| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / अपदान-अट्ठकथा • Apadāna-aṭṭhakathā |
१२. महापरिवारवग्गो
12. Mahāparivāravaggo
१. महापरिवारकत्थेरअपदानवण्णना
1. Mahāparivārakattheraapadānavaṇṇanā
विपस्सी नाम भगवातिआदिकं आयस्मतो महापरिवारकत्थेरस्स अपदानं। अयम्पि पुरिमजिनवरेसु कताधिकारो तत्थ तत्थ भवे विवट्टूपनिस्सयानि पुञ्ञानि उपचिनन्तो विपस्सिस्स भगवतो उप्पन्नसमये यक्खयोनियं निब्बत्तो अनेकयक्खसतसहस्सपरिवारो एकस्मिं खुद्दकदीपे दिब्बसुखमनुभवन्तो विहरति। तस्मिञ्च दीपे चेतियाभिसोभितो विहारो अत्थि, तत्थ भगवा अगमासि। अथ सो यक्खसेनाधिपति तं भगवन्तं तत्थ गतभावं दिस्वा दिब्बवत्थानि गहेत्वा गन्त्वा भगवन्तं वन्दित्वा दिब्बवत्थेहि पूजेसि, सपरिवारो सरणमगमासि। सो तेन पुञ्ञकम्मेन ततो चुतो देवलोके निब्बत्तित्वा तत्थ छ कामावचरसुखमनुभवित्वा ततो चुतो मनुस्सेसु अग्गचक्कवत्तिआदिसुखमनुभवित्वा अपरभागे इमस्मिं बुद्धुप्पादे कुलगेहे निब्बत्तो विञ्ञुतं पत्तो सत्थरि पसीदित्वा पब्बजितो नचिरस्सेव अरहा अहोसि।
Vipassīnāma bhagavātiādikaṃ āyasmato mahāparivārakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimajinavaresu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto vipassissa bhagavato uppannasamaye yakkhayoniyaṃ nibbatto anekayakkhasatasahassaparivāro ekasmiṃ khuddakadīpe dibbasukhamanubhavanto viharati. Tasmiñca dīpe cetiyābhisobhito vihāro atthi, tattha bhagavā agamāsi. Atha so yakkhasenādhipati taṃ bhagavantaṃ tattha gatabhāvaṃ disvā dibbavatthāni gahetvā gantvā bhagavantaṃ vanditvā dibbavatthehi pūjesi, saparivāro saraṇamagamāsi. So tena puññakammena tato cuto devaloke nibbattitvā tattha cha kāmāvacarasukhamanubhavitvā tato cuto manussesu aggacakkavattiādisukhamanubhavitvā aparabhāge imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto viññutaṃ patto satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
१-२. सो अपरभागे अत्तनो पुब्बकम्मं सरित्वा सोमनस्सजातो पुब्बचरितापदानं पकासेन्तो विपस्सी नाम भगवातिआदिमाह। तत्थ विसेसं परमत्थं निब्बानं पस्सतीति विपस्सी, विविधे सतिपट्ठानादयो सत्ततिंसबोधिपक्खियधम्मे पस्सतीति वा विपस्सी, विविधे अनेकप्पकारे बोधनेय्यसत्ते विसुं विसुं पस्सतीति वा विपस्सी, सो विपस्सी भगवा दीपचेतियं दीपे पूजनीयट्ठानं विहारमगमासीति अत्थो। सेसं सब्बत्थ उत्तानमेवाति।
1-2. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento vipassī nāma bhagavātiādimāha. Tattha visesaṃ paramatthaṃ nibbānaṃ passatīti vipassī, vividhe satipaṭṭhānādayo sattatiṃsabodhipakkhiyadhamme passatīti vā vipassī, vividhe anekappakāre bodhaneyyasatte visuṃ visuṃ passatīti vā vipassī, so vipassī bhagavā dīpacetiyaṃ dīpe pūjanīyaṭṭhānaṃ vihāramagamāsīti attho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
महापरिवारकत्थेरअपदानवण्णना समत्ता।
Mahāparivārakattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / खुद्दकनिकाय • Khuddakanikāya / अपदानपाळि • Apadānapāḷi / १. महापरिवारकत्थेरअपदानं • 1. Mahāparivārakattheraapadānaṃ
