| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဓမ္မသင္ဂဏီ-အနုဋီကာ • Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā |
လောကုတ္တရဝိပာကကထာဝဏ္ဏနာ
Lokuttaravipākakathāvaṇṇanā
၅၀၅. တဏ္ဟာဝိဇ္ဇာဒီဟိ အာဟိတဝိသေသံ လောကိယကမ္မံ ဝိပာကုပ္ပာဒနသမတ္ထံ ဟောတိ, န အညထာတိ ဝုတ္တံ ‘‘တဏ္ဟာဒီဟိ အဘိသင္ခတ’’န္တိ။ ဣတရသ္သာတိ သုညတာပ္ပဏိဟိတနာမရဟိတသ္သ။ ယော သုဒ္ဓိကပဋိပဒာယ ဝိဘာဝိတော, ယော စ သုတ္တန္တပရိယာယေန အနိမိတ္တောတိ ဝုစ္စတိ။ တေနေဝာဟ ‘‘အနိစ္စာနုပသ္သနာနန္တရသ္သပိ မဂ္ဂသ္သာ’’တိအာဒိ။ ဝဠဉ္ဇန။ပေ.။ ဘေဒော ဟောတိ မဂ္ဂာဂမနဝသေနာတိ အဓိပ္ပာယော။ ‘‘မဂ္ဂာနန္တရဖလစိတ္တသ္မိံ ယေဝာ’’တိ ဝစနံ အပေက္ခိတ္ဝာ ‘‘သုညတာဒိနာမလာဘေ သတီ’’တိ သာသင္ကံ အာဟ။ အနိမိတ္တနာမဉ္စ လဘတိ မဂ္ဂာဂမနတော ဖလသ္သ နာမလာဘေ ဝိသေသာဘာဝတောတိ အဓိပ္ပာယော။ တာဒိသာယ ဧဝာတိ ယာဒိသာ မဂ္ဂေ သဒ္ဓာ, တာဒိသာယ ဧဝ ဖလေ သဒ္ဓာယ။
505. Taṇhāvijjādīhi āhitavisesaṃ lokiyakammaṃ vipākuppādanasamatthaṃ hoti, na aññathāti vuttaṃ ‘‘taṇhādīhi abhisaṅkhata’’nti. Itarassāti suññatāppaṇihitanāmarahitassa. Yo suddhikapaṭipadāya vibhāvito, yo ca suttantapariyāyena animittoti vuccati. Tenevāha ‘‘aniccānupassanānantarassapi maggassā’’tiādi. Vaḷañjana…pe… bhedo hoti maggāgamanavasenāti adhippāyo. ‘‘Maggānantaraphalacittasmiṃ yevā’’ti vacanaṃ apekkhitvā ‘‘suññatādināmalābhe satī’’ti sāsaṅkaṃ āha. Animittanāmañca labhati maggāgamanato phalassa nāmalābhe visesābhāvatoti adhippāyo. Tādisāya evāti yādisā magge saddhā, tādisāya eva phale saddhāya.
၅၅၅. ‘‘ကတမေ ဓမ္မာ နိယ္ယာနိကာ? စတ္တာရော မဂ္ဂာ’’တိ ဝစနတော (ဓ. သ. ၁၂၉၅, ၁၆၀၉) အနိယ္ယာနိကပဒနိဒ္ဒေသေ စ ‘‘စတူသု ဘူမီသု ဝိပာကော’’တိ (ဓ. သ. ၁၆၁၀) ဝုတ္တတ္တာ န နိပ္ပရိယာယေန ဖလံ နိယ္ယာနသဘာဝံ, နိယ္ယာနသဘာဝသ္သ ပန ဝိပာကော ကိလေသာနံ ပဋိပ္ပသ္သဒ္ဓိပ္ပဟာနဝသေန ပဝတ္တမာနော ပရိယာယတော တထာ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘နိယ္ယာနိကသဘာဝသ္သာ’’တိအာဒိ။ ပဉ္စင္ဂိကော စာတိ ဧတေန မဂ္ဂဝိဘင္ဂေ သဗ္ဗဝာရေသုပိ ဖလသ္သ မဂ္ဂပရိယာယော အာဂတောတိ ဒသ္သေတိ။ တတ္ထ ဟိ အရိယမဂ္ဂက္ခဏေ ဝိဇ္ဇမာနာသုပိ ဝိရတီသု တဒဝသိဋ္ဌာနံ ပဉ္စန္နံ ကာရာပကင္ဂာနံ အတိရေကကိစ္စတာဒသ္သနတ္ထံ ပာဠိယံ ပဉ္စင္ဂိကောပိ မဂ္ဂော ဥဒ္ဓဋောတိ။ ဧဝံ ဗောဇ္ဈင္ဂာပီတိ ယထာ မဂ္ဂော, ဧဝံ မဂ္ဂဗောဇ္ဈင္ဂဝိဘင္ဂေသု ဖလေသု စ ဗောဇ္ဈင္ဂာ ဥဒ္ဓဋာတိ အတ္ထော။
555. ‘‘Katame dhammā niyyānikā? Cattāro maggā’’ti vacanato (dha. sa. 1295, 1609) aniyyānikapadaniddese ca ‘‘catūsu bhūmīsu vipāko’’ti (dha. sa. 1610) vuttattā na nippariyāyena phalaṃ niyyānasabhāvaṃ, niyyānasabhāvassa pana vipāko kilesānaṃ paṭippassaddhippahānavasena pavattamāno pariyāyato tathā vuccatīti āha ‘‘niyyānikasabhāvassā’’tiādi. Pañcaṅgiko cāti etena maggavibhaṅge sabbavāresupi phalassa maggapariyāyo āgatoti dasseti. Tattha hi ariyamaggakkhaṇe vijjamānāsupi viratīsu tadavasiṭṭhānaṃ pañcannaṃ kārāpakaṅgānaṃ atirekakiccatādassanatthaṃ pāḷiyaṃ pañcaṅgikopi maggo uddhaṭoti. Evaṃ bojjhaṅgāpīti yathā maggo, evaṃ maggabojjhaṅgavibhaṅgesu phalesu ca bojjhaṅgā uddhaṭāti attho.
လောကုတ္တရဝိပာကကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Lokuttaravipākakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / အဘိဓမ္မပိဋက • Abhidhammapiṭaka / ဓမ္မသင္ဂဏီပာဠိ • Dhammasaṅgaṇīpāḷi / လောကုတ္တရဝိပာက-ပဌမမဂ္ဂဝိပာကာ • Lokuttaravipāka-paṭhamamaggavipākā
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / အဘိဓမ္မပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ဓမ္မသင္ဂဏိ-အဋ္ဌကထာ • Dhammasaṅgaṇi-aṭṭhakathā / လောကုတ္တရဝိပာကကထာ • Lokuttaravipākakathā
ဋီကာ • Tīkā / အဘိဓမ္မပိဋက (ဋီကာ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ဓမ္မသင္ဂဏီ-မူလဋီကာ • Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā / လောကုတ္တရဝိပာကကထာဝဏ္ဏနာ • Lokuttaravipākakathāvaṇṇanā
