| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មិលិន្ទបញ្ហបាឡិ • Milindapañhapāḷi |
៤. ខេត្តង្គបញ្ហោ
4. Khettaṅgapañho
៤. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘ខេត្តស្ស តីណិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ តីណិ អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, ខេត្តំ មាតិកាសម្បន្នំ ហោតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សុចរិតវត្តប្បដិវត្តមាតិកាសម្បន្នេន ភវិតព្ពំ។ ឥទំ, មហារាជ, ខេត្តស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
4. ‘‘Bhante nāgasena, ‘khettassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, khettaṃ mātikāsampannaṃ hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sucaritavattappaṭivattamātikāsampannena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, khettassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ខេត្តំ មរិយាទាសម្បន្នំ ហោតិ, តាយ ច មរិយាទាយ ឧទកំ រក្ខិត្វា ធញ្ញំ បរិបាចេតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សីលហិរិមរិយាទាសម្បន្នេន ភវិតព្ពំ, តាយ ច សីលហិរិមរិយាទាយ សាមញ្ញំ រក្ខិត្វា ចត្តារិ សាមញ្ញផលានិ គហេតព្ពានិ។ ឥទំ, មហារាជ, ខេត្តស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, khettaṃ mariyādāsampannaṃ hoti, tāya ca mariyādāya udakaṃ rakkhitvā dhaññaṃ paripāceti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlahirimariyādāsampannena bhavitabbaṃ, tāya ca sīlahirimariyādāya sāmaññaṃ rakkhitvā cattāri sāmaññaphalāni gahetabbāni. Idaṃ, mahārāja, khettassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ខេត្តំ ឧដ្ឋានសម្បន្នំ ហោតិ, កស្សកស្ស ហាសជនកំ អប្បម្បិ ពីជំ វុត្តំ ពហុ ហោតិ, ពហុ វុត្តំ ពហុតរំ ហោតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឧដ្ឋានសម្បន្នេន វិបុលផលទាយិនា ភវិតព្ពំ, ទាយកានំ ហាសជនកេន ភវិតព្ពំ, យថា អប្បំ ទិន្នំ ពហុ ហោតិ, ពហុ ទិន្នំ ពហុតរំ ហោតិ។ ឥទំ, មហារាជ, ខេត្តស្ស តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ។ ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន ឧបាលិនា វិនយធរេន –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, khettaṃ uṭṭhānasampannaṃ hoti, kassakassa hāsajanakaṃ appampi bījaṃ vuttaṃ bahu hoti, bahu vuttaṃ bahutaraṃ hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uṭṭhānasampannena vipulaphaladāyinā bhavitabbaṃ, dāyakānaṃ hāsajanakena bhavitabbaṃ, yathā appaṃ dinnaṃ bahu hoti, bahu dinnaṃ bahutaraṃ hoti. Idaṃ, mahārāja, khettassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena upālinā vinayadharena –
‘‘‘ខេត្តូបមេន ភវិតព្ពំ, ឧដ្ឋានវិបុលទាយិនា;
‘‘‘Khettūpamena bhavitabbaṃ, uṭṭhānavipuladāyinā;
ឯស ខេត្តវរោ នាម, យោ ទទាតិ វិបុលំ ផល’’’ន្តិ។
Esa khettavaro nāma, yo dadāti vipulaṃ phala’’’nti.
ខេត្តង្គបញ្ហោ ចតុត្ថោ។
Khettaṅgapañho catuttho.
