| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၂. ကိံဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ
2. Kiṃdadasuttavaṇṇanā
၄၂. ဒ္ဝေ တီဏိ ဘတ္တာနိ အဘုတ္ဝာတိ ဒ္ဝေ တယော ဝာရေ ဘတ္တာနိ အဘုဉ္ဇိတ္ဝာ။ ဥဋ္ဌာတုံ န သက္ကောတီတိ ဥဋ္ဌာတုမ္ပိ န သက္ကောတီ, ပဂေဝ အညံ သရီရေန ကာတဗ္ဗကိစ္စံ ဒုဗ္ဗလဘာဝတော။ ဒုဗ္ဗလောပိ ဟုတ္ဝာတိ ဘုဉ္ဇနတော ပုဗ္ဗေ ဒုဗ္ဗလော ဟုတ္ဝာ ဗလသမ္ပန္နော ဟောတိ။ ဧဝံ ဗ္ယတိရေကတော အန္ဝယတော စ အာဟာရသ္သ သရီရေ ဗလဝတံ အာဟ။ ယသ္မာ အန္နဒော ဒာယကော ပဋိဂ္ဂာဟကသ္သ ဗလဒော ဟောတိ, တသ္မာ သော အာယတိံ အတ္တနော သရီရေ ဗလဒော အဝိနာသဝသေန ဗလသ္သ ရက္ခကော စ ဟောတိ။ တေနာဟ ဘဂဝာ – ‘‘ဗလံ ခော ပန ဒတ္ဝာ ဗလသ္သ ဘာဂီ ဟောတီ’’တိ (အ. နိ. ၅.၃၇) သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော။ သုရူပောပီတိ အဘိရူပောပိ။ ဝိရူပော ဟောတီတိ ဗီဘစ္ဆရူပော ကောပီနသ္သ အစ္ဆန္နတ္တာ။ ဣဒဉ္စ ယာနန္တိ သာမညတော ဝုတ္တံ။ ဥပာဟနာတိ သရူပတော ဒသ္သေတိ။ အဒုက္ခပ္ပတ္တော ဟုတ္ဝာ ယာတိ ဝတ္တတိ ဧတေနာတိ ယာနန္တိ ဆတ္တာဒီနမ္ပိ ယာနဘာဝော ဝုတ္တော။ တေနာဟ ‘‘ယာနဒော သုခဒော ဟောတီ’’တိ။ စက္ခုဒော နာမ ဟောတိ စက္ခုနာ ကာတဗ္ဗကိစ္စေ သဟကာရီကာရဏဘာဝတော ဒီပသ္သ။
42.Dve tīṇi bhattāni abhutvāti dve tayo vāre bhattāni abhuñjitvā. Uṭṭhātuṃ na sakkotīti uṭṭhātumpi na sakkotī, pageva aññaṃ sarīrena kātabbakiccaṃ dubbalabhāvato. Dubbalopi hutvāti bhuñjanato pubbe dubbalo hutvā balasampanno hoti. Evaṃ byatirekato anvayato ca āhārassa sarīre balavataṃ āha. Yasmā annado dāyako paṭiggāhakassa balado hoti, tasmā so āyatiṃ attano sarīre balado avināsavasena balassa rakkhako ca hoti. Tenāha bhagavā – ‘‘balaṃ kho pana datvā balassa bhāgī hotī’’ti (a. ni. 5.37) sesapadesupi eseva nayo. Surūpopīti abhirūpopi. Virūpo hotīti bībhaccharūpo kopīnassa acchannattā. Idañca yānanti sāmaññato vuttaṃ. Upāhanāti sarūpato dasseti. Adukkhappatto hutvā yāti vattati etenāti yānanti chattādīnampi yānabhāvo vutto. Tenāha ‘‘yānado sukhado hotī’’ti. Cakkhudo nāma hoti cakkhunā kātabbakicce sahakārīkāraṇabhāvato dīpassa.
‘‘သဗ္ဗေသံယေဝ ဗလာဒီနံ ဒာယကော ဟောတီ’’တိ သင္ခေပတော ဝုတ္တံ အတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော ဒသ္သေတုံ ‘‘ဒ္ဝေ တယော ဂာမေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ နိသဇ္ဇာဒိဝသေန ပတိသ္သယိတဗ္ဗတော ပတိသ္သယော, ဝိဟာရော။ ပက္ခိတ္တံ ဝိယ ဟောတိ ပရိသ္သမသ္သ ဝိနောဒိတတ္တာ။ ဗဟိ ဝိစရန္တသ္သာတိ ပတိသ္သယံ အလဘိတ္ဝာ ဗဟိ ဝိဝဋင္ဂဏေ ဝိစရန္တသ္သ။ ဈာယတီတိ ဈာယန္တံ ဟောတိ, ကိလမတီတိ အတ္ထော။ သီတုဏ္ဟာဒိဝိရောဓိပစ္စယဝသေန သသန္တာနေ ဝိသဘာဂသန္တတိ, တဗ္ဗိပရိယာယတော သဘာဂသန္တတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ သုခံ နာမ ဒုက္ခပစ္စယပရိဟာရတော သုခပစ္စယုပ္ပန္နတော စ ဟောတိ, တဒုဘယံ ပတိသ္သယဝသေန လဘတီတိ ဒသ္သေန္တော ‘‘ဗဟိ ဝိစရန္တသ္သ ပာဒေ’’တိအာဒိမာဟ။ ဓမ္မပီတိသုခန္တိ ဓမ္မပစ္စဝေက္ခဏေန ဥပ္ပန္နပီတိသုခံ။ ဥပသမသုခန္တိ ကိလေသာနံ ဝူပသမေန ပဝတ္တသုခံ။ နိဝာတံ ပိဟိတဝာတပာနံ ပတိသ္သယံ ပဝိသိတ္ဝာ ဒ္ဝာရံ ပိဓာယ ဌိတသ္သ အန္ဓကာရော ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ကူပေ ဩတိဏ္ဏော ဝိယ ဟောတီ’’တိ။ တေနာဟ ‘‘မဉ္စပီဌာဒီနိ န ပညာယန္တီ’’တိ။ တယိဒံ ဗဟိသမာပန္နပရိသ္သမဒောသေန, န စ ပတိသ္သယဒောသေန။ တေနာဟ ‘‘မုဟုတ္တ’’န္တိအာဒိ။
‘‘Sabbesaṃyeva balādīnaṃ dāyako hotī’’ti saṅkhepato vuttaṃ atthaṃ vitthārato dassetuṃ ‘‘dve tayo gāme’’tiādi vuttaṃ. Nisajjādivasena patissayitabbato patissayo, vihāro. Pakkhittaṃ viya hoti parissamassa vinoditattā. Bahi vicarantassāti patissayaṃ alabhitvā bahi vivaṭaṅgaṇe vicarantassa. Jhāyatīti jhāyantaṃ hoti, kilamatīti attho. Sītuṇhādivirodhipaccayavasena sasantāne visabhāgasantati, tabbipariyāyato sabhāgasantati veditabbā. Sukhaṃ nāma dukkhapaccayaparihārato sukhapaccayuppannato ca hoti, tadubhayaṃ patissayavasena labhatīti dassento ‘‘bahi vicarantassa pāde’’tiādimāha. Dhammapītisukhanti dhammapaccavekkhaṇena uppannapītisukhaṃ. Upasamasukhanti kilesānaṃ vūpasamena pavattasukhaṃ. Nivātaṃ pihitavātapānaṃ patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya ṭhitassa andhakāro hotīti vuttaṃ ‘‘kūpe otiṇṇo viya hotī’’ti. Tenāha ‘‘mañcapīṭhādīni na paññāyantī’’ti. Tayidaṃ bahisamāpannaparissamadosena, na ca patissayadosena. Tenāha ‘‘muhutta’’ntiādi.
န မရတိ ဧတေနာတိ အမရဏံ, နိဗ္ဗာနာဓိဂမာဒယော။ တသ္သ ဒာနံ ဓမ္မူပဒေသော, တံ ဒေတိ။ တေနာဟ ‘‘ယော ဓမ္မံ အနုသာသတီ’’တိ။ တယိဒံ ဓမ္မာနုသာသနံ ကထံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အဋ္ဌကထ’’န္တိအာဒိ။ အဋ္ဌကထံ ကထေတီတိ အဝိဝဋပာဌသ္သ ပာဠိယာ အတ္ထသံဝဏ္ဏနံ ကရောတီတိ အတ္ထော။ အနဓီတိနော ပန ပာဠိံ ဝာစေတိ။ တတ္ထ တတ္ထ ဂတဋ္ဌာနေ ပုစ္ဆိတပဉ္ဟံ ဝိသ္သဇ္ဇေတိ, အယံ တာဝ ဂန္ထဓုရော, ပဋိပတ္တိဝာသဓုရေ ပန ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခတိ, ဥဘယေသမ္ပိ ဓမ္မသ္သဝနံ ကရောတိ။ သဗ္ဗဒာနန္တိ ယထာဝုတ္တအာမိသဒာနံ အဘယဒာနံ။ ဓမ္မဒာနန္တိ ဓမ္မဒေသနာ။ ဓမ္မရတီတိ သမထဝိပသ္သနာဓမ္မေ အဘိရတိ။ ဓမ္မရသောတိ သဒ္ဓမ္မသန္နိသ္သယံ ပီတိပာမောဇ္ဇံ။
Na marati etenāti amaraṇaṃ, nibbānādhigamādayo. Tassa dānaṃ dhammūpadeso, taṃ deti. Tenāha ‘‘yo dhammaṃ anusāsatī’’ti. Tayidaṃ dhammānusāsanaṃ kathaṃ hotīti āha ‘‘aṭṭhakatha’’ntiādi. Aṭṭhakathaṃ kathetīti avivaṭapāṭhassa pāḷiyā atthasaṃvaṇṇanaṃ karotīti attho. Anadhītino pana pāḷiṃ vāceti. Tattha tattha gataṭṭhāne pucchitapañhaṃ vissajjeti, ayaṃ tāva ganthadhuro, paṭipattivāsadhure pana kammaṭṭhānaṃ ācikkhati, ubhayesampi dhammassavanaṃ karoti. Sabbadānanti yathāvuttaāmisadānaṃ abhayadānaṃ. Dhammadānanti dhammadesanā. Dhammaratīti samathavipassanādhamme abhirati. Dhammarasoti saddhammasannissayaṃ pītipāmojjaṃ.
ကိံဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Kiṃdadasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၂. ကိံဒဒသုတ္တံ • 2. Kiṃdadasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၂. ကိံဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 2. Kiṃdadasuttavaṇṇanā
