Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / маж̇жхиманигааяа (адтагат̇аа) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā)

6. махаасажжагасуд̇аван̣н̣анаа

6. Mahāsaccakasutavaṇṇanā

364. звам̣ мз суд̇анд̇и махаасажжагасуд̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а згам̣ самаяанд̇и жа д̇зна ко бана самаязнаад̇и жа буб̣б̣ан̣хасамаяанд̇и жа д̇ийхи бад̣̇зхи згова самаяо вуд̇д̇о. бхигкуунан̃хи вад̇д̇абадибад̇д̇им̣ гад̇ваа мукам̣ д̇ховид̇ваа бад̇д̇ажийварамаад̣̇ааяа жзд̇ияам̣ ванд̣̇ид̇ваа гад̇арам̣ г̇аамам̣ бависиссаамаад̇и вид̇аггамаал̣агз тид̇агаало наама ход̇и. бхаг̇аваа зваруубз самаяз рад̇д̇ад̣̇убаддам̣ ниваасзд̇ваа гааяаб̣анд̇ханам̣ б̣анд̇хид̇ваа бам̣сугуулажийварам̣ згам̣сам̣ баарубид̇ваа г̇анд̇хагудид̇о нигкамма бхигкусан̇гхабаривуд̇о г̇анд̇хагудибамукз адтааси. д̇ам̣ санд̇хааяа, – ‘‘згам̣ самаяанд̇и жа д̇зна ко бана самаязнаад̇и жа буб̣б̣ан̣хасамаяа’’нд̇и жа вуд̇д̇ам̣. бависид̇угаамод̇и бин̣д̣ааяа бависиссаамийд̇и звам̣ гад̇асаннидтаано. д̇знубасан̇гамийд̇и гасмаа убасан̇гамийд̇и? ваад̣̇ааробанаж̇жхаасаязна. звам̣ гирасса ахоси – ‘‘буб̣б̣збаахам̣ абан̣д̣ид̇ад̇ааяа сагалам̣ взсаалибарисам̣ г̇ахзд̇ваа саман̣асса г̇од̇амасса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа барисамаж̇жхз ман̇гу ж̇аад̇о. ид̣̇аани д̇ат̇аа агад̇ваа згагова г̇анд̇ваа ваад̣̇ам̣ ааробзссаами. яад̣̇и саман̣ам̣ г̇од̇амам̣ барааж̇зд̇ум̣ сагкиссаами, ад̇д̇ано лад̣̇д̇хим̣ д̣̇ийбзд̇ваа ж̇аяам̣ гариссаами. яад̣̇и саман̣асса г̇од̇амасса ж̇аяо бхависсад̇и, анд̇хагаарз нажжам̣ вияа на гожи ж̇ааниссад̇ий’’д̇и нид̣̇д̣̇аабан̃хам̣ наама г̇ахзд̇ваа иминаа ваад̣̇аж̇жхаасаязна убасан̇гами.

364.Evaṃme sutanti mahāsaccakasuttaṃ. Tattha ekaṃ samayanti ca tena kho pana samayenāti ca pubbaṇhasamayanti ca tīhi padehi ekova samayo vutto. Bhikkhūnañhi vattapaṭipattiṃ katvā mukhaṃ dhovitvā pattacīvaramādāya cetiyaṃ vanditvā kataraṃ gāmaṃ pavisissāmāti vitakkamāḷake ṭhitakālo nāma hoti. Bhagavā evarūpe samaye rattadupaṭṭaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā paṃsukūlacīvaraṃ ekaṃsaṃ pārupitvā gandhakuṭito nikkhamma bhikkhusaṅghaparivuto gandhakuṭipamukhe aṭṭhāsi. Taṃ sandhāya, – ‘‘ekaṃ samayanti ca tena kho pana samayenāti ca pubbaṇhasamaya’’nti ca vuttaṃ. Pavisitukāmoti piṇḍāya pavisissāmīti evaṃ katasanniṭṭhāno. Tenupasaṅkamīti kasmā upasaṅkamīti? Vādāropanajjhāsayena. Evaṃ kirassa ahosi – ‘‘pubbepāhaṃ apaṇḍitatāya sakalaṃ vesāliparisaṃ gahetvā samaṇassa gotamassa santikaṃ gantvā parisamajjhe maṅku jāto. Idāni tathā akatvā ekakova gantvā vādaṃ āropessāmi. Yadi samaṇaṃ gotamaṃ parājetuṃ sakkhissāmi, attano laddhiṃ dīpetvā jayaṃ karissāmi. Yadi samaṇassa gotamassa jayo bhavissati, andhakāre naccaṃ viya na koci jānissatī’’ti niddāpañhaṃ nāma gahetvā iminā vādajjhāsayena upasaṅkami.

анугамбам̣ убаад̣̇ааяаад̇и сажжагасса ниг̇ан̣табуд̇д̇асса анугамбам̣ бадижжа. т̇зрасса гирасса звам̣ ахоси – ‘‘бхаг̇авад̇и мухуд̇д̇ам̣ нисиннз б̣уд̣̇д̇хад̣̇ассанам̣ д̇хаммассаванан̃жа лабхиссад̇и. д̇ад̣̇асса д̣̇ийгхарад̇д̇ам̣ хид̇ааяа сукааяа сам̣вад̇д̇иссад̇ий’’д̇и. д̇асмаа бхаг̇аванд̇ам̣ яаажид̇ваа бам̣сугуулажийварам̣ жад̇уг̇г̇ун̣ам̣ бан̃н̃абзд̇ваа нисийд̣̇ад̇у бхаг̇аваад̇и ааха. ‘‘гааран̣ам̣ аананд̣̇о вад̣̇ад̇ий’’д̇и саллагкзд̇ваа нисийд̣̇и бхаг̇аваа бан̃н̃ад̇д̇з аасанз. бхаг̇аванд̇ам̣ зд̇ад̣̇авожаад̇и яам̣ бана бан̃хам̣ оваддигасаарам̣ гад̇ваа аад̣̇ааяа ааг̇ад̇о д̇ам̣ табзд̇ваа бассзна д̇аава барихаранд̇о зд̇ам̣ санд̇и, бхо г̇од̇амаад̇иаад̣̇иважанам̣ авожа.

Anukampaṃ upādāyāti saccakassa nigaṇṭhaputtassa anukampaṃ paṭicca. Therassa kirassa evaṃ ahosi – ‘‘bhagavati muhuttaṃ nisinne buddhadassanaṃ dhammassavanañca labhissati. Tadassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattissatī’’ti. Tasmā bhagavantaṃ yācitvā paṃsukūlacīvaraṃ catugguṇaṃ paññapetvā nisīdatu bhagavāti āha. ‘‘Kāraṇaṃ ānando vadatī’’ti sallakkhetvā nisīdi bhagavā paññatte āsane. Bhagavantaṃ etadavocāti yaṃ pana pañhaṃ ovaṭṭikasāraṃ katvā ādāya āgato taṃ ṭhapetvā passena tāva pariharanto etaṃ santi, bho gotamātiādivacanaṃ avoca.

365. пусанд̇и хи д̇з, бхо г̇од̇амаад̇и д̇з саман̣аб̣раахман̣аа сарийрз уббаннам̣ саарийригам̣ д̣̇угкам̣ взд̣̇анам̣ пусанд̇и лабханд̇и, анубхаванд̇ийд̇и ад̇т̇о. ууругкамбход̇и камбхагад̇ауурубхааво, уурут̇ад̣̇д̇хад̇аад̇и ад̇т̇о. вимхаяад̇т̇авасзна банзд̇т̇а бхависсад̇ийд̇и анааг̇ад̇аважанам̣ гад̇ам̣. гааяанваяам̣ ход̇ийд̇и гааяаануг̇ад̇ам̣ ход̇и гааяасса васавад̇д̇и. гааяабхааванаад̇и бана вибассанаа вужжад̇и, д̇ааяа жид̇д̇авигкзбам̣ баабун̣анд̇о наама над̇т̇и, ид̇и ниг̇ан̣то асанд̇ам̣ абхууд̇ам̣ яам̣ над̇т̇и, д̇ад̣̇звааха. жид̇д̇абхааванаад̇иби самат̇о вужжад̇и, самаад̇хияуд̇д̇асса жа буг̇г̇аласса ууругкамбхаад̣̇аяо наама над̇т̇и, ид̇и ниг̇ан̣то ид̣̇ам̣ абхууд̇амзва ааха. адтагат̇ааяам̣ бана вуд̇д̇ам̣ – ‘‘яат̇зва ‘бхууд̇абуб̣б̣анд̇и вад̇ваа ууругкамбхоби наама бхависсад̇ий’д̇иаад̣̇ийни вад̣̇ад̇о анааг̇ад̇аруубам̣ на самзд̇и, д̇ат̇аа ад̇т̇оби на самзд̇и, асанд̇ам̣ абхууд̇ам̣ яам̣ над̇т̇и, д̇ам̣ гат̇зд̇ий’’д̇и.

365.Phusanti hi te, bho gotamāti te samaṇabrāhmaṇā sarīre uppannaṃ sārīrikaṃ dukkhaṃ vedanaṃ phusanti labhanti, anubhavantīti attho. Ūrukkhambhoti khambhakataūrubhāvo, ūruthaddhatāti attho. Vimhayatthavasena panettha bhavissatīti anāgatavacanaṃ kataṃ. Kāyanvayaṃ hotīti kāyānugataṃ hoti kāyassa vasavatti. Kāyabhāvanāti pana vipassanā vuccati, tāya cittavikkhepaṃ pāpuṇanto nāma natthi, iti nigaṇṭho asantaṃ abhūtaṃ yaṃ natthi, tadevāha. Cittabhāvanātipi samatho vuccati, samādhiyuttassa ca puggalassa ūrukkhambhādayo nāma natthi, iti nigaṇṭho idaṃ abhūtameva āha. Aṭṭhakathāyaṃ pana vuttaṃ – ‘‘yatheva ‘bhūtapubbanti vatvā ūrukkhambhopi nāma bhavissatī’tiādīni vadato anāgatarūpaṃ na sameti, tathā atthopi na sameti, asantaṃ abhūtaṃ yaṃ natthi, taṃ kathetī’’ti.

но гааяабхаавананд̇и бан̃жаад̇абад̇аббанаад̣̇им̣ ад̇д̇агиламат̇аануяог̇ам̣ санд̇хааяааха. аяан̃хи д̇зсам̣ гааяабхааванаа наама. гим̣ бана со д̣̇исваа звамааха? со гира д̣̇иваад̣̇ивасса вихаарам̣ ааг̇ажчад̇и, д̇асмим̣ ко бана самаяз бхигкуу бад̇д̇ажийварам̣ бадисаамзд̇ваа ад̇д̇ано ад̇д̇ано рад̇д̇идтаанад̣̇иваадтаанзсу бадисаллаанам̣ убаг̇ажчанд̇и. со д̇з бадисаллийнз д̣̇исваа жид̇д̇абхааванаамад̇д̇ам̣ зд̇з ануяун̃ж̇анд̇и, гааяабхааванаа банзд̇зсам̣ над̇т̇ийд̇и ман̃н̃амаано звамааха.

No kāyabhāvananti pañcātapatappanādiṃ attakilamathānuyogaṃ sandhāyāha. Ayañhi tesaṃ kāyabhāvanā nāma. Kiṃ pana so disvā evamāha? So kira divādivassa vihāraṃ āgacchati, tasmiṃ kho pana samaye bhikkhū pattacīvaraṃ paṭisāmetvā attano attano rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu paṭisallānaṃ upagacchanti. So te paṭisallīne disvā cittabhāvanāmattaṃ ete anuyuñjanti, kāyabhāvanā panetesaṃ natthīti maññamāno evamāha.

366. ат̇а нам̣ бхаг̇аваа ануяун̃ж̇анд̇о гинд̇и бана д̇з, аг̇г̇ивзссана, гааяабхааванаа суд̇аад̇и ааха. со д̇ам̣ вид̇т̇аарзнд̇о сзяяат̇ид̣̇ам̣, нанд̣̇о важчод̇иаад̣̇имааха. д̇ад̇т̇а нанд̣̇од̇и д̇асса наамам̣. важчод̇и г̇од̇д̇ам̣. гисод̇и наамам̣. сам̣гижжод̇и г̇од̇д̇ам̣. магкалиг̇осаало хздтаа ааг̇ад̇ова. зд̇зд̇и зд̇з д̇аяо ж̇анаа, д̇з гира гилидтад̇абаанам̣ мад̇т̇агабад̇д̇аа ахзсум̣. ул̣аараани ул̣аараанийд̇и бан̣ийд̇аани бан̣ийд̇аани. г̇аахзнд̇и наамаад̇и б̣алам̣ г̇ан̣хаабзнд̇и наама. б̣руухзнд̇ийд̇и вад̣дхзнд̇и. мзд̣̇знд̇ийд̇и ж̇аад̇амзд̣̇ам̣ гаронд̇и. буримам̣ бахааяаад̇и буримам̣ д̣̇уггарагаарам̣ бахааяа. бажчаа убажинанд̇ийд̇и бажчаа ул̣ааракаад̣̇анийяаад̣̇ийхи санд̇аббзнд̇и, вад̣дхзнд̇и. аажаяаабажаяо ход̇ийд̇и вад̣дхи жа авад̣дхи жа ход̇и, ид̇и имасса гааяасса гаалзна вад̣дхи, гаалзна барихаанийд̇и вад̣дхибарихаанимад̇д̇амзва бан̃н̃ааяад̇и, гааяабхааванаа бана на бан̃н̃ааяад̇ийд̇и д̣̇ийбзд̇ваа жид̇д̇абхааванам̣ бужчанд̇о, ‘‘гинд̇и бана д̇з, аг̇г̇ивзссана, жид̇д̇абхааванаа суд̇аа’’д̇и ааха. на самбааяаасийд̇и самбаад̣̇зд̇ваа гат̇зд̇ум̣ наасагки, яат̇аа д̇ам̣ б̣аалабут̇уж̇ж̇ано.

366. Atha naṃ bhagavā anuyuñjanto kinti pana te, aggivessana, kāyabhāvanā sutāti āha. So taṃ vitthārento seyyathidaṃ, nando vacchotiādimāha. Tattha nandoti tassa nāmaṃ. Vacchoti gottaṃ. Kisoti nāmaṃ. Saṃkiccoti gottaṃ. Makkhaligosālo heṭṭhā āgatova. Eteti ete tayo janā, te kira kiliṭṭhatapānaṃ matthakapattā ahesuṃ. Uḷārāni uḷārānīti paṇītāni paṇītāni. Gāhenti nāmāti balaṃ gaṇhāpenti nāma. Brūhentīti vaḍḍhenti. Medentīti jātamedaṃ karonti. Purimaṃ pahāyāti purimaṃ dukkarakāraṃ pahāya. Pacchā upacinantīti pacchā uḷārakhādanīyādīhi santappenti, vaḍḍhenti. Ācayāpacayo hotīti vaḍḍhi ca avaḍḍhi ca hoti, iti imassa kāyassa kālena vaḍḍhi, kālena parihānīti vaḍḍhiparihānimattameva paññāyati, kāyabhāvanā pana na paññāyatīti dīpetvā cittabhāvanaṃ pucchanto, ‘‘kinti pana te, aggivessana, cittabhāvanā sutā’’ti āha. Na sampāyāsīti sampādetvā kathetuṃ nāsakkhi, yathā taṃ bālaputhujjano.

367. гуд̇о бана д̇ванд̇и яо д̇вам̣ звам̣ ол̣ааригам̣ д̣̇уб̣б̣алам̣ гааяабхааванам̣ на ж̇аанааси? со д̇вам̣ гуд̇о сан̣хам̣ сукумам̣ жид̇д̇абхааванам̣ ж̇ааниссасийд̇и. имасмим̣ бана таанз жод̣̇анаалаяад̇т̇зро, ‘‘аб̣уд̣̇д̇хаважанам̣ наамзд̇ам̣ бад̣̇а’’нд̇и б̣ийж̇аним̣ табзд̇ваа баггамид̇ум̣ аарабхи. ат̇а нам̣ махаасийвад̇т̇зро ааха – ‘‘д̣̇иссад̇и, бхигкавз, имасса жаад̇умахаабхууд̇игасса гааяасса аажаяоби абажаяоби аад̣̇аанамби нигкзбанамбий’’д̇и (сам̣. ни. 2.62). д̇ам̣ суд̇ваа саллагкзси – ‘‘ол̣ааригам̣ гааяам̣ бариг̇г̇ан̣ханд̇асса уббаннавибассанаа ол̣ааригаад̇и вад̇д̇ум̣ ваддад̇ий’’д̇и.

367.Kutopana tvanti yo tvaṃ evaṃ oḷārikaṃ dubbalaṃ kāyabhāvanaṃ na jānāsi? So tvaṃ kuto saṇhaṃ sukhumaṃ cittabhāvanaṃ jānissasīti. Imasmiṃ pana ṭhāne codanālayatthero, ‘‘abuddhavacanaṃ nāmetaṃ pada’’nti bījaniṃ ṭhapetvā pakkamituṃ ārabhi. Atha naṃ mahāsīvatthero āha – ‘‘dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampī’’ti (saṃ. ni. 2.62). Taṃ sutvā sallakkhesi – ‘‘oḷārikaṃ kāyaṃ pariggaṇhantassa uppannavipassanā oḷārikāti vattuṃ vaṭṭatī’’ti.

368. сукасаарааг̇ийд̇и сукасаарааг̇зна саманнааг̇ад̇о. сукааяа взд̣̇анааяа нирод̇хаа уббаж̇ж̇ад̇и д̣̇угкаа взд̣̇анаад̇и на ананд̇араава уббаж̇ж̇ад̇и, сукад̣̇угкаанан̃хи ананд̇арабажжаяад̇аа бадтаанз (бадтаа. 1.2.45-46) бадисид̣̇д̇хаа. яасмаа бана сукз анируд̣̇д̇хз д̣̇угкам̣ нуббаж̇ж̇ад̇и, д̇асмаа ид̇ха звам̣ вуд̇д̇ам̣. барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇ийд̇и кзбзд̇ваа г̇ан̣хид̇ваа д̇идтад̇и. убхад̇обагканд̇и сукам̣ згам̣ багкам̣ д̣̇угкам̣ згам̣ багканд̇и звам̣ убхад̇обагкам̣ худ̇ваа.

368.Sukhasārāgīti sukhasārāgena samannāgato. Sukhāya vedanāya nirodhā uppajjati dukkhā vedanāti na anantarāva uppajjati, sukhadukkhānañhi anantarapaccayatā paṭṭhāne (paṭṭhā. 1.2.45-46) paṭisiddhā. Yasmā pana sukhe aniruddhe dukkhaṃ nuppajjati, tasmā idha evaṃ vuttaṃ. Pariyādāya tiṭṭhatīti khepetvā gaṇhitvā tiṭṭhati. Ubhatopakkhanti sukhaṃ ekaṃ pakkhaṃ dukkhaṃ ekaṃ pakkhanti evaṃ ubhatopakkhaṃ hutvā.

369. уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и, бхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса. уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и, бхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇ассаад̇и зд̇т̇а гааяабхааванаа вибассанаа, жид̇д̇абхааванаа самаад̇хи. вибассанаа жа сукасса бажжанийгаа, д̣̇угкасса аасаннаа. самаад̇хи д̣̇угкасса бажжанийго, сукасса аасанно. гат̇ам̣? вибассанам̣ бадтабзд̇ваа нисиннасса хи ад̣̇д̇хаанз г̇ажчанд̇з г̇ажчанд̇з д̇ад̇т̇а д̇ад̇т̇а аг̇г̇иудтаанам̣ вияа ход̇и, гажчзхи сзд̣̇аа мужжанд̇и, мад̇т̇агад̇о усумаваддиудтаанам̣ вияа ход̇ийд̇и жид̇д̇ам̣ хан̃н̃ад̇и вихан̃н̃ад̇и вибпанд̣̇ад̇и. звам̣ д̇аава вибассанаа сукасса бажжанийгаа, д̣̇угкасса аасаннаа. уббаннз бана гааяигз ваа жзд̇асигз ваа д̣̇угкз д̇ам̣ д̣̇угкам̣ вигкамбхзд̇ваа самаабад̇д̇им̣ самаабаннасса самаабад̇д̇игкан̣з д̣̇угкам̣ д̣̇уураабаг̇ад̇ам̣ ход̇и, анаббагам̣ сукам̣ оггамад̇и. звам̣ самаад̇хи д̣̇угкасса бажжанийго, сукасса аасанно. яат̇аа вибассанаа сукасса бажжанийгаа, д̣̇угкасса аасаннаа, на д̇ат̇аа самаад̇хи. яат̇аа самаад̇хи д̣̇угкасса бажжанийго, сукасса аасанно, на жа д̇ат̇аа вибассанаад̇и. д̇зна вуд̇д̇ам̣ – ‘‘уббаннааби сукаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и, бхаавид̇ад̇д̇аа гааяасса. уббаннааби д̣̇угкаа взд̣̇анаа жид̇д̇ам̣ на барияаад̣̇ааяа д̇идтад̇и, бхаавид̇ад̇д̇аа жид̇д̇ассаа’’д̇и.

369.Uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, bhāvitattā kāyassa. Uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, bhāvitattā cittassāti ettha kāyabhāvanā vipassanā, cittabhāvanā samādhi. Vipassanā ca sukhassa paccanīkā, dukkhassa āsannā. Samādhi dukkhassa paccanīko, sukhassa āsanno. Kathaṃ? Vipassanaṃ paṭṭhapetvā nisinnassa hi addhāne gacchante gacchante tattha tattha aggiuṭṭhānaṃ viya hoti, kacchehi sedā muccanti, matthakato usumavaṭṭiuṭṭhānaṃ viya hotīti cittaṃ haññati vihaññati vipphandati. Evaṃ tāva vipassanā sukhassa paccanīkā, dukkhassa āsannā. Uppanne pana kāyike vā cetasike vā dukkhe taṃ dukkhaṃ vikkhambhetvā samāpattiṃ samāpannassa samāpattikkhaṇe dukkhaṃ dūrāpagataṃ hoti, anappakaṃ sukhaṃ okkamati. Evaṃ samādhi dukkhassa paccanīko, sukhassa āsanno. Yathā vipassanā sukhassa paccanīkā, dukkhassa āsannā, na tathā samādhi. Yathā samādhi dukkhassa paccanīko, sukhassa āsanno, na ca tathā vipassanāti. Tena vuttaṃ – ‘‘uppannāpi sukhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, bhāvitattā kāyassa. Uppannāpi dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, bhāvitattā cittassā’’ti.

370. аасаж̇ж̇а убанийяаад̇и г̇ун̣з гхаддзд̇ваа жзва убанзд̇ваа жа. д̇ам̣ вад̇а мзд̇и д̇ам̣ вад̇а мама жид̇д̇ам̣.

370.Āsajjaupanīyāti guṇe ghaṭṭetvā ceva upanetvā ca. Taṃ vata meti taṃ vata mama cittaṃ.

371. гин̃хи но сияаа, аг̇г̇ивзссанаад̇и, аг̇г̇ивзссана, гим̣ на бхависсад̇и, бхависсад̇зва, маа звам̣ сан̃н̃ий хохи, уббаж̇ж̇иязва мз сукааби д̣̇угкааби взд̣̇анаа, уббаннааяа банассаа ахам̣ жид̇д̇ам̣ барияаад̣̇ааяа таад̇ум̣ на д̣̇зми. ид̣̇аанисса д̇амад̇т̇ам̣ багаасзд̇ум̣ убари басаад̣̇аавахам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ д̣̇зсзд̇угаамо муулад̇о бадтааяа махаабхинигкаманам̣ аарабхи. д̇ад̇т̇а ид̇ха мз, аг̇г̇ивзссана, буб̣б̣зва самб̣од̇хаа…бз… д̇ад̇т̇зва нисийд̣̇им̣, аламид̣̇ам̣ бад̇хаанааяаад̇и ид̣̇ам̣ саб̣б̣ам̣ хздтаа баасараасисуд̇д̇з вуд̇д̇анаязнзва взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. аяам̣ бана висзсо, д̇ад̇т̇а б̣од̇хибаллан̇гз нисаж̇ж̇аа, ид̇ха д̣̇уггарагааригаа.

371.Kiñhi no siyā, aggivessanāti, aggivessana, kiṃ na bhavissati, bhavissateva, mā evaṃ saññī hohi, uppajjiyeva me sukhāpi dukkhāpi vedanā, uppannāya panassā ahaṃ cittaṃ pariyādāya ṭhātuṃ na demi. Idānissa tamatthaṃ pakāsetuṃ upari pasādāvahaṃ dhammadesanaṃ desetukāmo mūlato paṭṭhāya mahābhinikkhamanaṃ ārabhi. Tattha idha me, aggivessana, pubbeva sambodhā…pe… tattheva nisīdiṃ, alamidaṃ padhānāyāti idaṃ sabbaṃ heṭṭhā pāsarāsisutte vuttanayeneva veditabbaṃ. Ayaṃ pana viseso, tattha bodhipallaṅke nisajjā, idha dukkarakārikā.

374. аллагадтанд̇и аллам̣ уд̣̇умб̣арагадтам̣. саснзханд̇и сакийрам̣. гаамзхийд̇и вад̇т̇угаамзхи. авуубагадтаад̇и анабаг̇ад̇аа. гаамажчанд̣̇од̇иаад̣̇ийсу гилзсагаамова чанд̣̇агаран̣авасзна чанд̣̇о. синзхагаран̣авасзна снзхо. мужчаагаран̣авасзна мужчаа. бибаасаагаран̣авасзна бибаасаа. ануд̣̇аханавасзна барил̣ааход̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о. обаггамигаад̇и убаггаманиб̣б̣ад̇д̇аа. н̃аан̣ааяа д̣̇ассанааяа ануд̇д̇арааяа самб̣од̇хааяаад̇и саб̣б̣ам̣ логуд̇д̇арамаг̇г̇авзважанамзва.

374.Allakaṭṭhanti allaṃ udumbarakaṭṭhaṃ. Sasnehanti sakhīraṃ. Kāmehīti vatthukāmehi. Avūpakaṭṭhāti anapagatā. Kāmacchandotiādīsu kilesakāmova chandakaraṇavasena chando. Sinehakaraṇavasena sneho. Mucchākaraṇavasena mucchā. Pipāsākaraṇavasena pipāsā. Anudahanavasena pariḷāhoti veditabbo. Opakkamikāti upakkamanibbattā. Ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāyāti sabbaṃ lokuttaramaggavevacanameva.

ид̣̇ам̣ банзд̇т̇а обаммасам̣санд̣̇анам̣ – аллам̣ сакийрам̣ уд̣̇умб̣арагадтам̣ вияа хи гилзсагаамзна вад̇т̇угаамад̇о аниссадабуг̇г̇алаа. уд̣̇агз багкид̇д̇абхааво вияа гилзсагаамзна д̇инд̇ад̇аа; мант̇анзнааби аг̇г̇ино анабхиниб̣б̣ад̇д̇анам̣ вияа гилзсагаамзна вад̇т̇угаамад̇о аниссадаанам̣ обаггамигаахи взд̣̇анаахи логуд̇д̇арамаг̇г̇асса анад̇хиг̇амо. амант̇анзнааби аг̇г̇ино анабхиниб̣б̣ад̇д̇анам̣ вияа д̇зсам̣ буг̇г̇алаанам̣ винааби обаггамигаахи взд̣̇анаахи логуд̇д̇арамаг̇г̇асса анад̇хиг̇амо. д̣̇уд̇ияаубамааби иминаава наязна взд̣̇ид̇аб̣б̣аа. аяам̣ бана висзсо, буримаа сабуд̇д̇абхарияабаб̣б̣аж̇ж̇ааяа убамаа; бажчимаа б̣раахман̣ад̇хаммигабаб̣б̣аж̇ж̇ааяа.

Idaṃ panettha opammasaṃsandanaṃ – allaṃ sakhīraṃ udumbarakaṭṭhaṃ viya hi kilesakāmena vatthukāmato anissaṭapuggalā. Udake pakkhittabhāvo viya kilesakāmena tintatā; manthanenāpi aggino anabhinibbattanaṃ viya kilesakāmena vatthukāmato anissaṭānaṃ opakkamikāhi vedanāhi lokuttaramaggassa anadhigamo. Amanthanenāpi aggino anabhinibbattanaṃ viya tesaṃ puggalānaṃ vināpi opakkamikāhi vedanāhi lokuttaramaggassa anadhigamo. Dutiyaupamāpi imināva nayena veditabbā. Ayaṃ pana viseso, purimā saputtabhariyapabbajjāya upamā; pacchimā brāhmaṇadhammikapabbajjāya.

376. д̇ад̇ияаубамааяа гол̣аабанд̇и чиннасинзхам̣ нираабам̣. т̇алз нигкид̇д̇анд̇и баб̣б̣ад̇ат̇алз ваа бхуумит̇алз ваа нигкид̇д̇ам̣. зд̇т̇ааби ид̣̇ам̣ обаммасам̣санд̣̇анам̣ – сугкагол̣аабагадтам̣ вияа хи гилзсагаамзна вад̇т̇угаамад̇о ниссадабуг̇г̇алаа, аарагаа уд̣̇агаа т̇алз нигкид̇д̇абхааво вияа гилзсагаамзна ад̇инд̇ад̇аа. мант̇анзнааби аг̇г̇ино абхиниб̣б̣ад̇д̇анам̣ вияа гилзсагаамзна вад̇т̇угаамад̇о ниссадаанам̣ аб̣бхогаасиганзсаж̇ж̇игаад̣̇ивасзна обаггамигаахиби взд̣̇анаахи логуд̇д̇арамаг̇г̇асса ад̇хиг̇амо. ан̃н̃асса ругкасса сугкасаакааяа сад̣̇д̇хим̣ гхам̣санамад̇д̇знзва аг̇г̇ино абхиниб̣б̣ад̇д̇анам̣ вияа винааби обаггамигаахи взд̣̇анаахи сукааязва бадибад̣̇ааяа логуд̇д̇арамаг̇г̇асса ад̇хиг̇амод̇и. аяам̣ убамаа бхаг̇авад̇аа ад̇д̇ано ад̇т̇ааяа аахадаа.

376. Tatiyaupamāya koḷāpanti chinnasinehaṃ nirāpaṃ. Thale nikkhittanti pabbatathale vā bhūmithale vā nikkhittaṃ. Etthāpi idaṃ opammasaṃsandanaṃ – sukkhakoḷāpakaṭṭhaṃ viya hi kilesakāmena vatthukāmato nissaṭapuggalā, ārakā udakā thale nikkhittabhāvo viya kilesakāmena atintatā. Manthanenāpi aggino abhinibbattanaṃ viya kilesakāmena vatthukāmato nissaṭānaṃ abbhokāsikanesajjikādivasena opakkamikāhipi vedanāhi lokuttaramaggassa adhigamo. Aññassa rukkhassa sukkhasākhāya saddhiṃ ghaṃsanamatteneva aggino abhinibbattanaṃ viya vināpi opakkamikāhi vedanāhi sukhāyeva paṭipadāya lokuttaramaggassa adhigamoti. Ayaṃ upamā bhagavatā attano atthāya āhaṭā.

377. ид̣̇аани ад̇д̇ано д̣̇уггарагааригам̣ д̣̇ассзнд̇о, д̇асса маяханд̇иаад̣̇имааха. гим̣ бана бхаг̇аваа д̣̇уггарам̣ агад̇ваа б̣уд̣̇д̇хо бхавид̇ум̣ на самад̇т̇од̇и? гад̇вааби агад̇вааби самад̇т̇ова. ат̇а гасмаа агаасийд̇и? сад̣̇звагасса логасса ад̇д̇ано бараггамам̣ д̣̇ассзссаами. со жа мам̣ вийрияаниммат̇анаг̇ун̣о хаасзссад̇ийд̇и. баасаад̣̇з нисинноязва хи бавзн̣иааг̇ад̇ам̣ раж̇ж̇ам̣ лабхид̇вааби кад̇д̇ияо на д̇ат̇аабамуд̣̇ид̇о ход̇и, яат̇аа б̣алагааяам̣ г̇ахзд̇ваа сан̇г̇аамз д̣̇вз д̇аяо самбахаарз д̣̇ад̇ваа амид̇д̇амат̇анам̣ гад̇ваа бад̇д̇араж̇ж̇о. звам̣ бад̇д̇араж̇ж̇асса хи раж̇ж̇асирим̣ анубхаванд̇асса барисам̣ ологзд̇ваа ад̇д̇ано бараггамам̣ ануссарид̇ваа, ‘‘асугадтаанз асугагаммам̣ гад̇ваа асуган̃жа асуган̃жа амид̇д̇ам̣ звам̣ виж̇жхид̇ваа звам̣ бахарид̇ваа имам̣ раж̇ж̇асирим̣ бад̇д̇осмий’’д̇и жинд̇аяад̇о б̣алавасоманассам̣ уббаж̇ж̇ад̇и. звамзвам̣ бхаг̇авааби сад̣̇звагасса логасса бараггамам̣ д̣̇ассзссаами, со хи мам̣ бараггамо ад̇ивияа хаасзссад̇и, соманассам̣ уббаад̣̇зссад̇ийд̇и д̣̇уггарамагааси.

377. Idāni attano dukkarakārikaṃ dassento, tassa mayhantiādimāha. Kiṃ pana bhagavā dukkaraṃ akatvā buddho bhavituṃ na samatthoti? Katvāpi akatvāpi samatthova. Atha kasmā akāsīti? Sadevakassa lokassa attano parakkamaṃ dassessāmi. So ca maṃ vīriyanimmathanaguṇo hāsessatīti. Pāsāde nisinnoyeva hi paveṇiāgataṃ rajjaṃ labhitvāpi khattiyo na tathāpamudito hoti, yathā balakāyaṃ gahetvā saṅgāme dve tayo sampahāre datvā amittamathanaṃ katvā pattarajjo. Evaṃ pattarajjassa hi rajjasiriṃ anubhavantassa parisaṃ oloketvā attano parakkamaṃ anussaritvā, ‘‘asukaṭṭhāne asukakammaṃ katvā asukañca asukañca amittaṃ evaṃ vijjhitvā evaṃ paharitvā imaṃ rajjasiriṃ pattosmī’’ti cintayato balavasomanassaṃ uppajjati. Evamevaṃ bhagavāpi sadevakassa lokassa parakkamaṃ dassessāmi, so hi maṃ parakkamo ativiya hāsessati, somanassaṃ uppādessatīti dukkaramakāsi.

абижа бажчимам̣ ж̇анад̇ам̣ анугамбамааноби агаасиязва, бажчимаа хи ж̇анад̇аа саммаасамб̣уд̣̇д̇хо габбасад̇асахассаад̇хигаани жад̇д̇аари асан̇кязяяаани баарамияо буурзд̇вааби бад̇хаанам̣ бад̣̇ахид̇ваава саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ бад̇д̇о, гиман̇г̇ам̣ бана маяанд̇и бад̇хаанавийрияам̣ гад̇д̇аб̣б̣ам̣ ман̃н̃иссад̇и; звам̣ санд̇з киббамзва ж̇аад̇иж̇араамаран̣асса анд̇ам̣ гариссад̇ийд̇и бажчимам̣ ж̇анад̇ам̣ анугамбамаано агаасиязва.

Apica pacchimaṃ janataṃ anukampamānopi akāsiyeva, pacchimā hi janatā sammāsambuddho kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkhyeyyāni pāramiyo pūretvāpi padhānaṃ padahitvāva sabbaññutaññāṇaṃ patto, kimaṅgaṃ pana mayanti padhānavīriyaṃ kattabbaṃ maññissati; evaṃ sante khippameva jātijarāmaraṇassa antaṃ karissatīti pacchimaṃ janataṃ anukampamāno akāsiyeva.

д̣̇анд̇збхид̣̇анд̇амаад̇хааяаад̇и хздтаад̣̇анд̇з убарид̣̇анд̇ам̣ табзд̇ваа. жзд̇асаа жид̇д̇анд̇и гусалажид̇д̇зна агусалажид̇д̇ам̣. абхиниг̇г̇ан̣хзяяанд̇и ниг̇г̇ан̣хзяяам̣. абхиниббийл̣зяяанд̇и ниббийл̣зяяам̣. абхисанд̇аабзяяанд̇и д̇аабзд̇ваа вийрияаниммат̇анам̣ гарзяяам̣. саарад̣̇д̇ход̇и сад̣̇арат̇о. бад̇хаанаабхид̇уннассаад̇и бад̇хаанзна абхид̇уннасса, вид̣̇д̇хасса сад̇од̇и ад̇т̇о.

Dantebhidantamādhāyāti heṭṭhādante uparidantaṃ ṭhapetvā. Cetasā cittanti kusalacittena akusalacittaṃ. Abhiniggaṇheyyanti niggaṇheyyaṃ. Abhinippīḷeyyanti nippīḷeyyaṃ. Abhisantāpeyyanti tāpetvā vīriyanimmathanaṃ kareyyaṃ. Sāraddhoti sadaratho. Padhānābhitunnassāti padhānena abhitunnassa, viddhassa satoti attho.

378. аббаан̣аганд̇и нирассаасагам̣. гаммаараг̇аг̇г̇арияаад̇и гаммаарасса г̇аг̇г̇аранаал̣ияаа. сийсавзд̣̇анаа хонд̇ийд̇и гуд̇ожи нигкамид̇ум̣ алабхамаанзхи ваад̇зхи самудтаабид̇аа б̣алавад̇ияо сийсавзд̣̇анаа хонд̇и. сийсавзтам̣ д̣̇ад̣̇зяяаад̇и сийсавзтанам̣ д̣̇ад̣̇зяяа. д̣̇звад̇аад̇и б̣од̇хисад̇д̇асса жан̇гаманагодияам̣ бан̣н̣асаалабаривзн̣асааманд̇аа жа ад̇хивад̇т̇аа д̣̇звад̇аа.

378.Appāṇakanti nirassāsakaṃ. Kammāragaggariyāti kammārassa gaggaranāḷiyā. Sīsavedanā hontīti kutoci nikkhamituṃ alabhamānehi vātehi samuṭṭhāpitā balavatiyo sīsavedanā honti. Sīsaveṭhaṃ dadeyyāti sīsaveṭhanaṃ dadeyya. Devatāti bodhisattassa caṅkamanakoṭiyaṃ paṇṇasālapariveṇasāmantā ca adhivatthā devatā.

д̇ад̣̇аа гира б̣од̇хисад̇д̇асса ад̇химад̇д̇з гааяад̣̇аахз уббаннз мужчаа уд̣̇абаад̣̇и. со жан̇гамзва нисинно худ̇ваа бабад̇и. д̇ам̣ д̣̇исваа д̣̇звад̇аа звамаахам̣су – ‘‘вихаарод̇взва со арахад̇о’’д̇и, ‘‘араханд̇о наама зваруубаа хонд̇и мад̇агасад̣̇исаа’’д̇и лад̣̇д̇хияаа вад̣̇анд̇и. д̇ад̇т̇а яаа д̣̇звад̇аа ‘‘гаалан̇гад̇о’’д̇и аахам̣су, д̇аа г̇анд̇ваа суд̣̇д̇ход̣̇анамахаарааж̇асса аарожзсум̣ – ‘‘д̇умхаагам̣ буд̇д̇о гаалан̇гад̇о’’д̇и. мама буд̇д̇о б̣уд̣̇д̇хо худ̇ваа гаалан̇гад̇о, но ахуд̇ваад̇и? б̣уд̣̇д̇хо бхавид̇ум̣ наасагки, бад̇хаанабхуумияам̣язва бад̇ид̇ваа гаалан̇гад̇од̇и. наахам̣ сад̣̇д̣̇ахаами, мама буд̇д̇асса б̣од̇хим̣ абад̇ваа гаалан̇гирияаа наама над̇т̇ийд̇и.

Tadā kira bodhisattassa adhimatte kāyadāhe uppanne mucchā udapādi. So caṅkameva nisinno hutvā papati. Taṃ disvā devatā evamāhaṃsu – ‘‘vihārotveva so arahato’’ti, ‘‘arahanto nāma evarūpā honti matakasadisā’’ti laddhiyā vadanti. Tattha yā devatā ‘‘kālaṅkato’’ti āhaṃsu, tā gantvā suddhodanamahārājassa ārocesuṃ – ‘‘tumhākaṃ putto kālaṅkato’’ti. Mama putto buddho hutvā kālaṅkato, no ahutvāti? Buddho bhavituṃ nāsakkhi, padhānabhūmiyaṃyeva patitvā kālaṅkatoti. Nāhaṃ saddahāmi, mama puttassa bodhiṃ apatvā kālaṅkiriyā nāma natthīti.

абарабхааг̇з саммаасамб̣уд̣̇д̇хасса д̇хаммажаггам̣ бавад̇д̇зд̇ваа анубуб̣б̣зна рааж̇аг̇ахам̣ г̇анд̇ваа габилавад̇т̇ум̣ ануббад̇д̇асса суд̣̇д̇ход̣̇анамахаарааж̇аа бад̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа баасаад̣̇ам̣ ааробзд̇ваа яааг̇укаж̇ж̇агам̣ д̣̇ад̇ваа анд̇араабхад̇д̇асамаяз зд̇амад̇т̇ам̣ аарожзси – д̇умхаагам̣ бхаг̇аваа бад̇хаанагаран̣агаалз д̣̇звад̇аа ааг̇анд̇ваа, ‘‘буд̇д̇о д̇з, махаарааж̇а, гаалан̇гад̇о’’д̇и аахам̣сууд̇и. гим̣ сад̣̇д̣̇ахаси махаарааж̇аад̇и? на бхаг̇аваа сад̣̇д̣̇ахинд̇и. ид̣̇аани, махаарааж̇а, субинаббадиг̇г̇ахан̣ад̇о бадтааяа ажчарияаани бассанд̇о гим̣ сад̣̇д̣̇ахиссаси? ахамби б̣уд̣̇д̇хо ж̇аад̇о, д̇вамби б̣уд̣̇д̇хабид̇аа ж̇аад̇о, буб̣б̣з бана маяхам̣ абарибаггз н̃аан̣з б̣од̇хижарияам̣ жаранд̇асса д̇хаммабаалагумаарагаалзби сиббам̣ уг̇г̇ахзд̇ум̣ г̇ад̇асса, ‘‘д̇умхаагам̣ буд̇д̇о д̇хаммабаалагумааро гаалан̇гад̇о, ид̣̇амасса адтий’’д̇и зл̣агадтим̣ аахарид̇ваа д̣̇ассзсум̣, д̇ад̣̇ааби д̇умхз, ‘‘мама буд̇д̇асса анд̇араамаран̣ам̣ наама над̇т̇и, наахам̣ сад̣̇д̣̇ахаамий’’д̇и авожуд̇т̇а, махаарааж̇аад̇и имиссаа адтуббад̇д̇ияаа бхаг̇аваа махаад̇хаммабаалаж̇аад̇агам̣ гат̇зси.

Aparabhāge sammāsambuddhassa dhammacakkaṃ pavattetvā anupubbena rājagahaṃ gantvā kapilavatthuṃ anuppattassa suddhodanamahārājā pattaṃ gahetvā pāsādaṃ āropetvā yāgukhajjakaṃ datvā antarābhattasamaye etamatthaṃ ārocesi – tumhākaṃ bhagavā padhānakaraṇakāle devatā āgantvā, ‘‘putto te, mahārāja, kālaṅkato’’ti āhaṃsūti. Kiṃ saddahasi mahārājāti? Na bhagavā saddahinti. Idāni, mahārāja, supinappaṭiggahaṇato paṭṭhāya acchariyāni passanto kiṃ saddahissasi? Ahampi buddho jāto, tvampi buddhapitā jāto, pubbe pana mayhaṃ aparipakke ñāṇe bodhicariyaṃ carantassa dhammapālakumārakālepi sippaṃ uggahetuṃ gatassa, ‘‘tumhākaṃ putto dhammapālakumāro kālaṅkato, idamassa aṭṭhī’’ti eḷakaṭṭhiṃ āharitvā dassesuṃ, tadāpi tumhe, ‘‘mama puttassa antarāmaraṇaṃ nāma natthi, nāhaṃ saddahāmī’’ti avocuttha, mahārājāti imissā aṭṭhuppattiyā bhagavā mahādhammapālajātakaṃ kathesi.

379. маа ко д̇вам̣ маарисаад̇и самбияааяамаанаа аахам̣су. д̣̇звад̇аанам̣ гирааяам̣ бияаманаабавохааро, яад̣̇ид̣̇ам̣ маарисаад̇и. аж̇аж̇ж̇ид̇анд̇и абхож̇анам̣. халанд̇и вад̣̇аамийд̇и аланд̇и вад̣̇аами, алам̣ иминаа звам̣ маа гарид̇т̇а, яаабзссаамаханд̇и звам̣ бадисзд̇хзмийд̇и ад̇т̇о.

379.kho tvaṃ mārisāti sampiyāyamānā āhaṃsu. Devatānaṃ kirāyaṃ piyamanāpavohāro, yadidaṃ mārisāti. Ajajjitanti abhojanaṃ. Halanti vadāmīti alanti vadāmi, alaṃ iminā evaṃ mā karittha, yāpessāmahanti evaṃ paṭisedhemīti attho.

380-1. ман̇г̇уражчавийд̇и ман̇г̇урамажчажчави. зд̇аава бараманд̇и д̇аасамби взд̣̇анаанамзд̇ам̣язва барамам̣, уд̇д̇амам̣ бамаан̣ам̣. бид̇у саггасса гамманд̇з…бз… батамам̣ жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарид̇аад̇и ран̃н̃о гира ваббаман̇г̇алад̣̇ивасо наама ход̇и, д̇ад̣̇аа анзгаббагаарам̣ каад̣̇анийяам̣ бхож̇анийяам̣ бадияаад̣̇знд̇и. наг̇аравийт̇ияо сод̇хаабзд̇ваа бун̣н̣агхадз табаабзд̇ваа д̇хаж̇абадаагаад̣̇аяо уссаабзд̇ваа сагаланаг̇арам̣ д̣̇звавимаанам̣ вияа алан̇гаронд̇и. саб̣б̣з д̣̇аасагаммагараад̣̇аяо ахад̇авад̇т̇анивад̇т̇аа г̇анд̇хамаалаад̣̇ибадиман̣д̣ид̇аа рааж̇агулз саннибад̇анд̇и. ран̃н̃о гамманд̇з нан̇г̇аласад̇асахассам̣ яож̇ийяад̇и. д̇асмим̣ бана д̣̇ивасз згзна уунам̣ адтасад̇ам̣ яож̇знд̇и. саб̣б̣анан̇г̇алаани сад̣̇д̇хим̣ б̣алиб̣ад̣̇д̣̇арасмияод̇д̇зхи ж̇аан̣уссон̣исса рат̇о вияа раж̇ад̇абаригкид̇д̇аани хонд̇и. ран̃н̃о ааламб̣ананан̇г̇алам̣ рад̇д̇асуван̣н̣абаригкид̇д̇ам̣ ход̇и. б̣алиб̣ад̣̇д̣̇аанам̣ син̇г̇ааниби расмибад̇од̣̇ааби суван̣н̣абаригкид̇д̇аа хонд̇и. рааж̇аа махаабариваарзна нигкаманд̇о буд̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа аг̇амааси.

380-1.Maṅguracchavīti maṅguramacchacchavi. Etāva paramanti tāsampi vedanānametaṃyeva paramaṃ, uttamaṃ pamāṇaṃ. Pitu sakkassa kammante…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitāti rañño kira vappamaṅgaladivaso nāma hoti, tadā anekappakāraṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādenti. Nagaravīthiyo sodhāpetvā puṇṇaghaṭe ṭhapāpetvā dhajapaṭākādayo ussāpetvā sakalanagaraṃ devavimānaṃ viya alaṅkaronti. Sabbe dāsakammakarādayo ahatavatthanivatthā gandhamālādipaṭimaṇḍitā rājakule sannipatanti. Rañño kammante naṅgalasatasahassaṃ yojīyati. Tasmiṃ pana divase ekena ūnaṃ aṭṭhasataṃ yojenti. Sabbanaṅgalāni saddhiṃ balibaddarasmiyottehi jāṇussoṇissa ratho viya rajataparikkhittāni honti. Rañño ālambananaṅgalaṃ rattasuvaṇṇaparikkhittaṃ hoti. Balibaddānaṃ siṅgānipi rasmipatodāpi suvaṇṇaparikkhittā honti. Rājā mahāparivārena nikkhamanto puttaṃ gahetvā agamāsi.

гамманд̇адтаанз зго ж̇амб̣уругко б̣ахалабад̇д̇абалаасо санд̣̇ажчааяо ахоси. д̇асса хздтаа гумаарасса саяанам̣ бан̃н̃абзд̇ваа убари суван̣н̣ад̇аарагакажид̇ам̣ вид̇аанам̣ б̣анд̇хаабзд̇ваа саан̣ибаагаарзна баригкибаабзд̇ваа аарагкам̣ табзд̇ваа рааж̇аа саб̣б̣аалан̇гаарам̣ алан̇гарид̇ваа амажжаг̇ан̣абаривуд̇о нан̇г̇алагаран̣адтаанам̣ аг̇амааси. д̇ад̇т̇а рааж̇аа суван̣н̣анан̇г̇алам̣ г̇ан̣хаад̇и. амажжаа згзнуунаадтасад̇араж̇ад̇анан̇г̇алаани г̇ахзд̇ваа ид̇о жид̇о жа гасанд̇и. рааж̇аа бана орад̇о баарам̣ г̇ажчад̇и, баарад̇о ваа орам̣ г̇ажчад̇и. зд̇асмим̣ таанз махаасамбад̇д̇и ход̇и, б̣од̇хисад̇д̇ам̣ бариваарзд̇ваа нисиннаа д̇хаад̇ияо ран̃н̃о самбад̇д̇им̣ бассиссаамаад̇и анд̇осаан̣ид̇о б̣ахи нигканд̇аа. б̣од̇хисад̇д̇о ид̇о жид̇о жа ологзнд̇о ган̃жи ад̣̇исваа взг̇зна удтааяа баллан̇гам̣ аабхуж̇ид̇ваа аанаабаанз бариг̇г̇ахзд̇ваа батамаж̇жхаанам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зси. д̇хаад̇ияо каж̇ж̇абхож̇ж̇анд̇арз вижарамаанаа т̇огам̣ жирааяим̣су, сзсаругкаанам̣ чааяаа нивад̇д̇аа, д̇асса бана ругкасса бариман̣д̣алаа худ̇ваа адтааси. д̇хаад̇ияо аяяабуд̇д̇о згагод̇и взг̇зна саан̣им̣ угкибид̇ваа анд̇о бависамаанаа б̣од̇хисад̇д̇ам̣ саяанз баллан̇гзна нисиннам̣ д̇ан̃жа баадихаарияам̣ д̣̇исваа г̇анд̇ваа ран̃н̃о аарожаяим̣су – ‘‘гумааро д̣̇зва, звам̣ нисинно ан̃н̃зсам̣ ругкаанам̣ чааяаа нивад̇д̇аа, ж̇амб̣уругкасса бариман̣д̣алаа тид̇аа’’д̇и. рааж̇аа взг̇знааг̇анд̇ваа баадихаарияам̣ д̣̇исваа, ‘‘ид̣̇ам̣ д̇з, д̇аад̇а, д̣̇уд̇ияам̣ ванд̣̇ана’’нд̇и буд̇д̇ам̣ ванд̣̇и. ид̣̇амзд̇ам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣ – ‘‘бид̇у саггасса гамманд̇з…бз… батамаж̇жхаанам̣ убасамбаж̇ж̇а вихарид̇аа’’д̇и. сияаа ну ко зсо маг̇г̇о б̣од̇хааяаад̇и бхавзяяа ну ко зд̇ам̣ аанаабаанассад̇ибатамаж̇жхаанам̣ б̣уж̇жханад̇т̇ааяа маг̇г̇од̇и. сад̇аанусааривин̃н̃аан̣анд̇и наяид̣̇ам̣ б̣од̇хааяа маг̇г̇о бхависсад̇и, аанаабаанассад̇ибатамаж̇жхаанам̣ бана бхависсад̇ийд̇и звам̣ згам̣ д̣̇вз ваарз уббаннасад̇ияаа ананд̇арам̣ уббаннавин̃н̃аан̣ам̣ сад̇аанусааривин̃н̃аан̣ам̣ наама. яам̣ д̇ам̣ суканд̇и яам̣ д̇ам̣ аанаабаанассад̇ибатамаж̇жхаанасукам̣.

Kammantaṭṭhāne eko jamburukkho bahalapattapalāso sandacchāyo ahosi. Tassa heṭṭhā kumārassa sayanaṃ paññapetvā upari suvaṇṇatārakakhacitaṃ vitānaṃ bandhāpetvā sāṇipākārena parikkhipāpetvā ārakkhaṃ ṭhapetvā rājā sabbālaṅkāraṃ alaṅkaritvā amaccagaṇaparivuto naṅgalakaraṇaṭṭhānaṃ agamāsi. Tattha rājā suvaṇṇanaṅgalaṃ gaṇhāti. Amaccā ekenūnaaṭṭhasatarajatanaṅgalāni gahetvā ito cito ca kasanti. Rājā pana orato pāraṃ gacchati, pārato vā oraṃ gacchati. Etasmiṃ ṭhāne mahāsampatti hoti, bodhisattaṃ parivāretvā nisinnā dhātiyo rañño sampattiṃ passissāmāti antosāṇito bahi nikkhantā. Bodhisatto ito cito ca olokento kañci adisvā vegena uṭṭhāya pallaṅkaṃ ābhujitvā ānāpāne pariggahetvā paṭhamajjhānaṃ nibbattesi. Dhātiyo khajjabhojjantare vicaramānā thokaṃ cirāyiṃsu, sesarukkhānaṃ chāyā nivattā, tassa pana rukkhassa parimaṇḍalā hutvā aṭṭhāsi. Dhātiyo ayyaputto ekakoti vegena sāṇiṃ ukkhipitvā anto pavisamānā bodhisattaṃ sayane pallaṅkena nisinnaṃ tañca pāṭihāriyaṃ disvā gantvā rañño ārocayiṃsu – ‘‘kumāro deva, evaṃ nisinno aññesaṃ rukkhānaṃ chāyā nivattā, jamburukkhassa parimaṇḍalā ṭhitā’’ti. Rājā vegenāgantvā pāṭihāriyaṃ disvā, ‘‘idaṃ te, tāta, dutiyaṃ vandana’’nti puttaṃ vandi. Idametaṃ sandhāya vuttaṃ – ‘‘pitu sakkassa kammante…pe… paṭhamajjhānaṃ upasampajja viharitā’’ti. Siyā nu kho eso maggo bodhāyāti bhaveyya nu kho etaṃ ānāpānassatipaṭhamajjhānaṃ bujjhanatthāya maggoti. Satānusāriviññāṇanti nayidaṃ bodhāya maggo bhavissati, ānāpānassatipaṭhamajjhānaṃ pana bhavissatīti evaṃ ekaṃ dve vāre uppannasatiyā anantaraṃ uppannaviññāṇaṃ satānusāriviññāṇaṃ nāma. Yaṃ taṃ sukhanti yaṃ taṃ ānāpānassatipaṭhamajjhānasukhaṃ.

382. бажжубадтид̇аа хонд̇ийд̇и бан̣н̣асаалабаривзн̣асаммаж̇ж̇анаад̣̇ивад̇д̇агаран̣зна убадтид̇аа хонд̇и. б̣аахуллигод̇и бажжаяаб̣аахуллиго. аавад̇д̇о б̣аахуллааяаад̇и расаг̇ид̣̇д̇хо худ̇ваа бан̣ийд̇абин̣д̣абаад̇аад̣̇ийнам̣ ад̇т̇ааяа аавад̇д̇о. ниб̣б̣иж̇ж̇а баггамим̣сууд̇и угган̣тид̇ваа д̇хамманияаамзнзва багганд̇аа б̣од̇хисад̇д̇асса самб̣од̇хим̣ бад̇д̇агаалз гааяавивзгасса огаасад̣̇аанад̇т̇ам̣ д̇хаммад̇ааяа г̇ад̇аа. г̇ажчанд̇аа жа ан̃н̃адтаанам̣ аг̇анд̇ваа б̣аараан̣асимзва аг̇амам̣су. б̣од̇хисад̇д̇о д̇зсу г̇ад̇зсу ад̣̇д̇хамаасам̣ гааяавивзгам̣ лабхид̇ваа б̣од̇химан̣д̣з абарааж̇ид̇абаллан̇гз нисийд̣̇ид̇ваа саб̣б̣ан̃н̃уд̇ан̃н̃аан̣ам̣ бадивиж̇жхи.

382.Paccupaṭṭhitā hontīti paṇṇasālapariveṇasammajjanādivattakaraṇena upaṭṭhitā honti. Bāhullikoti paccayabāhulliko. Āvatto bāhullāyāti rasagiddho hutvā paṇītapiṇḍapātādīnaṃ atthāya āvatto. Nibbijja pakkamiṃsūti ukkaṇṭhitvā dhammaniyāmeneva pakkantā bodhisattassa sambodhiṃ pattakāle kāyavivekassa okāsadānatthaṃ dhammatāya gatā. Gacchantā ca aññaṭṭhānaṃ agantvā bārāṇasimeva agamaṃsu. Bodhisatto tesu gatesu addhamāsaṃ kāyavivekaṃ labhitvā bodhimaṇḍe aparājitapallaṅke nisīditvā sabbaññutaññāṇaṃ paṭivijjhi.

383. вивижжзва гаамзхийд̇иаад̣̇и бхаяабхзравз вуд̇д̇анаязнзва взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣.

383.Vivicceva kāmehītiādi bhayabherave vuttanayeneva veditabbaṃ.

387. абхиж̇аанаами ко банааханд̇и аяам̣ баадиязгго анусанд̇хи. ниг̇ан̣то гира жинд̇зси – ‘‘ахам̣ саман̣ам̣ г̇од̇амам̣ згам̣ бан̃хам̣ бужчим̣. саман̣о г̇од̇амо ‘абарааби мам̣, аг̇г̇ивзссана, абарааби мам̣, аг̇г̇ивзссанаа’д̇и барияосаанам̣ ад̣̇ассзнд̇о гат̇зд̇иязва. губид̇о ну ко’’д̇и? ат̇а бхаг̇аваа, аг̇г̇ивзссана , д̇ат̇ааг̇ад̇з анзгасад̇ааяа барисааяа д̇хаммам̣ д̣̇зсзнд̇з губид̇о саман̣о г̇од̇амод̇и згоби вад̇д̇аа над̇т̇и, барзсам̣ б̣од̇ханад̇т̇ааяа бадивиж̇жханад̇т̇ааяа зва д̇ат̇ааг̇ад̇о д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇ийд̇и д̣̇ассзнд̇о имам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ аарабхи. д̇ад̇т̇а аараб̣бхаад̇и санд̇хааяа. яаавад̣̇зваад̇и баяож̇анавид̇хи барижчзд̣̇анияаманам̣. ид̣̇ам̣ вуд̇д̇ам̣ ход̇и – барзсам̣ вин̃н̃аабанамзва д̇ат̇ааг̇ад̇асса д̇хаммад̣̇зсанааяа баяож̇анам̣, д̇асмаа на згассзва д̣̇зсзд̇и, яад̇д̇агаа вин̃н̃аад̇ааро ад̇т̇и, саб̣б̣зсам̣ д̣̇зсзд̇ийд̇и. д̇асмим̣язва буримасминд̇и иминаа гим̣ д̣̇ассзд̇ийд̇и? сажжаго гира жинд̇зси – ‘‘саман̣о г̇од̇амо абхируубо баасаад̣̇иго супусид̇ам̣ д̣̇анд̇ааваран̣ам̣, ж̇ивхаа муд̣̇угаа, мад̇хурам̣ вааггаран̣ам̣, барисам̣ ран̃ж̇знд̇о ман̃н̃з вижарад̇и, анд̇о банасса жид̇д̇згаг̇г̇ад̇аа над̇т̇ий’’д̇и. ат̇а бхаг̇аваа, аг̇г̇ивзссана, на д̇ат̇ааг̇ад̇о барисам̣ ран̃ж̇знд̇о вижарад̇и, жаггаваал̣абарияанд̇ааяаби барисааяа д̇ат̇ааг̇ад̇о д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇и, асаллийно анубалид̇д̇о зд̇д̇агам̣ згавихаарий, сун̃н̃ад̇апаласамаабад̇д̇им̣ ануяуд̇д̇од̇и д̣̇ассзд̇ум̣ звамааха.

387.Abhijānāmi kho panāhanti ayaṃ pāṭiyekko anusandhi. Nigaṇṭho kira cintesi – ‘‘ahaṃ samaṇaṃ gotamaṃ ekaṃ pañhaṃ pucchiṃ. Samaṇo gotamo ‘aparāpi maṃ, aggivessana, aparāpi maṃ, aggivessanā’ti pariyosānaṃ adassento kathetiyeva. Kupito nu kho’’ti? Atha bhagavā, aggivessana , tathāgate anekasatāya parisāya dhammaṃ desente kupito samaṇo gotamoti ekopi vattā natthi, paresaṃ bodhanatthāya paṭivijjhanatthāya eva tathāgato dhammaṃ desetīti dassento imaṃ dhammadesanaṃ ārabhi. Tattha ārabbhāti sandhāya. Yāvadevāti payojanavidhi paricchedaniyamanaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti – paresaṃ viññāpanameva tathāgatassa dhammadesanāya payojanaṃ, tasmā na ekasseva deseti, yattakā viññātāro atthi, sabbesaṃ desetīti. Tasmiṃyeva purimasminti iminā kiṃ dassetīti? Saccako kira cintesi – ‘‘samaṇo gotamo abhirūpo pāsādiko suphusitaṃ dantāvaraṇaṃ, jivhā mudukā, madhuraṃ vākkaraṇaṃ, parisaṃ rañjento maññe vicarati, anto panassa cittekaggatā natthī’’ti. Atha bhagavā, aggivessana, na tathāgato parisaṃ rañjento vicarati, cakkavāḷapariyantāyapi parisāya tathāgato dhammaṃ deseti, asallīno anupalitto ettakaṃ ekavihārī, suññataphalasamāpattiṃ anuyuttoti dassetuṃ evamāha.

аж̇жхад̇д̇амзваад̇и г̇ожараж̇жхад̇д̇амзва. саннисаад̣̇змийд̇и саннисийд̣̇аабзми, д̇ат̇ааг̇ад̇о хи яасмим̣ кан̣з барисаа саад̇хугаарам̣ д̣̇зд̇и, д̇асмим̣ кан̣з буб̣б̣аабхог̇зна барижчинд̣̇ид̇ваа паласамаабад̇д̇им̣ самаабаж̇ж̇ад̇и, саад̇хугаарасад̣̇д̣̇асса ниг̇гхосз авижчиннзязва самаабад̇д̇ид̇о вудтааяа тид̇адтаанад̇о бадтааяа д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇и, б̣уд̣̇д̇хаанан̃хи бхаван̇г̇абариваасо лахуго ход̇ийд̇и ассаасаваарз бассаасаваарз самаабад̇д̇им̣ самаабаж̇ж̇анд̇и. язна суд̣̇ам̣ нижжагаббанд̇и язна сун̃н̃зна паласамаад̇хинаа нижжагаалам̣ вихараами, д̇асмим̣ самаад̇хинимид̇д̇з жид̇д̇ам̣ сан̣табзми самаад̣̇ахаамийд̇и д̣̇ассзд̇и.

Ajjhattamevāti gocarajjhattameva. Sannisādemīti sannisīdāpemi, tathāgato hi yasmiṃ khaṇe parisā sādhukāraṃ deti, tasmiṃ khaṇe pubbābhogena paricchinditvā phalasamāpattiṃ samāpajjati, sādhukārasaddassa nigghose avicchinneyeva samāpattito vuṭṭhāya ṭhitaṭṭhānato paṭṭhāya dhammaṃ deseti, buddhānañhi bhavaṅgaparivāso lahuko hotīti assāsavāre passāsavāre samāpattiṃ samāpajjanti. Yena sudaṃ niccakappanti yena suññena phalasamādhinā niccakālaṃ viharāmi, tasmiṃ samādhinimitte cittaṃ saṇṭhapemi samādahāmīti dasseti.

огаббанияамзд̇анд̇и сад̣̇д̣̇аханияамзд̇ам̣. звам̣ бхаг̇авад̇о згаг̇г̇ажид̇д̇ад̇ам̣ самбадижчид̇ваа ид̣̇аани ад̇д̇ано оваддигасаарам̣ гад̇ваа аанийд̇абан̃хам̣ бужчанд̇о абхиж̇аанаад̇и ко бана бхавам̣ г̇од̇амо д̣̇иваа субид̇аад̇и ааха. яат̇аа хи сунако наама асамбхиннакийрабаггабааяасам̣ саббинаа яож̇зд̇ваа уд̣̇арабуурам̣ бхож̇ид̇оби г̇уут̇ам̣ д̣̇исваа акаад̣̇ид̇ваа г̇анд̇ум̣ на саггаа, акаад̣̇амаано гхааяид̇вааби г̇ажчад̇и, агхааяид̇ваава г̇ад̇асса гирасса сийсам̣ руж̇ж̇ад̇и; звамзвам̣ имассаби сад̇т̇аа асамбхиннакийрабаггабааяасасад̣̇исам̣ абхинигкаманад̇о бадтааяа яаава аасавагкаяаа басаад̣̇анийяам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ д̣̇зсзд̇и. зд̇асса бана зваруубам̣ д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа сад̇т̇ари басаад̣̇амад̇д̇амби на уббаннам̣, д̇асмаа оваддигасаарам̣ гад̇ваа аанийд̇абан̃хам̣ абужчид̇ваа г̇анд̇ум̣ асаггонд̇о звамааха. д̇ад̇т̇а яасмаа т̇инамид̣̇д̇хам̣ саб̣б̣акийн̣аасаваанам̣ арахад̇д̇амаг̇г̇знзва бахийяад̇и, гааяад̣̇арат̇о бана убаад̣̇иннагзби ход̇и анубаад̣̇иннагзби. д̇ат̇аа хи гамалуббалаад̣̇ийни згасмим̣ гаалз вигасанд̇и, згасмим̣ магулаани хонд̇и, сааяам̣ гзсан̃жи ругкаанамби бад̇д̇аани бад̇илийяанд̇и, баад̇о вибпааригаани хонд̇и. звам̣ убаад̣̇иннагасса гааяасса д̣̇арат̇оязва д̣̇арат̇авасзна бхаван̇г̇асод̇ан̃жа ид̇ха нид̣̇д̣̇аад̇и ад̇хиббзд̇ам̣, д̇ам̣ кийн̣аасаваанамби ход̇и. д̇ам̣ санд̇хааяа, ‘‘абхиж̇аанаамаха’’нд̇иаад̣̇имааха. саммохавихаарасмим̣ вад̣̇анд̇ийд̇и саммохавихаарод̇и вад̣̇анд̇и.

Okappaniyametanti saddahaniyametaṃ. Evaṃ bhagavato ekaggacittataṃ sampaṭicchitvā idāni attano ovaṭṭikasāraṃ katvā ānītapañhaṃ pucchanto abhijānāti kho pana bhavaṃ gotamo divā supitāti āha. Yathā hi sunakho nāma asambhinnakhīrapakkapāyasaṃ sappinā yojetvā udarapūraṃ bhojitopi gūthaṃ disvā akhāditvā gantuṃ na sakkā, akhādamāno ghāyitvāpi gacchati, aghāyitvāva gatassa kirassa sīsaṃ rujjati; evamevaṃ imassapi satthā asambhinnakhīrapakkapāyasasadisaṃ abhinikkhamanato paṭṭhāya yāva āsavakkhayā pasādanīyaṃ dhammadesanaṃ deseti. Etassa pana evarūpaṃ dhammadesanaṃ sutvā satthari pasādamattampi na uppannaṃ, tasmā ovaṭṭikasāraṃ katvā ānītapañhaṃ apucchitvā gantuṃ asakkonto evamāha. Tattha yasmā thinamiddhaṃ sabbakhīṇāsavānaṃ arahattamaggeneva pahīyati, kāyadaratho pana upādinnakepi hoti anupādinnakepi. Tathā hi kamaluppalādīni ekasmiṃ kāle vikasanti, ekasmiṃ makulāni honti, sāyaṃ kesañci rukkhānampi pattāni patilīyanti, pāto vipphārikāni honti. Evaṃ upādinnakassa kāyassa darathoyeva darathavasena bhavaṅgasotañca idha niddāti adhippetaṃ, taṃ khīṇāsavānampi hoti. Taṃ sandhāya, ‘‘abhijānāmaha’’ntiādimāha. Sammohavihārasmiṃ vadantīti sammohavihāroti vadanti.

389. аасаж̇ж̇а аасаж̇ж̇аад̇и гхаддзд̇ваа гхаддзд̇ваа. убанийд̇зхийд̇и убанзд̇ваа гат̇ид̇зхи. важанаббат̇зхийд̇и важанзхи. абхинанд̣̇ид̇ваа анумод̣̇ид̇ваад̇и аланд̇и жид̇д̇зна самбадижчанд̇о абхинанд̣̇ид̇ваа ваажааяаби басам̣санд̇о анумод̣̇ид̇ваа. бхаг̇авад̇аа имасса ниг̇ан̣тасса д̣̇вз суд̇д̇аани гат̇ид̇аани. буримасуд̇д̇ам̣ зго бхаан̣авааро, ид̣̇ам̣ д̣̇ияад̣дхо, ид̇и ад̣дхад̇ияз бхаан̣аваарз суд̇вааби аяам̣ ниг̇ан̣то нзва абхисамаяам̣ бад̇д̇о, на баб̣б̣аж̇ид̇о, на саран̣зсу бад̇идтид̇о. гасмаа зд̇асса бхаг̇аваа д̇хаммам̣ д̣̇зсзсийд̇и? анааг̇ад̇з ваасанад̇т̇ааяа. бассад̇и хи бхаг̇аваа, ‘‘имасса ид̣̇аани убаниссаяо над̇т̇и, маяхам̣ бана бариниб̣б̣аанад̇о самад̇хигаанам̣ д̣̇виннам̣ вассасад̇аанам̣ ажжаязна д̇амб̣абан̣н̣ид̣̇ийбз саасанам̣ бад̇идтахиссад̇и. д̇ад̇рааяам̣ гулагхарз ниб̣б̣ад̇д̇ид̇ваа самбад̇д̇з гаалз баб̣б̣аж̇ид̇ваа д̇ийн̣и бидагаани уг̇г̇ахзд̇ваа вибассанам̣ вад̣дхзд̇ваа саха бадисамбхид̣̇аахи арахад̇д̇ам̣ бад̇ваа гаал̣аб̣уд̣̇д̇харагкид̇о наама махаакийн̣аасаво бхависсад̇ий’’д̇и. ид̣̇ам̣ д̣̇исваа анааг̇ад̇з ваасанад̇т̇ааяа д̇хаммам̣ д̣̇зсзси.

389.Āsajja āsajjāti ghaṭṭetvā ghaṭṭetvā. Upanītehīti upanetvā kathitehi. Vacanappathehīti vacanehi. Abhinanditvā anumoditvāti alanti cittena sampaṭicchanto abhinanditvā vācāyapi pasaṃsanto anumoditvā. Bhagavatā imassa nigaṇṭhassa dve suttāni kathitāni. Purimasuttaṃ eko bhāṇavāro, idaṃ diyaḍḍho, iti aḍḍhatiye bhāṇavāre sutvāpi ayaṃ nigaṇṭho neva abhisamayaṃ patto, na pabbajito, na saraṇesu patiṭṭhito. Kasmā etassa bhagavā dhammaṃ desesīti? Anāgate vāsanatthāya. Passati hi bhagavā, ‘‘imassa idāni upanissayo natthi, mayhaṃ pana parinibbānato samadhikānaṃ dvinnaṃ vassasatānaṃ accayena tambapaṇṇidīpe sāsanaṃ patiṭṭhahissati. Tatrāyaṃ kulaghare nibbattitvā sampatte kāle pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā kāḷabuddharakkhito nāma mahākhīṇāsavo bhavissatī’’ti. Idaṃ disvā anāgate vāsanatthāya dhammaṃ desesi.

соби д̇ад̇т̇зва д̇амб̣абан̣н̣ид̣̇ийбамхи саасанз бад̇идтид̇з д̣̇звалогад̇о жавид̇ваа д̣̇агкин̣аг̇иривихаарасса бхигкаажаараг̇аамз згасмим̣ амажжагулз ниб̣б̣ад̇д̇о баб̣б̣аж̇ж̇аасамад̇т̇аяоб̣б̣анз баб̣б̣аж̇ид̇ваа д̇збидагам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣ уг̇г̇ахзд̇ваа г̇ан̣ам̣ барихаранд̇о махаабхигкусан̇гхабаривуд̇о убаж̇жхааяам̣ бассид̇ум̣ аг̇амааси. ат̇асса убаж̇жхааяо сад̣̇д̇хивихааригам̣ жод̣̇зссаамийд̇и д̇збидагам̣ б̣уд̣̇д̇хаважанам̣ уг̇г̇ахзд̇ваа ааг̇ад̇зна д̇зна сад̣̇д̇хим̣ мукам̣ д̣̇ад̇ваа гат̇аамад̇д̇амби на агааси. со бажжуусасамаяз вудтааяа т̇зрасса санд̇игам̣ г̇анд̇ваа, – ‘‘д̇умхз, бханд̇з, маяи г̇ант̇агаммам̣ гад̇ваа д̇умхаагам̣ санд̇игам̣ ааг̇ад̇з мукам̣ д̣̇ад̇ваа гат̇аамад̇д̇амби на гарид̇т̇а, го маяхам̣ д̣̇осо’’д̇и бужчи. т̇зро ааха – ‘‘д̇вам̣, аавусо, б̣уд̣̇д̇харагкид̇а зд̇д̇агзнзва ‘баб̣б̣аж̇ж̇аагижжам̣ мз мад̇т̇агам̣ бад̇д̇а’нд̇и сан̃н̃ам̣ гаросий’’д̇и. гим̣ гароми, бханд̇зд̇и? г̇ан̣ам̣ винод̣̇зд̇ваа д̇вам̣ бабан̃жам̣ чинд̣̇ид̇ваа жзд̇ияабаб̣б̣ад̇авихаарам̣ г̇анд̇ваа саман̣ад̇хаммам̣ гарохийд̇и. со убаж̇жхааяасса оваад̣̇з тад̇ваа саха бадисамбхид̣̇аахи арахад̇д̇ам̣ бад̇ваа бун̃н̃аваа рааж̇абууж̇ид̇о худ̇ваа махаабхигкусан̇гхабаривааро жзд̇ияабаб̣б̣ад̇авихаарз васи.

Sopi tattheva tambapaṇṇidīpamhi sāsane patiṭṭhite devalokato cavitvā dakkhiṇagirivihārassa bhikkhācāragāme ekasmiṃ amaccakule nibbatto pabbajjāsamatthayobbane pabbajitvā tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ uggahetvā gaṇaṃ pariharanto mahābhikkhusaṅghaparivuto upajjhāyaṃ passituṃ agamāsi. Athassa upajjhāyo saddhivihārikaṃ codessāmīti tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ uggahetvā āgatena tena saddhiṃ mukhaṃ datvā kathāmattampi na akāsi. So paccūsasamaye vuṭṭhāya therassa santikaṃ gantvā, – ‘‘tumhe, bhante, mayi ganthakammaṃ katvā tumhākaṃ santikaṃ āgate mukhaṃ datvā kathāmattampi na karittha, ko mayhaṃ doso’’ti pucchi. Thero āha – ‘‘tvaṃ, āvuso, buddharakkhita ettakeneva ‘pabbajjākiccaṃ me matthakaṃ patta’nti saññaṃ karosī’’ti. Kiṃ karomi, bhanteti? Gaṇaṃ vinodetvā tvaṃ papañcaṃ chinditvā cetiyapabbatavihāraṃ gantvā samaṇadhammaṃ karohīti. So upajjhāyassa ovāde ṭhatvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā puññavā rājapūjito hutvā mahābhikkhusaṅghaparivāro cetiyapabbatavihāre vasi.

д̇асмин̃хи гаалз д̇иссамахаарааж̇аа убосат̇агаммам̣ гаронд̇о жзд̇ияабаб̣б̣ад̇з рааж̇алзн̣з васад̇и. со т̇зрасса убадтаагабхигкуно сан̃н̃ам̣ ад̣̇ааси – ‘‘яад̣̇аа маяхам̣ аяяо бан̃хам̣ виссаж̇ж̇зд̇и, д̇хаммам̣ ваа гат̇зд̇и, д̇ад̣̇аа мз сан̃н̃ам̣ д̣̇ад̣̇зяяаат̇аа’’д̇и. т̇зроби згасмим̣ д̇хаммассаванад̣̇ивасз бхигкусан̇гхабаривааро ган̣дагажзд̇ияан̇г̇ан̣ам̣ ааруяха жзд̇ияам̣ ванд̣̇ид̇ваа гаал̣ад̇имб̣аруругкамуулз адтааси. ат̇а нам̣ зго бин̣д̣абаад̇игад̇т̇зро гаал̣агаараамасуд̇д̇анд̇з бан̃хам̣ бужчи. т̇зро нану, аавусо, аж̇ж̇а д̇хаммассаванад̣̇ивасод̇и ааха. аама, бханд̇з, д̇хаммассаванад̣̇ивасод̇и. д̇зна хи бийтагам̣ аанзт̇а, ид̇хзва нисиннаа д̇хаммассаванам̣ гариссаамаад̇и. ат̇асса ругкамуулз аасанам̣ бан̃н̃абзд̇ваа ад̣̇ам̣су. т̇зро буб̣б̣аг̇аат̇аа вад̇ваа гаал̣агаараамасуд̇д̇ам̣ аарабхи. собисса убадтаагад̣̇ахаро ран̃н̃о сан̃н̃ам̣ д̣̇аабзси. рааж̇аа буб̣б̣аг̇аат̇аасу анидтид̇аасуязва баабун̣и. бад̇ваа жа ан̃н̃аад̇агавзсзнзва барисанд̇з тад̇ваа д̇ияаамарад̇д̇им̣ тид̇агова д̇хаммам̣ суд̇ваа т̇зрасса, ид̣̇амавожа бхаг̇аваад̇и важанагаалз саад̇хугаарам̣ ад̣̇ааси. т̇зро н̃ад̇ваа, гад̣̇аа ааг̇ад̇оси, махаарааж̇аад̇и бужчи. буб̣б̣аг̇аат̇аа осааран̣агаалзязва, бханд̇зд̇и. д̣̇уггарам̣ д̇з махаарааж̇а, гад̇анд̇и. наяид̣̇ам̣, бханд̇з, д̣̇уггарам̣, яад̣̇и бана мз аяяасса д̇хаммагат̇ам̣ аарад̣̇д̇хагаалад̇о бадтааяа згабад̣̇зби ан̃н̃авихид̇абхааво ахоси, д̇амб̣абан̣н̣ид̣̇ийбасса бад̇од̣̇аяадтинид̇уд̣̇анамад̇д̇зби таанз саамибхааво наама мз маа ход̇ууд̇и сабат̇амагааси.

Tasmiñhi kāle tissamahārājā uposathakammaṃ karonto cetiyapabbate rājaleṇe vasati. So therassa upaṭṭhākabhikkhuno saññaṃ adāsi – ‘‘yadā mayhaṃ ayyo pañhaṃ vissajjeti, dhammaṃ vā katheti, tadā me saññaṃ dadeyyāthā’’ti. Theropi ekasmiṃ dhammassavanadivase bhikkhusaṅghaparivāro kaṇṭakacetiyaṅgaṇaṃ āruyha cetiyaṃ vanditvā kāḷatimbarurukkhamūle aṭṭhāsi. Atha naṃ eko piṇḍapātikatthero kāḷakārāmasuttante pañhaṃ pucchi. Thero nanu, āvuso, ajja dhammassavanadivasoti āha. Āma, bhante, dhammassavanadivasoti. Tena hi pīṭhakaṃ ānetha, idheva nisinnā dhammassavanaṃ karissāmāti. Athassa rukkhamūle āsanaṃ paññapetvā adaṃsu. Thero pubbagāthā vatvā kāḷakārāmasuttaṃ ārabhi. Sopissa upaṭṭhākadaharo rañño saññaṃ dāpesi. Rājā pubbagāthāsu aniṭṭhitāsuyeva pāpuṇi. Patvā ca aññātakaveseneva parisante ṭhatvā tiyāmarattiṃ ṭhitakova dhammaṃ sutvā therassa, idamavoca bhagavāti vacanakāle sādhukāraṃ adāsi. Thero ñatvā, kadā āgatosi, mahārājāti pucchi. Pubbagāthā osāraṇakāleyeva, bhanteti. Dukkaraṃ te mahārāja, katanti. Nayidaṃ, bhante, dukkaraṃ, yadi pana me ayyassa dhammakathaṃ āraddhakālato paṭṭhāya ekapadepi aññavihitabhāvo ahosi, tambapaṇṇidīpassa patodayaṭṭhinitudanamattepi ṭhāne sāmibhāvo nāma me mā hotūti sapathamakāsi.

д̇асмим̣ бана суд̇д̇з б̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣аа барид̣̇ийбид̇аа, д̇асмаа рааж̇аа бужчи – ‘‘зд̇д̇агаава, бханд̇з, б̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣аа, уд̣̇ааху ан̃н̃зби ад̇т̇ий’’д̇и. маяаа гат̇ид̇ад̇о, махаарааж̇а, агат̇ид̇амзва б̣аху аббамаан̣анд̇и. убамам̣, бханд̇з, гарот̇аад̇и. яат̇аа, махаарааж̇а , гарийсасахассамад̇д̇з саалигкзд̇д̇з згасаалисийсад̇о авасзсасаалийязва б̣ахуу, звам̣ маяаа гат̇ид̇аг̇ун̣аа аббаа, авасзсаа б̣ахууд̇и. абарамби, бханд̇з, убамам̣ гарот̇аад̇и. яат̇аа, махаарааж̇а, махааг̇ан̇г̇ааяа огхабун̣н̣ааяа суужибаасам̣ саммукам̣ гарзяяа, суужибаасзна г̇ад̇ауд̣̇агам̣ аббам̣, сзсам̣ б̣аху, звамзва маяаа гат̇ид̇аг̇ун̣аа аббаа, авасзсаа б̣ахууд̇и. абарамби, бханд̇з, убамам̣ гарот̇аад̇и. ид̇ха, махаарааж̇а, жаад̇агасагун̣аа наама аагаасз гийл̣анд̇аа вижаранд̇и. куд̣̇д̣̇агаа саа сагун̣аж̇аад̇и, гим̣ ну ко д̇асса сагун̣асса аагаасз багкабасааран̣адтаанам̣ б̣аху, авасзсо аагаасо аббод̇и? гим̣, бханд̇з, вад̣̇ат̇а, аббо д̇асса багкабасааран̣огаасо, авасзсова б̣ахууд̇и. звамзва, махаарааж̇а, аббагаа маяаа б̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣аа гат̇ид̇аа, авасзсаа б̣ахуу ананд̇аа аббамзяяаад̇и. сугат̇ид̇ам̣, бханд̇з, ананд̇аа б̣уд̣̇д̇хаг̇ун̣аа ананд̇знзва аагаасзна убамид̇аа. басаннаа маяам̣ аяяасса, анужчавигам̣ бана гаад̇ум̣ на саггома. аяам̣ мз д̣̇уг̇г̇ад̇абан̣н̣аагааро имасмим̣ д̇амб̣абан̣н̣ид̣̇ийбз имам̣ д̇ияож̇анасад̇игам̣ раж̇ж̇ам̣ аяяасса д̣̇змаад̇и. д̇умхзхи, махаарааж̇а, ад̇д̇ано басаннаагааро гад̇о, маяам̣ бана амхаагам̣ д̣̇иннам̣ раж̇ж̇ам̣ д̇умхаагам̣язва д̣̇зма, д̇хаммзна самзна раж̇ж̇ам̣ гаарзхи махаарааж̇аад̇и.

Tasmiṃ pana sutte buddhaguṇā paridīpitā, tasmā rājā pucchi – ‘‘ettakāva, bhante, buddhaguṇā, udāhu aññepi atthī’’ti. Mayā kathitato, mahārāja, akathitameva bahu appamāṇanti. Upamaṃ, bhante, karothāti. Yathā, mahārāja , karīsasahassamatte sālikkhette ekasālisīsato avasesasālīyeva bahū, evaṃ mayā kathitaguṇā appā, avasesā bahūti. Aparampi, bhante, upamaṃ karothāti. Yathā, mahārāja, mahāgaṅgāya oghapuṇṇāya sūcipāsaṃ sammukhaṃ kareyya, sūcipāsena gataudakaṃ appaṃ, sesaṃ bahu, evameva mayā kathitaguṇā appā, avasesā bahūti. Aparampi, bhante, upamaṃ karothāti. Idha, mahārāja, cātakasakuṇā nāma ākāse kīḷantā vicaranti. Khuddakā sā sakuṇajāti, kiṃ nu kho tassa sakuṇassa ākāse pakkhapasāraṇaṭṭhānaṃ bahu, avaseso ākāso appoti? Kiṃ, bhante, vadatha, appo tassa pakkhapasāraṇokāso, avasesova bahūti. Evameva, mahārāja, appakā mayā buddhaguṇā kathitā, avasesā bahū anantā appameyyāti. Sukathitaṃ, bhante, anantā buddhaguṇā ananteneva ākāsena upamitā. Pasannā mayaṃ ayyassa, anucchavikaṃ pana kātuṃ na sakkoma. Ayaṃ me duggatapaṇṇākāro imasmiṃ tambapaṇṇidīpe imaṃ tiyojanasatikaṃ rajjaṃ ayyassa demāti. Tumhehi, mahārāja, attano pasannākāro kato, mayaṃ pana amhākaṃ dinnaṃ rajjaṃ tumhākaṃyeva dema, dhammena samena rajjaṃ kārehi mahārājāti.

бабан̃жасууд̣̇анияаа маж̇жхиманигааяадтагат̇ааяа

Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

махаасажжагасуд̇д̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.

Mahāsaccakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / маж̇жхиманигааяа • Majjhimanikāya / 6. махаасажжагасуд̇д̇ам̣ • 6. Mahāsaccakasuttaṃ

дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / маж̇жхиманигааяа (дийгаа) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / 6. махаасажжагасуд̇д̇аван̣н̣анаа • 6. Mahāsaccakasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact