| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi |
೭. ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನವತ್ಥು
7. Kaṇḍakavimānavatthu
೧೧೭೧.
1171.
‘‘ಪುಣ್ಣಮಾಸೇ ಯಥಾ ಚನ್ದೋ, ನಕ್ಖತ್ತಪರಿವಾರಿತೋ।
‘‘Puṇṇamāse yathā cando, nakkhattaparivārito;
ಸಮನ್ತಾ ಅನುಪರಿಯಾತಿ, ತಾರಕಾಧಿಪತೀ ಸಸೀ॥
Samantā anupariyāti, tārakādhipatī sasī.
೧೧೭೨.
1172.
‘‘ತಥೂಪಮಂ ಇದಂ ಬ್ಯಮ್ಹಂ, ದಿಬ್ಬಂ ದೇವಪುರಮ್ಹಿ ಚ।
‘‘Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ, dibbaṃ devapuramhi ca;
ಅತಿರೋಚತಿ ವಣ್ಣೇನ, ಉದಯನ್ತೋವ ರಂಸಿಮಾ॥
Atirocati vaṇṇena, udayantova raṃsimā.
೧೧೭೩.
1173.
‘‘ವೇಳುರಿಯಸುವಣ್ಣಸ್ಸ, ಫಲಿಕಾ ರೂಪಿಯಸ್ಸ ಚ।
‘‘Veḷuriyasuvaṇṇassa, phalikā rūpiyassa ca;
ಮಸಾರಗಲ್ಲಮುತ್ತಾಹಿ, ಲೋಹಿತಙ್ಗಮಣೀಹಿ ಚ॥
Masāragallamuttāhi, lohitaṅgamaṇīhi ca.
೧೧೭೪.
1174.
‘‘ಚಿತ್ರಾ ಮನೋರಮಾ ಭೂಮಿ, ವೇಳೂರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ಥತಾ।
‘‘Citrā manoramā bhūmi, veḷūriyassa santhatā;
ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸುಭಾ ರಮ್ಮಾ, ಪಾಸಾದೋ ತೇ ಸುಮಾಪಿತೋ॥
Kūṭāgārā subhā rammā, pāsādo te sumāpito.
೧೧೭೫.
1175.
‘‘ರಮ್ಮಾ ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ, ಪುಥುಲೋಮನಿಸೇವಿತಾ।
‘‘Rammā ca te pokkharaṇī, puthulomanisevitā;
ಅಚ್ಛೋದಕಾ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಸೋವಣ್ಣವಾಲುಕಸನ್ಥತಾ॥
Acchodakā vippasannā, sovaṇṇavālukasanthatā.
೧೧೭೬.
1176.
ಸುರಭಿಂ ಸಮ್ಪವಾಯನ್ತಿ, ಮನುಞ್ಞಾ ಮಾಲುತೇರಿತಾ॥
Surabhiṃ sampavāyanti, manuññā māluteritā.
೧೧೭೭.
1177.
‘‘ತಸ್ಸಾ ತೇ ಉಭತೋ ಪಸ್ಸೇ, ವನಗುಮ್ಬಾ ಸುಮಾಪಿತಾ।
‘‘Tassā te ubhato passe, vanagumbā sumāpitā;
ಉಪೇತಾ ಪುಪ್ಫರುಕ್ಖೇಹಿ, ಫಲರುಕ್ಖೇಹಿ ಚೂಭಯಂ॥
Upetā puppharukkhehi, phalarukkhehi cūbhayaṃ.
೧೧೭೮.
1178.
ನಿಸಿನ್ನಂ ದೇವರಾಜಂವ, ಉಪತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾ॥
Nisinnaṃ devarājaṃva, upatiṭṭhanti accharā.
೧೧೭೯.
1179.
‘‘ಸಬ್ಬಾಭರಣಸಞ್ಛನ್ನಾ, ನಾನಾಮಾಲಾವಿಭೂಸಿತಾ।
‘‘Sabbābharaṇasañchannā, nānāmālāvibhūsitā;
ರಮೇನ್ತಿ ತಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕಂ, ವಸವತ್ತೀವ ಮೋದಸಿ॥
Ramenti taṃ mahiddhikaṃ, vasavattīva modasi.
