| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / দীঘনিকায • Dīghanikāya |
৭. মহাসমযসুত্তং
7. Mahāsamayasuttaṃ
৩৩১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং মহাৰনে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সব্বেহেৰ অরহন্তেহি; দসহি চ লোকধাতূহি দেৰতা যেভুয্যেন সন্নিপতিতা হোন্তি ভগৰন্তং দস্সনায ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ। অথ খো চতুন্নং সুদ্ধাৰাসকাযিকানং দেৰতানং 1 এতদহোসি – ‘‘অযং খো ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং মহাৰনে মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সব্বেহেৰ অরহন্তেহি; দসহি চ লোকধাতূহি দেৰতা যেভুয্যেন সন্নিপতিতা হোন্তি ভগৰন্তং দস্সনায ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ। যংনূন মযম্পি যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমেয্যাম; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতো সন্তিকে পচ্চেকং গাথং 2 ভাসেয্যামা’’তি।
331. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Atha kho catunnaṃ suddhāvāsakāyikānaṃ devatānaṃ 3 etadahosi – ‘‘ayaṃ kho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Yaṃnūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṃ gāthaṃ 4 bhāseyyāmā’’ti.
৩৩২. অথ খো তা দেৰতা সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য , এৰমেৰ সুদ্ধাৰাসেসু দেৰেসু অন্তরহিতা ভগৰতো পুরতো পাতুরহেসুং। অথ খো তা দেৰতা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু। একমন্তং ঠিতা খো একা দেৰতা ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
332. Atha kho tā devatā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva suddhāvāsesu devesu antarahitā bhagavato purato pāturahesuṃ. Atha kho tā devatā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘মহাসমযো পৰনস্মিং, দেৰকাযা সমাগতা।
‘‘Mahāsamayo pavanasmiṃ, devakāyā samāgatā;
আগতম্হ ইমং ধম্মসমযং, দক্খিতাযে অপরাজিতসঙ্ঘ’’ন্তি॥
Āgatamha imaṃ dhammasamayaṃ, dakkhitāye aparājitasaṅgha’’nti.
অথ খো অপরা দেৰতা ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘তত্র ভিক্খৰো সমাদহংসু, চিত্তমত্তনো উজুকং অকংসু 5।
‘‘Tatra bhikkhavo samādahaṃsu, cittamattano ujukaṃ akaṃsu 6;
সারথীৰ নেত্তানি গহেত্ৰা, ইন্দ্রিযানি রক্খন্তি পণ্ডিতা’’তি॥
Sārathīva nettāni gahetvā, indriyāni rakkhanti paṇḍitā’’ti.
অথ খো অপরা দেৰতা ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ছেত্ৰা খীলং ছেত্ৰা পলিঘং, ইন্দখীলং ঊহচ্চ 7 মনেজা।
‘‘Chetvā khīlaṃ chetvā palighaṃ, indakhīlaṃ ūhacca 8 manejā;
তে চরন্তি সুদ্ধা ৰিমলা, চক্খুমতা সুদন্তা সুসুনাগা’’তি॥
Te caranti suddhā vimalā, cakkhumatā sudantā susunāgā’’ti.
অথ খো অপরা দেৰতা ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘যেকেচি বুদ্ধং সরণং গতাসে, ন তে গমিস্সন্তি অপাযভূমিং।
‘‘Yekeci buddhaṃ saraṇaṃ gatāse, na te gamissanti apāyabhūmiṃ;
পহায মানুসং দেহং, দেৰকাযং পরিপূরেস্সন্তী’’তি॥
Pahāya mānusaṃ dehaṃ, devakāyaṃ paripūressantī’’ti.
দেৰতাসন্নিপাতা
Devatāsannipātā
৩৩৩. অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, দসসু লোকধাতূসু দেৰতা সন্নিপতিতা হোন্তি 9, তথাগতং দস্সনায ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ । যেপি তে, ভিক্খৰে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেসম্পি ভগৰন্তানং এতংপরমাযেৰ 10 দেৰতা সন্নিপতিতা অহেসুং সেয্যথাপি ময্হং এতরহি। যেপি তে, ভিক্খৰে, ভৰিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেসম্পি ভগৰন্তানং এতংপরমাযেৰ দেৰতা সন্নিপতিতা ভৰিস্সন্তি সেয্যথাপি ময্হং এতরহি। আচিক্খিস্সামি, ভিক্খৰে, দেৰকাযানং নামানি; কিত্তযিস্সামি, ভিক্খৰে, দেৰকাযানং নামানি; দেসেস্সামি, ভিক্খৰে, দেৰকাযানং নামানি। তং সুণাথ, সাধুকং মনসিকরোথ, ভাসিস্সামী’’তি। ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং।
333. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘yebhuyyena, bhikkhave, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā honti 11, tathāgataṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca . Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etaṃparamāyeva 12 devatā sannipatitā ahesuṃ seyyathāpi mayhaṃ etarahi. Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etaṃparamāyeva devatā sannipatitā bhavissanti seyyathāpi mayhaṃ etarahi. Ācikkhissāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni; kittayissāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni; desessāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ.
৩৩৪. ভগৰা এতদৰোচ –
334. Bhagavā etadavoca –
‘‘সিলোকমনুকস্সামি, যত্থ ভুম্মা তদস্সিতা।
‘‘Silokamanukassāmi, yattha bhummā tadassitā;
যে সিতা গিরিগব্ভরং, পহিতত্তা সমাহিতা॥
Ye sitā girigabbharaṃ, pahitattā samāhitā.
‘‘পুথূসীহাৰ সল্লীনা, লোমহংসাভিসম্ভুনো।
‘‘Puthūsīhāva sallīnā, lomahaṃsābhisambhuno;
ভিয্যো পঞ্চসতে ঞত্ৰা, ৰনে কাপিলৰত্থৰে।
Bhiyyo pañcasate ñatvā, vane kāpilavatthave;
ততো আমন্তযী সত্থা, সাৰকে সাসনে রতে॥
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
‘‘দেৰকাযা অভিক্কন্তা, তে ৰিজানাথ ভিক্খৰো’’।
‘‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo’’;
তে চ আতপ্পমকরুং, সুত্ৰা বুদ্ধস্স সাসনং॥
Te ca ātappamakaruṃ, sutvā buddhassa sāsanaṃ.
তেসং পাতুরহু ঞাণং, অমনুস্সানদস্সনং।
Tesaṃ pāturahu ñāṇaṃ, amanussānadassanaṃ;
অপ্পেকে সতমদ্দক্খুং, সহস্সং অথ সত্তরিং॥
Appeke satamaddakkhuṃ, sahassaṃ atha sattariṃ.
সতং একে সহস্সানং, অমনুস্সানমদ্দসুং।
Sataṃ eke sahassānaṃ, amanussānamaddasuṃ;
অপ্পেকেনন্তমদ্দক্খুং , দিসা সব্বা ফুটা অহুং॥
Appekenantamaddakkhuṃ , disā sabbā phuṭā ahuṃ.
ততো আমন্তযী সত্থা, সাৰকে সাসনে রতে॥
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
‘‘দেৰকাযা অভিক্কন্তা, তে ৰিজানাথ ভিক্খৰো।
‘‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo;
যে ৰোহং কিত্তযিস্সামি, গিরাহি অনুপুব্বসো॥
Ye vohaṃ kittayissāmi, girāhi anupubbaso.
৩৩৫.‘‘সত্তসহস্সা তে যক্খা, ভুম্মা কাপিলৰত্থৰা।
335.‘‘Sattasahassā te yakkhā, bhummā kāpilavatthavā.
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘ছসহস্সা হেমৰতা, যক্খা নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Chasahassā hemavatā, yakkhā nānattavaṇṇino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘সাতাগিরা তিসহস্সা, যক্খা নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Sātāgirā tisahassā, yakkhā nānattavaṇṇino;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘ইচ্চেতে সোল়সসহস্সা, যক্খা নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Iccete soḷasasahassā, yakkhā nānattavaṇṇino;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘ৰেস্সামিত্তা পঞ্চসতা, যক্খা নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Vessāmittā pañcasatā, yakkhā nānattavaṇṇino;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘কুম্ভীরো রাজগহিকো, ৰেপুল্লস্স নিৰেসনং।
‘‘Kumbhīro rājagahiko, vepullassa nivesanaṃ;
ভিয্যো নং সতসহস্সং, যক্খানং পযিরুপাসতি।
Bhiyyo naṃ satasahassaṃ, yakkhānaṃ payirupāsati;
কুম্ভীরো রাজগহিকো, সোপাগা সমিতিং ৰনং॥
Kumbhīro rājagahiko, sopāgā samitiṃ vanaṃ.
৩৩৬.‘‘পুরিমঞ্চ দিসং রাজা, ধতরট্ঠো পসাসতি।
336.‘‘Purimañca disaṃ rājā, dhataraṭṭho pasāsati.
গন্ধব্বানং অধিপতি, মহারাজা যসস্সিসো॥
Gandhabbānaṃ adhipati, mahārājā yasassiso.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, ইন্দনামা মহব্বলা।
‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
কুম্ভণ্ডানং অধিপতি, মহারাজা যসস্সিসো॥
Kumbhaṇḍānaṃ adhipati, mahārājā yasassiso.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, ইন্দনামা মহব্বলা।
‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘পচ্ছিমঞ্চ দিসং রাজা, ৰিরূপক্খো পসাসতি।
‘‘Pacchimañca disaṃ rājā, virūpakkho pasāsati;
নাগানঞ্চ অধিপতি, মহারাজা যসস্সিসো॥
Nāgānañca adhipati, mahārājā yasassiso.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, ইন্দনামা মহব্বলা।
‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘উত্তরঞ্চ দিসং রাজা, কুৰেরো তং পসাসতি।
‘‘Uttarañca disaṃ rājā, kuvero taṃ pasāsati;
যক্খানঞ্চ অধিপতি, মহারাজা যসস্সিসো॥
Yakkhānañca adhipati, mahārājā yasassiso.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, ইন্দনামা মহব্বলা।
‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘পুরিমং দিসং ধতরট্ঠো, দক্খিণেন ৰিরূল়্হকো।
‘‘Purimaṃ disaṃ dhataraṭṭho, dakkhiṇena virūḷhako;
পচ্ছিমেন ৰিরূপক্খো, কুৰেরো উত্তরং দিসং॥
Pacchimena virūpakkho, kuvero uttaraṃ disaṃ.
‘‘চত্তারো তে মহারাজা, সমন্তা চতুরো দিসা।
‘‘Cattāro te mahārājā, samantā caturo disā;
‘‘চন্দনো কামসেট্ঠো চ, কিন্নিঘণ্ডু 29 নিঘণ্ডু চ।
‘‘Candano kāmaseṭṭho ca, kinnighaṇḍu 30 nighaṇḍu ca;
পনাদো ওপমঞ্ঞো চ, দেৰসূতো চ মাতলি॥
Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali.
‘‘এতে চঞ্ঞে চ রাজানো, গন্ধব্বা সহ রাজুভি।
‘‘Ete caññe ca rājāno, gandhabbā saha rājubhi;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
৩৩৮.‘‘অথাগুং নাগসা নাগা, ৰেসালা সহতচ্ছকা।
338.‘‘Athāguṃ nāgasā nāgā, vesālā sahatacchakā.
কম্বলস্সতরা আগুং, পাযাগা সহ ঞাতিভি॥
Kambalassatarā āguṃ, pāyāgā saha ñātibhi.
‘‘যামুনা ধতরট্ঠা চ, আগূ নাগা যসস্সিনো।
‘‘Yāmunā dhataraṭṭhā ca, āgū nāgā yasassino;
এরাৰণো মহানাগো, সোপাগা সমিতিং ৰনং॥
Erāvaṇo mahānāgo, sopāgā samitiṃ vanaṃ.
‘‘যে নাগরাজে সহসা হরন্তি, দিব্বা দিজা পক্খি ৰিসুদ্ধচক্খূ।
‘‘Ye nāgarāje sahasā haranti, dibbā dijā pakkhi visuddhacakkhū;
ৰেহাযসা 35 তে ৰনমজ্ঝপত্তা, চিত্রা সুপণ্ণা ইতি তেস নামং॥
Vehāyasā 36 te vanamajjhapattā, citrā supaṇṇā iti tesa nāmaṃ.
‘‘অভযং তদা নাগরাজানমাসি, সুপণ্ণতো খেমমকাসি বুদ্ধো।
‘‘Abhayaṃ tadā nāgarājānamāsi, supaṇṇato khemamakāsi buddho;
সণ্হাহি ৰাচাহি উপৰ্হযন্তা, নাগা সুপণ্ণা সরণমকংসু বুদ্ধং॥
Saṇhāhi vācāhi upavhayantā, nāgā supaṇṇā saraṇamakaṃsu buddhaṃ.
৩৩৯.‘‘জিতা ৰজিরহত্থেন, সমুদ্দং অসুরাসিতা।
339.‘‘Jitā vajirahatthena, samuddaṃ asurāsitā.
ভাতরো ৰাসৰস্সেতে, ইদ্ধিমন্তো যসস্সিনো॥
Bhātaro vāsavassete, iddhimanto yasassino.
ৰেপচিত্তি সুচিত্তি চ, পহারাদো নমুচী সহ॥
Vepacitti sucitti ca, pahārādo namucī saha.
‘‘সতঞ্চ বলিপুত্তানং, সব্বে ৰেরোচনামকা।
‘‘Satañca baliputtānaṃ, sabbe verocanāmakā;
সমযোদানি ভদ্দন্তে, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Samayodāni bhaddante, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
৩৪০.‘‘আপো চ দেৰা পথৰী, তেজো ৰাযো তদাগমুং।
340.‘‘Āpo ca devā pathavī, tejo vāyo tadāgamuṃ.
‘‘মেত্তা করুণা কাযিকা, আগুং দেৰা যসস্সিনো।
‘‘Mettā karuṇā kāyikā, āguṃ devā yasassino;
দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো॥
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
‘‘ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
চন্দস্সূপনিসা দেৰা, চন্দমাগুং পুরক্খত্ৰা॥
Candassūpanisā devā, candamāguṃ purakkhatvā.
‘‘সূরিযস্সূপনিসা 45 দেৰা, সূরিযমাগুং পুরক্খত্ৰা।
‘‘Sūriyassūpanisā 46 devā, sūriyamāguṃ purakkhatvā;
নক্খত্তানি পুরক্খত্ৰা, আগুং মন্দৰলাহকা॥
Nakkhattāni purakkhatvā, āguṃ mandavalāhakā.
‘‘ৰসূনং ৰাসৰো সেট্ঠো, সক্কোপাগা পুরিন্দদো।
‘‘Vasūnaṃ vāsavo seṭṭho, sakkopāgā purindado;
দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো॥
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
‘‘ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘অথাগুং সহভূ দেৰা, জলমগ্গিসিখারিৰ।
‘‘Athāguṃ sahabhū devā, jalamaggisikhāriva;
অরিট্ঠকা চ রোজা চ, উমাপুপ্ফনিভাসিনো॥
Ariṭṭhakā ca rojā ca, umāpupphanibhāsino.
‘‘ৰরুণা সহধম্মা চ, অচ্চুতা চ অনেজকা।
‘‘Varuṇā sahadhammā ca, accutā ca anejakā;
সূলেয্যরুচিরা আগুং, আগুং ৰাসৰনেসিনো।
Sūleyyarucirā āguṃ, āguṃ vāsavanesino;
দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো॥
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
‘‘ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘সমানা মহাসমনা, মানুসা মানুসুত্তমা।
‘‘Samānā mahāsamanā, mānusā mānusuttamā;
খিড্ডাপদোসিকা আগুং, আগুং মনোপদোসিকা॥
Khiḍḍāpadosikā āguṃ, āguṃ manopadosikā.
‘‘অথাগুং হরযো দেৰা, যে চ লোহিতৰাসিনো।
‘‘Athāguṃ harayo devā, ye ca lohitavāsino;
পারগা মহাপারগা, আগুং দেৰা যসস্সিনো।
Pāragā mahāpāragā, āguṃ devā yasassino;
দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো॥
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
‘‘ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
ওদাতগয্হা পামোক্খা, আগুং দেৰা ৰিচক্খণা॥
Odātagayhā pāmokkhā, āguṃ devā vicakkhaṇā.
‘‘সদামত্তা হারগজা, মিস্সকা চ যসস্সিনো।
‘‘Sadāmattā hāragajā, missakā ca yasassino;
থনযং আগ পজ্জুন্নো, যো দিসা অভিৰস্সতি॥
Thanayaṃ āga pajjunno, yo disā abhivassati.
‘‘দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘খেমিযা তুসিতা যামা, কট্ঠকা চ যসস্সিনো।
‘‘Khemiyā tusitā yāmā, kaṭṭhakā ca yasassino;
লম্বীতকা লামসেট্ঠা, জোতিনামা চ আসৰা।
Lambītakā lāmaseṭṭhā, jotināmā ca āsavā;
নিম্মানরতিনো আগুং, অথাগুং পরনিম্মিতা॥
Nimmānaratino āguṃ, athāguṃ paranimmitā.
‘‘দসেতে দসধা কাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
ইদ্ধিমন্তো জুতিমন্তো, ৰণ্ণৰন্তো যসস্সিনো।
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
মোদমানা অভিক্কামুং, ভিক্খূনং সমিতিং ৰনং॥
Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
‘‘সট্ঠেতে দেৰনিকাযা, সব্বে নানত্তৰণ্ণিনো।
‘‘Saṭṭhete devanikāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
দক্খেমোঘতরং নাগং, চন্দংৰ অসিতাতিগং’॥
Dakkhemoghataraṃ nāgaṃ, candaṃva asitātigaṃ’.
৩৪১.‘‘সুব্রহ্মা পরমত্তো চ 53, পুত্তা ইদ্ধিমতো সহ।
341.‘‘Subrahmā paramatto ca 54, puttā iddhimato saha.
সনঙ্কুমারো তিস্সো চ, সোপাগ সমিতিং ৰনং॥
Sanaṅkumāro tisso ca, sopāga samitiṃ vanaṃ.
‘‘সহস্সং ব্রহ্মলোকানং, মহাব্রহ্মাভিতিট্ঠতি।
‘‘Sahassaṃ brahmalokānaṃ, mahābrahmābhitiṭṭhati;
উপপন্নো জুতিমন্তো, ভিস্মাকাযো যসস্সিসো॥
Upapanno jutimanto, bhismākāyo yasassiso.
‘‘দসেত্থ ইস্সরা আগুং, পচ্চেকৰসৰত্তিনো।
‘‘Dasettha issarā āguṃ, paccekavasavattino;
তেসঞ্চ মজ্ঝতো আগ, হারিতো পরিৰারিতো॥
Tesañca majjhato āga, hārito parivārito.
৩৪২.‘‘তে চ সব্বে অভিক্কন্তে, সইন্দে 55 দেৰে সব্রহ্মকে।
342.‘‘Te ca sabbe abhikkante, sainde 56 deve sabrahmake.
মারসেনা অভিক্কামি, পস্স কণ্হস্স মন্দিযং॥
Mārasenā abhikkāmi, passa kaṇhassa mandiyaṃ.
‘‘‘এথ গণ্হথ বন্ধথ, রাগেন বদ্ধমত্থু ৰো।
‘‘‘Etha gaṇhatha bandhatha, rāgena baddhamatthu vo;
সমন্তা পরিৰারেথ, মা ৰো মুঞ্চিত্থ কোচি নং’॥
Samantā parivāretha, mā vo muñcittha koci naṃ’.
‘‘ইতি তত্থ মহাসেনো, কণ্হো সেনং অপেসযি।
‘‘Iti tattha mahāseno, kaṇho senaṃ apesayi;
পাণিনা তলমাহচ্চ, সরং কত্ৰান ভেরৰং॥
Pāṇinā talamāhacca, saraṃ katvāna bheravaṃ.
‘‘যথা পাৰুস্সকো মেঘো, থনযন্তো সৰিজ্জুকো। +
‘‘Yathā pāvussako megho, thanayanto savijjuko; +
৩৪৩. তঞ্চ সব্বং অভিঞ্ঞায, ৰৰত্থিত্ৰান চক্খুমা।
343. Tañca sabbaṃ abhiññāya, vavatthitvāna cakkhumā.
ততো আমন্তযী সত্থা, সাৰকে সাসনে রতে॥
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
‘‘মারসেনা অভিক্কন্তা, তে ৰিজানাথ ভিক্খৰো।
‘‘Mārasenā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo;
তে চ আতপ্পমকরুং, সুত্ৰা বুদ্ধস্স সাসনং।
Te ca ātappamakaruṃ, sutvā buddhassa sāsanaṃ;
ৰীতরাগেহি পক্কামুং, নেসং লোমাপি ইঞ্জযুং॥
Vītarāgehi pakkāmuṃ, nesaṃ lomāpi iñjayuṃ.
‘‘‘সব্বে ৰিজিতসঙ্গামা, ভযাতীতা যসস্সিনো।
‘‘‘Sabbe vijitasaṅgāmā, bhayātītā yasassino;
মোদন্তি সহ ভূতেহি, সাৰকা তে জনেসুতা’’তি॥
Modanti saha bhūtehi, sāvakā te janesutā’’ti.
মহাসমযসুত্তং নিট্ঠিতং সত্তমং।
Mahāsamayasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / দীঘ নিকায (অট্ঠকথা) • Dīgha nikāya (aṭṭhakathā) / ৭. মহাসমযসুত্তৰণ্ণনা • 7. Mahāsamayasuttavaṇṇanā
টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / দীঘনিকায (টীকা) • Dīghanikāya (ṭīkā) / ৭. মহাসমযসুত্তৰণ্ণনা • 7. Mahāsamayasuttavaṇṇanā
