| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi |
১০. মক্কটঙ্গপঞ্হো
10. Makkaṭaṅgapañho
১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘মক্কটস্স দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি দ্ৰে অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, মক্কটো ৰাসমুপগচ্ছন্তো তথারূপে ওকাসে মহতিমহারুক্খে পৰিৰিত্তে সব্বট্ঠকসাখে 1 ভীরুত্তাণে ৰাসমুপগচ্ছতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ , যোগিনা যোগাৰচরেন লজ্জিং পেসলং সীলৰন্তং কল্যাণধম্মং বহুস্সুতং ধম্মধরং ৰিনযধরং পিযং গরুভাৰনীযং ৰত্তারং ৰচনক্খমং ওৰাদকং ৰিঞ্ঞাপকং সন্দস্সকং সমাদপকং সমুত্তেজকং সম্পহংসকং এৰরূপং কল্যাণমিত্তং আচরিযং নিস্সায ৰিহরিতব্বং। ইদং, মহারাজ, মক্কটস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং।
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘makkaṭassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, makkaṭo vāsamupagacchanto tathārūpe okāse mahatimahārukkhe pavivitte sabbaṭṭhakasākhe 2 bhīruttāṇe vāsamupagacchati, evameva kho, mahārāja , yoginā yogāvacarena lajjiṃ pesalaṃ sīlavantaṃ kalyāṇadhammaṃ bahussutaṃ dhammadharaṃ vinayadharaṃ piyaṃ garubhāvanīyaṃ vattāraṃ vacanakkhamaṃ ovādakaṃ viññāpakaṃ sandassakaṃ samādapakaṃ samuttejakaṃ sampahaṃsakaṃ evarūpaṃ kalyāṇamittaṃ ācariyaṃ nissāya viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, makkaṭassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘পুন চপরং, মহারাজ, মক্কটো রুক্খে যেৰ চরতি তিট্ঠতি নিসীদতি, যদি নিদ্দং ওক্কমতি, তত্থেৰ রত্তিং ৰাসমনুভৰতি। এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন পৰনাভিমুখেন ভৰিতব্বং, পৰনে যেৰ ঠানচঙ্কমনিসজ্জাসযনং নিদ্দং ওক্কমিতব্বং, তত্থেৰ সতিপট্ঠানমনুভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, মক্কটস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, থেরেন সারিপুত্তেন ধম্মসেনাপতিনা –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, makkaṭo rukkhe yeva carati tiṭṭhati nisīdati, yadi niddaṃ okkamati, tattheva rattiṃ vāsamanubhavati. Evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena pavanābhimukhena bhavitabbaṃ, pavane yeva ṭhānacaṅkamanisajjāsayanaṃ niddaṃ okkamitabbaṃ, tattheva satipaṭṭhānamanubhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, makkaṭassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
‘‘‘চঙ্কমন্তোপি তিট্ঠন্তো, নিসজ্জাসযনেন ৰা।
‘‘‘Caṅkamantopi tiṭṭhanto, nisajjāsayanena vā;
পৰনে সোভতে ভিক্খু, পৰনন্তংৰ ৰণ্ণিত’’’ন্তি॥
Pavane sobhate bhikkhu, pavanantaṃva vaṇṇita’’’nti.
মক্কটঙ্গপঞ্হো দসমো।
Makkaṭaṅgapañho dasamo.
গদ্রভৰগ্গো পঠমো।
Gadrabhavaggo paṭhamo.
তস্সুদ্দানং –
Tassuddānaṃ –
কুম্মো ৰংসো চ চাপো চ, ৰাযসো অথ মক্কটোতি॥
Kummo vaṃso ca cāpo ca, vāyaso atha makkaṭoti.
Footnotes:
