| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
កប្បិយភូមិអនុជាននកថាវណ្ណនា
Kappiyabhūmianujānanakathāvaṇṇanā
២៩៥. ឱរវសទ្ទន្តិ មហាសទ្ទំ។ ពហូហិ សម្បរិវារេត្វាតិ ឯត្ថ ឯកេនាបិ វដ្ដតិ។ ‘‘ពហូសុ ឯកស្សបិ វចនេន សហ សិយាតិ វុត្ត’’ន្តិ វទន្តិ។ ‘‘អាមសិត្វា’’តិ វុត្តត្តា អនាមសិតេ ន វដ្ដតិ។ ‘‘ទោសោ នត្ថី’’តិ វចនេន សេសាបិ អនុញ្ញាតា។ ‘‘ភិត្តិញ្ចេ ឧបសន្តេ បច្ឆា តំ បូរេន្តិ, តត្ថ កាតុំ ន វដ្ដតិ, បកតិភូមិយំយេវ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ។ តំ ឧបរិ អដ្ឋកថាយំ ‘‘ឥដ្ឋកាទីហិ កតាចយស្សា’’តិអាទិនា វិរុជ្ឈតិ វិយ។ មត្តិកាបិណ្ឌំ វាតិ ឯត្ថ ‘‘អសតិយា អនធិដ្ឋិតាយ សរិតដ្ឋានតោ បដ្ឋាយ ចេ ឧបរិ អធិដ្ឋិតា, ហេដ្ឋា ឋិតំ ភណ្ឌំ អកប្បិយំ, ឧបរិដ្ឋិតមេវ កប្បិយំ, អយមេត្ថ វិសេសោ’’តិ វុត្តំ។ ឯត្ថ កប្បិយកុដិ លទ្ធុំ វដ្ដតីតិ ឯវំវិធេ បុន កាតព្ពាតិ អត្ថោ។ កប្បិយកុដិំ កាតុំ ទេមាតិ ឯត្ថ កប្បិយកុដិកិច្ចំ កាតុន្តិ អធិប្បាយោ។ ភោជនសាលា បន សេនាសនមេវ, តស្មា តត្ថ កាតព្ពន្តិ អបរេ។ ‘‘អកតេបិ វដ្ដតី’’តិ វុត្តំ។
295.Oravasaddanti mahāsaddaṃ. Bahūhi samparivāretvāti ettha ekenāpi vaṭṭati. ‘‘Bahūsu ekassapi vacanena saha siyāti vutta’’nti vadanti. ‘‘Āmasitvā’’ti vuttattā anāmasite na vaṭṭati. ‘‘Doso natthī’’ti vacanena sesāpi anuññātā. ‘‘Bhittiñce upasante pacchā taṃ pūrenti, tattha kātuṃ na vaṭṭati, pakatibhūmiyaṃyeva kātuṃ vaṭṭatī’’ti vadanti. Taṃ upari aṭṭhakathāyaṃ ‘‘iṭṭhakādīhi katācayassā’’tiādinā virujjhati viya. Mattikāpiṇḍaṃ vāti ettha ‘‘asatiyā anadhiṭṭhitāya saritaṭṭhānato paṭṭhāya ce upari adhiṭṭhitā, heṭṭhā ṭhitaṃ bhaṇḍaṃ akappiyaṃ, upariṭṭhitameva kappiyaṃ, ayamettha viseso’’ti vuttaṃ. Ettha kappiyakuṭi laddhuṃ vaṭṭatīti evaṃvidhe puna kātabbāti attho. Kappiyakuṭiṃ kātuṃ demāti ettha kappiyakuṭikiccaṃ kātunti adhippāyo. Bhojanasālā pana senāsanameva, tasmā tattha kātabbanti apare. ‘‘Akatepi vaṭṭatī’’ti vuttaṃ.
‘‘មុខសន្និធិ នាម ភោជនកាលេ សន្និធី’’តិ លិខិតំ។ មុខសន្និធីតិ តស្ស នាមំ។ ‘‘យទិ សន្និធិ ហោតិ, បាចិត្តិយំ ភវេយ្យ, មុខសន្និធិ បន ទុក្កដំ, តស្មា សន្និធិ អនធិប្បេតា’’តិ វុត្តំ។ ‘‘តស្ស សន្តកំ កត្វា’’តិ វុត្តត្តា អនបេក្ខវិស្សជ្ជនំ នាធិប្បេតំ។ ចីវរវិកប្បនេ វិយ កប្បិយមត្តំ ញាតព្ពន្តិ កេចិ។
‘‘Mukhasannidhi nāma bhojanakāle sannidhī’’ti likhitaṃ. Mukhasannidhīti tassa nāmaṃ. ‘‘Yadi sannidhi hoti, pācittiyaṃ bhaveyya, mukhasannidhi pana dukkaṭaṃ, tasmā sannidhi anadhippetā’’ti vuttaṃ. ‘‘Tassa santakaṃ katvā’’ti vuttattā anapekkhavissajjanaṃ nādhippetaṃ. Cīvaravikappane viya kappiyamattaṃ ñātabbanti keci.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៧៩. កប្បិយភូមិអនុជាននា • 179. Kappiyabhūmianujānanā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / កប្បិយភូមិអនុជាននកថា • Kappiyabhūmianujānanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / កប្បិយភូមិអនុជាននកថាវណ្ណនា • Kappiyabhūmianujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / កប្បិយភូមិអនុជាននកថាវណ្ណនា • Kappiyabhūmianujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៧៩. កប្បិយភូមិអនុជាននកថា • 179. Kappiyabhūmianujānanakathā
