| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
១៨. អដ្ឋារសមវគ្គោ
18. Aṭṭhārasamavaggo
១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា
1. Manussalokakathāvaṇṇanā
៨០២-៨០៣. ឥទានិ មនុស្សលោកកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ ‘‘តថាគតោ លោកេ, ជាតោ លោកេ សំវឌ្ឍោ, លោកំ អភិភុយ្យ វិហរតិ អនុបលិត្តោ លោកេនា’’តិ (សំ. និ. ៣.៩៤) សុត្តំ អយោនិសោ គហេត្វា ‘‘ភគវា តុសិតភវនេ និព្ពត្តោ តត្ថេវ វសតិ, ន មនុស្សលោកំ អាគច្ឆតិ, និម្មិតរូបមត្តកំ បនេត្ថ ទស្សេតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯតរហិ វេតុល្លកានំយេវ, តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អថ នំ បុដ្ឋោកាសេន ចេវ សុត្តសាធនេន ច សញ្ញាបេតុំ ននុ អត្ថីតិអាទិមាហ។ លោកេ ជាតោតិ បរវាទី តុសិតបុរំ សន្ធាយ វទតិ។ សត្ថារា បនេតំ មនុស្សលោកញ្ញេវ សន្ធាយ លោកំ វុត្តំ។ លោកំ អភិភុយ្យាតិ បរវាទី មនុស្សលោកំ អភិភវិត្វាតិ ទិដ្ឋិយា វទតិ, សត្ថា បន អារម្មណលោកំ អភិភវិត្វា វិហាសិ។ អនុបលិត្តោ លោកេនាតិ បរវាទី មនុស្សលោកេន អនុបលិត្តតំវ សន្ធាយ វទតិ, សត្ថា បន លោកធម្មេសុ កិលេសេហិ អនុបលិត្តោ វិហាសិ។ តស្មា អសាធកមេតន្តិ។
802-803. Idāni manussalokakathā nāma hoti. Tattha ‘‘tathāgato loke, jāto loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenā’’ti (saṃ. ni. 3.94) suttaṃ ayoniso gahetvā ‘‘bhagavā tusitabhavane nibbatto tattheva vasati, na manussalokaṃ āgacchati, nimmitarūpamattakaṃ panettha dassetī’’ti yesaṃ laddhi, seyyathāpi etarahi vetullakānaṃyeva, te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ puṭṭhokāsena ceva suttasādhanena ca saññāpetuṃ nanu atthītiādimāha. Loke jātoti paravādī tusitapuraṃ sandhāya vadati. Satthārā panetaṃ manussalokaññeva sandhāya lokaṃ vuttaṃ. Lokaṃ abhibhuyyāti paravādī manussalokaṃ abhibhavitvāti diṭṭhiyā vadati, satthā pana ārammaṇalokaṃ abhibhavitvā vihāsi. Anupalitto lokenāti paravādī manussalokena anupalittataṃva sandhāya vadati, satthā pana lokadhammesu kilesehi anupalitto vihāsi. Tasmā asādhakametanti.
មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា។
Manussalokakathāvaṇṇanā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (១៧៧) ១. មនុស្សលោកកថា • (177) 1. Manussalokakathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
