| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi |
១៨. អដ្ឋារសមវគ្គោ
18. Aṭṭhārasamavaggo
(១៧៧) ១. មនុស្សលោកកថា
(177) 1. Manussalokakathā
៨០២. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ? អាមន្តា។ ននុ អត្ថិ ពុទ្ធវុត្ថានិ ចេតិយានិ អារាមវិហារគាមនិគមនគរានិ រដ្ឋានិ ជនបទានីតិ? អាមន្តា។ ហញ្ចិ អត្ថិ ពុទ្ធវុត្ថានិ ចេតិយានិ អារាមវិហារគាមនិគមនគរានិ រដ្ឋានិ ជនបទានិ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ។
802. Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadānīti? Āmantā. Hañci atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadāni, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
ន វត្តព្ពំ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ? អាមន្តា។ ននុ ភគវា លុម្ពិនិយា ជាតោ, ពោធិយា មូលេ អភិសម្ពុទ្ធោ, ពារាណសិយំ ភគវតា ធម្មចក្កំ បវត្តិតំ, ចាបាលេ ចេតិយេ អាយុសង្ខារោ ឱស្សដ្ឋោ, កុសិនារាយំ ភគវា បរិនិព្ពុតោតិ? អាមន្តា។ ហញ្ចិ ភគវា លុម្ពិនិយា ជាតោ…បេ.… កុសិនារាយំ ភគវា បរិនិព្ពុតោ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ។
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu bhagavā lumbiniyā jāto, bodhiyā mūle abhisambuddho, bārāṇasiyaṃ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, cāpāle cetiye āyusaṅkhāro ossaṭṭho, kusinārāyaṃ bhagavā parinibbutoti? Āmantā. Hañci bhagavā lumbiniyā jāto…pe… kusinārāyaṃ bhagavā parinibbuto, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
ន វត្តព្ពំ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ? អាមន្តា។ ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឯកមិទាហំ, ភិក្ខវេ, សមយំ ឧក្កដ្ឋាយំ វិហរាមិ សុភគវនេ សាលរាជមូលេ’’តិ 1; ‘‘ឯកមិទាហំ, ភិក្ខវេ, សមយំ ឧរុវេលាយំ វិហរាមិ អជបាលនិគ្រោធេ បឋមាភិសម្ពុទ្ធោ’’តិ 2; ‘‘ឯកមិទាហំ, ភិក្ខវេ, សមយំ រាជគហេ វិហរាមិ វេឡុវនេ កឡន្ទកនិវាបេ’’តិ 3; ‘‘ឯកមិទាហំ, ភិក្ខវេ, សមយំ សាវត្ថិយំ វិហរាមិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ’’តិ ; ‘‘ឯកមិទាហំ, ភិក្ខវេ, សមយំ វេសាលិយំ វិហរាមិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយ’’ន្តិ 4! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា។ តេន ហិ ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសីតិ។
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ viharāmi subhagavane sālarājamūle’’ti 5; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho’’ti 6; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ rājagahe viharāmi veḷuvane kaḷandakanivāpe’’ti 7; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ sāvatthiyaṃ viharāmi jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ vesāliyaṃ viharāmi mahāvane kūṭāgārasālāya’’nti 8! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti.
៨០៣. ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសីតិ? អាមន្តា។ ននុ ភគវា លោកេ ជាតោ, លោកេ សំវឌ្ឍោ, លោកំ អភិភុយ្យ វិហរតិ អនុបលិត្តោ លោកេនាតិ 9? អាមន្តា។ ហញ្ចិ ភគវា លោកេ ជាតោ, លោកេ សំវឌ្ឍោ, លោកំ អភិភុយ្យ វិហរតិ អនុបលិត្តោ លោកេន, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ពុទ្ធោ ភគវា មនុស្សលោកេ អដ្ឋាសី’’តិ។
803. Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti? Āmantā. Nanu bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenāti 10? Āmantā. Hañci bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokena, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
មនុស្សលោកកថា និដ្ឋិតា។
Manussalokakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ១. មនុស្សលោកកថាវណ្ណនា • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