೧೧೮೦.
1180.
‘‘ಭೇರಿಸಙ್ಖಮುದಿಙ್ಗಾಹಿ, ವೀಣಾಹಿ ಪಣವೇಹಿ ಚ।
‘‘Bherisaṅkhamudiṅgāhi, vīṇāhi paṇavehi ca;
ರಮಸಿ ರತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ, ನಚ್ಚಗೀತೇ ಸುವಾದಿತೇ॥
Ramasi ratisampanno, naccagīte suvādite.
೧೧೮೧.
1181.
‘‘ದಿಬ್ಬಾ ತೇ ವಿವಿಧಾ ರೂಪಾ, ದಿಬ್ಬಾ ಸದ್ದಾ ಅಥೋ ರಸಾ।
‘‘Dibbā te vividhā rūpā, dibbā saddā atho rasā;
ಗನ್ಧಾ ಚ ತೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ ಮನೋರಮಾ॥
Gandhā ca te adhippetā, phoṭṭhabbā ca manoramā.
೧೧೮೨.
1182.
‘‘ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮಾನೇ ಪವರೇ, ದೇವಪುತ್ತ ಮಹಪ್ಪಭೋ।
‘‘Tasmiṃ vimāne pavare, devaputta mahappabho;
ಅತಿರೋಚಸಿ ವಣ್ಣೇನ, ಉದಯನ್ತೋವ ಭಾಣುಮಾ॥
Atirocasi vaṇṇena, udayantova bhāṇumā.
೧೧೮೩.
1183.
‘‘ದಾನಸ್ಸ ತೇ ಇದಂ ಫಲಂ, ಅಥೋ ಸೀಲಸ್ಸ ವಾ ಪನ।
‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana;
ಅಥೋ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸ್ಸ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತೋ’’॥
Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’.
೧೧೮೪.
1184.
ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ…ಪೇ॰… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ॥
So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ.
೧೧೮೫.
1185.
‘‘ಅಹಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ, ಸಾಕಿಯಾನಂ ಪುರುತ್ತಮೇ।
‘‘Ahaṃ kapilavatthusmiṃ, sākiyānaṃ puruttame;
ಸುದ್ಧೋದನಸ್ಸ ಪುತ್ತಸ್ಸ, ಕಣ್ಡಕೋ ಸಹಜೋ ಅಹಂ॥
Suddhodanassa puttassa, kaṇḍako sahajo ahaṃ.
೧೧೮೬.
1186.
‘‘ಯದಾ ಸೋ ಅಡ್ಢರತ್ತಾಯಂ, ಬೋಧಾಯ ಮಭಿನಿಕ್ಖಮಿ।
‘‘Yadā so aḍḍharattāyaṃ, bodhāya mabhinikkhami;
೧೧೮೭.
1187.
‘‘ಸತ್ಥಿಂ ಆಕೋಟಯಿತ್ವಾನ, ವಹ ಸಮ್ಮಾತಿ ಚಬ್ರವಿ।
‘‘Satthiṃ ākoṭayitvāna, vaha sammāti cabravi;
ಅಹಂ ಲೋಕಂ ತಾರಯಿಸ್ಸಂ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ॥
Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ, patto sambodhimuttamaṃ.
೧೧೮೮.
1188.
‘‘ತಂ ಮೇ ಗಿರಂ ಸುಣನ್ತಸ್ಸ, ಹಾಸೋ ಮೇ ವಿಪುಲೋ ಅಹು।
‘‘Taṃ me giraṃ suṇantassa, hāso me vipulo ahu;
೧೧೮೯.
1189.
‘‘ಅಭಿರೂಳ್ಹಞ್ಚ ಮಂ ಞತ್ವಾ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಂ ಮಹಾಯಸಂ।
‘‘Abhirūḷhañca maṃ ñatvā, sakyaputtaṃ mahāyasaṃ;
ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತೋ ಮುದಿತೋ, ವಹಿಸ್ಸಂ ಪುರಿಸುತ್ತಮಂ॥
Udaggacitto mudito, vahissaṃ purisuttamaṃ.
೧೧೯೦.
1190.
ಮಮಂ ಛನ್ನಞ್ಚ ಓಹಾಯ, ಅನಪೇಕ್ಖೋ ಸೋ ಅಪಕ್ಕಮಿ॥
Mamaṃ channañca ohāya, anapekkho so apakkami.
೧೧೯೧.
1191.
‘‘ತಸ್ಸ ತಮ್ಬನಖೇ ಪಾದೇ, ಜಿವ್ಹಾಯ ಪರಿಲೇಹಿಸಂ।
‘‘Tassa tambanakhe pāde, jivhāya parilehisaṃ;
ಗಚ್ಛನ್ತಞ್ಚ ಮಹಾವೀರಂ, ರುದಮಾನೋ ಉದಿಕ್ಖಿಸಂ॥
Gacchantañca mahāvīraṃ, rudamāno udikkhisaṃ.
೧೧೯೨.
1192.
‘‘ಅದಸ್ಸನೇನಹಂ ತಸ್ಸ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ।
‘‘Adassanenahaṃ tassa, sakyaputtassa sirīmato;
ಅಲತ್ಥಂ ಗರುಕಾಬಾಧಂ, ಖಿಪ್ಪಂ ಮೇ ಮರಣಂ ಅಹು॥
Alatthaṃ garukābādhaṃ, khippaṃ me maraṇaṃ ahu.
೧೧೯೩.
1193.
‘‘ತಸ್ಸೇವ ಆನುಭಾವೇನ, ವಿಮಾನಂ ಆವಸಾಮಿದಂ।
‘‘Tasseva ānubhāvena, vimānaṃ āvasāmidaṃ;
ಸಬ್ಬಕಾಮಗುಣೋಪೇತಂ , ದಿಬ್ಬಂ ದೇವಪುರಮ್ಹಿ ಚ॥
Sabbakāmaguṇopetaṃ , dibbaṃ devapuramhi ca.
೧೧೯೪.
1194.
‘‘ಯಞ್ಚ ಮೇ ಅಹುವಾ ಹಾಸೋ, ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾನ ಬೋಧಿಯಾ।
‘‘Yañca me ahuvā hāso, saddaṃ sutvāna bodhiyā;
ತೇನೇವ ಕುಸಲಮೂಲೇನ, ಫುಸಿಸ್ಸಂ ಆಸವಕ್ಖಯಂ॥
Teneva kusalamūlena, phusissaṃ āsavakkhayaṃ.
೧೧೯೫.
1195.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ ಭನ್ತೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ಸತ್ಥು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ।
‘‘Sace hi bhante gaccheyyāsi, satthu buddhassa santike;
ಮಮಾಪಿ ನಂ ವಚನೇನ, ಸಿರಸಾ ವಜ್ಜಾಸಿ ವನ್ದನಂ॥
Mamāpi naṃ vacanena, sirasā vajjāsi vandanaṃ.
೧೧೯೬.
1196.
‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಟ್ಠುಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂ, ಜಿನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲಂ।
‘‘Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggalaṃ;
ದುಲ್ಲಭಂ ದಸ್ಸನಂ ಹೋತಿ, ಲೋಕನಾಥಾನ ತಾದಿನ’’ನ್ತಿ॥
Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, lokanāthāna tādina’’nti.
೧೧೯೭.
1197.
ಸೋ ಕತಞ್ಞೂ ಕತವೇದೀ, ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ।
So kataññū katavedī, satthāraṃ upasaṅkami;
ಸುತ್ವಾ ಗಿರಂ ಚಕ್ಖುಮತೋ, ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ವಿಸೋಧಯಿ॥
Sutvā giraṃ cakkhumato, dhammacakkhuṃ visodhayi.
೧೧೯೮.
1198.
ವಿಸೋಧೇತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ವತಾನಿ ಚ।
Visodhetvā diṭṭhigataṃ, vicikicchaṃ vatāni ca;
ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನಂ ಸತ್ತಮಂ।
Kaṇḍakavimānaṃ sattamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / ೭. ಕಣ್ಡಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ • 7. Kaṇḍakavimānavaṇṇanā
