Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

মিলিন্দপঞ্হপুচ্ছাৰিসজ্জনা

Milindapañhapucchāvisajjanā

থেরো আহ ‘‘জানাসি খো, মহারাজ, সম্পতি কা ৰেলা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, জানামি ‘সম্পতি পঠমো যামো অতিক্কন্তো, মজ্ঝিমো যামো পৰত্ততি, উক্কা পদীপীযন্তি, চত্তারি পটাকানি আণত্তানি গমিস্সন্তি ভণ্ডতো রাজদেয্যানী’’’তি।

Thero āha ‘‘jānāsi kho, mahārāja, sampati kā velā’’ti? ‘‘Āma, bhante, jānāmi ‘sampati paṭhamo yāmo atikkanto, majjhimo yāmo pavattati, ukkā padīpīyanti, cattāri paṭākāni āṇattāni gamissanti bhaṇḍato rājadeyyānī’’’ti.

যোনকা এৰমাহংসু ‘‘কল্লোসি, মহারাজ, পণ্ডিতো থেরো’’তি। ‘‘আম, ভণে, পণ্ডিতো থেরো, এদিসো আচরিযো ভৰেয্য মাদিসো চ অন্তেৰাসী, নচিরস্সেৰ পণ্ডিতো ধম্মং আজানেয্যা’’তি। তস্স পঞ্হৰেয্যাকরণেন তুট্ঠো রাজা থেরং নাগসেনং সতসহস্সগ্ঘনকেন কম্বলেন অচ্ছাদেত্ৰা ‘‘ভন্তে নাগসেন, অজ্জতগ্গে তে অট্ঠসতং ভত্তং পঞ্ঞপেমি, যং কিঞ্চি অন্তেপুরে কপ্পিযং, তেন চ পৰারেমী’’তি আহ। অলং মহারাজ জীৰামী’’তি। ‘‘জানামি, ভন্তে নাগসেন, জীৰসি, অপি চ অত্তানঞ্চ রক্খ, মমঞ্চ রক্খাহী’’তি। ‘‘কথং অত্তানং রক্খসি, ‘নাগসেনো মিলিন্দং রাজানং পসাদেতি, ন চ কিঞ্চি অলভী’তি পরাপৰাদো 1 আগচ্ছেয্যাতি, এৰং অত্তানং রক্খ। কথং মমং রক্খসি, ‘মিলিন্দো রাজা পসন্নো পসন্নাকারং ন করোতী’তি পরাপৰাদো আগচ্ছেয্যাতি, এৰং মমং রক্খাহী’’তি। ‘‘তথা হোতু, মহারাজা’’তি। ‘‘সেয্যথাপি, ভন্তে, সীহো মিগরাজা সুৰণ্ণপঞ্জরে পক্খিত্তোপি বহিমুখো যেৰ হোতি, এৰমেৰ খো অহং, ভন্তে, কিঞ্চাপি অগারং অজ্ঝাৰসামি বহিমুখো যেৰ পন অচ্ছামি। সচে অহং, ভন্তে, অগারস্মা অনাগারিযং পব্বজেয্যং, ন চিরং জীৰেয্যং, বহূ মে পচ্চত্থিকা’’তি।

Yonakā evamāhaṃsu ‘‘kallosi, mahārāja, paṇḍito thero’’ti. ‘‘Āma, bhaṇe, paṇḍito thero, ediso ācariyo bhaveyya mādiso ca antevāsī, nacirasseva paṇḍito dhammaṃ ājāneyyā’’ti. Tassa pañhaveyyākaraṇena tuṭṭho rājā theraṃ nāgasenaṃ satasahassagghanakena kambalena acchādetvā ‘‘bhante nāgasena, ajjatagge te aṭṭhasataṃ bhattaṃ paññapemi, yaṃ kiñci antepure kappiyaṃ, tena ca pavāremī’’ti āha. Alaṃ mahārāja jīvāmī’’ti. ‘‘Jānāmi, bhante nāgasena, jīvasi, api ca attānañca rakkha, mamañca rakkhāhī’’ti. ‘‘Kathaṃ attānaṃ rakkhasi, ‘nāgaseno milindaṃ rājānaṃ pasādeti, na ca kiñci alabhī’ti parāpavādo 2 āgaccheyyāti, evaṃ attānaṃ rakkha. Kathaṃ mamaṃ rakkhasi, ‘milindo rājā pasanno pasannākāraṃ na karotī’ti parāpavādo āgaccheyyāti, evaṃ mamaṃ rakkhāhī’’ti. ‘‘Tathā hotu, mahārājā’’ti. ‘‘Seyyathāpi, bhante, sīho migarājā suvaṇṇapañjare pakkhittopi bahimukho yeva hoti, evameva kho ahaṃ, bhante, kiñcāpi agāraṃ ajjhāvasāmi bahimukho yeva pana acchāmi. Sace ahaṃ, bhante, agārasmā anāgāriyaṃ pabbajeyyaṃ, na ciraṃ jīveyyaṃ, bahū me paccatthikā’’ti.

অথ খো আযস্মা নাগসেনো মিলিন্দস্স রঞ্ঞো পঞ্হং ৰিসজ্জেত্ৰা উট্ঠাযাসনা সঙ্ঘারামং অগমাসি। অচিরপক্কন্তে চ আযস্মন্তে নাগসেনে মিলিন্দস্স রঞ্ঞো এতদহোসি ‘‘কিং মযা পুচ্ছিতং, কিং ভদন্তেন নাগসেনেন ৰিসজ্জিত’’ন্তি? অথ খো মিলিন্দস্স রঞ্ঞো এতদহোসি ‘‘সব্বং মযা সুপুচ্ছিতং, সব্বং ভদন্তেন নাগসেনেন সুৰিসজ্জিত’’ন্তি। আযস্মতোপি নাগসেনস্স সঙ্ঘারামগতস্স এতদহোসি ‘‘কিং মিলিন্দেন রঞ্ঞা পুচ্ছিতং, কিং মযা ৰিসজ্জিত’’ন্তি। অথ খো আযস্মতো নাগসেনস্স এতদহোসি ‘‘সব্বং মিলিন্দেন রঞ্ঞা সুপুচ্ছিতং, সব্বং মযা সুৰিসজ্জিত’’ন্তি।

Atha kho āyasmā nāgaseno milindassa rañño pañhaṃ visajjetvā uṭṭhāyāsanā saṅghārāmaṃ agamāsi. Acirapakkante ca āyasmante nāgasene milindassa rañño etadahosi ‘‘kiṃ mayā pucchitaṃ, kiṃ bhadantena nāgasenena visajjita’’nti? Atha kho milindassa rañño etadahosi ‘‘sabbaṃ mayā supucchitaṃ, sabbaṃ bhadantena nāgasenena suvisajjita’’nti. Āyasmatopi nāgasenassa saṅghārāmagatassa etadahosi ‘‘kiṃ milindena raññā pucchitaṃ, kiṃ mayā visajjita’’nti. Atha kho āyasmato nāgasenassa etadahosi ‘‘sabbaṃ milindena raññā supucchitaṃ, sabbaṃ mayā suvisajjita’’nti.

অথ খো আযস্মা নাগসেনো তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন মিলিন্দস্স রঞ্ঞো নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি। অথ খো মিলিন্দো রাজা আযস্মন্তং নাগসেনং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি, একমন্তং নিসিন্নো খো মিলিন্দো রাজা আযস্মন্তং নাগসেনং এতদৰোচ –

Atha kho āyasmā nāgaseno tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena milindassa rañño nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho milindo rājā āyasmantaṃ nāgasenaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi, ekamantaṃ nisinno kho milindo rājā āyasmantaṃ nāgasenaṃ etadavoca –

‘‘মা খো ভদন্তস্স এৰং অহোসি ‘নাগসেনো মযা পঞ্হং পুচ্ছিতো’তি তেনেৰ সোমনস্সেন তং রত্তাৰসেসং ৰীতিনামেসীতি ন তে এৰং দট্ঠব্বং। তস্স ময্হং, ভন্তে, তং রত্তাৰসেসং এতদহোসি ‘কিং মযা পুচ্ছিতং, কিং ভদন্তেন ৰিসজ্জিত’ন্তি, ‘সব্বং মযা সুপুচ্ছিতং, সব্বং ভদন্তেন সুৰিসজ্জিত’’’ন্তি।

‘‘Mā kho bhadantassa evaṃ ahosi ‘nāgaseno mayā pañhaṃ pucchito’ti teneva somanassena taṃ rattāvasesaṃ vītināmesīti na te evaṃ daṭṭhabbaṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, taṃ rattāvasesaṃ etadahosi ‘kiṃ mayā pucchitaṃ, kiṃ bhadantena visajjita’nti, ‘sabbaṃ mayā supucchitaṃ, sabbaṃ bhadantena suvisajjita’’’nti.

থেরোপি এৰমাহ – ‘‘মা খো মহারাজস্স এৰং অহোসি ‘মিলিন্দস্স রঞ্ঞো মযা পঞ্হো ৰিসজ্জিতো’তি তেনেৰ সোমনস্সেন তং রত্তাৰসেসং ৰীতিনামেসীতি ন তে এৰং দট্ঠব্বং। তস্স ময্হং, মহারাজ, তং রত্তাৰসেসং এতদহোসি ‘কিং মিলিন্দেন রঞ্ঞা পুচ্ছিতং, কিং মযা ৰিসজ্জিত’ন্তি, ‘সব্বং মিলিন্দেন রঞ্ঞা সুপুচ্ছিতং, সব্বং মযা সুৰিসজ্জিত’’’ন্তি ইতিহ তে মহানাগা অঞ্ঞমঞ্ঞস্স সুভাসিতং সমনুমোদিংসূতি।

Theropi evamāha – ‘‘mā kho mahārājassa evaṃ ahosi ‘milindassa rañño mayā pañho visajjito’ti teneva somanassena taṃ rattāvasesaṃ vītināmesīti na te evaṃ daṭṭhabbaṃ. Tassa mayhaṃ, mahārāja, taṃ rattāvasesaṃ etadahosi ‘kiṃ milindena raññā pucchitaṃ, kiṃ mayā visajjita’nti, ‘sabbaṃ milindena raññā supucchitaṃ, sabbaṃ mayā suvisajjita’’’nti itiha te mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṃ samanumodiṃsūti.

মিলিন্দপঞ্হপুচ্ছাৰিসজ্জনা নিট্ঠিতা।

Milindapañhapucchāvisajjanā niṭṭhitā.







Footnotes:
1. পরপ্পৰাদো (ক॰)
2. parappavādo (ka.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact