| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / অপদানপাল়ি • Apadānapāḷi |
৩. কুণ্ডলকেসীৰগ্গো
3. Kuṇḍalakesīvaggo
১. কুণ্ডলকেসাথেরীঅপদানং
1. Kuṇḍalakesātherīapadānaṃ
১.
1.
‘‘পদুমুত্তরো নাম জিনো, সব্বধম্মান পারগূ।
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
ইতো সতসহস্সম্হি, কপ্পে উপ্পজ্জি নাযকো॥
Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako.
২.
2.
‘‘তদাহং হংসৰতিযং, জাতা সেট্ঠিকুলে অহুং।
‘‘Tadāhaṃ haṃsavatiyaṃ, jātā seṭṭhikule ahuṃ;
নানারতনপজ্জোতে, মহাসুখসমপ্পিতা॥
Nānāratanapajjote, mahāsukhasamappitā.
৩.
3.
‘‘উপেত্ৰা তং মহাৰীরং, অস্সোসিং ধম্মদেসনং।
‘‘Upetvā taṃ mahāvīraṃ, assosiṃ dhammadesanaṃ;
ততো জাতপ্পসাদাহং, উপেসিং সরণং জিনং॥
Tato jātappasādāhaṃ, upesiṃ saraṇaṃ jinaṃ.
৪.
4.
‘‘তদা মহাকারুণিকো, পদুমুত্তরনামকো।
‘‘Tadā mahākāruṇiko, padumuttaranāmako;
খিপ্পাভিঞ্ঞানমগ্গন্তি, ঠপেসি ভিক্খুনিং সুভং॥
Khippābhiññānamagganti, ṭhapesi bhikkhuniṃ subhaṃ.
৫.
5.
‘‘তং সুত্ৰা মুদিতা হুত্ৰা, দানং দত্ৰা মহেসিনো।
‘‘Taṃ sutvā muditā hutvā, dānaṃ datvā mahesino;
নিপচ্চ সিরসা পাদে, তং ঠানমভিপত্থযিং॥
Nipacca sirasā pāde, taṃ ṭhānamabhipatthayiṃ.
৬.
6.
‘‘অনুমোদি মহাৰীরো, ‘ভদ্দে যং তেভিপত্থিতং।
‘‘Anumodi mahāvīro, ‘bhadde yaṃ tebhipatthitaṃ;
সমিজ্ঝিস্সতি তং সব্বং, সুখিনী হোহি নিব্বুতা॥
Samijjhissati taṃ sabbaṃ, sukhinī hohi nibbutā.
৭.
7.
‘‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, ওক্কাককুলসম্ভৰো।
‘‘‘Satasahassito kappe, okkākakulasambhavo;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৰিস্সতি॥
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
৮.
8.
‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদা, ওরসা ধম্মনিম্মিতা।
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādā, orasā dhammanimmitā;
ভদ্দাকুণ্ডলকেসাতি, হেস্সতি সত্থু সাৰিকা’॥
Bhaddākuṇḍalakesāti, hessati satthu sāvikā’.
৯.
9.
‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ।
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং॥
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
১০.
10.
‘‘ততো চুতা যামমগং, ততোহং তুসিতং গতা।
‘‘Tato cutā yāmamagaṃ, tatohaṃ tusitaṃ gatā;
ততো চ নিম্মানরতিং, ৰসৰত্তিপুরং ততো॥
Tato ca nimmānaratiṃ, vasavattipuraṃ tato.
১১.
11.
‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, তস্স কম্মস্স ৰাহসা।
‘‘Yattha yatthūpapajjāmi, tassa kammassa vāhasā;
তত্থ তত্থেৰ রাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং॥
Tattha tattheva rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
১২.
12.
‘‘ততো চুতা মনুস্সেসু, রাজূনং চক্কৰত্তিনং।
‘‘Tato cutā manussesu, rājūnaṃ cakkavattinaṃ;
মণ্ডলীনঞ্চ রাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং॥
Maṇḍalīnañca rājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ.
১৩.
13.
‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৰান, দেৰেসু মানুসেসু চ।
‘‘Sampattiṃ anubhotvāna, devesu mānusesu ca;
সব্বত্থ সুখিতা হুত্ৰা, নেককপ্পেসু সংসরিং॥
Sabbattha sukhitā hutvā, nekakappesu saṃsariṃ.
১৪.
14.
‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ব্রহ্মবন্ধু মহাযসো।
‘‘Imamhi bhaddake kappe, brahmabandhu mahāyaso;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৰদতং ৰরো॥
Kassapo nāma gottena, uppajji vadataṃ varo.
১৫.
15.
‘‘উপট্ঠাকো মহেসিস্স, তদা আসি নরিস্সরো।
‘‘Upaṭṭhāko mahesissa, tadā āsi narissaro;
কাসিরাজা কিকী নাম, বারাণসিপুরুত্তমে॥
Kāsirājā kikī nāma, bārāṇasipuruttame.
১৬.
16.
‘‘তস্স ধীতা চতুত্থাসিং, ভিক্খুদাযীতি ৰিস্সুতা।
‘‘Tassa dhītā catutthāsiṃ, bhikkhudāyīti vissutā;
ধম্মং সুত্ৰা জিনগ্গস্স, পব্বজ্জং সমরোচযিং॥
Dhammaṃ sutvā jinaggassa, pabbajjaṃ samarocayiṃ.
১৭.
17.
‘‘অনুজানি ন নো তাতো, অগারেৰ তদা মযং।
‘‘Anujāni na no tāto, agāreva tadā mayaṃ;
ৰীসৰস্সসহস্সানি, ৰিচরিম্হ অতন্দিতা॥
Vīsavassasahassāni, vicarimha atanditā.
১৮.
18.
‘‘কোমারিব্রহ্মচরিযং, রাজকঞ্ঞা সুখেধিতা।
‘‘Komāribrahmacariyaṃ, rājakaññā sukhedhitā;
বুদ্ধোপট্ঠাননিরতা, মুদিতা সত্ত ধীতরো॥
Buddhopaṭṭhānaniratā, muditā satta dhītaro.
১৯.
19.
‘‘সমণী সমণগুত্তা চ, ভিক্খুনী ভিক্খুদাযিকা।
‘‘Samaṇī samaṇaguttā ca, bhikkhunī bhikkhudāyikā;
ধম্মা চেৰ সুধম্মা চ, সত্তমী সঙ্ঘদাযিকা॥
Dhammā ceva sudhammā ca, sattamī saṅghadāyikā.
২০.
20.
‘‘খেমা উপ্পলৰণ্ণা চ, পটাচারা অহং তদা।
‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, paṭācārā ahaṃ tadā;
কিসাগোতমী ধম্মদিন্না, ৰিসাখা হোতি সত্তমী॥
Kisāgotamī dhammadinnā, visākhā hoti sattamī.
২১.
21.
‘‘তেহি কম্মেহি সুকতেহি, চেতনাপণিধীহি চ।
‘‘Tehi kammehi sukatehi, cetanāpaṇidhīhi ca;
জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং॥
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
২২.
22.
‘‘পচ্ছিমে চ ভৰে দানি, গিরিব্বজপুরুত্তমে।
‘‘Pacchime ca bhave dāni, giribbajapuruttame;
জাতা সেট্ঠিকুলে ফীতে, যদাহং যোব্বনে ঠিতা॥
Jātā seṭṭhikule phīte, yadāhaṃ yobbane ṭhitā.
২৩.
23.
‘‘চোরং ৰধত্থং নীযন্তং, দিস্ৰা রত্তা তহিং অহং।
‘‘Coraṃ vadhatthaṃ nīyantaṃ, disvā rattā tahiṃ ahaṃ;
পিতা মে তং সহস্সেন, মোচযিত্ৰা ৰধা ততো॥
Pitā me taṃ sahassena, mocayitvā vadhā tato.
২৪.
24.
‘‘অদাসি তস্স মং তাতো, ৰিদিত্ৰান মনং মম।
‘‘Adāsi tassa maṃ tāto, viditvāna manaṃ mama;
তস্সাহমাসিং ৰিসট্ঠা, অতীৰ দযিতা হিতা॥
Tassāhamāsiṃ visaṭṭhā, atīva dayitā hitā.
২৫.
25.
চোরপ্পপাতং নেত্ৰান, পব্বতং চেতযী ৰধং॥
Corappapātaṃ netvāna, pabbataṃ cetayī vadhaṃ.
২৬.
26.
‘‘তদাহং পণমিত্ৰান, সত্তুকং সুকতঞ্জলী।
‘‘Tadāhaṃ paṇamitvāna, sattukaṃ sukatañjalī;
রক্খন্তী অত্তনো পাণং, ইদং ৰচনমব্রৰিং॥
Rakkhantī attano pāṇaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ.
২৭.
27.
‘‘‘ইদং সুৰণ্ণকেযূরং, মুত্তা ৰেল়ুরিযা বহূ।
‘‘‘Idaṃ suvaṇṇakeyūraṃ, muttā veḷuriyā bahū;
২৮.
28.
‘‘‘ওরোপযস্সু কল্যাণী, মা বাল়্হং পরিদেৰসি।
‘‘‘Oropayassu kalyāṇī, mā bāḷhaṃ paridevasi;
ন চাহং অভিজানামি, অহন্ত্ৰা ধনমাভতং’॥
Na cāhaṃ abhijānāmi, ahantvā dhanamābhataṃ’.
২৯.
29.
‘‘‘যতো সরামি অত্তানং, যতো পত্তোস্মি ৰিঞ্ঞুতং।
‘‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
ন চাহং অভিজানামি, অঞ্ঞং পিযতরং তযা’॥
Na cāhaṃ abhijānāmi, aññaṃ piyataraṃ tayā’.
৩০.
30.
‘‘‘এহি তং উপগূহিস্সং, কত্ৰান তং পদক্খিণং।
‘‘‘Ehi taṃ upagūhissaṃ, katvāna taṃ padakkhiṇaṃ;
৩১.
31.
‘‘‘ন হি সব্বেসু ঠানেসু, পুরিসো হোতি পণ্ডিতো।
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
ইত্থীপি পণ্ডিতা হোতি, তত্থ তত্থ ৰিচক্খণা॥
Itthīpi paṇḍitā hoti, tattha tattha vicakkhaṇā.
৩২.
32.
‘‘‘ন হি সব্বেসু ঠানেসু, পুরিসো হোতি পণ্ডিতো।
‘‘‘Na hi sabbesu ṭhānesu, puriso hoti paṇḍito;
ইত্থীপি পণ্ডিতা হোতি, লহুং অত্থৰিচিন্তিকা॥
Itthīpi paṇḍitā hoti, lahuṃ atthavicintikā.
৩৩.
33.
৩৪.
34.
‘‘‘যো চ উপ্পতিতং অত্থং, ন খিপ্পমনুবুজ্ঝতি।
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, na khippamanubujjhati;
সো হঞ্ঞতে মন্দমতি, চোরোৰ গিরিগব্ভরে॥
So haññate mandamati, corova girigabbhare.
৩৫.
35.
‘‘‘যো চ উপ্পতিতং অত্থং, খিপ্পমেৰ নিবোধতি।
‘‘‘Yo ca uppatitaṃ atthaṃ, khippameva nibodhati;
মুচ্চতে সত্তুসম্বাধা, তদাহং সত্তুকা যথা’॥
Muccate sattusambādhā, tadāhaṃ sattukā yathā’.
৩৬.
36.
‘‘তদাহং পাতযিত্ৰান, গিরিদুগ্গম্হি সত্তুকং।
‘‘Tadāhaṃ pātayitvāna, giriduggamhi sattukaṃ;
সন্তিকং সেতৰত্থানং, উপেত্ৰা পব্বজিং অহং॥
Santikaṃ setavatthānaṃ, upetvā pabbajiṃ ahaṃ.
৩৭.
37.
‘‘সণ্ডাসেন চ কেসে মে, লুঞ্চিত্ৰা সব্বসো তদা।
‘‘Saṇḍāsena ca kese me, luñcitvā sabbaso tadā;
পব্বজিত্ৰান সমযং, আচিক্খিংসু নিরন্তরং॥
Pabbajitvāna samayaṃ, ācikkhiṃsu nirantaraṃ.
৩৮.
38.
‘‘ততো তং উগ্গহেত্ৰাহং, নিসীদিত্ৰান একিকা।
‘‘Tato taṃ uggahetvāhaṃ, nisīditvāna ekikā;
সমযং তং ৰিচিন্তেসিং, সুৰানো মানুসং করং॥
Samayaṃ taṃ vicintesiṃ, suvāno mānusaṃ karaṃ.
৩৯.
39.
‘‘ছিন্নং গয্হ সমীপে মে, পাতযিত্ৰা অপক্কমি।
‘‘Chinnaṃ gayha samīpe me, pātayitvā apakkami;
দিস্ৰা নিমিত্তমলভিং, হত্থং তং পুল়ৰাকুলং॥
Disvā nimittamalabhiṃ, hatthaṃ taṃ puḷavākulaṃ.
৪০.
40.
‘‘ততো উট্ঠায সংৰিগ্গা, অপুচ্ছিং সহধম্মিকে।
‘‘Tato uṭṭhāya saṃviggā, apucchiṃ sahadhammike;
তে অৰোচুং ৰিজানন্তি, তং অত্থং সক্যভিক্খৰো॥
Te avocuṃ vijānanti, taṃ atthaṃ sakyabhikkhavo.
৪১.
41.
‘‘সাহং তমত্থং পুচ্ছিস্সং, উপেত্ৰা বুদ্ধসাৰকে।
‘‘Sāhaṃ tamatthaṃ pucchissaṃ, upetvā buddhasāvake;
তে মমাদায গচ্ছিংসু, বুদ্ধসেট্ঠস্স সন্তিকং॥
Te mamādāya gacchiṃsu, buddhaseṭṭhassa santikaṃ.
৪২.
42.
‘‘সো মে ধম্মমদেসেসি, খন্ধাযতনধাতুযো।
‘‘So me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;
অসুভানিচ্চদুক্খাতি, অনত্তাতি চ নাযকো॥
Asubhāniccadukkhāti, anattāti ca nāyako.
৪৩.
43.
‘‘তস্স ধম্মং সুণিত্ৰাহং, ধম্মচক্খুং ৰিসোধযিং।
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāhaṃ, dhammacakkhuṃ visodhayiṃ;
ততো ৰিঞ্ঞাতসদ্ধম্মা, পব্বজ্জং উপসম্পদং॥
Tato viññātasaddhammā, pabbajjaṃ upasampadaṃ.
৪৪.
44.
‘‘আযাচিতো তদা আহ, ‘এহি ভদ্দে’তি নাযকো।
‘‘Āyācito tadā āha, ‘ehi bhadde’ti nāyako;
তদাহং উপসম্পন্না, পরিত্তং তোযমদ্দসং॥
Tadāhaṃ upasampannā, parittaṃ toyamaddasaṃ.
৪৫.
45.
‘‘পাদপক্খালনেনাহং , ঞত্ৰা সউদযব্বযং।
‘‘Pādapakkhālanenāhaṃ , ñatvā saudayabbayaṃ;
৪৬.
46.
‘‘ততো চিত্তং ৰিমুচ্চি মে, অনুপাদায সব্বসো।
‘‘Tato cittaṃ vimucci me, anupādāya sabbaso;
খিপ্পাভিঞ্ঞানমগ্গং মে, তদা পঞ্ঞাপযী জিনো॥
Khippābhiññānamaggaṃ me, tadā paññāpayī jino.
৪৭.
47.
‘‘ইদ্ধীসু চ ৰসী হোমি, দিব্বায সোতধাতুযা।
‘‘Iddhīsu ca vasī homi, dibbāya sotadhātuyā;
পরচিত্তানি জানামি, সত্থুসাসনকারিকা॥
Paracittāni jānāmi, satthusāsanakārikā.
৪৮.
48.
‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং।
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
খেপেত্ৰা আসৰে সব্বে, ৰিসুদ্ধাসিং সুনিম্মলা॥
Khepetvā āsave sabbe, visuddhāsiṃ sunimmalā.
৪৯.
49.
‘‘পরিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং।
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
ওহিতো গরুকো ভারো, ভৰনেত্তি সমূহতা॥
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
৫০.
50.
‘‘যস্সত্থায পব্বজিতা, অগারস্মানগারিযং।
‘‘Yassatthāya pabbajitā, agārasmānagāriyaṃ;
সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো॥
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
৫১.
51.
‘‘অত্থধম্মনিরুত্তীসু, পটিভানে তথেৰ চ।
‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;
ঞাণং মে ৰিমলং সুদ্ধং, বুদ্ধসেট্ঠস্স সাসনে॥
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ, buddhaseṭṭhassa sāsane.
৫২.
52.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা।
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
নাগীৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰা॥
Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavā.
৫৩.
53.
‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে।
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং॥
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
৫৪.
54.
‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৰিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে।
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ছল়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’॥
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
ইত্থং সুদং ভদ্দাকুণ্ডলকেসা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি।
Itthaṃ sudaṃ bhaddākuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
কুণ্ডলকেসাথেরিযাপদানং পঠমং।
Kuṇḍalakesātheriyāpadānaṃ paṭhamaṃ.
Footnotes:
