| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
੧੦. ਲੋਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
10. Lokasuttavaṇṇanā
੭੦. ਕਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਨ੍ਤਭਾવੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿવਸੇਨੇવਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ’’ਤਿ? ਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਪਾਦਾਨਤ੍ਤਾ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਯ। ਛਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇવ ਨਯੋ ਸਨ੍ਥવਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਸਿਨੇਹਂ ਕਰੋਤਿ ਅਧਿਕਸਿਨੇਹવਤ੍ਥੁਭਾવਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਂ। ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ વਚਨਸੇਸવਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਪਦਂ ਗਹਿਤਂ ‘‘ਪવਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ। ਕਿਂ ਪਨ ਪવਤ੍ਤਤਿ? ਲੋਕੋ, ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਛਸੂਤਿ ਇਦਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਂ। ਛਲ਼ਾਯਤਨਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਂ। ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ। ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਛਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮ ਮੂਲਂ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍વਾ। ਬਾਹਿਰੇਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਸਨ੍ਥવਂ ਕਰੋਤਿ વਿਸੇਸਤੋ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਤਣ੍ਹਾવਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ। ਯਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਨવਸੇਨ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਨਿਸੇવਿਤਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ વੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਛਨ੍ਨਂ…ਪੇ॰… વਿਹਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿ।
70.Kisminti kismiṃ sati? Tassa pana santabhāvo uppattivasenevāti āha ‘‘kismiṃ uppanne’’ti? Loko uppannoti vuccati anupādānattā lokasamaññāya. Chasūti etthāpi eseva nayo santhavanti adhikasinehaṃ karoti adhikasinehavatthubhāvato ajjhattikāyatanānaṃ. Upādāyāti pubbakālakiriyā aparakālakiriyaṃ apekkhatīti vacanasesavasena kiriyāpadaṃ gahitaṃ ‘‘pavattatī’’ti. Kiṃ pana pavattati? Loko, lokasamaññāti attho. Chasūti idaṃ nimittatthe bhummaṃ. Chaḷāyatananimittañhi sabbadukkhaṃ. Ayanti sattaloko. Uppanno nāma hoti chaḷāyatanaṃ nāma mūlaṃ sabbadukkhānanti katvā. Bāhiresu āyatanesu santhavaṃ karoti visesato rūpādīnaṃ taṇhāvatthukattā. Yasmā cakkhādīnaṃ santappanavasena rūpādīnaṃ pariggahitattā lokassa nisevitāya saṃvattati, tasmā vuttaṃ ‘‘channaṃ…pe… vihaññatī’’ti.
ਲੋਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Lokasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
ਅਦ੍ਧવਗ੍ਗવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Addhavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੧੦. ਲੋਕਸੁਤ੍ਤਂ • 10. Lokasuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧੦. ਲੋਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 10. Lokasuttavaṇṇanā
