| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / จูฬนิเทฺทส-อฎฺฐกถา • Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā |
๑๐. กปฺปมาณวสุตฺตนิเทฺทสวณฺณนา
10. Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
๖๑. ทสเม กปฺปสุตฺตนิเทฺทเส – มเชฺฌ สรสฺมินฺติ ปุริมปจฺฉิมโกฎิปญฺญาณาภาวโต มชฺฌภูเต สํสาเรติ วุตฺตํ โหติฯ ติฎฺฐตนฺติ ติฎฺฐมานานํฯ ยถายิทํ นาปรํ สิยาติ ยถา อิทํ ทุกฺขํ ปุน น ภเวยฺยฯ
61. Dasame kappasuttaniddese – majjhe sarasminti purimapacchimakoṭipaññāṇābhāvato majjhabhūte saṃsāreti vuttaṃ hoti. Tiṭṭhatanti tiṭṭhamānānaṃ. Yathāyidaṃ nāparaṃ siyāti yathā idaṃ dukkhaṃ puna na bhaveyya.
อาคมนนฺติ ปุพฺพนฺตโต อิธาคมนํฯ คมนนฺติ อิโต ปรโลกคมนํฯ คมนาคมนนฺติ ตทุภยวเสน วุตฺตํฯ กาลนฺติ มรณกาลํฯ คตีติ นิพฺพตฺติฯ ภวาภโวติ ภวโต ภโวฯ จุติ จาติ ภวโต จวนญฺจฯ อุปปตฺติ จาติ จุตสฺส อุปปตฺติ จฯ นิพฺพตฺติ จาติ ปาตุภาโว จฯ เภโท จาติ ขนฺธเภโท จฯ ชาติ จาติ ชนนญฺจฯ ชรา จาติ หานิ จฯ มรณญฺจาติ ชีวิตินฺทฺริยสฺส จาโค จฯ ปุริมาปิ โกฎิ น ปญฺญายตีติ ปุพฺพาปิ โกฎิ นตฺถิ น สํวิชฺชติฯ ตถา ปจฺฉิมาปิ โกฎิฯ
Āgamananti pubbantato idhāgamanaṃ. Gamananti ito paralokagamanaṃ. Gamanāgamananti tadubhayavasena vuttaṃ. Kālanti maraṇakālaṃ. Gatīti nibbatti. Bhavābhavoti bhavato bhavo. Cuti cāti bhavato cavanañca. Upapatti cāti cutassa upapatti ca. Nibbatti cāti pātubhāvo ca. Bhedo cāti khandhabhedo ca. Jāti cāti jananañca. Jarā cāti hāni ca. Maraṇañcāti jīvitindriyassa cāgo ca. Purimāpi koṭi na paññāyatīti pubbāpi koṭi natthi na saṃvijjati. Tathā pacchimāpi koṭi.
เอตฺตกา ชาติโยติ เอตปรมา ชาติโยฯ วฎฺฎํ วตฺตีติ สํสารปวตฺติฯ ตโต ปรํ น วตฺตตีติ ตโต อุทฺธํ นปฺปวตฺตติฯ เหวํ นตฺถีติ เอวํ นตฺถิ น สํวิชฺชติฯ หิ-อิติ นิปาโตฯ อนมตโคฺคยนฺติ อยํ สํสาโร อวิทิตโคฺคฯ
Ettakā jātiyoti etaparamā jātiyo. Vaṭṭaṃ vattīti saṃsārapavatti. Tato paraṃ na vattatīti tato uddhaṃ nappavattati. Hevaṃ natthīti evaṃ natthi na saṃvijjati. Hi-iti nipāto. Anamataggoyanti ayaṃ saṃsāro aviditaggo.
อวิชฺชานีวรณานนฺติ อวิชฺชาย อาวริตานํฯ ตณฺหาสํโยชนานนฺติ กามราคสงฺขาตตณฺหาพนฺธนพทฺธานํฯ สนฺธาวตนฺติ กามธาตุยา ปุนปฺปุนํ ธาวนฺตานํฯ สํสรตนฺติ รูปารูปธาตุยา สํสรนฺตานํฯ ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตนฺติ กายิกเจตสิกทุกฺขํ อนุภูตํ วินฺทิตํฯ ติพฺพนฺติ พหลํฯ พฺยสนนฺติ อวฑฺฒิ วินาโสฯ กฎสี วฑฺฒิตาติ สุสานวฑฺฒิตํฯ อลเมวาติ ยุตฺตเมว ฯ สพฺพสงฺขาเรสูติ เตภูมกสงฺขาเรสุฯ นิพฺพินฺทิตุนฺติ อุกฺกณฺฐิตุํฯ วิรชฺชิตุนฺติ วิราคํ อุปฺปาเทตุํฯ วิมุจฺจิตุนฺติ โมเจตุํฯ วฎฺฎํ วตฺติสฺสตีติ สํสารปวตฺตํ เตภูมกวฎฺฎํ อนาคเต ปวตฺติสฺสติฯ ตโต ปรํ น วตฺติสฺสตีติ ตโต อุทฺธํ อนาคเต สํสารปวตฺตํ นปฺปวตฺติสฺสติฯ ชาติภเยติ ชาติํ ปฎิจฺจ อุปฺปชฺชนกภเยฯ ชราภยาทีสุปิ เอเสว นโยฯ
Avijjānīvaraṇānanti avijjāya āvaritānaṃ. Taṇhāsaṃyojanānanti kāmarāgasaṅkhātataṇhābandhanabaddhānaṃ. Sandhāvatanti kāmadhātuyā punappunaṃ dhāvantānaṃ. Saṃsaratanti rūpārūpadhātuyā saṃsarantānaṃ. Dukkhaṃ paccanubhūtanti kāyikacetasikadukkhaṃ anubhūtaṃ vinditaṃ. Tibbanti bahalaṃ. Byasananti avaḍḍhi vināso. Kaṭasī vaḍḍhitāti susānavaḍḍhitaṃ. Alamevāti yuttameva . Sabbasaṅkhāresūti tebhūmakasaṅkhāresu. Nibbinditunti ukkaṇṭhituṃ. Virajjitunti virāgaṃ uppādetuṃ. Vimuccitunti mocetuṃ. Vaṭṭaṃ vattissatīti saṃsārapavattaṃ tebhūmakavaṭṭaṃ anāgate pavattissati. Tato paraṃ na vattissatīti tato uddhaṃ anāgate saṃsārapavattaṃ nappavattissati. Jātibhayeti jātiṃ paṭicca uppajjanakabhaye. Jarābhayādīsupi eseva nayo.
๖๒-๓. อถสฺส ภควา ตมตฺถํ พฺยากโรโนฺต อุปรูปริคาถาโย อภาสิฯ ทุติยคาถา วุตฺตตฺถาเยวฯ ตติยคาถาย อกิญฺจนนฺติ กิญฺจนปฎิปกฺขํฯ อนาทานนฺติ อาทานปฎิปกฺขํ, กิญฺจนาทานวูปสมนฺติ วุตฺตํ โหติฯ อนาปรนฺติ อปรปฎิภาคทีปวิรหิตํ, เสฎฺฐนฺติ วุตฺตํ โหติฯ
62-3. Athassa bhagavā tamatthaṃ byākaronto uparūparigāthāyo abhāsi. Dutiyagāthā vuttatthāyeva. Tatiyagāthāya akiñcananti kiñcanapaṭipakkhaṃ. Anādānanti ādānapaṭipakkhaṃ, kiñcanādānavūpasamanti vuttaṃ hoti. Anāparanti aparapaṭibhāgadīpavirahitaṃ, seṭṭhanti vuttaṃ hoti.
๖๔. จตุตฺถคาถาย น เต มารสฺส ปทฺธคูติ เต มารสฺส ปทฺธจรา ปริจาริกา สิสฺสา น โหนฺติฯ
64. Catutthagāthāya na te mārassa paddhagūti te mārassa paddhacarā paricārikā sissā na honti.
มหาชนํ ปาเส นิโยเชตฺวา มาเรตีติ มาโรฯ อกุสลกเมฺม นิยุตฺตตฺตา กโณฺหฯ ฉสุ เทวโลเกสุ อธิปติตฺตา อธิปติฯ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนฺตํ คตตฺตา อนฺตคูฯ ปาปชนํ น มุญฺจตีติ นมุจิฯ สติวิปฺปวาสปฺปมตฺตปุคฺคลานํ ญาตโกติ ปมตฺตพนฺธุฯ เสสํ สพฺพตฺถ ปากฎเมวฯ
Mahājanaṃ pāse niyojetvā māretīti māro. Akusalakamme niyuttattā kaṇho. Chasu devalokesu adhipatittā adhipati. Akusalānaṃ dhammānaṃ antaṃ gatattā antagū. Pāpajanaṃ na muñcatīti namuci. Sativippavāsappamattapuggalānaṃ ñātakoti pamattabandhu. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
เอวํ ภควา อิทมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฎเนว เทเสสิ, เทสนาปริโยสาเน จ ปุพฺพสทิโสว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติฯ
Evaṃ bhagavā idampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca pubbasadisova dhammābhisamayo ahosīti.
สทฺธมฺมปฺปโชฺชติกาย จูฬนิเทฺทส-อฎฺฐกถาย
Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
กปฺปมาณวสุตฺตนิเทฺทสวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Kappamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / สุตฺตปิฎก • Suttapiṭaka / ขุทฺทกนิกาย • Khuddakanikāya / จูฬนิเทฺทสปาฬิ • Cūḷaniddesapāḷi
๑๐. กปฺปมาณวปุจฺฉา • 10. Kappamāṇavapucchā
๑๐. กปฺปมาณวปุจฺฉานิเทฺทโส • 10. Kappamāṇavapucchāniddeso
