Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সংযুত্তনিকায (টীকা) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā)

২. মালুক্যপুত্তসুত্তৰণ্ণনা

2. Mālukyaputtasuttavaṇṇanā

৯৫. অপসাদেতীতি তজ্জেতি। উস্সাদেতীতি উক্কংসেতি। অযং কির থেরো মালুক্যপুত্তো। পমজ্জিত্ৰাতি যোনিসোমনসিকারস্স অননুযুজ্জনেন পমজ্জিত্ৰা।

95.Apasādetīti tajjeti. Ussādetīti ukkaṃseti. Ayaṃ kira thero mālukyaputto. Pamajjitvāti yonisomanasikārassa ananuyujjanena pamajjitvā.

যত্রাতি পচ্চত্তং ৰচনালঙ্কারে। নামাতি অসম্ভাৰনে অপসাদনপক্খে, উস্সাদনপক্খে পন সম্ভাৰনে। কিং জাতন্তি কিং তেন মহল্লকভাৰেন জাতন্তি মহল্লকভাৰং তিণাযপি অমঞ্ঞমানো ৰদতি। তেনাহ ‘‘যদি…পে॰… অনুগ্গণ্হন্তো’’তি। অনুগ্গণ্হন্তোতি অচিন্তেন্তো। মাদিসানং ভগৰতো ওৰাদো উপকারাৰহোতি এতরহি ওৰাদঞ্চ পসংসন্তো

Yatrāti paccattaṃ vacanālaṅkāre. Nāmāti asambhāvane apasādanapakkhe, ussādanapakkhe pana sambhāvane. Kiṃ jātanti kiṃ tena mahallakabhāvena jātanti mahallakabhāvaṃ tiṇāyapi amaññamāno vadati. Tenāha ‘‘yadi…pe… anuggaṇhanto’’ti. Anuggaṇhantoti acintento. Mādisānaṃ bhagavato ovādo upakārāvahoti etarahi ovādañca pasaṃsanto.

‘‘অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বা’’তিআদিনা পরিকপ্পৰসেন ৰুত্তনিদস্সনং ‘‘যথা এতেসু ছন্দাদযো ন হোন্তি, এৰমিতরেসুপি পরিঞ্ঞাতেসূ’’তি নযপটিপজ্জনত্থং, তেসম্পি ইমেহি সমানেতব্বত্তা। তেন ৰুত্তং ‘‘সুপিনকূপমা কামা’’তি (ম॰ নি॰ ১.২৩৪; ২.৪৬; পাচি॰ ৪১৭; চূল়ৰ॰ ৬৫)।

‘‘Adiṭṭhā adiṭṭhapubbā’’tiādinā parikappavasena vuttanidassanaṃ ‘‘yathā etesu chandādayo na honti, evamitaresupi pariññātesū’’ti nayapaṭipajjanatthaṃ, tesampi imehi samānetabbattā. Tena vuttaṃ ‘‘supinakūpamā kāmā’’ti (ma. ni. 1.234; 2.46; pāci. 417; cūḷava. 65).

চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দিট্ঠে দিট্ঠমত্তন্তি চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স রূপাযতনং যত্তকো গহণাকারো, তত্তকং। কিত্তকং পমাণন্তি অত্তসংৰেদিযং পরস্স ন দিসিতব্বং, কপ্পনামত্তং রূপং। তেনাহ ‘‘চক্খুৰিঞ্ঞাণং হী’’তিআদি। রূপেতি রূপাযতনে। রূপমত্তমেৰাতি নীলাদিভেদং রূপাযতনমত্তং, ন নীলাদি। ৰিসেসনিৰত্তনত্থো হি অযং মত্ত-সদ্দো। যদি এৰং, এৰ-কারো কিমত্থিযো? চক্খুৰিঞ্ঞাণঞ্হি রূপাযতনে লব্ভমানম্পি নীলাদিৰিসেসং ‘‘ইদং নীলং নাম, ইদং পীতং নামা’’তি ন গণ্হাতি। কুতো নিচ্চানিচ্চাদিসভাৰত্থন্তি সংহিতস্সপি নিৰত্তনত্থং এৰকারগ্গহণং। তেনাহ ‘‘ন নিচ্চাদিসভাৰ’’ন্তি। সেসৰিঞ্ঞাণেহিপীতি জৰনৰিঞ্ঞাণেহিপি।

Cakkhuviññāṇena diṭṭhe diṭṭhamattanti cakkhuviññāṇassa rūpāyatanaṃ yattako gahaṇākāro, tattakaṃ. Kittakaṃ pamāṇanti attasaṃvediyaṃ parassa na disitabbaṃ, kappanāmattaṃ rūpaṃ. Tenāha ‘‘cakkhuviññāṇaṃ hī’’tiādi. Rūpeti rūpāyatane. Rūpamattamevāti nīlādibhedaṃ rūpāyatanamattaṃ, na nīlādi. Visesanivattanattho hi ayaṃ matta-saddo. Yadi evaṃ, eva-kāro kimatthiyo? Cakkhuviññāṇañhi rūpāyatane labbhamānampi nīlādivisesaṃ ‘‘idaṃ nīlaṃ nāma, idaṃ pītaṃ nāmā’’ti na gaṇhāti. Kuto niccāniccādisabhāvatthanti saṃhitassapi nivattanatthaṃ evakāraggahaṇaṃ. Tenāha ‘‘na niccādisabhāva’’nti. Sesaviññāṇehipīti javanaviññāṇehipi.

দিট্ঠং নাম চক্খুৰিঞ্ঞাণং রূপাযতনস্স দস্সনন্তি কত্ৰা। তেনাহ ‘‘রূপে রূপৰিজানন’’ন্তি। চক্খুৰিঞ্ঞাণমত্তমেৰাতি যত্তকং চক্খুৰিঞ্ঞাণং রূপাযতনে গহণমত্তং, তংমত্তমেৰ মে সব্বং চিত্তং ভৰিস্সতীতি অত্থো। ‘‘রাগাদিরহেনা’’তি ৰা পাঠো। দিট্ঠং নাম পদত্থতো চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দিট্ঠং রূপং। তত্থেৰাতি চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দিট্ঠমত্তে রূপে। চিত্তত্তযং দিট্ঠমত্তং নাম চক্খুৰিঞ্ঞাণং ৰিয রাগাদিৰিরহেন পৰত্তনতো। তেনাহ ‘‘যথা ত’’ন্তি আদি।

Diṭṭhaṃ nāma cakkhuviññāṇaṃ rūpāyatanassa dassananti katvā. Tenāha ‘‘rūpe rūpavijānana’’nti. Cakkhuviññāṇamattamevāti yattakaṃ cakkhuviññāṇaṃ rūpāyatane gahaṇamattaṃ, taṃmattameva me sabbaṃ cittaṃ bhavissatīti attho. ‘‘Rāgādirahenā’’ti vā pāṭho. Diṭṭhaṃ nāma padatthato cakkhuviññāṇena diṭṭhaṃ rūpaṃ. Tatthevāti cakkhuviññāṇena diṭṭhamatte rūpe. Cittattayaṃ diṭṭhamattaṃ nāma cakkhuviññāṇaṃ viya rāgādivirahena pavattanato. Tenāha ‘‘yathā ta’’nti ādi.

মনোদ্ৰারাৰজ্জনেন ৰিঞ্ঞাতারম্মণং ৰিঞ্ঞাতন্তি অধিপ্পেতং রাগাদিৰিরহেন ৰিঞ্ঞেয্যতো। তেনাহ ‘‘যথা আৰজ্জনেনা’’তিআদি।

Manodvārāvajjanenaviññātārammaṇaṃ viññātanti adhippetaṃ rāgādivirahena viññeyyato. Tenāha ‘‘yathā āvajjanenā’’tiādi.

তদাতি তস্মিং কালে, ন ততো পট্ঠাযাতি অযমেত্থ অত্থোতি দস্সেতি। ‘‘দিট্ঠমত্ত’’ন্তিআদিনা যেসং রাগাদীনং নিৰত্তনং অধিপ্পেতং, তে ‘‘তেনা’’তি এত্থ ত-সদ্দেন পচ্চামসীযন্তীতি ‘‘তেন রাগেন ৰা রত্তো’’তিআদি ৰুত্তং। তত্থাতি ৰিসযে ভুম্মং, ৰিসযভাৰো চ ৰিসযিনা সম্বন্ধৰসেন ইচ্ছিতব্বোতি ৰুত্তং ‘‘পটিবদ্ধো’’তিআদি।

Tadāti tasmiṃ kāle, na tato paṭṭhāyāti ayamettha atthoti dasseti. ‘‘Diṭṭhamatta’’ntiādinā yesaṃ rāgādīnaṃ nivattanaṃ adhippetaṃ, te ‘‘tenā’’ti ettha ta-saddena paccāmasīyantīti ‘‘tena rāgena vā ratto’’tiādi vuttaṃ. Tatthāti visaye bhummaṃ, visayabhāvo ca visayinā sambandhavasena icchitabboti vuttaṃ ‘‘paṭibaddho’’tiādi.

সতীতি রূপস্স যথাসভাৰসল্লক্খণা সতি মুট্ঠা পিযনিমিত্তমনসিকারেন অনুপ্পজ্জনতো ন দিস্সতি নপ্পৰত্ততি। অজ্ঝোসাতি অজ্ঝোসায। গিলিত্ৰা পরিনিট্ঠপেত্ৰা অত্তনিযকরণেন।

Satīti rūpassa yathāsabhāvasallakkhaṇā sati muṭṭhā piyanimittamanasikārena anuppajjanato na dissati nappavattati. Ajjhosāti ajjhosāya. Gilitvā pariniṭṭhapetvā attaniyakaraṇena.

অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চাতি করণত্থে পচ্চত্তৰচনন্তি আহ – ‘‘অভিজ্ঝায চ ৰিহেসায চা’’তি। অত্থৰসেন ৰিভত্তিপরিণামোতি আহ – ‘‘অভিজ্ঝাৰিহেসাহী’’তি। আচিনন্তস্সাতি ৰড্ঢেন্তস্স। পটিস্সতোতি পতিস্সতো সব্বত্থ সতিযা যুত্তো। সেৰতো চাপীতি এত্থ -সদ্দো অপি-সদ্দো চ নিপাতমত্তন্তি ‘‘সেৰন্তস্স’’ইচ্চেৰ অত্থো ৰুত্তো।

Abhijjhā ca vihesā cāti karaṇatthe paccattavacananti āha – ‘‘abhijjhāya ca vihesāya cā’’ti. Atthavasena vibhattipariṇāmoti āha – ‘‘abhijjhāvihesāhī’’ti. Ācinantassāti vaḍḍhentassa. Paṭissatoti patissato sabbattha satiyā yutto. Sevato cāpīti ettha ca-saddo api-saddo ca nipātamattanti ‘‘sevantassa’’icceva attho vutto.

মালুক্যপুত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Mālukyaputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / সংযুত্তনিকায • Saṃyuttanikāya / ২. মালুক্যপুত্তসুত্তং • 2. Mālukyaputtasuttaṃ

অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / সংযুত্তনিকায (অট্ঠকথা) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ২. মালুক্যপুত্তসুত্তৰণ্ণনা • 2. Mālukyaputtasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact