Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / маж̇жхиманигааяа • Majjhimanikāya

6. махаасажжагасуд̇д̇ам̣

6. Mahāsaccakasuttaṃ

364. звам̣ мз суд̇ам̣ – згам̣ самаяам̣ бхаг̇аваа взсаалияам̣ вихарад̇и махааванз гуудааг̇аарасаалааяам̣. д̇зна ко бана самаязна бхаг̇аваа буб̣б̣ан̣хасамаяам̣ сунивад̇т̇о ход̇и бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа взсаалим̣ бин̣д̣ааяа бависид̇угаамо 1. ат̇а ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о ж̇ан̇гхаавихаарам̣ анужан̇гамамаано анувижарамаано язна махааванам̣ гуудааг̇аарасаалаа д̇знубасан̇гами. ад̣̇д̣̇асаа ко ааяасмаа аананд̣̇о сажжагам̣ ниг̇ан̣табуд̇д̇ам̣ д̣̇уурад̇ова ааг̇ажчанд̇ам̣. д̣̇исваана бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожа – ‘‘аяам̣, бханд̇з, сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о ааг̇ажчад̇и бхассаббаваад̣̇аго бан̣д̣ид̇аваад̣̇о саад̇хусаммад̇о б̣ахуж̇анасса. зсо ко, бханд̇з, аван̣н̣агаамо б̣уд̣̇д̇хасса, аван̣н̣агаамо д̇хаммасса, аван̣н̣агаамо сан̇гхасса. саад̇ху, бханд̇з, бхаг̇аваа мухуд̇д̇ам̣ нисийд̣̇ад̇у анугамбам̣ убаад̣̇ааяаа’’д̇и. нисийд̣̇и бхаг̇аваа бан̃н̃ад̇д̇з аасанз. ат̇а ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о язна бхаг̇аваа д̇знубасан̇гами; убасан̇гамид̇ваа бхаг̇авад̇аа сад̣̇д̇хим̣ саммод̣̇и, саммод̣̇анийяам̣ гат̇ам̣ сааран̣ийяам̣ вийд̇исаарзд̇ваа згаманд̇ам̣ нисийд̣̇и. згаманд̇ам̣ нисинно ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожа –

364. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena bhagavā pubbaṇhasamayaṃ sunivattho hoti pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pavisitukāmo 2. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena mahāvanaṃ kūṭāgārasālā tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā ānando saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, saccako nigaṇṭhaputto āgacchati bhassappavādako paṇḍitavādo sādhusammato bahujanassa. Eso kho, bhante, avaṇṇakāmo buddhassa, avaṇṇakāmo dhammassa, avaṇṇakāmo saṅghassa. Sādhu, bhante, bhagavā muhuttaṃ nisīdatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Atha kho saccako nigaṇṭhaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ etadavoca –

365. ‘‘санд̇и, бхо г̇од̇ама, згз саман̣аб̣раахман̣аа гааяабхааванаануяог̇амануяуд̇д̇аа вихаранд̇и, но жид̇д̇абхааванам̣. пусанд̇и хи д̇з, бхо г̇од̇ама, саарийригам̣ д̣̇угкам̣ взд̣̇анам̣. бхууд̇абуб̣б̣ам̣, бхо г̇од̇ама, саарийригааяа д̣̇угкааяа взд̣̇анааяа пудтасса сад̇о ууругкамбхоби наама бхависсад̇и, хад̣̇аяамби наама палиссад̇и, ун̣хамби лохид̇ам̣ мукад̇о уг̇г̇амиссад̇и, уммаад̣̇амби баабун̣иссад̇и 3 жид̇д̇агкзбам̣. д̇асса ко зд̇ам̣, бхо г̇од̇ама, гааяанваяам̣ жид̇д̇ам̣ ход̇и, гааяасса васзна вад̇д̇ад̇и. д̇ам̣ гисса хзд̇у? абхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇асса. санд̇и бана, бхо г̇од̇ама, згз саман̣аб̣раахман̣аа жид̇д̇абхааванаануяог̇амануяуд̇д̇аа вихаранд̇и, но гааяабхааванам̣. пусанд̇и хи д̇з, бхо г̇од̇ама, жзд̇асигам̣ д̣̇угкам̣ взд̣̇анам̣. бхууд̇абуб̣б̣ам̣, бхо г̇од̇ама, жзд̇асигааяа д̣̇угкааяа взд̣̇анааяа пудтасса сад̇о ууругкамбхоби наама бхависсад̇и, хад̣̇аяамби наама палиссад̇и, ун̣хамби лохид̇ам̣ мукад̇о уг̇г̇амиссад̇и, уммаад̣̇амби баабун̣иссад̇и жид̇д̇агкзбам̣. д̇асса ко зсо, бхо г̇од̇ама, жид̇д̇анваяо гааяо ход̇и, жид̇д̇асса васзна вад̇д̇ад̇и. д̇ам̣ гисса хзд̇у? абхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса . д̇асса маяхам̣, бхо г̇од̇ама, звам̣ ход̇и – ‘ад̣̇д̇хаа бход̇о г̇од̇амасса саавагаа жид̇д̇абхааванаануяог̇амануяуд̇д̇аа вихаранд̇и, но гааяабхаавана’’’нд̇и.

365. ‘‘Santi, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kāyabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti, no cittabhāvanaṃ. Phusanti hi te, bho gotama, sārīrikaṃ dukkhaṃ vedanaṃ. Bhūtapubbaṃ, bho gotama, sārīrikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭhassa sato ūrukkhambhopi nāma bhavissati, hadayampi nāma phalissati, uṇhampi lohitaṃ mukhato uggamissati, ummādampi pāpuṇissati 4 cittakkhepaṃ. Tassa kho etaṃ, bho gotama, kāyanvayaṃ cittaṃ hoti, kāyassa vasena vattati. Taṃ kissa hetu? Abhāvitattā cittassa. Santi pana, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā cittabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti, no kāyabhāvanaṃ. Phusanti hi te, bho gotama, cetasikaṃ dukkhaṃ vedanaṃ. Bhūtapubbaṃ, bho gotama, cetasikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭhassa sato ūrukkhambhopi nāma bhavissati, hadayampi nāma phalissati, uṇhampi lohitaṃ mukhato uggamissati, ummādampi pāpuṇissati cittakkhepaṃ. Tassa kho eso, bho gotama, cittanvayo kāyo hoti, cittassa vasena vattati. Taṃ kissa hetu? Abhāvitattā kāyassa . Tassa mayhaṃ, bho gotama, evaṃ hoti – ‘addhā bhoto gotamassa sāvakā cittabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti, no kāyabhāvana’’’nti.

366. ‘‘гинд̇и бана д̇з, аг̇г̇ивзссана, гааяабхааванаа суд̇аа’’д̇и? ‘‘сзяяат̇ид̣̇ам̣ – нанд̣̇о важчо, гисо сам̣гижжо, магкали г̇осаало – зд̇зхи, бхо г̇од̇ама, ажзлагаа муд̇д̇аажаараа хад̇т̇аабалзканаа назхибхад̣̇д̣̇анд̇игаа над̇идтабхад̣̇д̣̇анд̇игаа 5 на абхихадам̣ на уд̣̇д̣̇иссагад̇ам̣ на ниманд̇анам̣ саад̣̇ияанд̇и, д̇з на гумбхимукаа бадиг̇г̇ан̣ханд̇и на гал̣обимукаа бадиг̇г̇ан̣ханд̇и на зл̣агаманд̇арам̣ на д̣̇ан̣д̣аманд̇арам̣ на мусаламанд̇арам̣ на д̣̇виннам̣ бхун̃ж̇амаанаанам̣ на г̇аб̣бхинияаа на бааяамаанааяа на бурисанд̇араг̇ад̇ааяа на сан̇гид̇д̇ийсу на яад̇т̇а саа убадтид̇о ход̇и на яад̇т̇а магкигаа сан̣д̣асан̣д̣ажаариний , на мажчам̣ на мам̣сам̣ на сурам̣ на мзраяам̣ на т̇усод̣̇агам̣ биванд̇и. д̇з згааг̇ааригаа ваа хонд̇и згаалобигаа, д̣̇вааг̇ааригаа ваа хонд̇и д̣̇ваалобигаа…бз… сад̇д̇ааг̇ааригаа ваа хонд̇и сад̇д̇аалобигаа. згиссааби д̣̇ад̇д̇ияаа яаабзнд̇и, д̣̇вийхиби д̣̇ад̇д̇ийхи яаабзнд̇и…бз… сад̇д̇ахиби д̣̇ад̇д̇ийхи яаабзнд̇и. згаахигамби аахаарам̣ аахаарзнд̇и, д̣̇вийхигамби аахаарам̣ аахаарзнд̇и…бз… сад̇д̇аахигамби аахаарам̣ аахаарзнд̇и. ид̇и зваруубам̣ ад̣̇д̇хамаасигамби барияааяабхад̇д̇абхож̇анаануяог̇амануяуд̇д̇аа вихаранд̇ий’’д̇и.

366. ‘‘Kinti pana te, aggivessana, kāyabhāvanā sutā’’ti? ‘‘Seyyathidaṃ – nando vaccho, kiso saṃkicco, makkhali gosālo – etehi, bho gotama, acelakā muttācārā hatthāpalekhanā naehibhaddantikā natiṭṭhabhaddantikā 6 na abhihaṭaṃ na uddissakataṃ na nimantanaṃ sādiyanti, te na kumbhimukhā paṭiggaṇhanti na kaḷopimukhā paṭiggaṇhanti na eḷakamantaraṃ na daṇḍamantaraṃ na musalamantaraṃ na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ na gabbhiniyā na pāyamānāya na purisantaragatāya na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhito hoti na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī , na macchaṃ na maṃsaṃ na suraṃ na merayaṃ na thusodakaṃ pivanti. Te ekāgārikā vā honti ekālopikā, dvāgārikā vā honti dvālopikā…pe… sattāgārikā vā honti sattālopikā. Ekissāpi dattiyā yāpenti, dvīhipi dattīhi yāpenti…pe… sattahipi dattīhi yāpenti. Ekāhikampi āhāraṃ āhārenti, dvīhikampi āhāraṃ āhārenti…pe… sattāhikampi āhāraṃ āhārenti. Iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyuttā viharantī’’ti.

‘‘гим̣ бана д̇з, аг̇г̇ивзссана, д̇аавад̇агзнзва яаабзнд̇ий’’д̇и? ‘‘но хид̣̇ам̣, бхо г̇од̇ама. аббзгад̣̇аа, бхо г̇од̇ама, ул̣аараани ул̣аараани каад̣̇анийяаани каад̣̇анд̇и, ул̣аараани ул̣аараани бхож̇анаани бхун̃ж̇анд̇и, ул̣аараани ул̣аараани сааяанийяаани сааяанд̇и, ул̣аараани ул̣аараани баанаани биванд̇и. д̇з имам̣ гааяам̣ б̣алам̣ г̇аахзнд̇и наама, б̣руухзнд̇и наама, мзд̣̇знд̇и наамаа’’д̇и.

‘‘Kiṃ pana te, aggivessana, tāvatakeneva yāpentī’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama. Appekadā, bho gotama, uḷārāni uḷārāni khādanīyāni khādanti, uḷārāni uḷārāni bhojanāni bhuñjanti, uḷārāni uḷārāni sāyanīyāni sāyanti, uḷārāni uḷārāni pānāni pivanti. Te imaṃ kāyaṃ balaṃ gāhenti nāma, brūhenti nāma, medenti nāmā’’ti.

‘‘яам̣ ко д̇з, аг̇г̇ивзссана, буримам̣ бахааяа бажчаа убажинанд̇и, звам̣ имасса гааяасса аажаяаабажаяо ход̇и. гинд̇и бана д̇з, аг̇г̇ивзссана, жид̇д̇абхааванаа суд̇аа’’д̇и? жид̇д̇абхааванааяа ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇авад̇аа будто самаано на самбааяааси.

‘‘Yaṃ kho te, aggivessana, purimaṃ pahāya pacchā upacinanti, evaṃ imassa kāyassa ācayāpacayo hoti. Kinti pana te, aggivessana, cittabhāvanā sutā’’ti? Cittabhāvanāya kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavatā puṭṭho samāno na sampāyāsi.

367. ат̇а ко бхаг̇аваа сажжагам̣ ниг̇ан̣табуд̇д̇ам̣ зд̇ад̣̇авожа – ‘‘яааби ко д̇з зсаа, аг̇г̇ивзссана, буримаа гааяабхааванаа бхаасид̇аа сааби арияасса винаяз но д̇хаммигаа гааяабхааванаа. гааяабхааванамби 7 ко д̇вам̣, аг̇г̇ивзссана, на ан̃н̃ааси, гуд̇о бана д̇вам̣ жид̇д̇абхааванам̣ ж̇ааниссаси ? аби жа, аг̇г̇ивзссана, яат̇аа абхаавид̇агааяо жа ход̇и абхаавид̇ажид̇д̇о жа, бхаавид̇агааяо жа ход̇и бхаавид̇ажид̇д̇о жа. д̇ам̣ сун̣аахи, саад̇хугам̣ манаси гарохи, бхаасиссаамий’’д̇и. ‘‘звам̣, бхо’’д̇и ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇авад̇о бажжассоси. бхаг̇аваа зд̇ад̣̇авожа –

367. Atha kho bhagavā saccakaṃ nigaṇṭhaputtaṃ etadavoca – ‘‘yāpi kho te esā, aggivessana, purimā kāyabhāvanā bhāsitā sāpi ariyassa vinaye no dhammikā kāyabhāvanā. Kāyabhāvanampi 8 kho tvaṃ, aggivessana, na aññāsi, kuto pana tvaṃ cittabhāvanaṃ jānissasi ? Api ca, aggivessana, yathā abhāvitakāyo ca hoti abhāvitacitto ca, bhāvitakāyo ca hoti bhāvitacitto ca. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

368. ‘‘гат̇ан̃жа , аг̇г̇ивзссана, абхаавид̇агааяо жа ход̇и абхаавид̇ажид̇д̇о жа? ид̇ха, аг̇г̇ивзссана, ассуд̇авад̇о бут̇уж̇ж̇анасса уббаж̇ж̇ад̇и сукаа взд̣̇анаа. со сукааяа взд̣̇анааяа пудто самаано сукасаарааг̇ий жа ход̇и сукасаарааг̇ид̇ан̃жа аабаж̇ж̇ад̇и. д̇асса саа сукаа взд̣̇анаа нируж̇жхад̇и. сукааяа взд̣̇анааяа нирод̇хаа уббаж̇ж̇ад̇и д̣̇угкаа взд̣̇анаа. со д̣̇угкааяа взд̣̇анааяа пудто самаано сожад̇и гиламад̇и барид̣̇звад̇и урад̇д̇аал̣им̣ ганд̣̇ад̇и саммохам̣ аабаж̇ж̇ад̇и. д̇асса ко зсаа, аг̇г̇ивзссана, уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и абхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса, уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и абхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇асса. яасса гассажи, аг̇г̇ивзссана, звам̣ убхад̇обагкам̣ уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и абхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса, уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и абхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇асса, звам̣ ко, аг̇г̇ивзссана, абхаавид̇агааяо жа ход̇и абхаавид̇ажид̇д̇о жа.

368. ‘‘Kathañca , aggivessana, abhāvitakāyo ca hoti abhāvitacitto ca? Idha, aggivessana, assutavato puthujjanassa uppajjati sukhā vedanā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno sukhasārāgī ca hoti sukhasārāgitañca āpajjati. Tassa sā sukhā vedanā nirujjhati. Sukhāya vedanāya nirodhā uppajjati dukkhā vedanā. So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Tassa kho esā, aggivessana, uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati abhāvitattā kāyassa, uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati abhāvitattā cittassa. Yassa kassaci, aggivessana, evaṃ ubhatopakkhaṃ uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati abhāvitattā kāyassa, uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati abhāvitattā cittassa, evaṃ kho, aggivessana, abhāvitakāyo ca hoti abhāvitacitto ca.

369. ‘‘гат̇ан̃жа, аг̇г̇ивзссана, бхаавид̇агааяо жа ход̇и бхаавид̇ажид̇д̇о жа? ид̇ха, аг̇г̇ивзссана, суд̇авад̇о арияасаавагасса уббаж̇ж̇ад̇и сукаа взд̣̇анаа. со сукааяа взд̣̇анааяа пудто самаано на сукасаарааг̇ий жа ход̇и, на сукасаарааг̇ид̇ан̃жа аабаж̇ж̇ад̇и. д̇асса саа сукаа взд̣̇анаа нируж̇жхад̇и. сукааяа взд̣̇анааяа нирод̇хаа уббаж̇ж̇ад̇и д̣̇угкаа взд̣̇анаа. со д̣̇угкааяа взд̣̇анааяа пудто самаано на сожад̇и на гиламад̇и на барид̣̇звад̇и на урад̇д̇аал̣им̣ ганд̣̇ад̇и на саммохам̣ аабаж̇ж̇ад̇и. д̇асса ко зсаа, аг̇г̇ивзссана, уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и бхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса, уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и бхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇асса. яасса гассажи, аг̇г̇ивзссана, звам̣ убхад̇обагкам̣ уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и бхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса, уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и бхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇асса. звам̣ ко, аг̇г̇ивзссана, бхаавид̇агааяо жа ход̇и бхаавид̇ажид̇д̇о жаа’’д̇и.

369. ‘‘Kathañca, aggivessana, bhāvitakāyo ca hoti bhāvitacitto ca? Idha, aggivessana, sutavato ariyasāvakassa uppajjati sukhā vedanā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno na sukhasārāgī ca hoti, na sukhasārāgitañca āpajjati. Tassa sā sukhā vedanā nirujjhati. Sukhāya vedanāya nirodhā uppajjati dukkhā vedanā. So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Tassa kho esā, aggivessana, uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati bhāvitattā kāyassa, uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati bhāvitattā cittassa. Yassa kassaci, aggivessana, evaṃ ubhatopakkhaṃ uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati bhāvitattā kāyassa, uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati bhāvitattā cittassa. Evaṃ kho, aggivessana, bhāvitakāyo ca hoti bhāvitacitto cā’’ti.

370. ‘‘звам̣ басанно ахам̣ бход̇о г̇од̇амасса! бхаван̃хи г̇од̇амо бхаавид̇агааяо жа ход̇и бхаавид̇ажид̇д̇о жаа’’д̇и . ‘‘ад̣̇д̇хаа ко д̇з аяам̣, аг̇г̇ивзссана, аасаж̇ж̇а убанийяа ваажаа бхаасид̇аа, аби жа д̇з ахам̣ б̣яаагариссаами . яад̇о ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, гзсамассум̣ охаарзд̇ваа гаасааяаани вад̇т̇аани ажчаад̣̇зд̇ваа аг̇аарасмаа анаг̇аарияам̣ баб̣б̣аж̇ид̇о, д̇ам̣ вад̇а мз уббаннаа ваа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа тассад̇и, уббаннаа ваа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа тассад̇ийд̇и нзд̇ам̣ таанам̣ 9 виж̇ж̇ад̇ий’’д̇и.

370. ‘‘Evaṃ pasanno ahaṃ bhoto gotamassa! Bhavañhi gotamo bhāvitakāyo ca hoti bhāvitacitto cā’’ti . ‘‘Addhā kho te ayaṃ, aggivessana, āsajja upanīya vācā bhāsitā, api ca te ahaṃ byākarissāmi . Yato kho ahaṃ, aggivessana, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, taṃ vata me uppannā vā sukhā vedanā cittaṃ pariyādāya ṭhassati, uppannā vā dukkhā vedanā cittaṃ pariyādāya ṭhassatīti netaṃ ṭhānaṃ 10 vijjatī’’ti.

‘‘на хи нууна 11 бход̇о г̇од̇амасса уббаж̇ж̇ад̇и д̇ат̇ааруубаа сукаа взд̣̇анаа яат̇ааруубаа уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтзяяа; на хи нууна бход̇о г̇од̇амасса уббаж̇ж̇ад̇и д̇ат̇ааруубаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа яат̇ааруубаа уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа д̇идтзяяаа’’д̇и.

‘‘Na hi nūna 12 bhoto gotamassa uppajjati tathārūpā sukhā vedanā yathārūpā uppannā sukhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyya; na hi nūna bhoto gotamassa uppajjati tathārūpā dukkhā vedanā yathārūpā uppannā dukkhā vedanā cittaṃ pariyādāya tiṭṭheyyā’’ti.

371. ‘‘гин̃хи но сияаа, аг̇г̇ивзссана? ид̇ха мз, аг̇г̇ивзссана, буб̣б̣зва самб̣од̇хаа анабхисамб̣уд̣̇д̇хасса б̣од̇хисад̇д̇ассзва сад̇о зд̇ад̣̇ахоси – ‘самб̣аад̇хо гхарааваасо раж̇аабат̇о, аб̣бхогаасо баб̣б̣аж̇ж̇аа. наяид̣̇ам̣ сугарам̣ аг̇аарам̣ аж̇жхаавасад̇аа зганд̇абарибун̣н̣ам̣ зганд̇абарисуд̣̇д̇хам̣ сан̇каликид̇ам̣ б̣рахмажарияам̣ жарид̇ум̣. яам̣нуунаахам̣ гзсамассум̣ охаарзд̇ваа гаасааяаани вад̇т̇аани ажчаад̣̇зд̇ваа аг̇аарасмаа анаг̇аарияам̣ баб̣б̣аж̇зяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, абарзна самаязна д̣̇ахарова самаано, сусугаал̣агзсо бхад̣̇рзна яоб̣б̣анзна саманнааг̇ад̇о батамзна ваяасаа, агаамагаанам̣ маад̇аабид̇уунам̣ ассумукаанам̣ руд̣̇анд̇аанам̣, гзсамассум̣ охаарзд̇ваа гаасааяаани вад̇т̇аани ажчаад̣̇зд̇ваа аг̇аарасмаа анаг̇аарияам̣ баб̣б̣аж̇им̣. со звам̣ баб̣б̣аж̇ид̇о самаано гим̣гусалаг̇авзсий ануд̇д̇арам̣ санд̇иварабад̣̇ам̣ бариязсамаано язна аал̣ааро гаалаамо д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа аал̣аарам̣ гаалаамам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘ижчаамахам̣, аавусо гаалаама, имасмим̣ д̇хаммавинаяз б̣рахмажарияам̣ жарид̇у’нд̇и. звам̣ вуд̇д̇з, аг̇г̇ивзссана, аал̣ааро гаалаамо мам̣ зд̇ад̣̇авожа – ‘вихарад̇ааяасмаа, д̇аад̣̇исо аяам̣ д̇хаммо яад̇т̇а вин̃н̃уу бурисо нажирассзва сагам̣ аажарияагам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихарзяяаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, нажирассзва киббамзва д̇ам̣ д̇хаммам̣ барияаабун̣им̣. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇аавад̇агзнзва одтабахад̇амад̇д̇зна лабид̇алаабанамад̇д̇зна н̃аан̣аваад̣̇ан̃жа вад̣̇аами т̇зраваад̣̇ан̃жа, ‘ж̇аанаами бассаамий’д̇и жа бадиж̇аанаами, ахан̃жзва ан̃н̃з жа. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко аал̣ааро гаалаамо имам̣ д̇хаммам̣ гзвалам̣ сад̣̇д̇хаамад̇д̇агзна саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зд̇и, ад̣̇д̇хаа аал̣ааро гаалаамо имам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанам̣ бассам̣ вихарад̇ий’’’д̇и.

371. ‘‘Kiñhi no siyā, aggivessana? Idha me, aggivessana, pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, aparena samayena daharova samāno, susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā, akāmakānaṃ mātāpitūnaṃ assumukhānaṃ rudantānaṃ, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃ. So evaṃ pabbajito samāno kiṃkusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ – ‘icchāmahaṃ, āvuso kālāma, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’nti. Evaṃ vutte, aggivessana, āḷāro kālāmo maṃ etadavoca – ‘viharatāyasmā, tādiso ayaṃ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṃ ācariyakaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ pariyāpuṇiṃ. So kho ahaṃ, aggivessana, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ñāṇavādañca vadāmi theravādañca, ‘jānāmi passāmī’ti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho āḷāro kālāmo imaṃ dhammaṃ kevalaṃ saddhāmattakena sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti, addhā āḷāro kālāmo imaṃ dhammaṃ jānaṃ passaṃ viharatī’’’ti.

‘‘ат̇а кваахам̣, аг̇г̇ивзссана, язна аал̣ааро гаалаамо д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа аал̣аарам̣ гаалаамам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘гид̇д̇аавад̇аа но, аавусо гаалаама, имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зсий’д̇и? звам̣ вуд̇д̇з, аг̇г̇ивзссана, аал̣ааро гаалаамо аагин̃жан̃н̃ааяад̇анам̣ бавзд̣̇зси. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко аал̣аарассзва гаалаамасса ад̇т̇и сад̣̇д̇хаа, маяхам̣бад̇т̇и сад̣̇д̇хаа; на ко аал̣аарассзва гаалаамасса ад̇т̇и вийрияам̣, маяхам̣бад̇т̇и вийрияам̣; на ко аал̣аарассзва гаалаамасса ад̇т̇и сад̇и, маяхам̣бад̇т̇и сад̇и; на ко аал̣аарассзва гаалаамасса ад̇т̇и самаад̇хи, маяхам̣бад̇т̇и самаад̇хи; на ко аал̣аарассзва гаалаамасса ад̇т̇и бан̃н̃аа, маяхам̣бад̇т̇и бан̃н̃аа; яам̣нуунаахам̣ яам̣ д̇хаммам̣ аал̣ааро гаалаамо саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зд̇и д̇асса д̇хаммасса сажчигирияааяа бад̣̇ахзяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, нажирассзва киббамзва д̇ам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣.

‘‘Atha khvāhaṃ, aggivessana, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ – ‘kittāvatā no, āvuso kālāma, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti? Evaṃ vutte, aggivessana, āḷāro kālāmo ākiñcaññāyatanaṃ pavedesi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho āḷārasseva kālāmassa atthi saddhā, mayhaṃpatthi saddhā; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi vīriyaṃ, mayhaṃpatthi vīriyaṃ; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi sati, mayhaṃpatthi sati; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi samādhi, mayhaṃpatthi samādhi; na kho āḷārasseva kālāmassa atthi paññā, mayhaṃpatthi paññā; yaṃnūnāhaṃ yaṃ dhammaṃ āḷāro kālāmo sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṃ.

‘‘ат̇а кваахам̣, аг̇г̇ивзссана, язна аал̣ааро гаалаамо д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа аал̣аарам̣ гаалаамам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘зд̇д̇аавад̇аа но, аавусо гаалаама , имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зсий’д̇и? ‘зд̇д̇аавад̇аа ко ахам̣, аавусо, имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇змий’д̇и. ‘ахамби ко, аавусо, зд̇д̇аавад̇аа имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамий’д̇и. ‘лаабхаа но, аавусо, сулад̣̇д̇хам̣ но, аавусо, яз маяам̣ ааяасманд̇ам̣ д̇аад̣̇исам̣ саб̣рахмажаарим̣ бассаама. ид̇и яаахам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зми д̇ам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараси; яам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараси д̇амахам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зми. ид̇и яаахам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанаами д̇ам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанааси; яам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанааси д̇амахам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанаами. ид̇и яаад̣̇исо ахам̣ д̇аад̣̇исо д̇увам̣, яаад̣̇исо д̇увам̣ д̇аад̣̇исо ахам̣. зхи д̣̇аани, аавусо, убхова санд̇аа имам̣ г̇ан̣ам̣ барихараамаа’д̇и. ид̇и ко, аг̇г̇ивзссана, аал̣ааро гаалаамо аажарияо мз самаано (ад̇д̇ано) 13 анд̇зваасим̣ мам̣ самаанам̣ ад̇д̇анаа самасамам̣ табзси, ул̣аарааяа жа мам̣ бууж̇ааяа бууж̇зси. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘нааяам̣ д̇хаммо ниб̣б̣ид̣̇ааяа на вирааг̇ааяа на нирод̇хааяа на убасамааяа на абхин̃н̃ааяа на самб̣од̇хааяа на ниб̣б̣аанааяа сам̣вад̇д̇ад̇и, яаавад̣̇зва аагин̃жан̃н̃ааяад̇ануубабад̇д̇ияаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ам̣ д̇хаммам̣ аналан̇гарид̇ваа д̇асмаа д̇хаммаа ниб̣б̣иж̇ж̇а абаггамим̣.

‘‘Atha khvāhaṃ, aggivessana, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā āḷāraṃ kālāmaṃ etadavocaṃ – ‘ettāvatā no, āvuso kālāma , imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti? ‘Ettāvatā kho ahaṃ, āvuso, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemī’ti. ‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti. ‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṃ no, āvuso, ye mayaṃ āyasmantaṃ tādisaṃ sabrahmacāriṃ passāma. Iti yāhaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi taṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi; yaṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi tamahaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi. Iti yāhaṃ dhammaṃ jānāmi taṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi; yaṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi tamahaṃ dhammaṃ jānāmi. Iti yādiso ahaṃ tādiso tuvaṃ, yādiso tuvaṃ tādiso ahaṃ. Ehi dāni, āvuso, ubhova santā imaṃ gaṇaṃ pariharāmā’ti. Iti kho, aggivessana, āḷāro kālāmo ācariyo me samāno (attano) 14 antevāsiṃ maṃ samānaṃ attanā samasamaṃ ṭhapesi, uḷārāya ca maṃ pūjāya pūjesi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘nāyaṃ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati, yāvadeva ākiñcaññāyatanūpapattiyā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, taṃ dhammaṃ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṃ.

372. ‘‘со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, гим̣гусалаг̇авзсий ануд̇д̇арам̣ санд̇иварабад̣̇ам̣ бариязсамаано язна уд̣̇аго раамабуд̇д̇о д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа уд̣̇агам̣ раамабуд̇д̇ам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘ижчаамахам̣, аавусо 15 имасмим̣ д̇хаммавинаяз б̣рахмажарияам̣ жарид̇у’нд̇и. звам̣ вуд̇д̇з, аг̇г̇ивзссана, уд̣̇аго раамабуд̇д̇о мам̣ зд̇ад̣̇авожа – ‘вихарад̇ааяасмаа, д̇аад̣̇исо аяам̣ д̇хаммо яад̇т̇а вин̃н̃уу бурисо нажирассзва сагам̣ аажарияагам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихарзяяаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, нажирассзва киббамзва д̇ам̣ д̇хаммам̣ барияаабун̣им̣. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇аавад̇агзнзва одтабахад̇амад̇д̇зна лабид̇алаабанамад̇д̇зна н̃аан̣аваад̣̇ан̃жа вад̣̇аами т̇зраваад̣̇ан̃жа, ‘ж̇аанаами бассаамий’д̇и жа бадиж̇аанаами, ахан̃жзва ан̃н̃з жа. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко раамо имам̣ д̇хаммам̣ гзвалам̣ сад̣̇д̇хаамад̇д̇агзна саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зси. ад̣̇д̇хаа раамо имам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанам̣ бассам̣ вихаасий’д̇и. ат̇а кваахам̣, аг̇г̇ивзссана, язна уд̣̇аго раамабуд̇д̇о д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа уд̣̇агам̣ раамабуд̇д̇ам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘гид̇д̇аавад̇аа но, аавусо раамо, имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зсий’д̇и? звам̣ вуд̇д̇з, аг̇г̇ивзссана, уд̣̇аго раамабуд̇д̇о нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анам̣ бавзд̣̇зси. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко раамассзва ахоси сад̣̇д̇хаа, маяхам̣бад̇т̇и сад̣̇д̇хаа; на ко раамассзва ахоси вийрияам̣, маяхам̣бад̇т̇и вийрияам̣; на ко раамассзва ахоси сад̇и, маяхам̣бад̇т̇и сад̇и; на ко раамассзва ахоси самаад̇хи, маяхам̣бад̇т̇и самаад̇хи; на ко раамассзва ахоси бан̃н̃аа, маяхам̣бад̇т̇и бан̃н̃аа; яам̣нуунаахам̣ яам̣ д̇хаммам̣ раамо саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамийд̇и бавзд̣̇зси д̇асса д̇хаммасса сажчигирияааяа бад̣̇ахзяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, нажирассзва киббамзва д̇ам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣.

372. ‘‘So kho ahaṃ, aggivessana, kiṃkusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ – ‘icchāmahaṃ, āvuso 16 imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’nti. Evaṃ vutte, aggivessana, udako rāmaputto maṃ etadavoca – ‘viharatāyasmā, tādiso ayaṃ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṃ ācariyakaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ pariyāpuṇiṃ. So kho ahaṃ, aggivessana, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ñāṇavādañca vadāmi theravādañca, ‘jānāmi passāmī’ti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho rāmo imaṃ dhammaṃ kevalaṃ saddhāmattakena sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi. Addhā rāmo imaṃ dhammaṃ jānaṃ passaṃ vihāsī’ti. Atha khvāhaṃ, aggivessana, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ – ‘kittāvatā no, āvuso rāmo, imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti? Evaṃ vutte, aggivessana, udako rāmaputto nevasaññānāsaññāyatanaṃ pavedesi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho rāmasseva ahosi saddhā, mayhaṃpatthi saddhā; na kho rāmasseva ahosi vīriyaṃ, mayhaṃpatthi vīriyaṃ; na kho rāmasseva ahosi sati, mayhaṃpatthi sati; na kho rāmasseva ahosi samādhi, mayhaṃpatthi samādhi; na kho rāmasseva ahosi paññā, mayhaṃpatthi paññā; yaṃnūnāhaṃ yaṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, nacirasseva khippameva taṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṃ.

‘‘ат̇а кваахам̣, аг̇г̇ивзссана, язна уд̣̇аго раамабуд̇д̇о д̇знубасан̇гамим̣; убасан̇гамид̇ваа уд̣̇агам̣ раамабуд̇д̇ам̣ зд̇ад̣̇авожам̣ – ‘зд̇д̇аавад̇аа но, аавусо, раамо имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зсий’д̇и? ‘зд̇д̇аавад̇аа ко, аавусо, раамо имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зсий’д̇и. ‘ахамби ко, аавусо, зд̇д̇аавад̇аа имам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараамий’д̇и. ‘лаабхаа но, аавусо, сулад̣̇д̇хам̣ но, аавусо, яз маяам̣ ааяасманд̇ам̣ д̇аад̣̇исам̣ саб̣рахмажаарим̣ бассаама. ид̇и яам̣ д̇хаммам̣ раамо саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зси, д̇ам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараси; яам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а вихараси, д̇ам̣ д̇хаммам̣ раамо саяам̣ абхин̃н̃аа сажчигад̇ваа убасамбаж̇ж̇а бавзд̣̇зси. ид̇и яам̣ д̇хаммам̣ раамо абхин̃н̃ааси д̇ам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанааси; яам̣ д̇вам̣ д̇хаммам̣ ж̇аанааси д̇ам̣ д̇хаммам̣ раамо абхин̃н̃ааси. ид̇и яаад̣̇исо раамо ахоси д̇аад̣̇исо д̇увам̣; яаад̣̇исо д̇увам̣ д̇аад̣̇исо раамо ахоси. зхи д̣̇аани, аавусо, д̇увам̣ имам̣ г̇ан̣ам̣ барихараа’д̇и. ид̇и ко, аг̇г̇ивзссана, уд̣̇аго раамабуд̇д̇о саб̣рахмажаарий мз самаано аажарияадтаанз жа мам̣ табзси, ул̣аарааяа жа мам̣ бууж̇ааяа бууж̇зси. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘нааяам̣ д̇хаммо ниб̣б̣ид̣̇ааяа на вирааг̇ааяа на нирод̇хааяа на убасамааяа на абхин̃н̃ааяа на самб̣од̇хааяа на ниб̣б̣аанааяа сам̣вад̇д̇ад̇и, яаавад̣̇зва нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇ануубабад̇д̇ияаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ам̣ д̇хаммам̣ аналан̇гарид̇ваа д̇асмаа д̇хаммаа ниб̣б̣иж̇ж̇а абаггамим̣.

‘‘Atha khvāhaṃ, aggivessana, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā udakaṃ rāmaputtaṃ etadavocaṃ – ‘ettāvatā no, āvuso, rāmo imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti? ‘Ettāvatā kho, āvuso, rāmo imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti. ‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti. ‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṃ no, āvuso, ye mayaṃ āyasmantaṃ tādisaṃ sabrahmacāriṃ passāma. Iti yaṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi, taṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi; yaṃ tvaṃ dhammaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi, taṃ dhammaṃ rāmo sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi. Iti yaṃ dhammaṃ rāmo abhiññāsi taṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi; yaṃ tvaṃ dhammaṃ jānāsi taṃ dhammaṃ rāmo abhiññāsi. Iti yādiso rāmo ahosi tādiso tuvaṃ; yādiso tuvaṃ tādiso rāmo ahosi. Ehi dāni, āvuso, tuvaṃ imaṃ gaṇaṃ pariharā’ti. Iti kho, aggivessana, udako rāmaputto sabrahmacārī me samāno ācariyaṭṭhāne ca maṃ ṭhapesi, uḷārāya ca maṃ pūjāya pūjesi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘nāyaṃ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati, yāvadeva nevasaññānāsaññāyatanūpapattiyā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, taṃ dhammaṃ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṃ.

373. ‘‘со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, гим̣гусалаг̇авзсий ануд̇д̇арам̣ санд̇иварабад̣̇ам̣ бариязсамаано маг̇ад̇хзсу анубуб̣б̣зна жааригам̣ жарамаано язна урувзлаа сзнааниг̇амо д̇ад̣̇авасарим̣. д̇ад̇т̇ад̣̇д̣̇асам̣ раман̣ийяам̣ бхуумибхааг̇ам̣, баасаад̣̇иган̃жа ванасан̣д̣ам̣, над̣̇ин̃жа санд̣̇анд̇им̣ сзд̇агам̣ субад̇ид̇т̇ам̣ раман̣ийяам̣, саманд̇аа жа г̇ожараг̇аамам̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘раман̣ийяо вад̇а, бхо, бхуумибхааг̇о, баасаад̣̇иго жа ванасан̣д̣о, над̣̇ий жа санд̣̇ад̇и сзд̇агаа субад̇ид̇т̇аа раман̣ийяаа, саманд̇аа жа г̇ожараг̇аамо. алам̣ вад̇ид̣̇ам̣ гулабуд̇д̇асса бад̇хаанад̇т̇игасса бад̇хаанааяаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ад̇т̇зва нисийд̣̇им̣ ‘аламид̣̇ам̣ бад̇хаанааяаа’д̇и.

373. ‘‘So kho ahaṃ, aggivessana, kiṃkusalagavesī anuttaraṃ santivarapadaṃ pariyesamāno magadhesu anupubbena cārikaṃ caramāno yena uruvelā senānigamo tadavasariṃ. Tatthaddasaṃ ramaṇīyaṃ bhūmibhāgaṃ, pāsādikañca vanasaṇḍaṃ, nadiñca sandantiṃ setakaṃ supatitthaṃ ramaṇīyaṃ, samantā ca gocaragāmaṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘ramaṇīyo vata, bho, bhūmibhāgo, pāsādiko ca vanasaṇḍo, nadī ca sandati setakā supatitthā ramaṇīyā, samantā ca gocaragāmo. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, tattheva nisīdiṃ ‘alamidaṃ padhānāyā’ti.

374. ‘‘абиссумам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇иссо убамаа бадибхам̣су анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣ уд̣̇агз нигкид̇д̇ам̣. ат̇а бурисо ааг̇ажчзяяа уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа – ‘аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зссаами, д̇зж̇о баад̇угариссаамий’д̇и. д̇ам̣ гим̣ ман̃н̃аси, аг̇г̇ивзссана, аби ну со бурисо амум̣ аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣, уд̣̇агз нигкид̇д̇ам̣ , уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа абхимант̇знд̇о аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зяяа, д̇зж̇о баад̇угарзяяаа’’д̇и? ‘‘но хид̣̇ам̣, бхо г̇од̇ама’’. ‘‘д̇ам̣ гисса хзд̇у’’? ‘‘ад̣̇ун̃хи, бхо г̇од̇ама, аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣, д̇ан̃жа бана уд̣̇агз нигкид̇д̇ам̣. яаавад̣̇зва жа бана со бурисо гиламат̇асса вигхаад̇асса бхааг̇ий ассаа’’д̇и. ‘‘звамзва ко, аг̇г̇ивзссана, яз хи гзжи саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа гааязна жзва жид̇д̇зна жа гаамзхи авуубагадтаа вихаранд̇и, яо жа нзсам̣ гаамзсу гаамажчанд̣̇о гаамаснзхо гаамамужчаа гаамабибаасаа гаамабарил̣аахо, со жа аж̇жхад̇д̇ам̣ на суббахийно ход̇и, на суббадиббассад̣̇д̇хо, обаггамигаа жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, абхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. но жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, абхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. аяам̣ ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, батамаа убамаа бадибхааси анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа.

374. ‘‘Apissumaṃ, aggivessana, tisso upamā paṭibhaṃsu anacchariyā pubbe assutapubbā. Seyyathāpi, aggivessana, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ udake nikkhittaṃ. Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya – ‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, udake nikkhittaṃ , uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bho gotama, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, tañca pana udake nikkhittaṃ. Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi avūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho, so ca ajjhattaṃ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.

375. ‘‘абарааби ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇уд̇ияаа убамаа бадибхааси анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣, аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇ам̣. ат̇а бурисо ааг̇ажчзяяа уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа – ‘аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зссаами, д̇зж̇о баад̇угариссаамий’д̇и. д̇ам̣ гим̣ ман̃н̃аси, аг̇г̇ивзссана, аби ну со бурисо амум̣ аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣, аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇ам̣, уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа абхимант̇знд̇о аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зяяа д̇зж̇о баад̇угарзяяаа’’д̇и? ‘‘но хид̣̇ам̣, бхо г̇од̇ама’’. ‘‘д̇ам̣ гисса хзд̇у’’? ‘‘ад̣̇ун̃хи, бхо г̇од̇ама, аллам̣ гадтам̣ саснзхам̣, гин̃жааби аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇ам̣. яаавад̣̇зва жа бана со бурисо гиламат̇асса вигхаад̇асса бхааг̇ий ассаад̇и. звамзва ко, аг̇г̇ивзссана, яз хи гзжи саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа гааязна жзва жид̇д̇зна жа гаамзхи вуубагадтаа вихаранд̇и, яо жа нзсам̣ гаамзсу гаамажчанд̣̇о гаамаснзхо гаамамужчаа гаамабибаасаа гаамабарил̣аахо со жа аж̇жхад̇д̇ам̣ на суббахийно ход̇и, на суббадиббассад̣̇д̇хо, обаггамигаа жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, абхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. но жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, абхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. аяам̣ ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇уд̇ияаа убамаа бадибхааси анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа’’.

375. ‘‘Aparāpi kho maṃ, aggivessana, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā. Seyyathāpi, aggivessana, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ. Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya – ‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ, uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya tejo pātukareyyā’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bho gotama, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṃ. Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti. Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṃ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā’’.

376. ‘‘абарааби ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ад̇ияаа убамаа бадибхааси анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, сугкам̣ гадтам̣ гол̣аабам̣, аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇ам̣. ат̇а бурисо ааг̇ажчзяяа уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа – ‘аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зссаами, д̇зж̇о баад̇угариссаамий’д̇и. д̇ам̣ гим̣ ман̃н̃аси, аг̇г̇ивзссана, аби ну со бурисо амум̣ сугкам̣ гадтам̣ гол̣аабам̣, аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇ам̣, уд̇д̇арааран̣им̣ аад̣̇ааяа абхимант̇знд̇о аг̇г̇им̣ абхиниб̣б̣ад̇д̇зяяа, д̇зж̇о баад̇угарзяяаа’’д̇и? ‘‘звам̣, бхо г̇од̇ама’’. ‘‘д̇ам̣ гисса хзд̇у’’? ‘‘ад̣̇ун̃хи, бхо г̇од̇ама, сугкам̣ гадтам̣ гол̣аабам̣, д̇ан̃жа бана аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇а’’нд̇и . ‘‘звамзва ко, аг̇г̇ивзссана, яз хи гзжи саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа гааязна жзва жид̇д̇зна жа гаамзхи вуубагадтаа вихаранд̇и, яо жа нзсам̣ гаамзсу гаамажчанд̣̇о гаамаснзхо гаамамужчаа гаамабибаасаа гаамабарил̣аахо, со жа аж̇жхад̇д̇ам̣ суббахийно ход̇и суббадиббассад̣̇д̇хо, обаггамигаа жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, бхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. но жзби д̇з бхонд̇о саман̣аб̣раахман̣аа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, бхаб̣б̣аава д̇з н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяа. аяам̣ ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ад̇ияаа убамаа бадибхааси анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа. имаа ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇иссо убамаа бадибхам̣су анажчарияаа буб̣б̣з ассуд̇абуб̣б̣аа.’’

376. ‘‘Aparāpi kho maṃ, aggivessana, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā. Seyyathāpi, aggivessana, sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ. Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya – ‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ, uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bho gotama, sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, tañca pana ārakā udakā thale nikkhitta’’nti . ‘‘Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho, so ca ajjhattaṃ suppahīno hoti suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya. Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā. Imā kho maṃ, aggivessana, tisso upamā paṭibhaṃsu anacchariyā pubbe assutapubbā.’’

377. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ д̣̇анд̇збхи д̣̇анд̇амаад̇хааяа 17, ж̇ивхааяа д̇аалум̣ аахажжа, жзд̇асаа жид̇д̇ам̣ абхиниг̇г̇ан̣хзяяам̣ абхиниббийл̣зяяам̣ абхисанд̇аабзяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇анд̇збхи д̣̇анд̇амаад̇хааяа, ж̇ивхааяа д̇аалум̣ аахажжа, жзд̇асаа жид̇д̇ам̣ абхиниг̇г̇ан̣хаами абхиниббийл̣зми абхисанд̇аабзми. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇анд̇збхи д̣̇анд̇амаад̇хааяа ж̇ивхааяа д̇аалум̣ аахажжа жзд̇асаа жид̇д̇ам̣ абхиниг̇г̇ан̣хад̇о абхиниббийл̣аяад̇о абхисанд̇аабаяад̇о гажчзхи сзд̣̇аа мужжанд̇и. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, б̣алаваа бурисо д̣̇уб̣б̣алад̇арам̣ бурисам̣ сийсз ваа г̇ахзд̇ваа канд̇хз ваа г̇ахзд̇ваа абхиниг̇г̇ан̣хзяяа абхиниббийл̣зяяа абхисанд̇аабзяяа, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, д̣̇анд̇збхи д̣̇анд̇амаад̇хааяа, ж̇ивхааяа д̇аалум̣ аахажжа, жзд̇асаа жид̇д̇ам̣ абхиниг̇г̇ан̣хад̇о абхиниббийл̣аяад̇о абхисанд̇аабаяад̇о гажчзхи сзд̣̇аа мужжанд̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣, убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа, саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

377. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ dantebhi dantamādhāya 18, jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇheyyaṃ abhinippīḷeyyaṃ abhisantāpeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, dantebhi dantamādhāya, jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, dantebhi dantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti. Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso dubbalataraṃ purisaṃ sīse vā gahetvā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya, evameva kho me, aggivessana, dantebhi dantamādhāya, jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

378. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ аббаан̣агам̣язва жхаанам̣ жхааязяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ассаасабассаасз убарунд̇хим̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ган̣н̣асод̇зхи ваад̇аанам̣ нигкаманд̇аанам̣ ад̇химад̇д̇о сад̣̇д̣̇о ход̇и. сзяяат̇ааби наама гаммаараг̇аг̇г̇арияаа д̇хамамаанааяа ад̇химад̇д̇о сад̣̇д̣̇о ход̇и, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ган̣н̣асод̇зхи ваад̇аанам̣ нигкаманд̇аанам̣ ад̇химад̇д̇о сад̣̇д̣̇о ход̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣ убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа. саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

378. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāse uparundhiṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṃ nikkhamantānaṃ adhimatto saddo hoti. Seyyathāpi nāma kammāragaggariyā dhamamānāya adhimatto saddo hoti, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṃ nikkhamantānaṃ adhimatto saddo hoti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā. Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ аббаан̣агам̣язва жхаанам̣ жхааязяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасз убарунд̇хим̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа ваад̇аа муд̣̇д̇хани уухананд̇и 19. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, б̣алаваа бурисо д̇ин̣хзна сикарзна муд̣̇д̇хани абхимад̇т̇зяяа 20, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа ваад̇аа муд̣̇д̇хани уухананд̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣ убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа. саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti 21. Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya 22, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā. Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ аббаан̣агам̣язва жхаанам̣ жхааязяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасз убарунд̇хим̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа сийсз сийсавзд̣̇анаа хонд̇и. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, б̣алаваа бурисо д̣̇ал̣хзна варад̇д̇агкан̣д̣зна 23 сийсз сийсавзтам̣ д̣̇ад̣̇зяяа, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа сийсз сийсавзд̣̇анаа хонд̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣ убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа. саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti. Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena 24 sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā. Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ аббаан̣агам̣язва жхаанам̣ жхааязяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасз убарунд̇хим̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа ваад̇аа гужчим̣ бариганд̇анд̇и. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, д̣̇агко г̇огхаад̇аго ваа г̇огхаад̇аганд̇зваасий ваа д̇ин̣хзна г̇овиганд̇анзна гужчим̣ бариганд̇зяяа, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇аа ваад̇аа гужчим̣ бариганд̇анд̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣ убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа. саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti. Seyyathāpi, aggivessana, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā. Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ аббаан̣агам̣язва жхаанам̣ жхааязяяа’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасз убарунд̇хим̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇о гааяасмим̣ д̣аахо ход̇и. сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, д̣̇вз б̣алаванд̇о бурисаа д̣̇уб̣б̣алад̇арам̣ бурисам̣ наанааб̣аахаасу г̇ахзд̇ваа ан̇г̇аарагаасуяаа санд̇аабзяяум̣ самбарид̇аабзяяум̣, звамзва ко мз, аг̇г̇ивзссана, мукад̇о жа наасад̇о жа ган̣н̣ад̇о жа ассаасабассаасзсу убаруд̣̇д̇хзсу ад̇химад̇д̇о гааяасмим̣ д̣аахо ход̇и. аарад̣̇д̇хам̣ ко бана мз, аг̇г̇ивзссана, вийрияам̣ ход̇и асаллийнам̣ убадтид̇аа сад̇и асаммудтаа. саарад̣̇д̇хо жа бана мз гааяо ход̇и аббадиббассад̣̇д̇хо д̇знзва д̣̇угкаббад̇хаанзна бад̇хаанаабхид̇уннасса сад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и. абиссу мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇звад̇аа д̣̇исваа звамаахам̣су – ‘гаалан̇гад̇о саман̣о г̇од̇амо’д̇и. згажжаа д̣̇звад̇аа звамаахам̣су – ‘на гаалан̇гад̇о саман̣о г̇од̇амо, аби жа гаалан̇гарод̇ий’д̇и. згажжаа д̣̇звад̇аа звамаахам̣су – ‘на гаалан̇гад̇о саман̣о г̇од̇амо, наби гаалан̇гарод̇и, арахам̣ саман̣о г̇од̇амо, вихаарод̇взва со 25 арахад̇о зваруубо ход̇ий’д̇и 26.

‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṃ ḍāho hoti. Seyyathāpi, aggivessana, dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ samparitāpeyyuṃ, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṃ ḍāho hoti. Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā. Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati. Apissu maṃ, aggivessana, devatā disvā evamāhaṃsu – ‘kālaṅkato samaṇo gotamo’ti. Ekaccā devatā evamāhaṃsu – ‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, api ca kālaṅkarotī’ti. Ekaccā devatā evamāhaṃsu – ‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, napi kālaṅkaroti, arahaṃ samaṇo gotamo, vihārotveva so 27 arahato evarūpo hotī’ti 28.

379. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ саб̣б̣асо аахаарубажчзд̣̇ааяа бадибаж̇ж̇зяяа’нд̇и. ат̇а ко мам̣, аг̇г̇ивзссана, д̣̇звад̇аа убасан̇гамид̇ваа зд̇ад̣̇авожум̣ – ‘маа ко д̇вам̣, маариса, саб̣б̣асо аахаарубажчзд̣̇ааяа бадибаж̇ж̇и. сажз ко д̇вам̣, маариса, саб̣б̣асо аахаарубажчзд̣̇ааяа бадибаж̇ж̇иссаси, д̇асса д̇з маяам̣ д̣̇иб̣б̣ам̣ ож̇ам̣ ломагуубзхи аж̇жхохаарзссаама 29, д̇ааяа д̇вам̣ яаабзссасий’д̇и. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘ахан̃жзва ко бана саб̣б̣асо аж̇аж̇ж̇ид̇ам̣ 30 бадиж̇аанзяяам̣, имаа жа мз д̣̇звад̇аа д̣̇иб̣б̣ам̣ ож̇ам̣ ломагуубзхи аж̇жхохаарзяяум̣ 31, д̇ааяа жаахам̣ яаабзяяам̣, д̇ам̣ мамасса мусаа’д̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇аа д̣̇звад̇аа бажжаажигкаами, ‘хала’нд̇и вад̣̇аами.

379. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjeyya’nti. Atha kho maṃ, aggivessana, devatā upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘mā kho tvaṃ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajji. Sace kho tvaṃ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjissasi, tassa te mayaṃ dibbaṃ ojaṃ lomakūpehi ajjhohāressāma 32, tāya tvaṃ yāpessasī’ti. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘ahañceva kho pana sabbaso ajajjitaṃ 33 paṭijāneyyaṃ, imā ca me devatā dibbaṃ ojaṃ lomakūpehi ajjhohāreyyuṃ 34, tāya cāhaṃ yāpeyyaṃ, taṃ mamassa musā’ti. So kho ahaṃ, aggivessana, tā devatā paccācikkhāmi, ‘hala’nti vadāmi.

380. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яам̣нуунаахам̣ т̇огам̣ т̇огам̣ аахаарам̣ аахаарзяяам̣, басад̇ам̣ басад̇ам̣, яад̣̇и ваа муг̇г̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гулад̇т̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гал̣ааяаяуусам̣, яад̣̇и ваа харзн̣угаяууса’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, т̇огам̣ т̇огам̣ аахаарам̣ аахаарзсим̣, басад̇ам̣ басад̇ам̣, яад̣̇и ваа муг̇г̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гулад̇т̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гал̣ааяаяуусам̣, яад̣̇и ваа харзн̣угаяуусам̣. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, т̇огам̣ т̇огам̣ аахаарам̣ аахаараяад̇о, басад̇ам̣ басад̇ам̣, яад̣̇и ваа муг̇г̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гулад̇т̇аяуусам̣, яад̣̇и ваа гал̣ааяаяуусам̣, яад̣̇и ваа харзн̣угаяуусам̣, ад̇химад̇д̇агасимаанам̣ бад̇д̇о гааяо ход̇и. сзяяат̇ааби наама аасийд̇игабаб̣б̣аани ваа гаал̣абаб̣б̣аани ваа, звамзвассу мз ан̇г̇абажжан̇г̇аани бхаванд̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. сзяяат̇ааби наама одтабад̣̇ам̣, звамзвассу мз аанисад̣̇ам̣ ход̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. сзяяат̇ааби наама вадданаавал̣ий, звамзвассу мз бидтиган̣даго ун̣н̣ад̇ааванад̇о ход̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. сзяяат̇ааби наама ж̇арасаалааяа г̇обаан̣асияо олуг̇г̇авилуг̇г̇аа бхаванд̇и, звамзвассу мз паасул̣ияо олуг̇г̇авилуг̇г̇аа бхаванд̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. сзяяат̇ааби наама г̇амбхийрз уд̣̇абаанз уд̣̇агад̇аарагаа г̇амбхийраг̇ад̇аа огкааяигаа д̣̇иссанд̇и, звамзвассу мз агкигуубзсу агкид̇аарагаа г̇амбхийраг̇ад̇аа огкааяигаа д̣̇иссанд̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. сзяяат̇ааби наама д̇ид̇д̇агаалааб̣у аамагажчинно ваад̇аад̇абзна сам̣пудид̇о ход̇и саммилаад̇о, звамзвассу мз сийсажчави сам̣пудид̇аа ход̇и саммилаад̇аа д̇ааязваббаахаарад̇ааяа.

380. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ thokaṃ thokaṃ āhāraṃ āhāreyyaṃ, pasataṃ pasataṃ, yadi vā muggayūsaṃ, yadi vā kulatthayūsaṃ, yadi vā kaḷāyayūsaṃ, yadi vā hareṇukayūsa’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, thokaṃ thokaṃ āhāraṃ āhāresiṃ, pasataṃ pasataṃ, yadi vā muggayūsaṃ, yadi vā kulatthayūsaṃ, yadi vā kaḷāyayūsaṃ, yadi vā hareṇukayūsaṃ. Tassa mayhaṃ, aggivessana, thokaṃ thokaṃ āhāraṃ āhārayato, pasataṃ pasataṃ, yadi vā muggayūsaṃ, yadi vā kulatthayūsaṃ, yadi vā kaḷāyayūsaṃ, yadi vā hareṇukayūsaṃ, adhimattakasimānaṃ patto kāyo hoti. Seyyathāpi nāma āsītikapabbāni vā kāḷapabbāni vā, evamevassu me aṅgapaccaṅgāni bhavanti tāyevappāhāratāya. Seyyathāpi nāma oṭṭhapadaṃ, evamevassu me ānisadaṃ hoti tāyevappāhāratāya. Seyyathāpi nāma vaṭṭanāvaḷī, evamevassu me piṭṭhikaṇṭako uṇṇatāvanato hoti tāyevappāhāratāya. Seyyathāpi nāma jarasālāya gopāṇasiyo oluggaviluggā bhavanti, evamevassu me phāsuḷiyo oluggaviluggā bhavanti tāyevappāhāratāya. Seyyathāpi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti, evamevassu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāyevappāhāratāya. Seyyathāpi nāma tittakālābu āmakacchinno vātātapena saṃphuṭito hoti sammilāto, evamevassu me sīsacchavi saṃphuṭitā hoti sammilātā tāyevappāhāratāya.

‘‘со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, уд̣̇аражчавим̣ баримасиссаамийд̇и бидтиган̣дагам̣язва бариг̇г̇ан̣хаами, бидтиган̣дагам̣ баримасиссаамийд̇и уд̣̇аражчавим̣язва бариг̇г̇ан̣хаами, яаавассу мз, аг̇г̇ивзссана, уд̣̇аражчави бидтиган̣дагам̣ аллийнаа ход̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, важжам̣ ваа муд̇д̇ам̣ ваа гариссаамийд̇и д̇ад̇т̇зва авагуж̇ж̇о бабад̇аами д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, имамзва гааяам̣ ассаасзнд̇о баан̣инаа г̇ад̇д̇аани анумаж̇ж̇аами. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, баан̣инаа г̇ад̇д̇аани анумаж̇ж̇ад̇о бууд̇имуулаани ломаани гааяасмаа бабад̇анд̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа. абиссу мам̣, аг̇г̇ивзссана, мануссаа д̣̇исваа звамаахам̣су – ‘гаал̣о саман̣о г̇од̇амо’д̇и. згажжз мануссаа звамаахам̣су – ‘на гаал̣о саман̣о г̇од̇амо, саамо саман̣о г̇од̇амо’д̇и. згажжз мануссаа звамаахам̣су – ‘на гаал̣о саман̣о г̇од̇амо , наби саамо, ман̇г̇уражчави саман̣о г̇од̇амо’д̇и. яаавассу мз, аг̇г̇ивзссана, д̇аава барисуд̣̇д̇хо чавиван̣н̣о барияод̣̇аад̇о убахад̇о ход̇и д̇ааязваббаахаарад̇ааяа.

‘‘So kho ahaṃ, aggivessana, udaracchaviṃ parimasissāmīti piṭṭhikaṇṭakaṃyeva pariggaṇhāmi, piṭṭhikaṇṭakaṃ parimasissāmīti udaracchaviṃyeva pariggaṇhāmi, yāvassu me, aggivessana, udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaṃ allīnā hoti tāyevappāhāratāya. So kho ahaṃ, aggivessana, vaccaṃ vā muttaṃ vā karissāmīti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya. So kho ahaṃ, aggivessana, imameva kāyaṃ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi. Tassa mayhaṃ, aggivessana, pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lomāni kāyasmā papatanti tāyevappāhāratāya. Apissu maṃ, aggivessana, manussā disvā evamāhaṃsu – ‘kāḷo samaṇo gotamo’ti. Ekacce manussā evamāhaṃsu – ‘na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo’ti. Ekacce manussā evamāhaṃsu – ‘na kāḷo samaṇo gotamo , napi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo’ti. Yāvassu me, aggivessana, tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto upahato hoti tāyevappāhāratāya.

381. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘яз ко гзжи ад̇ийд̇амад̣̇д̇хаанам̣ саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяим̣су, зд̇аавабарамам̣, наяид̇о бхияяо. язби хи гзжи анааг̇ад̇амад̣̇д̇хаанам̣ саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяиссанд̇и, зд̇аавабарамам̣, наяид̇о бхияяо. язби хи гзжи зд̇арахи саман̣аа ваа б̣раахман̣аа ваа обаггамигаа д̣̇угкаа д̇иб̣б̣аа караа гадугаа взд̣̇анаа взд̣̇аяанд̇и, зд̇аавабарамам̣, наяид̇о бхияяо. на ко банаахам̣ имааяа гадугааяа д̣̇уггарагааригааяа ад̇хиг̇ажчаами уд̇д̇ари мануссад̇хаммаа аламарияан̃аан̣ад̣̇ассанависзсам̣. сияаа ну ко ан̃н̃о маг̇г̇о б̣од̇хааяаа’д̇и? д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘абхиж̇аанаами ко банаахам̣ бид̇у саггасса гамманд̇з сийд̇ааяа ж̇амб̣ужчааяааяа нисинно вивижжзва гаамзхи вивижжа агусалзхи д̇хаммзхи савид̇аггам̣ савижаарам̣ вивзгаж̇ам̣ бийд̇исукам̣ батамам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарид̇аа. сияаа ну ко зсо маг̇г̇о б̣од̇хааяаа’д̇и? д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, сад̇аанусаари вин̃н̃аан̣ам̣ ахоси – ‘зсзва маг̇г̇о б̣од̇хааяаа’д̇и. д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘гим̣ ну ко ахам̣ д̇асса сукасса бхааяаами, яам̣ д̇ам̣ сукам̣ ан̃н̃ад̇рзва гаамзхи ан̃н̃ад̇ра агусалзхи д̇хаммзхий’д̇и? д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко ахам̣ д̇асса сукасса бхааяаами, яам̣ д̇ам̣ сукам̣ ан̃н̃ад̇рзва гаамзхи ан̃н̃ад̇ра агусалзхи д̇хаммзхий’д̇и.

381. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayiṃsu, etāvaparamaṃ, nayito bhiyyo. Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayissanti, etāvaparamaṃ, nayito bhiyyo. Yepi hi keci etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, etāvaparamaṃ, nayito bhiyyo. Na kho panāhaṃ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya adhigacchāmi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ. Siyā nu kho añño maggo bodhāyā’ti? Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘abhijānāmi kho panāhaṃ pitu sakkassa kammante sītāya jambucchāyāya nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitā. Siyā nu kho eso maggo bodhāyā’ti? Tassa mayhaṃ, aggivessana, satānusāri viññāṇaṃ ahosi – ‘eseva maggo bodhāyā’ti. Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘kiṃ nu kho ahaṃ tassa sukhassa bhāyāmi, yaṃ taṃ sukhaṃ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti? Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho ahaṃ tassa sukhassa bhāyāmi, yaṃ taṃ sukhaṃ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti.

382. ‘‘д̇асса маяхам̣, аг̇г̇ивзссана, зд̇ад̣̇ахоси – ‘на ко д̇ам̣ сугарам̣ сукам̣ ад̇хиг̇анд̇ум̣ звам̣ ад̇химад̇д̇агасимаанам̣ бад̇д̇агааязна, яам̣нуунаахам̣ ол̣ааригам̣ аахаарам̣ аахаарзяяам̣ од̣̇анагуммааса’нд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, ол̣ааригам̣ аахаарам̣ аахаарзсим̣ од̣̇анагуммаасам̣. д̇зна ко бана мам̣, аг̇г̇ивзссана, самаязна бан̃жа 35 бхигкуу бажжубадтид̇аа хонд̇и – ‘яам̣ ко саман̣о г̇од̇амо д̇хаммам̣ ад̇хиг̇амиссад̇и, д̇ам̣ но аарожзссад̇ий’д̇и. яад̇о ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, ол̣ааригам̣ аахаарам̣ аахаарзсим̣ од̣̇анагуммаасам̣, ат̇а мз д̇з бан̃жа бхигкуу ниб̣б̣иж̇ж̇а баггамим̣су – ‘б̣аахуллиго 36 саман̣о г̇од̇амо, бад̇хаанавиб̣бханд̇о, аавад̇д̇о б̣аахуллааяаа’д̇и.

382. ‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi – ‘na kho taṃ sukaraṃ sukhaṃ adhigantuṃ evaṃ adhimattakasimānaṃ pattakāyena, yaṃnūnāhaṃ oḷārikaṃ āhāraṃ āhāreyyaṃ odanakummāsa’nti. So kho ahaṃ, aggivessana, oḷārikaṃ āhāraṃ āhāresiṃ odanakummāsaṃ. Tena kho pana maṃ, aggivessana, samayena pañca 37 bhikkhū paccupaṭṭhitā honti – ‘yaṃ kho samaṇo gotamo dhammaṃ adhigamissati, taṃ no ārocessatī’ti. Yato kho ahaṃ, aggivessana, oḷārikaṃ āhāraṃ āhāresiṃ odanakummāsaṃ, atha me te pañca bhikkhū nibbijja pakkamiṃsu – ‘bāhulliko 38 samaṇo gotamo, padhānavibbhanto, āvatto bāhullāyā’ti.

383. ‘‘со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, ол̣ааригам̣ аахаарам̣ аахаарзд̇ваа, б̣алам̣ г̇ахзд̇ваа, вивижжзва гаамзхи вивижжа агусалзхи д̇хаммзхи савид̇аггам̣ савижаарам̣ вивзгаж̇ам̣ бийд̇исукам̣ батамам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и. вид̇аггавижаараанам̣ вуубасамаа аж̇жхад̇д̇ам̣ самбасаад̣̇анам̣ жзд̇асо згод̣̇ибхаавам̣ авид̇аггам̣ авижаарам̣ самаад̇хиж̇ам̣ бийд̇исукам̣ д̣̇уд̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и. бийд̇ияаа жа вирааг̇аа убзгкаго жа вихаасим̣, сад̇о жа самбаж̇аано. сукан̃жа гааязна бадисам̣взд̣̇зсим̣ яам̣ д̇ам̣ арияаа аажигканд̇и – ‘убзгкаго сад̇имаа сукавихаарий’д̇и д̇ад̇ияам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и. сукасса жа бахаанаа д̣̇угкасса жа бахаанаа, буб̣б̣зва соманассад̣̇оманассаанам̣ ад̇т̇ан̇г̇амаа, ад̣̇угкамасукам̣ убзгкаасад̇ибаарисуд̣̇д̇хим̣ жад̇уд̇т̇ам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихаасим̣. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

383. ‘‘So kho ahaṃ, aggivessana, oḷārikaṃ āhāraṃ āhāretvā, balaṃ gahetvā, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ, sato ca sampajāno. Sukhañca kāyena paṭisaṃvedesiṃ yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

384. ‘‘со звам̣ самаахид̇з жид̇д̇з барисуд̣̇д̇хз барияод̣̇аад̇з анан̇г̇ан̣з виг̇ад̇уубаггилзсз муд̣̇убхууд̇з гамманияз тид̇з аанзн̃ж̇аббад̇д̇з буб̣б̣зниваасаануссад̇ин̃аан̣ааяа жид̇д̇ам̣ абхининнаамзсим̣. со анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссараами , сзяяат̇ид̣̇ам̣ – згамби ж̇аад̇им̣…бз… ид̇и саагаарам̣ сауд̣̇д̣̇зсам̣ анзгавихид̇ам̣ буб̣б̣зниваасам̣ ануссараами. аяам̣ ко мз, аг̇г̇ивзссана, рад̇д̇ияаа батамз яаамз батамаа виж̇ж̇аа ад̇хиг̇ад̇аа; авиж̇ж̇аа вихад̇аа, виж̇ж̇аа уббаннаа; д̇амо вихад̇о, аалого уббанно; яат̇аа д̇ам̣ аббамад̇д̇асса аад̇аабино бахид̇ад̇д̇асса вихарад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

384. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Ayaṃ kho me, aggivessana, rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

385. ‘‘со звам̣ самаахид̇з жид̇д̇з барисуд̣̇д̇хз барияод̣̇аад̇з анан̇г̇ан̣з виг̇ад̇уубаггилзсз муд̣̇убхууд̇з гамманияз тид̇з аанзн̃ж̇аббад̇д̇з сад̇д̇аанам̣ жуд̇уубабаад̇ан̃аан̣ааяа жид̇д̇ам̣ абхининнаамзсим̣. со д̣̇иб̣б̣зна жагкунаа висуд̣̇д̇хзна ад̇игганд̇амаанусагзна сад̇д̇з бассаами жавамаанз убабаж̇ж̇амаанз хийнз бан̣ийд̇з суван̣н̣з д̣̇уб̣б̣ан̣н̣з суг̇ад̇з д̣̇уг̇г̇ад̇з яат̇аагаммуубаг̇з сад̇д̇з баж̇аанаами…бз… аяам̣ ко мз, аг̇г̇ивзссана, рад̇д̇ияаа маж̇жхимз яаамз д̣̇уд̇ияаа виж̇ж̇аа ад̇хиг̇ад̇аа; авиж̇ж̇аа вихад̇аа, виж̇ж̇аа уббаннаа; д̇амо вихад̇о, аалого уббанно; яат̇аа д̇ам̣ аббамад̇д̇асса аад̇аабино бахид̇ад̇д̇асса вихарад̇о . зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана , уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

385. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi…pe… ayaṃ kho me, aggivessana, rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato . Evarūpāpi kho me, aggivessana , uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

386. ‘‘со звам̣ самаахид̇з жид̇д̇з барисуд̣̇д̇хз барияод̣̇аад̇з анан̇г̇ан̣з виг̇ад̇уубаггилзсз муд̣̇убхууд̇з гамманияз тид̇з аанзн̃ж̇аббад̇д̇з аасаваанам̣ каяан̃аан̣ааяа жид̇д̇ам̣ абхининнаамзсим̣. со ‘ид̣̇ам̣ д̣̇угка’нд̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ д̣̇угкасамуд̣̇аяо’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ д̣̇угканирод̇хо’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ д̣̇угканирод̇хаг̇ааминий бадибад̣̇аа’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣. ‘имз аасаваа’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ аасавасамуд̣̇аяо’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ аасаванирод̇хо’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣, ‘аяам̣ аасаванирод̇хаг̇ааминий бадибад̣̇аа’д̇и яат̇аабхууд̇ам̣ аб̣бхан̃н̃аасим̣. д̇асса мз звам̣ ж̇аанад̇о звам̣ бассад̇о гаамаасавааби жид̇д̇ам̣ вимужжид̇т̇а, бхаваасавааби жид̇д̇ам̣ вимужжид̇т̇а, авиж̇ж̇аасавааби жид̇д̇ам̣ вимужжид̇т̇а. вимуд̇д̇асмим̣ вимуд̇д̇амид̇и н̃аан̣ам̣ ахоси. ‘кийн̣аа ж̇аад̇и, вусид̇ам̣ б̣рахмажарияам̣, гад̇ам̣ гаран̣ийяам̣, наабарам̣ ид̇т̇ад̇д̇ааяаа’д̇и аб̣бхан̃н̃аасим̣. аяам̣ ко мз, аг̇г̇ивзссана, рад̇д̇ияаа бажчимз яаамз д̇ад̇ияаа виж̇ж̇аа ад̇хиг̇ад̇аа; авиж̇ж̇аа вихад̇аа, виж̇ж̇аа уббаннаа; д̇амо вихад̇о, аалого уббанно; яат̇аа д̇ам̣ аббамад̇д̇асса аад̇аабино бахид̇ад̇д̇асса вихарад̇о. зваруубааби ко мз, аг̇г̇ивзссана, уббаннаа сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и.

386. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. ‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. Tassa me evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccittha, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccittha, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccittha. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ ahosi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsiṃ. Ayaṃ kho me, aggivessana, rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.

387. ‘‘абхиж̇аанаами ко банаахам̣, аг̇г̇ивзссана, анзгасад̇ааяа барисааяа д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇аа. абиссу мам̣ згамзго звам̣ ман̃н̃ад̇и – ‘мамзваараб̣бха саман̣о г̇од̇амо д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇ий’д̇и. ‘на ко банзд̇ам̣, аг̇г̇ивзссана, звам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣; яаавад̣̇зва вин̃н̃аабанад̇т̇ааяа д̇ат̇ааг̇ад̇о барзсам̣ д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇и. со ко ахам̣, аг̇г̇ивзссана, д̇ассааязва гат̇ааяа барияосаанз, д̇асмим̣язва буримасмим̣ самаад̇хинимид̇д̇з аж̇жхад̇д̇амзва жид̇д̇ам̣ сан̣табзми саннисаад̣̇зми згод̣̇им̣ гароми самаад̣̇ахаами, язна суд̣̇ам̣ нижжагаббам̣ вихараамий’’’д̇и.

387. ‘‘Abhijānāmi kho panāhaṃ, aggivessana, anekasatāya parisāya dhammaṃ desetā. Apissu maṃ ekameko evaṃ maññati – ‘mamevārabbha samaṇo gotamo dhammaṃ desetī’ti. ‘Na kho panetaṃ, aggivessana, evaṃ daṭṭhabbaṃ; yāvadeva viññāpanatthāya tathāgato paresaṃ dhammaṃ deseti. So kho ahaṃ, aggivessana, tassāyeva kathāya pariyosāne, tasmiṃyeva purimasmiṃ samādhinimitte ajjhattameva cittaṃ saṇṭhapemi sannisādemi ekodiṃ karomi samādahāmi, yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī’’’ti.

‘‘огаббанияамзд̇ам̣ бход̇о г̇од̇амасса яат̇аа д̇ам̣ арахад̇о саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса. абхиж̇аанаад̇и ко бана бхавам̣ г̇од̇амо д̣̇иваа субид̇аа’’д̇и? ‘‘абхиж̇аанаамахам̣, аг̇г̇ивзссана, г̇имхаанам̣ бажчимз маасз бажчаабхад̇д̇ам̣ бин̣д̣абаад̇абадигганд̇о жад̇уг̇г̇ун̣ам̣ сан̇гхаадим̣ бан̃н̃абзд̇ваа д̣̇агкин̣зна бассзна сад̇о самбаж̇аано нид̣̇д̣̇ам̣ оггамид̇аа’’д̇и. ‘‘зд̇ам̣ ко, бхо г̇од̇ама, згз саман̣аб̣раахман̣аа саммохавихаарасмим̣ вад̣̇анд̇ий’’д̇и ? ‘‘на ко, аг̇г̇ивзссана, зд̇д̇аавад̇аа саммуул̣хо ваа ход̇и асаммуул̣хо ваа. аби жа, аг̇г̇ивзссана, яат̇аа саммуул̣хо жа ход̇и асаммуул̣хо жа, д̇ам̣ сун̣аахи, саад̇хугам̣ манаси гарохи, бхаасиссаамий’’д̇и. ‘‘звам̣, бхо’’д̇и ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇авад̇о бажжассоси. бхаг̇аваа зд̇ад̣̇авожа –

‘‘Okappaniyametaṃ bhoto gotamassa yathā taṃ arahato sammāsambuddhassa. Abhijānāti kho pana bhavaṃ gotamo divā supitā’’ti? ‘‘Abhijānāmahaṃ, aggivessana, gimhānaṃ pacchime māse pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññapetvā dakkhiṇena passena sato sampajāno niddaṃ okkamitā’’ti. ‘‘Etaṃ kho, bho gotama, eke samaṇabrāhmaṇā sammohavihārasmiṃ vadantī’’ti ? ‘‘Na kho, aggivessana, ettāvatā sammūḷho vā hoti asammūḷho vā. Api ca, aggivessana, yathā sammūḷho ca hoti asammūḷho ca, taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

388. ‘‘яасса гассажи, аг̇г̇ивзссана, яз аасаваа сам̣гилзсигаа боноб̣бхавигаа сад̣̇араа д̣̇угкавибаагаа ааяад̇им̣ ж̇аад̇иж̇араамаран̣ияаа аббахийнаа, д̇амахам̣ ‘саммуул̣хо’д̇и вад̣̇аами. аасаваанан̃хи, аг̇г̇ивзссана, аббахаанаа саммуул̣хо ход̇и. яасса гассажи, аг̇г̇ивзссана, яз аасаваа сам̣гилзсигаа боноб̣бхавигаа сад̣̇араа д̣̇угкавибаагаа ааяад̇им̣ ж̇аад̇иж̇араамаран̣ияаа бахийнаа, д̇амахам̣ ‘асаммуул̣хо’д̇и вад̣̇аами. аасаваанан̃хи, аг̇г̇ивзссана, бахаанаа асаммуул̣хо ход̇и.

388. ‘‘Yassa kassaci, aggivessana, ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā appahīnā, tamahaṃ ‘sammūḷho’ti vadāmi. Āsavānañhi, aggivessana, appahānā sammūḷho hoti. Yassa kassaci, aggivessana, ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā pahīnā, tamahaṃ ‘asammūḷho’ti vadāmi. Āsavānañhi, aggivessana, pahānā asammūḷho hoti.

‘‘д̇ат̇ааг̇ад̇асса ко, аг̇г̇ивзссана, яз аасаваа сам̣гилзсигаа боноб̣бхавигаа сад̣̇араа д̣̇угкавибаагаа ааяад̇им̣ ж̇аад̇иж̇араамаран̣ияаа бахийнаа ужчиннамуулаа д̇аалаавад̇т̇угад̇аа анабхаавам̣гад̇аа ааяад̇им̣ ануббаад̣̇ад̇хаммаа . сзяяат̇ааби, аг̇г̇ивзссана, д̇аало мад̇т̇агажчинно абхаб̣б̣о буна вируул̣хияаа, звамзва ко, аг̇г̇ивзссана, д̇ат̇ааг̇ад̇асса яз аасаваа сам̣гилзсигаа боноб̣бхавигаа сад̣̇араа д̣̇угкавибаагаа ааяад̇им̣ ж̇аад̇иж̇араамаран̣ияаа бахийнаа ужчиннамуулаа д̇аалаавад̇т̇угад̇аа анабхаавам̣гад̇аа ааяад̇им̣ ануббаад̣̇ад̇хаммаа’’д̇и.

‘‘Tathāgatassa kho, aggivessana, ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā . Seyyathāpi, aggivessana, tālo matthakacchinno abhabbo puna virūḷhiyā, evameva kho, aggivessana, tathāgatassa ye āsavā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā’’ti.

389. звам̣ вуд̇д̇з, сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожа – ‘‘ажчарияам̣, бхо г̇од̇ама, аб̣бхуд̇ам̣, бхо г̇од̇ама! яааван̃жид̣̇ам̣ бход̇о г̇од̇амасса звам̣ аасаж̇ж̇а аасаж̇ж̇а вужжамаанасса, убанийд̇зхи важанаббат̇зхи самуд̣̇аажарияамаанасса, чавиван̣н̣о жзва барияод̣̇ааяад̇и, мукаван̣н̣о жа виббасийд̣̇ад̇и, яат̇аа д̇ам̣ арахад̇о саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса. абхиж̇аанаамахам̣, бхо г̇од̇ама, бууран̣ам̣ гассабам̣ ваад̣̇зна ваад̣̇ам̣ самаарабхид̇аа. соби маяаа ваад̣̇зна ваад̣̇ам̣ самаарад̣̇д̇хо ан̃н̃знан̃н̃ам̣ бадижари, б̣ахид̣̇д̇хаа гат̇ам̣ абанаамзси, гобан̃жа д̣̇осан̃жа аббажжаяан̃жа баад̇ваагааси. бход̇о бана 39 г̇од̇амасса звам̣ аасаж̇ж̇а аасаж̇ж̇а вужжамаанасса, убанийд̇зхи важанаббат̇зхи самуд̣̇аажарияамаанасса, чавиван̣н̣о жзва барияод̣̇ааяад̇и, мукаван̣н̣о жа виббасийд̣̇ад̇и, яат̇аа д̇ам̣ арахад̇о саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса. абхиж̇аанаамахам̣, бхо г̇од̇ама, магкалим̣ г̇осаалам̣…бз… аж̇ид̇ам̣ гзсагамб̣алам̣… багуд̇хам̣ гажжааяанам̣… сан̃ж̇аяам̣ б̣зладтабуд̇д̇ам̣… ниг̇ан̣там̣ наадабуд̇д̇ам̣ ваад̣̇зна ваад̣̇ам̣ самаарабхид̇аа . соби маяаа ваад̣̇зна ваад̣̇ам̣ самаарад̣̇д̇хо ан̃н̃знан̃н̃ам̣ бадижари, б̣ахид̣̇д̇хаа гат̇ам̣ абанаамзси, гобан̃жа д̣̇осан̃жа аббажжаяан̃жа баад̇ваагааси. бход̇о бана г̇од̇амасса звам̣ аасаж̇ж̇а аасаж̇ж̇а вужжамаанасса, убанийд̇зхи важанаббат̇зхи самуд̣̇аажарияамаанасса, чавиван̣н̣о жзва барияод̣̇ааяад̇и, мукаван̣н̣о жа виббасийд̣̇ад̇и, яат̇аа д̇ам̣ арахад̇о саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса. ханд̣̇а жа д̣̇аани маяам̣, бхо г̇од̇ама, г̇ажчаама. б̣ахугижжаа маяам̣, б̣ахугаран̣ийяаа’’д̇и. ‘‘яассад̣̇аани д̇вам̣, аг̇г̇ивзссана, гаалам̣ ман̃н̃асий’’д̇и.

389. Evaṃ vutte, saccako nigaṇṭhaputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvañcidaṃ bhoto gotamassa evaṃ āsajja āsajja vuccamānassa, upanītehi vacanappathehi samudācariyamānassa, chavivaṇṇo ceva pariyodāyati, mukhavaṇṇo ca vippasīdati, yathā taṃ arahato sammāsambuddhassa. Abhijānāmahaṃ, bho gotama, pūraṇaṃ kassapaṃ vādena vādaṃ samārabhitā. Sopi mayā vādena vādaṃ samāraddho aññenaññaṃ paṭicari, bahiddhā kathaṃ apanāmesi, kopañca dosañca appaccayañca pātvākāsi. Bhoto pana 40 gotamassa evaṃ āsajja āsajja vuccamānassa, upanītehi vacanappathehi samudācariyamānassa, chavivaṇṇo ceva pariyodāyati, mukhavaṇṇo ca vippasīdati, yathā taṃ arahato sammāsambuddhassa. Abhijānāmahaṃ, bho gotama, makkhaliṃ gosālaṃ…pe… ajitaṃ kesakambalaṃ… pakudhaṃ kaccāyanaṃ… sañjayaṃ belaṭṭhaputtaṃ… nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ vādena vādaṃ samārabhitā . Sopi mayā vādena vādaṃ samāraddho aññenaññaṃ paṭicari, bahiddhā kathaṃ apanāmesi, kopañca dosañca appaccayañca pātvākāsi. Bhoto pana gotamassa evaṃ āsajja āsajja vuccamānassa, upanītehi vacanappathehi samudācariyamānassa, chavivaṇṇo ceva pariyodāyati, mukhavaṇṇo ca vippasīdati, yathā taṃ arahato sammāsambuddhassa. Handa ca dāni mayaṃ, bho gotama, gacchāma. Bahukiccā mayaṃ, bahukaraṇīyā’’ti. ‘‘Yassadāni tvaṃ, aggivessana, kālaṃ maññasī’’ti.

ат̇а ко сажжаго ниг̇ан̣табуд̇д̇о бхаг̇авад̇о бхаасид̇ам̣ абхинанд̣̇ид̇ваа анумод̣̇ид̇ваа удтааяаасанаа баггаамийд̇и.

Atha kho saccako nigaṇṭhaputto bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.

махаасажжагасуд̇д̇ам̣ нидтид̇ам̣ чадтам̣.

Mahāsaccakasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.







Footnotes:
1. буб̣б̣ан̣хасамаяам̣ ниваасзд̇ваа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа… бависид̇угаамо ход̇и (сий.)
2. pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya… pavisitukāmo hoti (sī.)
3. баабун̣иссанд̇и (сяаа. гам̣.)
4. pāpuṇissanti (syā. kaṃ.)
5. назхибхад̣̇анд̇игаа, над̇идтабхад̣̇анд̇игаа (сий. сяаа. гам̣. бий. га.)
6. naehibhadantikā, natiṭṭhabhadantikā (sī. syā. kaṃ. pī. ka.)
7. гааяабхааванам̣ хи (сий. бий. га.)
8. kāyabhāvanaṃ hi (sī. pī. ka.)
9. нзд̇ам̣ котаанам̣ (сий. бий.)
10. netaṃ khoṭhānaṃ (sī. pī.)
11. на ханууна (сий. сяаа. гам̣. бий.)
12. na hanūna (sī. syā. kaṃ. pī.)
13. ( ) над̇т̇и (сий. бий.)
14. ( ) natthi (sī. pī.)
15. басса ма. ни. 1.278 баасараасисуд̇д̇з
16. passa ma. ni. 1.278 pāsarāsisutte
17. басса ма. ни. 1.221 вид̇аггасан̣таанасуд̇д̇з
18. passa ma. ni. 1.221 vitakkasaṇṭhānasutte
19. ууханд̇и (сий.), охананд̇и (сяаа. гам̣.), ухананд̇и (га.)
20. муд̣̇д̇хаанам̣ абхимант̇зяяа (сий. бий.), муд̣̇д̇хаанам̣ абхимад̇т̇зяяа (сяаа. гам̣.)
21. ūhanti (sī.), ohananti (syā. kaṃ.), uhananti (ka.)
22. muddhānaṃ abhimantheyya (sī. pī.), muddhānaṃ abhimattheyya (syā. kaṃ.)
23. варад̇д̇агаб̣анд̇ханзна (сий.)
24. varattakabandhanena (sī.)
25. вихаарод̇взвзсо (сий.)
26. вихаарод̇взвзсо арахад̇о’’д̇и (?)
27. vihārotveveso (sī.)
28. vihārotveveso arahato’’ti (?)
29. аж̇жхохариссаама (сяаа. гам̣. бий. га.)
30. аж̇ад̣̇д̇хугам̣ (сий. бий.), ж̇ад̣̇д̇хугам̣ (сяаа. гам̣.)
31. аж̇жхохарзяяум̣ (сяаа. гам̣. бий. га.)
32. ajjhoharissāma (syā. kaṃ. pī. ka.)
33. ajaddhukaṃ (sī. pī.), jaddhukaṃ (syā. kaṃ.)
34. ajjhohareyyuṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)
35. бан̃жаваг̇г̇ияаа (ан̃н̃асуд̇д̇зсу)
36. б̣аахулиго (сий. бий.) сам̣гхабхзд̣̇асигкаабад̣̇адийгааяа самзд̇и
37. pañcavaggiyā (aññasuttesu)
38. bāhuliko (sī. pī.) saṃghabhedasikkhāpadaṭīkāya sameti
39. бход̇о ко бана (сий.)
40. bhoto kho pana (sī.)



Related texts:



адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / маж̇жхиманигааяа (адтагат̇аа) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / 6. махаасажжагасуд̇аван̣н̣анаа • 6. Mahāsaccakasutavaṇṇanā

дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / маж̇жхиманигааяа (дийгаа) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / 6. махаасажжагасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 6. Mahāsaccakasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact