| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੧੨. ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ
12. Khomadussasuttaṃ
੨੦੮. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ વਿਹਰਤਿ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਂ ਨਾਮਂ ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਨਿਗਮੋ। ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿવਾਸੇਤ੍વਾ ਪਤ੍ਤਚੀવਰਮਾਦਾਯ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਂ ਨਿਗਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾવਿਸਿ। ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇવ ਕਰਣੀਯੇਨ, ਦੇવੋ ਚ ਏਕਮੇਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ਯੇਨ ਸਾ ਸਭਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ। ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋવ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਕੇ ਚ ਮੁਣ੍ਡਕਾ ਸਮਣਕਾ, ਕੇ ਚ ਸਭਾਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
208. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati khomadussaṃ nāmaṃ sakyānaṃ nigamo. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya khomadussaṃ nigamaṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena khomadussakā brāhmaṇagahapatikā sabhāyaṃ sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena, devo ca ekamekaṃ phusāyati. Atha kho bhagavā yena sā sabhā tenupasaṅkami. Addasaṃsu khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna etadavocuṃ – ‘‘ke ca muṇḍakā samaṇakā, ke ca sabhādhammaṃ jānissantī’’ti? Atha kho bhagavā khomadussake brāhmaṇagahapatike gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਨੇਸਾ ਸਭਾ ਯਤ੍ਥ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋ,
‘‘Nesā sabhā yattha na santi santo,
ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਤੇ ਯੇ ਨ વਦਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ।
Santo na te ye na vadanti dhammaṃ;
ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਮੋਹਂ,
Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,
ਧਮ੍ਮਂ વਦਨ੍ਤਾ ਚ ਭવਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ॥
Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo’’ti.
ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ વਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ વਾ વਿવਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ વਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ વਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ, ਏવਮੇવਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ। ਏਤੇ ਮਯਂ ਭવਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ। ਉਪਾਸਕੇ ਨੋ ਭવਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤੇ ਸਰਣਂ ਗਤੇ’’ਤਿ।
Evaṃ vutte, khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama; seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
ਉਪਾਸਕવਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ।
Upāsakavaggo dutiyo.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassuddānaṃ –
ਕਸਿ ਉਦਯੋ ਦੇવਹਿਤੋ, ਅਞ੍ਞਤਰਮਹਾਸਾਲਂ।
Kasi udayo devahito, aññataramahāsālaṃ;
ਮਾਨਥਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ, ਨવਕਮ੍ਮਿਕਕਟ੍ਠਹਾਰਂ।
Mānathaddhaṃ paccanīkaṃ, navakammikakaṭṭhahāraṃ;
ਮਾਤੁਪੋਸਕਂ ਭਿਕ੍ਖਕੋ, ਸਙ੍ਗਾਰવੋ ਚ ਖੋਮਦੁਸ੍ਸੇਨ ਦ੍વਾਦਸਾਤਿ॥
Mātuposakaṃ bhikkhako, saṅgāravo ca khomadussena dvādasāti.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ।
Brāhmaṇasaṃyuttaṃ samattaṃ.
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧੨. ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 12. Khomadussasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੧੨. ਖੋਮਦੁਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 12. Khomadussasuttavaṇṇanā
