| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
१०. लोकसुत्तवण्णना
10. Lokasuttavaṇṇanā
७०. किस्मिन्ति किस्मिं सति? तस्स पन सन्तभावो उप्पत्तिवसेनेवाति आह ‘‘किस्मिं उप्पन्ने’’ति? लोको उप्पन्नोति वुच्चति अनुपादानत्ता लोकसमञ्ञाय। छसूति एत्थापि एसेव नयो सन्थवन्ति अधिकसिनेहं करोति अधिकसिनेहवत्थुभावतो अज्झत्तिकायतनानं। उपादायाति पुब्बकालकिरिया अपरकालकिरियं अपेक्खतीति वचनसेसवसेन किरियापदं गहितं ‘‘पवत्तती’’ति। किं पन पवत्तति? लोको, लोकसमञ्ञाति अत्थो। छसूति इदं निमित्तत्थे भुम्मं। छळायतननिमित्तञ्हि सब्बदुक्खं। अयन्ति सत्तलोको। उप्पन्नो नाम होति छळायतनं नाम मूलं सब्बदुक्खानन्ति कत्वा। बाहिरेसु आयतनेसु सन्थवं करोति विसेसतो रूपादीनं तण्हावत्थुकत्ता। यस्मा चक्खादीनं सन्तप्पनवसेन रूपादीनं परिग्गहितत्ता लोकस्स निसेविताय संवत्तति, तस्मा वुत्तं ‘‘छन्नं…पे॰… विहञ्ञती’’ति।
70.Kisminti kismiṃ sati? Tassa pana santabhāvo uppattivasenevāti āha ‘‘kismiṃ uppanne’’ti? Loko uppannoti vuccati anupādānattā lokasamaññāya. Chasūti etthāpi eseva nayo santhavanti adhikasinehaṃ karoti adhikasinehavatthubhāvato ajjhattikāyatanānaṃ. Upādāyāti pubbakālakiriyā aparakālakiriyaṃ apekkhatīti vacanasesavasena kiriyāpadaṃ gahitaṃ ‘‘pavattatī’’ti. Kiṃ pana pavattati? Loko, lokasamaññāti attho. Chasūti idaṃ nimittatthe bhummaṃ. Chaḷāyatananimittañhi sabbadukkhaṃ. Ayanti sattaloko. Uppanno nāma hoti chaḷāyatanaṃ nāma mūlaṃ sabbadukkhānanti katvā. Bāhiresu āyatanesu santhavaṃ karoti visesato rūpādīnaṃ taṇhāvatthukattā. Yasmā cakkhādīnaṃ santappanavasena rūpādīnaṃ pariggahitattā lokassa nisevitāya saṃvattati, tasmā vuttaṃ ‘‘channaṃ…pe… vihaññatī’’ti.
लोकसुत्तवण्णना निट्ठिता।
Lokasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
अद्धवग्गवण्णना निट्ठिता।
Addhavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya / १०. लोकसुत्तं • 10. Lokasuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / १०. लोकसुत्तवण्णना • 10. Lokasuttavaṇṇanā
