| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೬. ಕಾಮೂಪಪತ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
6. Kāmūpapattisuttavaṇṇanā
೯೫. ಛಟ್ಠೇ ಕಾಮೂಪಪತ್ತಿಯೋತಿ ಕಾಮಪಟಿಲಾಭಾ ಕಾಮಪಟಿಸೇವನಾ ವಾ। ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಕಾಮಾತಿ ನಿಬದ್ಧಕಾಮಾ ನಿಬದ್ಧಾರಮ್ಮಣಾ ಯಥಾ ತಂ ಮನುಸ್ಸಾ। ಮನುಸ್ಸಾ ಹಿ ನಿಬದ್ಧವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಿ। ಯತ್ಥ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸತಮ್ಪಿ ಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ದತ್ವಾ ತಮೇವ ಮಾತುಗಾಮಂ ಆನೇತ್ವಾ ನಿಬದ್ಧಭೋಗಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ದೇವಾ। ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹಿ ಚತುದೇವಲೋಕವಾಸಿನೋ ನಿಬದ್ಧವತ್ಥುಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಿ। ಪಞ್ಚಸಿಖವತ್ಥು ಚೇತ್ಥ ನಿದಸ್ಸನಂ। ತಥಾ ಏಕಚ್ಚೇ ಆಪಾಯಿಕೇ ನೇರಯಿಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಅಪಾಯಸತ್ತಾಪಿ ನಿಬದ್ಧವತ್ಥುಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಿ। ಮಚ್ಛಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಮಚ್ಛಿಯಾ, ಕಚ್ಛಪೋ ಕಚ್ಛಪಿಯಾತಿ ಏವಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಿರಚ್ಛಾನಾ ಪೇತಾ ವಿನಿಪಾತಿಕಾ ಚ। ತಸ್ಮಾ ನೇರಯಿಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಅಪಾಯಸತ್ತೇ ಉಪಾದಾಯ ಯಾವ ತುಸಿತಕಾಯಾ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಕಾಮಾ ನಾಮ, ನಿಮ್ಮಾನರತಿನೋತಿ ಸಯಂ ನಿಮ್ಮಿತೇ ನಿಮ್ಮಾನೇ ರತಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ನಿಮ್ಮಾನರತಿನೋ। ತೇ ಹಿ ನೀಲಪೀತಾದಿವಸೇನ ಯಾದಿಸಂ ಯಾದಿಸಂ ರೂಪಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತಾದಿಸಂ ತಾದಿಸಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ರಮನ್ತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಪುರತೋ ಮನಾಪಕಾಯಿಕಾ ದೇವತಾ ವಿಯ। ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತಿನೋತಿ ಪರೇಹಿ ನಿಮ್ಮಿತೇ ಕಾಮೇ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತೀತಿ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತಿನೋ। ತೇಸಞ್ಹಿ ಮನಂ ಞತ್ವಾ ಪರೇ ಯಥಾರುಚಿತಂ ಕಾಮಭೋಗಂ ನಿಮ್ಮಿನನ್ತಿ, ತೇ ತತ್ಥ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಿ। ಕಥಂ ತೇ ಪರಸ್ಸ ಮನಂ ಜಾನನ್ತೀತಿ? ಪಕತಿಸೇವನಾವಸೇನ। ಯಥಾ ಹಿ ಕುಸಲೋ ಸೂದೋ ರಞ್ಞೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಯಂ ಯಂ ರುಚ್ಚತಿ, ತಂ ತಂ ಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಪಕತಿಯಾ ಅಭಿರುಚಿತಾರಮ್ಮಣಂ ಞತ್ವಾ ತಾದಿಸೇಯೇವ ನಿಮ್ಮಿನನ್ತಿ, ತೇ ತತ್ಥ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಿ, ಮೇಥುನಸೇವನಾದಿವಸೇನ ಕಾಮೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಹಸಿತಮತ್ತೇನ ಓಲೋಕಿತಮತ್ತೇನ ಆಲಿಙ್ಗಿತಮತ್ತೇನ ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣಮತ್ತೇನ ಚ ತೇಸಂ ಕಾಮಕಿಚ್ಚಂ ಇಜ್ಝತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಏತಂ ಪನ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ। ನ ಹಿ ಕಾಯೇನ ಅಫುಸನ್ತಸ್ಸ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಕಾಮಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧೇತಿ। ಛನ್ನಮ್ಪಿ ಕಾಮಾವಚರದೇವಾನಂ ಕಾಮಾ ಪಾಕತಿಕಾ ಏವ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –
95. Chaṭṭhe kāmūpapattiyoti kāmapaṭilābhā kāmapaṭisevanā vā. Paccupaṭṭhitakāmāti nibaddhakāmā nibaddhārammaṇā yathā taṃ manussā. Manussā hi nibaddhavatthusmiṃ vasaṃ vattenti. Yattha paṭibaddhacittā honti, satampi sahassampi datvā tameva mātugāmaṃ ānetvā nibaddhabhogaṃ bhuñjanti. Ekacce ca devā. Cātumahārājikato paṭṭhāya hi catudevalokavāsino nibaddhavatthusmiṃyeva vasaṃ vattenti. Pañcasikhavatthu cettha nidassanaṃ. Tathā ekacce āpāyike nerayike ṭhapetvā sesaapāyasattāpi nibaddhavatthusmiṃyeva vasaṃ vattenti. Macchā hi attano macchiyā, kacchapo kacchapiyāti evaṃ sabbepi tiracchānā petā vinipātikā ca. Tasmā nerayike ṭhapetvā sesaapāyasatte upādāya yāva tusitakāyā ime sattā paccupaṭṭhitakāmā nāma, nimmānaratinoti sayaṃ nimmite nimmāne rati etesanti nimmānaratino. Te hi nīlapītādivasena yādisaṃ yādisaṃ rūpaṃ icchanti, tādisaṃ tādisaṃ nimminitvā ramanti āyasmato anuruddhassa purato manāpakāyikā devatā viya. Paranimmitavasavattinoti parehi nimmite kāme vasaṃ vattentīti paranimmitavasavattino. Tesañhi manaṃ ñatvā pare yathārucitaṃ kāmabhogaṃ nimminanti, te tattha vasaṃ vattenti. Kathaṃ te parassa manaṃ jānantīti? Pakatisevanāvasena. Yathā hi kusalo sūdo rañño bhuñjantassa yaṃ yaṃ ruccati, taṃ taṃ jānāti, evaṃ pakatiyā abhirucitārammaṇaṃ ñatvā tādiseyeva nimminanti, te tattha vasaṃ vattenti, methunasevanādivasena kāme paribhuñjanti. Keci pana ‘‘hasitamattena olokitamattena āliṅgitamattena hatthaggahaṇamattena ca tesaṃ kāmakiccaṃ ijjhatī’’ti vadanti, taṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘etaṃ pana natthī’’ti paṭikkhittaṃ. Na hi kāyena aphusantassa phoṭṭhabbaṃ kāmakiccaṃ sādheti. Channampi kāmāvacaradevānaṃ kāmā pākatikā eva. Vuttañhetaṃ –
‘‘ಛ ಏತೇ ಕಾಮಾವಚರಾ, ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಿನೋ।
‘‘Cha ete kāmāvacarā, sabbakāmasamiddhino;
ಸಬ್ಬೇಸಂ ಏಕಸಙ್ಖಾತಂ, ಆಯು ಭವತಿ ಕಿತ್ತಕ’’ನ್ತಿ॥ (ವಿಭ॰ ೧೦೨೩)।
Sabbesaṃ ekasaṅkhātaṃ, āyu bhavati kittaka’’nti. (vibha. 1023);
ಗಾಥಾಸು ಯೇ ಚಞ್ಞೇತಿ ಯೇ ಯಥಾವುತ್ತದೇವೇಹಿ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೇವ ಏಕಚ್ಚೇ ಅಪಾಯೂಪಗಾ ಚ ಸಬ್ಬೇ ತೇ। ಇತ್ಥಭಾವಞ್ಞಥಾಭಾವನ್ತಿ ಇಮಂ ಯಥಾಪಟಿಲದ್ಧತ್ತಭಾವಞ್ಚೇವ, ಉಪಪತ್ತಿಭವನ್ತರಸಙ್ಖಾತಂ ಇತೋ ಅಞ್ಞಥಾಭಾವಞ್ಚಾತಿ ದ್ವಿಪ್ಪಭೇದಂ ಸಂಸಾರಂ ನಾತಿವತ್ತರೇ ನ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ। ಸಬ್ಬೇ ಪರಿಚ್ಚಜೇ ಕಾಮೇತಿ ದಿಬ್ಬಾದಿಭೇದೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕಾಮೇ ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಚ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಚ ಪರಿಚ್ಚಜೇಯ್ಯ। ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಪಜಹನ್ತೋಯೇವ ಹಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಪರಿಚ್ಚಜತಿ ನಾಮ। ಪಿಯರೂಪಸಾತಗಧಿತನ್ತಿ ಪಿಯರೂಪೇಸು ರೂಪಾದೀಸು ಸುಖವೇದನಸ್ಸಾದೇನ ಗಧಿತಂ ಗಿದ್ಧಂ। ಛೇತ್ವಾ ಸೋತಂ ದುರಚ್ಚಯನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ದುರಚ್ಚಯಂ ದುರತಿಕ್ಕಮಂ ತಣ್ಹಾಸೋತಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ। ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ।
Gāthāsu ye caññeti ye yathāvuttadevehi aññe ca kāmabhogino manussā ceva ekacce apāyūpagā ca sabbe te. Itthabhāvaññathābhāvanti imaṃ yathāpaṭiladdhattabhāvañceva, upapattibhavantarasaṅkhātaṃ ito aññathābhāvañcāti dvippabhedaṃ saṃsāraṃ nātivattare na atikkamanti. Sabbe pariccaje kāmeti dibbādibhede sabbepi kāme vatthukāme ca kilesakāme ca pariccajeyya. Kilesakāme anāgāmimaggena pajahantoyeva hi vatthukāme pariccajati nāma. Piyarūpasātagadhitanti piyarūpesu rūpādīsu sukhavedanassādena gadhitaṃ giddhaṃ. Chetvā sotaṃ duraccayanti aññehi duraccayaṃ duratikkamaṃ taṇhāsotaṃ arahattamaggena samucchinditvā. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayamevāti.
ಛಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೬. ಕಾಮೂಪಪತ್ತಿಸುತ್ತಂ • 6. Kāmūpapattisuttaṃ
