Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā)

၂. ဗောဇ္ဈင္ဂသံယုတ္တံ

2. Bojjhaṅgasaṃyuttaṃ

၁. ပဗ္ဗတဝဂ္ဂော

1. Pabbatavaggo

၁.ဟိမဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

1.Himavantasuttavaṇṇanā

၁၈၂. ဗုဇ္ဈတိ စတုသစ္စံ အရိယသာဝကော ဧတာယာတိ ဗောဓံ, ဓမ္မသာမဂ္ဂီ, အရိယသာဝကော ပန စတုသစ္စံ ဗုဇ္ဈတီတိ ဗောဓိ။ အင္ဂာတိ ကာရဏာ။ ယာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာတိ သမ္ဗန္ဓော။ တဏ္ဟာဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, ဒိဋ္ဌိဝသေန အာယူဟနာ။ သသ္သတဒိဋ္ဌိယာ ပတိဋ္ဌာနံ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယာ အာယူဟနာ။ လီနဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, ဥဒ္ဓစ္စဝသေန အာယူဟနာ။ ကာမသုခာနုယောဂဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, အတ္တကိလမထာနုယောဂဝသေန အာယူဟနာ။ ဩဃတရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ (သံ. နိ. ၁.၁) –

182. Bujjhati catusaccaṃ ariyasāvako etāyāti bodhaṃ, dhammasāmaggī, ariyasāvako pana catusaccaṃ bujjhatīti bodhi. Aṅgāti kāraṇā. Yāya dhammasāmaggiyāti sambandho. Taṇhāvasena patiṭṭhānaṃ, diṭṭhivasena āyūhanā. Sassatadiṭṭhiyā patiṭṭhānaṃ, ucchedadiṭṭhiyā āyūhanā. Līnavasena patiṭṭhānaṃ, uddhaccavasena āyūhanā. Kāmasukhānuyogavasena patiṭṭhānaṃ, attakilamathānuyogavasena āyūhanā. Oghataraṇasuttavaṇṇanāyaṃ (saṃ. ni. 1.1) –

‘‘ကိလေသဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, အဘိသင္ခာရဝသေန အာယူဟနာ။ တဏ္ဟာဒိဋ္ဌီဟိ ပတိဋ္ဌာနံ, အဝသေသကိလေသာဘိသင္ခာရေဟိ အာယူဟနာ, သဗ္ဗာကုသလာဘိသင္ခာရဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, သဗ္ဗလောကိယကုသလာဘိသင္ခာရဝသေန အာယူဟနာ’’တိ –

‘‘Kilesavasena patiṭṭhānaṃ, abhisaṅkhāravasena āyūhanā. Taṇhādiṭṭhīhi patiṭṭhānaṃ, avasesakilesābhisaṅkhārehi āyūhanā, sabbākusalābhisaṅkhāravasena patiṭṭhānaṃ, sabbalokiyakusalābhisaṅkhāravasena āyūhanā’’ti –

ဝုတ္တေသု ပကာရေသု ဣဓ အဝုတ္တာနံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော။ ကိလေသသန္တာနနိဒ္ဒာယ ဥဋ္ဌဟတီတိ ဧတေန သိခာပတ္တဝိပသ္သနာသဟဂတာနမ္ပိ သတိအာဒီနံ ဗောဇ္ဈင္ဂဘာဝံ ဒသ္သေတိ။ စတ္တာရီတိအာဒိနာ မဂ္ဂဖလေန သဟဂတာနံ။ သတ္တဟိ ဗောဇ္ဈင္ဂေဟိ ဘာဝိတေဟိ သစ္စပဋိဝေဓော ဟောတီတိ ကထမိဒံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ယထာဟာ’’တိအာဒိ။ ဈာနင္ဂမဂ္ဂင္ဂာဒယော ဝိယာတိ ဧတေန ဗောဓိဗောဇ္ဈင္ဂသဒ္ဒာနံ သမုဒာယာဝယဝဝိသယတံ ဒသ္သေတိ။ သေနင္ဂရထင္ဂာဒယော ဝိယာတိ ဧတေန ပုဂ္ဂလပညတ္တိယာ အဝိဇ္ဇမာနပညတ္တိဘာဝံ ဒသ္သေတိ။

Vuttesu pakāresu idha avuttānaṃ vasena veditabbo. Kilesasantānaniddāya uṭṭhahatīti etena sikhāpattavipassanāsahagatānampi satiādīnaṃ bojjhaṅgabhāvaṃ dasseti. Cattārītiādinā maggaphalena sahagatānaṃ. Sattahi bojjhaṅgehi bhāvitehi saccapaṭivedho hotīti kathamidaṃ jānitabbanti codanaṃ sandhāyāha ‘‘yathāhā’’tiādi. Jhānaṅgamaggaṅgādayo viyāti etena bodhibojjhaṅgasaddānaṃ samudāyāvayavavisayataṃ dasseti. Senaṅgarathaṅgādayo viyāti etena puggalapaññattiyā avijjamānapaññattibhāvaṃ dasseti.

ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တီတိ ဗောဇ္ဈင္ဂာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ကာရဏတ္ထော အင္ဂသဒ္ဒော’’တိ။ ဗုဇ္ဈတီတိ ဗောဓိ, ဗောဓိယာ ဧဝ အင္ဂာတိ ဗောဇ္ဈင္ဂာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဗုဇ္ဈန္တီတိ ဗောဇ္ဈင္ဂာ’’တိ။ ဝိပသ္သနာဒီနံ ကာရဏာနံ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗာနံ သစ္စာနံ အနုရူပံ ပစ္စက္ခဘာဝေန ပဋိမုခံ အဝိပရီတံ သမ္မာ ဗုဇ္ဈန္တီတိ ဧဝံ ဝတ္ထုဝိသေသဒီပကေဟိ ဥပရိမဂ္ဂေဟိ အနုဗုဇ္ဈန္တီတိအာဒိနာ ဝုတ္တဗောဓိသဒ္ဒေဟိ နိပ္ပဒေသေန ဝုတ္တံ ‘‘ဗုဇ္ဈနတာသာမညေန သင္ဂဏ္ဟာတီ’’တိ။ ဧတ္ထ စ လီနပတိဋ္ဌာန-ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ-ဥစ္ဆေဒာဘိနိဝေသာနံ ဓမ္မဝိစယ-ဝီရိယပီတိပဓာန-ဓမ္မသာမဂ္ဂီ ပဋိပက္ခော။ ဥဒ္ဓစ္စာယူဟနအတ္တကိလမထာနုယောဂ-သသ္သတာဘိနိဝေသာနံ ပသ္သဒ္ဓိသမာဓိ-ဥပေက္ခာပဓာန-ဓမ္မသာမဂ္ဂီ ပဋိပက္ခော။ သတိ ပန ဥဘယတ္ထာပိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ။ တထာ ဟိ သာ သဗ္ဗတ္ထိကာ ဝုတ္တာ။

Bodhāya saṃvattantīti bojjhaṅgāti vuttaṃ ‘‘kāraṇattho aṅgasaddo’’ti. Bujjhatīti bodhi, bodhiyā eva aṅgāti bojjhaṅgāti vuttaṃ ‘‘bujjhantīti bojjhaṅgā’’ti. Vipassanādīnaṃ kāraṇānaṃ bujjhitabbānaṃ saccānaṃ anurūpaṃ paccakkhabhāvena paṭimukhaṃ aviparītaṃ sammā bujjhantīti evaṃ vatthuvisesadīpakehi uparimaggehi anubujjhantītiādinā vuttabodhisaddehi nippadesena vuttaṃ ‘‘bujjhanatāsāmaññena saṅgaṇhātī’’ti. Ettha ca līnapatiṭṭhāna-kāmasukhallikānuyoga-ucchedābhinivesānaṃ dhammavicaya-vīriyapītipadhāna-dhammasāmaggī paṭipakkho. Uddhaccāyūhanaattakilamathānuyoga-sassatābhinivesānaṃ passaddhisamādhi-upekkhāpadhāna-dhammasāmaggī paṭipakkho. Sati pana ubhayatthāpi icchitabbā. Tathā hi sā sabbatthikā vuttā.

သံ-သဒ္ဒော ပသံသာယံ။ ပုနဒေဝ သုန္ဒရော စ အတ္ထောပီတိ အာဟ ‘‘ပသတ္ထော သုန္ဒရော စ ဗောဇ္ဈင္ဂော’’တိ။ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတီတိ အဘိဝိသိဋ္ဌဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တေတိ သဝိသေသဘာဝံ ဝဒတိ။ ‘‘ဧကေ ဝဏ္ဏယန္တီ’’တိ ဝတ္ဝာ တတ္ထ ယထာဝုတ္တဝိဝေကတ္တယတော အညံ ဝိဝေကဒ္ဝယံ ဥဒ္ဓရိတ္ဝာ ဒသ္သေတုံ ‘‘တေ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ တတ္ထ ဈာနက္ခဏေ တာဝ ကိစ္စတော ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကနိသ္သိတံ, ဝိပသ္သနာက္ခဏေ အဇ္ဈာသယတော ပဋိပ္ပသ္သဒ္ဓိဝိဝေကနိသ္သိတံ ဘာဝေတီတိ။ တေနာဟ – ‘‘အနုတ္တရံ ဝိမောက္ခံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိသ္သာမီ’’တိ။ တတ္ထ တတ္ထ နိစ္ဆယတာယ ကသိဏဇ္ဈာနဂ္ဂဟဏေန အနုပ္ပာဒာနမ္ပိ ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။

Saṃ-saddo pasaṃsāyaṃ. Punadeva sundaro ca atthopīti āha ‘‘pasattho sundaro ca bojjhaṅgo’’ti. Abhinibbattetīti abhivisiṭṭhabhāvena nibbatteti savisesabhāvaṃ vadati. ‘‘Eke vaṇṇayantī’’ti vatvā tattha yathāvuttavivekattayato aññaṃ vivekadvayaṃ uddharitvā dassetuṃ ‘‘te hī’’tiādi vuttaṃ. Tattha jhānakkhaṇe tāva kiccato vikkhambhanavivekanissitaṃ, vipassanākkhaṇe ajjhāsayato paṭippassaddhivivekanissitaṃ bhāvetīti. Tenāha – ‘‘anuttaraṃ vimokkhaṃ upasampajja viharissāmī’’ti. Tattha tattha nicchayatāya kasiṇajjhānaggahaṇena anuppādānampi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ.

ဟိမဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။

Himavantasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၁. ဟိမဝန္တသုတ္တံ • 1. Himavantasuttaṃ

အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၁. ဟိမဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 1. Himavantasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact