Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya

ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธกกถา

Khuddakavatthukkhandhakakathā

๒๗๘๓.

2783.

รุเกฺข วา ปน กุเฎฺฎวา, อฎฺฎาเน ถมฺภเกสุ วา;

Rukkhe vā pana kuṭṭevā, aṭṭāne thambhakesu vā;

นฺหายมาโน สกํ กายํ, อุคฺฆํเสยฺยสฺส ทุกฺกฎํฯ

Nhāyamāno sakaṃ kāyaṃ, ugghaṃseyyassa dukkaṭaṃ.

๒๗๘๔.

2784.

กายํ คนฺธพฺพหเตฺถน, กุรุวินฺทกสุตฺติยา;

Kāyaṃ gandhabbahatthena, kuruvindakasuttiyā;

มลฺลเกน น ฆํเสยฺย, นาญฺญมญฺญญฺจ กายโตฯ

Mallakena na ghaṃseyya, nāññamaññañca kāyato.

๒๗๘๕.

2785.

อกตํ มลฺลกํ นาม, คิลานเสฺสว วฎฺฎติ;

Akataṃ mallakaṃ nāma, gilānasseva vaṭṭati;

กตํ ตํ มลฺลกํ นาม, สเพฺพสมฺปิ น วฎฺฎติฯ

Kataṃ taṃ mallakaṃ nāma, sabbesampi na vaṭṭati.

๒๗๘๖.

2786.

กปาลิฎฺฐกขณฺฑานิ, สพฺพสฺส ปุถุปาณิกํ;

Kapāliṭṭhakakhaṇḍāni, sabbassa puthupāṇikaṃ;

คิลานสฺสาคิลานสฺส, วตฺถวฎฺฎิ จ วฎฺฎติฯ

Gilānassāgilānassa, vatthavaṭṭi ca vaṭṭati.

๒๗๘๗.

2787.

วุตฺตา เผณกปาสาณ-กถลา ปาทฆํสเน;

Vuttā pheṇakapāsāṇa-kathalā pādaghaṃsane;

วฎฺฎํ วา จตุรสฺสํ วา, กตกํ น จ วฎฺฎติฯ

Vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā, katakaṃ na ca vaṭṭati.

๒๗๘๘.

2788.

ยํ กิญฺจิปิ อลงฺการํ, ธาเรนฺตสฺสปิ ทุกฺกฎํ;

Yaṃ kiñcipi alaṅkāraṃ, dhārentassapi dukkaṭaṃ;

โหติ อนฺตมโส ตาล-ปณฺณมตฺตมฺปิ ภิกฺขุโนฯ

Hoti antamaso tāla-paṇṇamattampi bhikkhuno.

๒๗๘๙.

2789.

โอสเณฺหยฺย สเก เกเส, โย หตฺถผณเกน วา;

Osaṇheyya sake kese, yo hatthaphaṇakena vā;

ผณเกนปิ โกเจฺฉน, ทุกฺกฎํ ตสฺส นิทฺทิเสฯ

Phaṇakenapi kocchena, dukkaṭaṃ tassa niddise.

๒๗๙๐.

2790.

สิตฺถเตโลทเตเลหิ , มณฺฑนตฺถํ น วฎฺฎติ;

Sitthatelodatelehi , maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati;

อนุโลมนิปาตตฺถํ, อุทฺธํโลเมน ภิกฺขุนาฯ

Anulomanipātatthaṃ, uddhaṃlomena bhikkhunā.

๒๗๙๑.

2791.

หตฺถํ เตเลน เตเมตฺวา, ปุญฺฉิตพฺพา สิโรรุหา;

Hatthaṃ telena temetvā, puñchitabbā siroruhā;

วฎฺฎตุณฺหาภิตตฺตสฺส, อลฺลหเตฺถน ปุญฺฉิตุํฯ

Vaṭṭatuṇhābhitattassa, allahatthena puñchituṃ.

๒๗๙๒.

2792.

อาทาเส อุทปเตฺต วา, ยตฺถ กตฺถจิ อตฺตโน;

Ādāse udapatte vā, yattha katthaci attano;

มุขพิมฺพํ วินา เหตุํ, โอโลเกนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Mukhabimbaṃ vinā hetuṃ, olokentassa dukkaṭaṃ.

๒๗๙๓.

2793.

‘‘สญฺฉวิํ ตุ มุขํ, โน’’ติ, ทฎฺฐุมาพาธปจฺจยา;

‘‘Sañchaviṃ tu mukhaṃ, no’’ti, daṭṭhumābādhapaccayā;

‘‘ชิโณฺณ โน’’ตายุสงฺขาร-ชานนตฺถญฺจ วฎฺฎติฯ

‘‘Jiṇṇo no’’tāyusaṅkhāra-jānanatthañca vaṭṭati.

๒๗๙๔.

2794.

นจฺจํ วา ปน คีตํ วา, วาทิตํ วาปิ ภิกฺขุโน;

Naccaṃ vā pana gītaṃ vā, vāditaṃ vāpi bhikkhuno;

ทฎฺฐุํ วา ปน โสตุํ วา, คจฺฉโต โหติ ทุกฺกฎํฯ

Daṭṭhuṃ vā pana sotuṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

๒๗๙๕.

2795.

ทฎฺฐุมนฺตมโส โมร-นจฺจมฺปิ จ น วฎฺฎติ;

Daṭṭhumantamaso mora-naccampi ca na vaṭṭati;

โสตุมนฺตมโส ทนฺต-คีตมฺปิ จ น วฎฺฎติฯ

Sotumantamaso danta-gītampi ca na vaṭṭati.

๒๗๙๖.

2796.

นจฺจนฺตสฺส สยํ วาปิ, นจฺจาเปนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;

Naccantassa sayaṃ vāpi, naccāpentassa dukkaṭaṃ;

อนาปตฺตนฺตราราเม, ฐตฺวา สุณาติ ปสฺสติฯ

Anāpattantarārāme, ṭhatvā suṇāti passati.

๒๗๙๗.

2797.

‘‘ปสฺสิสฺสามี’’ติ นจฺจํ วา, คีตํ วา ปน วาทิตํ;

‘‘Passissāmī’’ti naccaṃ vā, gītaṃ vā pana vāditaṃ;

วิหารโต วิหารํ วา, คจฺฉโต โหติ ทุกฺกฎํฯ

Vihārato vihāraṃ vā, gacchato hoti dukkaṭaṃ.

๒๗๙๘.

2798.

อาปตฺตโนฺตวิหาเรปิ, อุฎฺฐหิตฺวาน คจฺฉโต;

Āpattantovihārepi, uṭṭhahitvāna gacchato;

ฐตฺวา คีวํ ปสาเรตฺวา, ปสฺสโตปิ จ วีถิยํฯ

Ṭhatvā gīvaṃ pasāretvā, passatopi ca vīthiyaṃ.

๒๗๙๙.

2799.

เกสา ทีฆา น ธาเรยฺยา, โย ธาเรยฺยสฺส ทุกฺกฎํ;

Kesā dīghā na dhāreyyā, yo dhāreyyassa dukkaṭaṃ;

ทฺวงฺคุลํ วา ทุมาสํ วา, ตโต อุทฺธํ น วฎฺฎติฯ

Dvaṅgulaṃ vā dumāsaṃ vā, tato uddhaṃ na vaṭṭati.

๒๘๐๐.

2800.

นเข นาสิกโลมานิ, ทีฆานิ น ตุ ธารเย;

Nakhe nāsikalomāni, dīghāni na tu dhāraye;

น จ วีสติมฎฺฐํ วา, กาตุํ วฎฺฎติ ภิกฺขุโนฯ

Na ca vīsatimaṭṭhaṃ vā, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.

๒๘๐๑.

2801.

กปฺปาเปยฺย วิสุํ มสฺสุํ, ทาฐิกํ วา ฐเปยฺย โย;

Kappāpeyya visuṃ massuṃ, dāṭhikaṃ vā ṭhapeyya yo;

สํหราเปยฺย วา โลมํ, สมฺพาเธ ตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Saṃharāpeyya vā lomaṃ, sambādhe tassa dukkaṭaṃ.

๒๘๐๒.

2802.

ฉินฺทโต ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, เกเส กตฺตริกาย วา;

Chindato dukkaṭaṃ vuttaṃ, kese kattarikāya vā;

อคิลานสฺส อเญฺญน, ฉินฺทาเปนฺตสฺส วา ตถาฯ

Agilānassa aññena, chindāpentassa vā tathā.

๒๘๐๓.

2803.

ฉินฺทโต อตฺตโน องฺค-ชาตํ ถุลฺลจฺจยํ สิยา;

Chindato attano aṅga-jātaṃ thullaccayaṃ siyā;

เสสงฺคเฉทเน อตฺต-วเธ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Sesaṅgachedane atta-vadhe āpatti dukkaṭaṃ.

๒๘๐๔.

2804.

อหิกีฎาทิทฎฺฐสฺส, ตาทิสาพาธปจฺจยา;

Ahikīṭādidaṭṭhassa, tādisābādhapaccayā;

น โทโส ฉินฺทโต องฺคํ, โมเจนฺตสฺส จ โลหิตํฯ

Na doso chindato aṅgaṃ, mocentassa ca lohitaṃ.

๒๘๐๕.

2805.

อปริสฺสาวโน มคฺคํ, สเจ คจฺฉติ ทุกฺกฎํ;

Aparissāvano maggaṃ, sace gacchati dukkaṭaṃ;

ยาจมานสฺส วา มเคฺค, ตเถวาททโตปิ ตํฯ

Yācamānassa vā magge, tathevādadatopi taṃ.

๒๘๐๖.

2806.

น ภุเญฺช น ปิเว นโคฺค, น ขาเท น จ สายเย;

Na bhuñje na pive naggo, na khāde na ca sāyaye;

น ทเท น จ คเณฺหยฺย, น คเจฺฉยฺยปิ อญฺชสํฯ

Na dade na ca gaṇheyya, na gaccheyyapi añjasaṃ.

๒๘๐๗.

2807.

วนฺทิตพฺพํ น นเคฺคน, วนฺทาเปตพฺพเมว วา;

Vanditabbaṃ na naggena, vandāpetabbameva vā;

ปริกมฺมํ น กาตพฺพํ, น นเคฺคน จ การเยฯ

Parikammaṃ na kātabbaṃ, na naggena ca kāraye.

๒๘๐๘.

2808.

ปริกเมฺม ปฎิจฺฉาที, ติโสฺส ชนฺตาฆราทิกา;

Parikamme paṭicchādī, tisso jantāgharādikā;

วุตฺตา, วตฺถปฎิจฺฉาที, สพฺพตฺถ ปน วฎฺฎติฯ

Vuttā, vatthapaṭicchādī, sabbattha pana vaṭṭati.

๒๘๐๙.

2809.

ยตฺถ กตฺถจิ เปฬายํ, ภุญฺชิตุํ น จ วฎฺฎติ;

Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjituṃ na ca vaṭṭati;

เอกโต ภุญฺชโต โหติ, ทุกฺกฎํ เอกภาชเนฯ

Ekato bhuñjato hoti, dukkaṭaṃ ekabhājane.

๒๘๑๐.

2810.

เอกปาวุรณา เอก-ตฺถรณา วา นิปชฺชเร;

Ekapāvuraṇā eka-ttharaṇā vā nipajjare;

เอกมเญฺจปิ วา เตสํ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Ekamañcepi vā tesaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

๒๘๑๑.

2811.

น นิสีเทยฺย สงฺฆาฎิ-ปลฺลตฺถิกมุปาคโต;

Na nisīdeyya saṅghāṭi-pallatthikamupāgato;

กิญฺจิ กีฬํ น กีเฬยฺย, ปลิตํ น จ คาหเยฯ

Kiñci kīḷaṃ na kīḷeyya, palitaṃ na ca gāhaye.

๒๘๑๒.

2812.

ภมุกาย นลาเฎ วา, ทาฐิกายปิ อุคฺคตํ;

Bhamukāya nalāṭe vā, dāṭhikāyapi uggataṃ;

ตาทิสํ ปลิตํ จญฺญํ, คาหาเปตุมฺปิ วฎฺฎติฯ

Tādisaṃ palitaṃ caññaṃ, gāhāpetumpi vaṭṭati.

๒๘๑๓.

2813.

อคิลาโน สเจ ภิกฺขุ, ฉตฺตํ ธาเรยฺย ทุกฺกฎํ;

Agilāno sace bhikkhu, chattaṃ dhāreyya dukkaṭaṃ;

อตฺตโน จีวราทีนํ, คุตฺตตฺถํ ปน วฎฺฎติฯ

Attano cīvarādīnaṃ, guttatthaṃ pana vaṭṭati.

๒๘๑๔.

2814.

หตฺถิโสณฺฑํ จตุกฺกณฺณํ, วสนํ มจฺฉวาฬกํ;

Hatthisoṇḍaṃ catukkaṇṇaṃ, vasanaṃ macchavāḷakaṃ;

เวลฺลิยํ ตาลวณฺฎญฺจ, นิวาเสนฺตสฺส ทุกฺกฎํฯ

Velliyaṃ tālavaṇṭañca, nivāsentassa dukkaṭaṃ.

๒๘๑๕.

2815.

คหิปารุปนํ วาปิ, ปารุปนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;

Gahipārupanaṃ vāpi, pārupantassa dukkaṭaṃ;

นิวาสเน ปารุปเน, ปริมณฺฑลตา มตาฯ

Nivāsane pārupane, parimaṇḍalatā matā.

๒๘๑๖.

2816.

โลกายตํ น วาเจยฺย, น จ ตํ ปริยาปุเณ;

Lokāyataṃ na vāceyya, na ca taṃ pariyāpuṇe;

น ติรจฺฉานวิชฺชา วา, วาเจตพฺพาว ภิกฺขุนาฯ

Na tiracchānavijjā vā, vācetabbāva bhikkhunā.

๒๘๑๗.

2817.

น จ วฎฺฎติ ธาเรตุํ, สพฺพา จามริพีชนี;

Na ca vaṭṭati dhāretuṃ, sabbā cāmaribījanī;

น จาลิเมฺปยฺย ทายํ วา, น จ ลเญฺช มุขมฺปิ จฯ

Na cālimpeyya dāyaṃ vā, na ca lañje mukhampi ca.

๒๘๑๘.

2818.

น วเห อุภโตกาชํ, วฎฺฎตนฺตรกาชกํ;

Na vahe ubhatokājaṃ, vaṭṭatantarakājakaṃ;

สีสกฺขนฺธกโฎลมฺพ-ภาเร โทโส น วิชฺชติฯ

Sīsakkhandhakaṭolamba-bhāre doso na vijjati.

๒๘๑๙.

2819.

อฎฺฐงฺคุลาทิกํ ภิกฺขุ, ปจฺฉิมํ จตุรงฺคุลา;

Aṭṭhaṅgulādikaṃ bhikkhu, pacchimaṃ caturaṅgulā;

ขาทโต ทนฺตกฎฺฐญฺจ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ

Khādato dantakaṭṭhañca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.

๒๘๒๐.

2820.

รุกฺขํ เนวาภิรูเหยฺย, กิเจฺจ สติปิ โปริสํ;

Rukkhaṃ nevābhirūheyya, kicce satipi porisaṃ;

อาปทาสุ ยถากามํ, วฎฺฎเตวาภิรูหิตุํฯ

Āpadāsu yathākāmaṃ, vaṭṭatevābhirūhituṃ.

๒๘๒๑.

2821.

ลสุณํ น จ ขาเทยฺย, สเจ นากลฺลโก สิยา;

Lasuṇaṃ na ca khādeyya, sace nākallako siyā;

นาโรเปตพฺพกํ พุทฺธ-วจนํ อญฺญถา ปนฯ

Nāropetabbakaṃ buddha-vacanaṃ aññathā pana.

๒๘๒๒.

2822.

ขิปิเตน จ วตฺตพฺพํ, ‘‘ชีวา’’ติ, คิหินา ปุน;

Khipitena ca vattabbaṃ, ‘‘jīvā’’ti, gihinā puna;

‘‘ชีวถา’’ติ จ วุเตฺตน, ‘‘จิรํ ชีวา’’ติ วฎฺฎติฯ

‘‘Jīvathā’’ti ca vuttena, ‘‘ciraṃ jīvā’’ti vaṭṭati.

๒๘๒๓.

2823.

สามเณรํ คหฎฺฐํ วา, อาโกเฎนฺตสฺส ทุกฺกฎํ;

Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, ākoṭentassa dukkaṭaṃ;

สยเน ปุปฺผสํกิเณฺณ, น วฎฺฎติ นิปชฺชิตุํฯ

Sayane pupphasaṃkiṇṇe, na vaṭṭati nipajjituṃ.

๒๘๒๔.

2824.

ขุรภณฺฑํ น คเณฺหยฺย, สเจ นฺหาปิตปุพฺพโก;

Khurabhaṇḍaṃ na gaṇheyya, sace nhāpitapubbako;

น จ ธารณิยา อุณฺหี, สพฺพา พาหิรโลมิกาฯ

Na ca dhāraṇiyā uṇhī, sabbā bāhiralomikā.

๒๘๒๕.

2825.

องฺคราคํ กโรนฺตสฺส, ทุกฺกฎํ สมุทีริตํ;

Aṅgarāgaṃ karontassa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;

อกายพนฺธนสฺสาปิ, คามํ ปวิสโตปิ จฯ

Akāyabandhanassāpi, gāmaṃ pavisatopi ca.

๒๘๒๖.

2826.

โลหชํ ทารุชํ สพฺพํ, กปฺปิยํ มตฺติกามยํ;

Lohajaṃ dārujaṃ sabbaṃ, kappiyaṃ mattikāmayaṃ;

วินา สตฺถญฺจ ปตฺตญฺจ, กตกํ กุมฺภการิกํฯ

Vinā satthañca pattañca, katakaṃ kumbhakārikaṃ.

ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธกกถาฯ

Khuddakavatthukkhandhakakathā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact