Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / মিলিন্দপঞ্হপাল়ি • Milindapañhapāḷi

১০. হত্থিঙ্গপঞ্হো

10. Hatthiṅgapañho

১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘হত্থিস্স পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, হত্থী নাম চরন্তো যেৰ পথৰিং দালেতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন কাযং সম্মসমানেনেৰ সব্বে কিলেসা দালেতব্বা। ইদং, মহারাজ, হত্থিস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং।

10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘hatthissa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, hatthī nāma caranto yeva pathaviṃ dāleti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyaṃ sammasamāneneva sabbe kilesā dāletabbā. Idaṃ, mahārāja, hatthissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, হত্থী সব্বকাযেনেৰ অপলোকেতি, উজুকং যেৰ পেক্খতি, ন দিসাৰিদিসা ৰিলোকেতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন সব্বকাযেন অপলোকিনা ভৰিতব্বং, ন দিসাৰিদিসা ৰিলোকেতব্বা, ন উদ্ধং উল্লোকেতব্বং, ন অধো ওলোকেতব্বং, যুগমত্তপেক্খিনা ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, হত্থিস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, hatthī sabbakāyeneva apaloketi, ujukaṃ yeva pekkhati, na disāvidisā viloketi, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbakāyena apalokinā bhavitabbaṃ, na disāvidisā viloketabbā, na uddhaṃ ulloketabbaṃ, na adho oloketabbaṃ, yugamattapekkhinā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, hatthissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, হত্থী অনিবদ্ধসযনো গোচরাযমনুগন্ত্ৰা ন তমেৰ দেসং ৰাসত্থমুপগচ্ছতি, ন ধুৰপ্পতিট্ঠালযো, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন অনিবদ্ধসযনেন ভৰিতব্বং, নিরালযেন পিণ্ডায গন্তব্বং, যদি পস্সতি ৰিপস্সকো মনুঞ্ঞং পতিরূপং রুচিরদেসে ভৰং মণ্ডপং ৰা রুক্খমূলং ৰা গুহং ৰা পব্ভারং ৰা, তত্থেৰ ৰাসমুপগন্তব্বং, ধুৰপ্পতিট্ঠালযো ন কাতব্বো। ইদং, মহারাজ, হত্থিস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, hatthī anibaddhasayano gocarāyamanugantvā na tameva desaṃ vāsatthamupagacchati, na dhuvappatiṭṭhālayo, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anibaddhasayanena bhavitabbaṃ, nirālayena piṇḍāya gantabbaṃ, yadi passati vipassako manuññaṃ patirūpaṃ ruciradese bhavaṃ maṇḍapaṃ vā rukkhamūlaṃ vā guhaṃ vā pabbhāraṃ vā, tattheva vāsamupagantabbaṃ, dhuvappatiṭṭhālayo na kātabbo. Idaṃ, mahārāja, hatthissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, হত্থী উদকং ওগাহিত্ৰা সুচিৰিমলসীতলসলিলপরিপুণ্ণং কুমুদুপ্পলপদুমপুণ্ডরীকসঞ্ছন্নং মহতিমহন্তং পদুমসরং ওগাহিত্ৰা কীল়তি গজৰরকীল়ং, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন সুচিৰিমলৰিপ্পসন্নমনাৰিলধম্মৰরৰারিপুণ্ণং ৰিমুত্তিকুসুমসঞ্ছন্নং মহাসতিপট্ঠানপোক্খরণিং ওগাহিত্ৰা ঞাণেন সঙ্খারা ওধুনিতব্বা ৰিধুনিতব্বা, যোগাৰচরকীল়া কীল়িতব্বা। ইদং, মহারাজ, হত্থিস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং।

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, hatthī udakaṃ ogāhitvā sucivimalasītalasalilaparipuṇṇaṃ kumuduppalapadumapuṇḍarīkasañchannaṃ mahatimahantaṃ padumasaraṃ ogāhitvā kīḷati gajavarakīḷaṃ, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sucivimalavippasannamanāviladhammavaravāripuṇṇaṃ vimuttikusumasañchannaṃ mahāsatipaṭṭhānapokkharaṇiṃ ogāhitvā ñāṇena saṅkhārā odhunitabbā vidhunitabbā, yogāvacarakīḷā kīḷitabbā. Idaṃ, mahārāja, hatthissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.

‘‘পুন চপরং, মহারাজ, হত্থী সতো পাদং উদ্ধরতি, সতো পাদং নিক্খিপতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন সতেন সম্পজানেন পাদং উদ্ধরিতব্বং, সতেন সম্পজানেন পাদং নিক্খিপিতব্বং, অভিক্কমপটিক্কমে সমিঞ্জনপসারণে সব্বত্থ সতেন সম্পজানেন ভৰিতব্বং। ইদং, মহারাজ, হত্থিস্স পঞ্চমং অঙ্গং গহেতব্বং। ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন সংযুত্তনিকাযৰরে –

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, hatthī sato pādaṃ uddharati, sato pādaṃ nikkhipati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena satena sampajānena pādaṃ uddharitabbaṃ, satena sampajānena pādaṃ nikkhipitabbaṃ, abhikkamapaṭikkame samiñjanapasāraṇe sabbattha satena sampajānena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, hatthissa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṃyuttanikāyavare –

‘‘‘কাযেন সংৰরো সাধু, সাধু ৰাচায সংৰরো।

‘‘‘Kāyena saṃvaro sādhu, sādhu vācāya saṃvaro;

মনসা সংৰরো সাধু, সাধু সব্বত্থ সংৰরো।

Manasā saṃvaro sādhu, sādhu sabbattha saṃvaro;

সব্বত্থ সংৰুতো লজ্জী, রক্খিতোতি পৰুচ্চতী’’’তি॥

Sabbattha saṃvuto lajjī, rakkhitoti pavuccatī’’’ti.

হত্থিঙ্গপঞ্হো দসমো।উপচিকাৰগ্গো চতুত্থো।

Hatthiṅgapañho dasamo.Upacikāvaggo catuttho.

তস্সুদ্দানং –

Tassuddānaṃ –

উপচিকা বিল়ারো চ, উন্দূরো ৰিচ্ছিকেন চ।

Upacikā biḷāro ca, undūro vicchikena ca;

নকুলো সিঙ্গালো মিগো,

Nakulo siṅgālo migo,

গোরূপো ৰরাহো হত্থিনা দসাতি॥

Gorūpo varāho hatthinā dasāti.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact