Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

৩৮. কুলদূসননিদ্দেসৰণ্ণনা

38. Kuladūsananiddesavaṇṇanā

২৯৭. ‘‘কুলানি দূসেতি পুপ্ফেন ৰা ফলেন ৰা চুণ্ণেন ৰা মত্তিকায ৰা দন্তকট্ঠেন ৰা ৰেল়ুযা ৰা ৰেজ্জিকায ৰা জঙ্ঘপেসনিযেন ৰা’’তি (পারা॰ ৪৩৭) ৰুত্তত্তা তানি অট্ঠ ৰত্থূনি দস্সেতুং ‘‘পুপ্ফ’’ন্তিআদিমাহ। ইমায মিচ্ছাপটিপত্তিযা কুলানং অঞ্ঞেসু সীলৰন্তেসু পসাদং দূসেতি ৰিনাসেতীতি কুলদূসনং দুক্কটং আপজ্জতি। তং পন অত্তনো সন্তকে চ পরসন্তকে চ ৰেদিতব্বং।

297. ‘‘Kulāni dūseti pupphena vā phalena vā cuṇṇena vā mattikāya vā dantakaṭṭhena vā veḷuyā vā vejjikāya vā jaṅghapesaniyena vā’’ti (pārā. 437) vuttattā tāni aṭṭha vatthūni dassetuṃ ‘‘puppha’’ntiādimāha. Imāya micchāpaṭipattiyā kulānaṃ aññesu sīlavantesu pasādaṃ dūseti vināsetīti kuladūsanaṃ dukkaṭaṃ āpajjati. Taṃ pana attano santake ca parasantake ca veditabbaṃ.

২৯৮. ইদানি ইমেসু ৰত্থূসু ন কেৰলং কুলদূসনদুক্কটমেৰ আপজ্জতি, থুল্লচ্চযাদীনিপি আপজ্জতীতি দস্সেতুং ‘‘থুল্লচ্চয’’ন্তিআদিমাহ। সঙ্ঘিকং গরুভণ্ডং ইস্সরেন দেন্তস্স থুল্লচ্চযন্তি সম্বন্ধো। সেনাসনত্থায নিযমিতং পন পুপ্ফাদি গরুভণ্ডং হোতি। সঙ্ঘস্স ৰা অঞ্ঞস্স ৰা সন্তকং থেয্যচিত্তেন দেন্তস্স দুক্কটাদীনি হোন্তীতি পাঠসেসো, তস্স ভণ্ডস্স অগ্ঘৰসেন দুক্কটথুল্লচ্চযপারাজিকানি হোন্তীতি অত্থো।

298. Idāni imesu vatthūsu na kevalaṃ kuladūsanadukkaṭameva āpajjati, thullaccayādīnipi āpajjatīti dassetuṃ ‘‘thullaccaya’’ntiādimāha. Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ issarena dentassa thullaccayanti sambandho. Senāsanatthāya niyamitaṃ pana pupphādi garubhaṇḍaṃ hoti. Saṅghassa vā aññassa vā santakaṃ theyyacittena dentassa dukkaṭādīni hontīti pāṭhaseso, tassa bhaṇḍassa agghavasena dukkaṭathullaccayapārājikāni hontīti attho.

২৯৯-৩০০. সব্বথাতি (পারা॰ অট্ঠ॰ ২.৪৩১) কপ্পিযৰোহারঅকপ্পিযৰোহারপরিযাযওভাসনিমিত্তকম্মাদীহি ন ৰট্টতীতি অত্থো। ৰতিআদীনি কত্ৰা জগ্গিতুঞ্চ। অত্তনো পরিভোগত্থন্তি ফলপরিভোগত্থং। রোপনাদীনীতি রোপাপনাদীনি। আদি-সদ্দেন সিঞ্চাপনওচিনাপনাদীনি গহিতানি। কুদ্দালখণিত্তিৰাসিফরসুউদকভাজনাদীনি আহরিত্ৰা সমীপে ঠপনৰসেন নিমিত্ততো চ কুদ্দালখণিত্তাদীনি চ মালাৰচ্ছে চ গহেত্ৰা ঠিতে ‘‘সামণেরাদযো দিস্ৰা ‘থেরো কারাপেতুকামো’তি আগন্ত্ৰা করোন্তী’’তি সঞ্ঞায ওভাসতো চ ‘‘ইমং রুক্খং জান, ইমং আৰাটং জানা’’তিআদিকপ্পিযৰোহারতো চ ‘‘পণ্ডিতেন মালাৰচ্ছাদযো রোপাপেতব্বা, ন চিরস্সেৰ উপকারায সংৰত্তন্তী’’তিআদিপরিযাযতো চ রোপনাদীনি লব্ভরেতি সম্বন্ধো।

299-300.Sabbathāti (pārā. aṭṭha. 2.431) kappiyavohāraakappiyavohārapariyāyaobhāsanimittakammādīhi na vaṭṭatīti attho. Vatiādīni katvā jaggituñca. Attano paribhogatthanti phalaparibhogatthaṃ. Ropanādīnīti ropāpanādīni. Ādi-saddena siñcāpanaocināpanādīni gahitāni. Kuddālakhaṇittivāsipharasuudakabhājanādīni āharitvā samīpe ṭhapanavasena nimittato ca kuddālakhaṇittādīni ca mālāvacche ca gahetvā ṭhite ‘‘sāmaṇerādayo disvā ‘thero kārāpetukāmo’ti āgantvā karontī’’ti saññāya obhāsato ca ‘‘imaṃ rukkhaṃ jāna, imaṃ āvāṭaṃ jānā’’tiādikappiyavohārato ca ‘‘paṇḍitena mālāvacchādayo ropāpetabbā, na cirasseva upakārāya saṃvattantī’’tiādipariyāyato ca ropanādīni labbhareti sambandho.

৩০১-২. ইদানি অট্ঠসু ৰত্থূসু অৰসেসানি দ্ৰে ৰত্থূনি দস্সেতুং ‘‘ৰুত্তাৰ ৰেজ্জিকা জঙ্ঘপেসনে’’তি ৰুত্তং। তত্থ ৰেজ্জিকা পুব্বে ৰুত্তাৰ, ইদানি জঙ্ঘপেসনাদিৰিনিচ্ছযং ৰক্খামীতি অত্থো। পিতরোতি (পারা॰ অট্ঠ॰ ২.৪৩৬-৪৩৭) মাতাপিতরো। ভণ্ডুন্তি পব্বজ্জাপেক্খং। ভিক্খুস্স সকং ৰেয্যাৰচ্চকরঞ্চাতি এতে ঠপেত্ৰা কসিৰাণিজ্জাদিগিহিকম্মেসু দূতসাসনং হরণে দুক্কটন্তি অত্থো। পঠমং সাসনং অগ্গহেত্ৰা পুন তং দিস্ৰা ৰা তস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা ৰা ৰদতোপি দুক্কটমেৰাতি অত্থো। সাসনং অগ্গহেত্ৰা আগতানং পন ‘‘ভন্তে, তস্মিং গামে ইত্থন্নামস্স কা পৰত্তী’’তি পুচ্ছিযমানে কথেতুং ৰট্টতি। পুচ্ছিতপঞ্হে দোসো নত্থি।

301-2. Idāni aṭṭhasu vatthūsu avasesāni dve vatthūni dassetuṃ ‘‘vuttāva vejjikā jaṅghapesane’’ti vuttaṃ. Tattha vejjikā pubbe vuttāva, idāni jaṅghapesanādivinicchayaṃ vakkhāmīti attho. Pitaroti (pārā. aṭṭha. 2.436-437) mātāpitaro. Bhaṇḍunti pabbajjāpekkhaṃ. Bhikkhussa sakaṃ veyyāvaccakarañcāti ete ṭhapetvā kasivāṇijjādigihikammesu dūtasāsanaṃ haraṇe dukkaṭanti attho. Paṭhamaṃ sāsanaṃ aggahetvā puna taṃ disvā vā tassa santikaṃ gantvā vā vadatopi dukkaṭamevāti attho. Sāsanaṃ aggahetvā āgatānaṃ pana ‘‘bhante, tasmiṃ gāme itthannāmassa kā pavattī’’ti pucchiyamāne kathetuṃ vaṭṭati. Pucchitapañhe doso natthi.

৩০৩. এৰং কুলদূসনেন উপ্পন্নপচ্চযা। ‘‘পঞ্চন্নম্পী’’তি ৰুত্তত্তা অনুপসম্পন্নেন কতম্পি এদিসং ন ৰট্টতি এৰ মিচ্ছাজীৰত্তা। আতুমাৰত্থু (মহাৰ॰ ৩০৩) চেত্থ নিদস্সনং। কিং ৰিযাতি চে, তং দস্সেতুং ‘‘অভূতারোচনারূপ-সব্যোহারুগ্গহাদিসা’’তি ৰুত্তং। তত্থ উগ্গহাদিসাতি এতেহি উপ্পন্নপচ্চযসদিসাতি অত্থো।

303.Evaṃ kuladūsanena uppannapaccayā. ‘‘Pañcannampī’’ti vuttattā anupasampannena katampi edisaṃ na vaṭṭati eva micchājīvattā. Ātumāvatthu (mahāva. 303) cettha nidassanaṃ. Kiṃ viyāti ce, taṃ dassetuṃ ‘‘abhūtārocanārūpa-sabyohāruggahādisā’’ti vuttaṃ. Tattha uggahādisāti etehi uppannapaccayasadisāti attho.

৩০৪. ইদানি পুপ্ফাদীনি কেসং দাতুং ৰট্টন্তি, কেসং দাতুং ন ৰট্টন্তীতি তং দস্সেতুং ‘‘হরাপেত্ৰা’’তিআদিমাহ। পিতূনং (পারা॰ অট্ঠ॰ ২.৪৩৬-৪৩৭) দাতুং লব্ভতীতি সম্বন্ধো। সেসঞাতীনং পত্তানং এৰ। লিঙ্গন্তি সিৰলিঙ্গং।

304. Idāni pupphādīni kesaṃ dātuṃ vaṭṭanti, kesaṃ dātuṃ na vaṭṭantīti taṃ dassetuṃ ‘‘harāpetvā’’tiādimāha. Pitūnaṃ (pārā. aṭṭha. 2.436-437) dātuṃ labbhatīti sambandho. Sesañātīnaṃ pattānaṃ eva. Liṅganti sivaliṅgaṃ.

৩০৫. তথা ফলন্তি ফলম্পি মাতাপিতূনং হরিত্ৰাপি হরাপেত্ৰাপি দাতুং লব্ভতীতি অত্থো। ন কেৰলং মাতাপিতূনংযেৰ, অঞ্ঞেসম্পি দাতুং লব্ভতীতি দস্সেতুং ‘‘গিলানান’’ন্তিআদিমাহ। সপরসন্তকন্তি এত্থ পরোতি অত্তনো ৰিস্সাসঞ্ঞাতকো এৰ অধিপ্পেতো।

305.Tathāphalanti phalampi mātāpitūnaṃ haritvāpi harāpetvāpi dātuṃ labbhatīti attho. Na kevalaṃ mātāpitūnaṃyeva, aññesampi dātuṃ labbhatīti dassetuṃ ‘‘gilānāna’’ntiādimāha. Saparasantakanti ettha paroti attano vissāsaññātako eva adhippeto.

৩০৬. ভাজেন্তেতি সঙ্ঘস্স ফলপুপ্ফম্হি ভাজিযমানে সম্মতেন দেয্যন্তি সম্বন্ধো। ইতরেন অসম্মতেন অপলোকেত্ৰা দাতব্বন্তি অত্থো।

306.Bhājenteti saṅghassa phalapupphamhi bhājiyamāne sammatena deyyanti sambandho. Itarena asammatena apaloketvā dātabbanti attho.

৩০৭. পরিচ্ছিজ্জাতি আগতানং দাতব্বন্তি ফলৰসেন ৰা রুক্খৰসেন ৰা পরিচ্ছিন্দিত্ৰাতি অত্থো। ইতরস্সাতি ইস্সরাদিকস্স। কতিকং ৰত্ৰাতি ‘‘ইমস্মিং রুক্খে এত্তকানি ফলানি লব্ভন্তী’’তি এৰং ৰত্ৰা।

307.Paricchijjāti āgatānaṃ dātabbanti phalavasena vā rukkhavasena vā paricchinditvāti attho. Itarassāti issarādikassa. Katikaṃ vatvāti ‘‘imasmiṃ rukkhe ettakāni phalāni labbhantī’’ti evaṃ vatvā.

৩০৮. সেসেতি মত্তিকাদন্তকট্ঠৰেল়ুম্হি (পারা॰ অট্ঠ॰ ২.৪৩৬-৪৩৭)। যথাৰুত্তনযো এৰাতি এত্থ অত্তনো চ পরস্স চ সন্তকং কুলসঙ্গহত্থায দদতো দুক্কটন্তিআদিনা হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বোতি অত্থো। পণ্ণম্পীতি কিঞ্চাপি পাল়িযং পণ্ণদানং ন ৰুত্তং, তথাপি কুলদূসনে পৰেসযেতি অত্থো। কুলদূসনৰিনিচ্ছযো।

308.Seseti mattikādantakaṭṭhaveḷumhi (pārā. aṭṭha. 2.436-437). Yathāvuttanayo evāti ettha attano ca parassa ca santakaṃ kulasaṅgahatthāya dadato dukkaṭantiādinā heṭṭhā vuttanayeneva vinicchayo veditabboti attho. Paṇṇampīti kiñcāpi pāḷiyaṃ paṇṇadānaṃ na vuttaṃ, tathāpi kuladūsane pavesayeti attho. Kuladūsanavinicchayo.

কুলদূসননিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Kuladūsananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact