ‘‘kadā nu kho’’tiādi. Etena pādakajjhānasammasitajjhānānaṃ visadisatāya puggalassa vipassanākāle pavattaajjhāsayavasena ariyamagge bojjhaṅgamaggaṅgajhānaṅgānaṃ visesatāti ayamattho dīpitoti veditabbo. Sesaṃ suviññeyyameva.
នន្ទកោវាទសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Nandakovādasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៤. នន្ទកោវាទសុត្តំ • 4. Nandakovādasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៤. នន្ទកោវាទសុត្តវណ្ណនា • 4. Nandakovādasuttavaṇṇanā
